16 Mart 2017

ABD’de bütçe kesintileri belli oldu. Arpa-e gidiyor, EPA’nın bütçesinin çoğu gitti. Enerji Bakanlığı %6 kesinti görüyor. IMO kararı herkesi etkiliyor. Kükürt oranının düşürülmesi denizcilik yakıtlarının geleceği ile ilgili bir çok tartışmayı getiriyor. Bir dönüşümde yıkım da olur. ABD’de batan pil ve depolama ile güneş hizmeti veren iki şirket. Stok değişimleri nasıl okunmalı, öğretici bir yazı. Çin’in tüm taksileri elektrik veya gazlı hale getirme fikri var. Şehir içi taksilerde temiz yakıtlar yeni trend olabilir. Alternatif yakıt dönüşümleri taksi ve filolarla başlamasının örnekleri çok.

Bilgiler

İspanyol şirketi Gas Natural’in %85 hissesinn olduğu Kolombiyadaki kamusal Electricaribe’ye Colombiya hükümeti “enerji hizmetlerini kalite ve devamlılıkla sürdüremediği” için hisselerine el koydu. Electricaribe “kronik kayıp-kaçak ve ödemme sorunlarından dolayı 1.3 milyar€ ,2016’da 200milyon €” kaybetmiş.

Total, Kongo Cumhuriyetinin 75 km açığındaki Moho Nord’da üretime başladı. Üretim kapasitesi 100,000 v/g. Açık ve derin deniz projesi. %53 Total, %31.5 Chevron. 34 kuyudan üretim yapılıyor. Total ilk defa yüzen bir ünite (Likouf) ile üretim yapacak, üzerinde petrolü işleyerek sahildeki Djeno noktasına boru hattıyla gönderecek.

Trump’un özel danışmanı Icahn’ın CVR Energy şirketi, seçimden beri %58 değer kazandı. Icahn ayrıca EPA başkanı Scott Pruitt’i başkandan sonra mülakata almış. Konu karışık ama Icahn’ın rafinerileri var, ve rafinerilerin ethanol harmanlama sorumluluğunun alınmasını istiyor. Beyaz Saray’da bunu planlıyor sızıntısı var.

New York Power Authority(NYPA), dronelarla testlere devam ediyor. Dronlarda infrared kameralar vs. var. Dronelar hattaki manyetik alanlardan etkilenmiyormuş ilk bulgulara göre. İletim hatları, barajlarda dronelar hizmet kiralama şeklinde kullanılıyor. Ama önce test.

ABD’de Ocak 2011’den beri 600,000 elektrikli araç satılmış. 30 şehir 10 milyar$lık 114,000 araç/vasıta daha alacak gibi. 2017’nin ilk iki ayında ABD’de elektrikli araba satışları 2016’nın gözle görülür şekilde yukarıda.

IMO(Uluslararsı denizyolları organizasyonu)’nın 1 Ocak 2020’de denizcilik yakıtlarında kükürt miktarını %0.5’e düşürme kararı (mevcutta ECA – emission control areas%3.5) rafinerileri zorlayacak. Finlandiya’nın tek rafinericisi Neste, çok fazla yatırım gerektirecek çok zor olacak diyor.

ABD’de pil üreticisi Aquion ve konut güneş şirketi Sungevity battı. Aquion 200MWh fabrika kurmuştu (tuzlu su tabanlı), 2016 sonuna 36 Mwh pil imal etti. Fabrika boş kaldı.

Petrol stok değişimlerinde, değişimin arkasındaki sebep değişimden daha önemli: çok üretim, rafineri üretimi, yüksek ithalat, düşük ihracat?Stoklar piyasa dengeleyici. Fakat hareket ettikleri zaman aslında altta neyin değiştiği önemli, ama belirsizlikler da var (Unaccounted -belirsiz kalemi). Bu yazıda detaylı, tablolu anlatılıyor.

Çin’deki hava kirliliklerinin ardından, Pekin’de elektrikli ve gazlı taksilere [tam] geçiş gündemde. Çinli taksiciler kışın özellikle şarj sorunlarından şikayetçiydi. Petrol talebi Shell’e göre 2020 sonları, Statoil’e göre 2025-2030 sonu arası zirve yapabilir. Binek arabalar petrol talebinin 5’te 1’i.

İngiltere’de enerji şirketlerine zam yapmamaları konusunda uyarıldı. Şirketler artışın sebebi yeşil ve sosyal politikalar derken, çevreciler ateş püskürüyor. Avam kamarasında bugün de tartışma vardı. Bu durum daha çok standart tarifelerdekileri etkilese de, fiyat tartışması büyüyerek devam ediyor.

Grafik

Petrol talebindeki değişimin sektörel dağılımı (FT)

Ofgem’e göre ingiltere’de tedarik maliyet indeksindeki artış kalemleri (Energy&Climate)

 

 

 

 

 

16 Mart 2017 – Serkan Şahin’in yorumu

“EIA verilerindeki en ilginc gelisme ABD stratejik petrol rezervlerindeki 816,000 varillik dusus. Gecen haftaki dusus ile beraber toplamda 1 milyon varilden fazla dusus oldu stratejik rezervlerde. Gecenlerde alinan rezerv satisinin gerceklestigini goruyoruz. Diger taraftan ticari ham petrol stoklarinda 237,000 varillik dusus var. Dususun cogu PADD 3 ticari stoklarindan geliyor. Ihrcattaki dusus bunun nedeni gibi. Cushing’de stoklarda 2.13 milyon varillik bir artis var. Gorunen o ki talebin cogu kondensat ve dogalgaz sivilarinda. Kuzey’in hafif petrolune talep dusuk. Toplam islenmis urun stoklarinda ciddi bir dusus var ABD genelinde. Rafinerilerdeki kullanim orani dususu ihracat dususu ile beraber stoklarda dusus olarak kendini gostermis. Talep yonlu bir hareket gibi gorunuyor.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

15 Mart 2017

Bugün blockchain(öbekzinciri) linkleri bence önemli, enerjide blockchain konferansı bile yapılmış. Petrolde yanılmayan yok, yalnız Pierre Andurand gibi her seferinde en iyi tahminci ödüllerini toparlayanlar yanılınca 130 milyon$ batırıyor. Mustafa Berke’nin önerdiği raporda tüm petrol şirketlerinin ve kurumların senaryoları kıyaslanmış, Greenpeace perspektifinden de olsa, kesinlikle okunması gereken derleme. OPEC raporunda Çin’de petrokimya artışı ürün azalışı gözüküyor. Bugün energyfuse.org sitesindeki yazılar çok iyiydi, Cezayir vs.

Bilgiler

Dün Maugeriden bahsetmiştik, bugün de eski Goldman traderi Pierre Andurand’ın 130 milyon $ kaybettiği haberinin analizi önemli. Andurrand 2016’da %22 getiri sağlamıştı. Vitol ham petrol yöneticisi Mark Couling ile Viyana’ya davet edilmişti. Kayıpların sebebi, 2017 ilk yarıda fiyatların 70$/v olacağı beklentisi

Ceraweek’teki çelişkiler: Kısa dönemdeki üretim fazlası ile uzun dönemde yatırım eksiği; yıkıcı ulaştırma yeniliklerine rağmen talep zirve yapmayacak; OPEC şeyl tarafından tehdit altında ama övgüye devam. En önemlisi OPEC’in hedge fonlarla ilişkisi: spekülatörler OPEC’e yardımcı olabilir ama fundamentaller kaygan ise fiyatı da çökertebilirler

Bugün ham petrol biraz toparladı, sebebi de ABD ham petrol stoklarında Sürpriz azalma bunun sebebi. IEA raporunda OECD stoklarının azaldığının altı çizildi. Aslında ürün stokları düşmeye başladı ama ham tarafta umut yüksek değil.

Cezayir’i büyük sorunlar bekliyor diyor bu yazı. Petrol ve gaz ülke ihracatının %95’i. 2016’da petrol ve gaz gelirleri 2014’e göre %54 düştü. Cezayir’in bütçe için 2016’da 93$/v’e ihtiyacı vardı. 2022’ye kadar 70 milyar $ düşen üretim için sahalara yatırım yapması gerekiyor. Diğer tarafta da AQIM -Al Qaeda in Islamic Magreb Ocakta cihat ilan etti.

OPEC raporuna göre Çin’de hem iyi hem kötü haber var. Petrokimyadaki artış talep getirir ama çevresel politikalar-hava kirliliği sebebi ile ulaştırma yakıt tüketimi düşebilir. Suudi Arabistan üretimi ise ikinci kaynaklara göre Suudilerin söylediğinden daha çok düşmüş. Suudiler 10mv/g dese de ikincil kaynaklar 9.86 mv/g demiş.

Fransa’da ısıtma da elektrik yoğun olup, bu sene nükleer santral kontrolleri vs, elektrikte 1980’den beri rekor ithalat rakamı gördü ve görecek: 0.95 Twh. Başkan adayları Macron: 2022’de kömürü kapatacak, %50 nükleer hedefine sadık, 26 GW yenilenebilir; Le Pen EDF’i enerji güvenliğinin merkezine alacak, nükleer aynen; Fillon’da nükleere devamcı.

Kuveyt ve Suudi Arabistan arasındaki tarafsız bölgede Wafra petrol sahası 200,000 v/g ve denizdeki Khafji sahası 300,000 v/g OPEC kesinti kararı sebebi ile tekrar devreye giremiyor, ama girse 500,000 v/g de oradan gelir.

Bugün Mustafa Berke önerdi. Mutlaka bakılması gereken bir rapor. Petrol şirketlerinin tahminlerinin anatomisi, 21 sayfada. Şirketler fosil yakıtlar olacak, yenilenebilir o kadar hızlı artmayacak,teknoloji maliyetleri yüksek tahmin etme, elektrikli arabada ise petrol şirketleri araba şirketlerinden daha kötümser. “Forecasting Failure” raporu.

Enerjide öbekzinciri(blockchain) konusundaki gelişmeleri takip eden web sitesi, enerjide öbekzinciri konferansı bile Viyanada yapılmış. Enterprise Ethereum Alliance ve Energy Web Foundation da standartları hızlandıracak.

Grafik

Aktif kule başına üretim (EnergyFuse)

OPEC raporuna göre Çin’in petrol ve ürün talebi (Clipperdata)

 

 

14 Mart 2017

Shiller’in açıklamaları stoklar çok mu değerli sorusunu, Maugeri’nin yazısı petrol hala yüksek mi sorusunu sordurdu. Maugeri “substantial”-önemli- düşüş gelebilir diyor. Flettner rotoru neymiş, Russell 2000 indeksi ne tanımları var. HVDC mi AC mi? Avustralyada 10 dakikalık dengeleme fiyatları ile gerçekleşmeler 30 dakikada, pilleri dezavantajlı hale getiriyor. Teknoloji değişince, regulasyon o kadar hızlı değişmiyor. Kelime oyunları ile direktifler nasıl bağlayıcı yapılmaz, İngiltere kapasite piyasasını bir daha mı reforme edecek? Bugün petrol ile ilgili kötümser havayı tam hissettim. Petrol bugün niye düştü? Suudi Arabistan üzerine düşenden fazla kesinti yapmıştı, üretimi tekrar 10 mv/’g çıkardı, kendi kesinti rakamının hala altında ama fiyatlar şok. Şimdi bir de hedge fonlar panik yaparsa

Bilgiler

Malta dönem başkanlığında AB enerji verimliliği direktifinde, enerji verimlilik hedefi 2030’a %30(1990’a göre) ama hedefler indicative yani bağlayıcı olmaması için hükümetler devrede.

HVDC mi HVAC mi (High Voltage AC mi DC mi?).HVDC: Sualtında yüksek kapasitans daha fazla AC kayıplarına yol açar. Senkron çalışma gerektirmez, corona kayıpları azalır, maksimum kısa devre akımını arttırmadan stabiliteyi arttırır, hat maliyetlerini azaltır (trafo değil), aynı güç için daha az iletken gerekir.

Robert Shiller, dot-com ve ev piyasası uyarıları ile bilinen Nobel ödüllü ekonomist. Şimdi “Büyük Lider[Trump]” ile piyasalar çoşuyor … ama hisseler 1929 krizi öncesindeki kadar pahalı. Shiller’in finansal piyasalar dersi-online

Yeni teknoloji her yerde düzenlemelere takılıyor. Tesla, Güney Avustralya elektrik sorununa pil çözümü önermişti, ve yapamazsam para almam diye ciklemişti. 30 dakikada uzlaşma kuralı gazları pillere tercih ediyor. Nedir bu? Yani 10ar dakikalık fiyat oluşuyor ama yerine getirmek için 30 dakikalık zaman dilimin var.

Mart 1’den bu yana Russell 2000 enerji sektörü %13.5 değer kaybetmiş. Russell 2000 ne? ABD’deki en büyük şirketlerdeki en düşük hacimli 2000 şirket. Yani küçük şirketler petrol fiyat düşüşünden çok hızlı etkilenmiş. Bu şirketler genelde 300 milyon $-2 milyar $ bütçeye sahip. S&P 500 energy endeksi ise 1 Marttan beri %3.8 düştü.

Uluslar arası Enerji Ekonomisi ve Finans analizi enstitüsünün devam eden(13-15 Mart) muhtemelen tüm sunumları burada. Ceraweek videoları da burada

Çinde kömürdeki rekor üretim 2013’te oldu. 2016’da %4.7 kömür tüketimi düştü. Güneş 77000MW, rüzgar 149000 MW

İngiltere’de -devreye gireli daha çok olmadı- Kapasite piyasasında tekrar reform çağrısı var. Ama sebebi, kapasite bedellerinin daha esnek ve emisyonu düşük kaynaklara sağlanması. Reform bir İngiliz ata sporuna dönüştü

İçten yanmalı motorlar daha ölmedi, hala ORC (Organic Rankine çevrimi), turbocharger ile değişken yönetim ile verimlilikler mümkün. Daha küçük bir motor ile aynı güç ve atık ısıdan geri enerji kazanımı, bu da önemli

ABD şeyl, 2022’ye kadar 1.4 mv/g üretim ekleyecek. Aynı dönemde Kanada ve Brezilya 2mv/g ekleyebilir. Kanada 2017-2022 900,000 v/g ekleyerek üretimi 5.3mv/g’’e çıkaracak. Brezilya 2017’de 230,000 v/g ve 2022’ye kadar 1.1 mv/g ekleyecek.

ABD’de sürücülerin büyük kısmı tamamen otonom araba istemiyor. Sadece %10’u sürücüsüz araba ile kendini güvende hissediyor.

Flettner rotorları, geminin üzerine eklenen iki direk. Magnum etkisi ile dönerken gemiyi ileri itiyor. Shell ve Maersk denemişler, %10 yakıt tasarrufu sağlıyor. 2018 ilk yarıdan itibaren testler yapacaklar. 100 yıllık teknoloji, şimdi karbon fiber ile daha hafif yapma imkanı ile gündemde.

Harvard’da Leonardo Maugeri diye bir adam 2012 petrol fiyat düşüşünü doğru tahmin etmiş. Şimdi yine önemli düşüş uyarısında bulunmuş. Kendi veri tabanından saha saha yaptığı çalışma ile Ocak’ta üretim artışı geliyor, talep o kadar gelmiyor demiş. Destek psikolojik demiş. Mart-Nisan’da 3mv/g rafineri bakımı var.. Ham petrol talebi düşer

Grafik

ABD’de gaz talebine etki eden faktörler (Statoil)

Avrupada gaz tedariği(Statoil)

Brezilya 2017-2022 toplam petrol üretimi (EnergyFuse)

Kanada’nın 2015-2022 toplam petrol arz artışı (EnergyFuse)

 

13 Mart 2017

DeepMind’in NationalGrid’e de el atması çok önemli, yapay zeka elektrik sistem işletmecisinde. Petrolde fiyatlar ağır ağır kayıyor. Avrupada gaz depolamalar sakatta, 10 yılda %5 kapanmış. LNG ne yapar? Tesla fabrikasının benzerini NorthVolt İsveçte kuracak. Büyümeyi karbondan koparabilirmiyiz, hayır, bu geçici, asıl büyüme tanımını değiştirmek gerek.

Hafta Başı – Serkan Şahin

Aşağıdaki yorum Serkan Şahin’in hafta başı yorumudur:

“Son zamanlarda yine OPEC uretim kesintisi (ki bence kesilen bir uretim yok ama) uzerine tartismalar basladi. OPEC’in Mayis ayindaki bir sonraki olagan toplantisinda uretim kesinti kararini devam ettirip ettirmeyecekleri ya da yeni bir kesinti karari cikip cikmayacagi surekli sorulan soru. OPEC’in karar alici merkezinin Arap Korfezi etrafinda oldugunu bilmeyen yok ve ABD uretiminin artmasinin OPEC’in Arap Korfezi ureticileri ile dogrudan bir ilgisi olmadigini bu zamana kadar defalarca yazdim. Su an icin ABD petrolunun dis piyasada dogrudan rakip oldugu OPEC uyeleri Angola, Nijerya ve Libya, ve son ikisi zaten bu kesinti kararindan muaf. Venezuela ise ABD uretim artisindan fayda saglayabilecek durumda. Bu sartlar altinda OPEC’in ABD’deki uretim artisindan (ki bence cok ciddi bir uretim en az bir yil daha gelemez) paniklemesini hele ki Mayis ayina kadar beklemek gercekci degil. Muhtemelen Rusya sozunde durdugu surece OPEC’in su anki karardindan donmesi icin bir neden yok. Asya talebi simdilik iyi durumda ve boyle gittikce talep, kesilen arz miktarinin artirilmasini da gerektirmeyecek performansta. Ben Mayis’ta OPEC’ten bir karar degisikligi beklemiyorum. Ancak Rusya Iran konusundaki beklentilerine karsilik almazsa bu anlasmadaki tarafini bozabilir ve ABD icin yine sorunlu gunlere geri doneriz.”

“Buradaki gorusler yazarin gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari baglamaz.”

 

Bilgiler

Bu hafta: Salı, OPEC aylık raporu ve API haftalık petrol arz raporu; Çarşamba IEA aylık petrol raporu ve EIA haftalık petrol ve benzin stokları; Perşembe ABD gaz stok rakamları; Cuma Baker Hughes ABD petrol kule rakamları

ABD’de gaz fiyatlarındaki oynaklığın etkenleri: Kısa dönemde kış mevsimi, emtia döngüleri, şeyl üretim süreci (önce hızla yükselip, düşmesi; doğalgaz-kömür rekabetinin yansımaları; elektrik üretiminin dengeleyici unsur olması..

Suudiler, Asya’ya Nisan ayı [hafif petrol için] fiyatlarını düşürdüler. Yani hafif tatlı da rekabetteler. Stoklar ABD’de 1.36 milvar varillik 10 Şubat’in biraz altında. OECD stokları 4.çeyrelte 800,000v/g düştü. 2017’de ise ABD’nin ki 400,000V/g arttı. Sadece ham petrol 800,000 v/g arttı.

ABD’de tekrar yaz saatine geçildi. Time’a göre bu geçişleri takip eden haftada hamilelerin düşük miktarı artıyor. Kalp krizi miktarı takip eden pazartesi de %25 yükseliyor. Felç miktarı hem ileri hem geri alırken Finlandiya’da %8 artıyor. Bioritm ve uyku deseni değişikliği kalp krizi artışlarına sebep olabiliyor. Yani kötü olan saatleri bir ileri bir geri almak

Gaz fiyatlarındaki zayıf farklar (spread) geçtiğimiz 10 senede Avrupa depolama kapasitesinin %5’inin kapanması ile sonuçlandı. Asıl sorun arz fazlası. AB’de 90 milyar m3 gaz depolama kapasitesi var. Talebin 4’te 1i. Centrica depolama birimi Rough’da 52 milyon $ ile ilk işletme zararını yapmış. Soru daha fazla LNG depolamayı gereksiz hale getirir mi?

Fon yöneticilerinin uzun:kısa pozisyon oranı hala 7:1. Yani hala 7 yükselme, 1 düşme beklentisi var diyelim. Ama yavaş yavaş uzun pozisyonlardan çıkıyorlar.

DeepMind şirketi, “tahminsel makine öğrenme teknolojisi” ile enerji tüketimini azaltacak. Firma yazılımı ile, Google için geçen sene verimliliği %15arttırırken, soğutma merkezlerinde enerji talebini de %40 düşürdü. Mustafa Suleyman İngiltere Ulusal şebekesine aynı teknolojiyi uygulayarak enerjiye de el atmak istiyor.

İngiltere’de izinlerini 2008’de almış, yapımına 2012’de karar verilmiş 884 MW gaz santrali (710 milyon pound) bugün devreye girdi. Sahibi İrlandalı ESB. İngiltere karbon tavan fiyatı iki katına katlayınca kömürler sistemden ayrılmaya başlamıştı. 3.4 milyar pound kapasite piyasası ödemesi ile IEEFA daha başarılı yeni santral görmedik diyor.

Büyümeyi sürdürülebilirlikten ayırmak bir ilüzyon. Çünkü büyüme dediğin materyal,kaynak alan kullanıyor, finansalla da bu iş olmaz. Şimdi görülen kazanımlar geçici. NE oluyor: İkame (enerji kaynakları birbirinin yerine geçiyor), finansal hizmetlerin artması, imalatın fakir ülkelere kayması. GSYİH tanımını değiştirelim,

Arjantin 4 büyük enerji ihalesi planlayarak 7 milyar $ çekmeyi planlıyor. Daha önce yaptığı ihaledekiler hala finansman arıyormuş.

İngiltere’de kışın hazırda beklesinler diye santrallere 122 milyon pound ödendi. Eleştirmenler ee kriz olmadı bu para boşa ödendi demiş.

Eski Tesla yöneticisi İsveç’te NorthVolt şirketi ile 4 milyar $ lityum ion fabrikası kuracak. Ama daha finansmanı çözememişler. Vattenfall da işin içinde. Hedef Avrupa piyasası. İlk etapta hedef 8GWh/yıl pil üretme sonra 32’ye çıkılacak


Grafik

Elektrik sektörü pillerde ne zaman elektronik aletleri geçecek (Bloomberg)

 

 

 

 

13 Mart 2017 – Serkan Şahin

Aşağıdaki yorum Serkan Şahin’in hafta başı yorumudur:
“Son zamanlarda yine OPEC uretim kesintisi (ki bence kesilen bir uretim yok ama) uzerine tartismalar basladi. OPEC’in Mayis ayindaki bir sonraki olagan toplantisinda uretim kesinti kararini devam ettirip ettirmeyecekleri ya da yeni bir kesinti karari cikip cikmayacagi surekli sorulan soru. OPEC’in karar alici merkezinin Arap Korfezi etrafinda oldugunu bilmeyen yok ve ABD uretiminin artmasinin OPEC’in Arap Korfezi ureticileri ile dogrudan bir ilgisi olmadigini bu zamana kadar defalarca yazdim. Su an icin ABD petrolunun dis piyasada dogrudan rakip oldugu OPEC uyeleri Angola, Nijerya ve Libya, ve son ikisi zaten bu kesinti kararindan muaf. Venezuela ise ABD uretim artisindan fayda saglayabilecek durumda. Bu sartlar altinda OPEC’in ABD’deki uretim artisindan (ki bence cok ciddi bir uretim en az bir yil daha gelemez) paniklemesini hele ki Mayis ayina kadar beklemek gercekci degil. Muhtemelen Rusya sozunde durdugu surece OPEC’in su anki karardindan donmesi icin bir neden yok. Asya talebi simdilik iyi durumda ve boyle gittikce talep, kesilen arz miktarinin artirilmasini da gerektirmeyecek performansta. Ben Mayis’ta OPEC’ten bir karar degisikligi beklemiyorum. Ancak Rusya Iran konusundaki beklentilerine karsilik almazsa bu anlasmadaki tarafini bozabilir ve ABD icin yine sorunlu gunlere geri doneriz.”
“Buradaki gorusler yazarin gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari baglamaz.”

10 Mart 2017

Dün ki sarsıntılardan ve Ceraweek sonuyla sakin bir gün gibi oldu. LNG arz fazlası var mı, birileri ajandasını mı dayatıyor. Akıllı telefonlar için ses tanımada 5000 kat daha verimli çalışan çip. Uganda hidroya bağımlılığını azaltmak için yenilenebiliri arttıracak. Garip haber. Elon Musk 100 günde Güney Avustralya’nın elektrik sorununu halledebilecek mi? Depolama ve güneş’in kurulumu daha basit olduğundan, artık 4-5 sene yatırım-gerçekleşme süreleri kısalır, bu da uzun dönem arz güvenliği planlama anlayışını değiştirir. Çin’in ithalat-ihracat rakamlarına bakınca güçlü büyüme görülmüyor gibi. Suudiler bu gidişle Al-Naimi’nin planına geri dönebilir, nefesi olan dayansın yoksa hepiniz üretimi arttırın diye ben üretimi kesemem.

Bilgiler

LNG fazlası görmeyen Shell’e karşı, Vitol LNG yöneticicisi önümüzdeki 5 yılda arz fazlası olacak. 2015’teki 240 mtpa (milyon ton /yıl)’dan 2020’de 400 mtpa’a çıkış görüyor. Bu gördüğü en büyük arz şokuymuş. Outlook’larda sadece Statoil yeni gaz arzları zamanında devreye girmezse, piyasa darlanır demiş.

Akıllı telefonlar ses tanıma aramaları için 1 watt harcıyor, yeni bir çip bunu 0.2 miliwatt’a 5000 kat daha verimli şekilde yapacak.

Uganda elektrik üretim şirketi, Norveçli Giertsen Energy ile yenilenebilir anlaşması imzaladı. Okul ve sağlık merkezlerine pilot şebeke dışı sistemleri de çalışacak. Uganda Ulusal Vizyon 2040 stratejisi ile hidroelektriğe bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.

Avustralya Energy Piyasa İşletmecisi (AEMO), gaz yokluğu konusunda uyardı. Eğer arz arttırılamazsa doğu ve güney Avustralya’da 2018-2019’da 80 Gwh, 2020-2021’de 363 Gwh elektrik eksiği oluşacak. LNG şampiyonuna gaz yok?

ING bankası ve Societe Generale blockchain(dijital blok zincir) ile LNG ticareti deneyecek. Traderlarla konuşuyorlar. Şirket blockchaini Mercuria’ya Çin’e Afrikadan petrolkargosu satmak için önerdi. Bankalar, bu sayede 3 saatlik işlemlerin 25 dakikaya, ve maliyetlerin %30 düştüğünü söyledi. Borsalar bundan çok da etkilenmez demişler.

Çin’de ihracatlar düşüyor, içeride talep zayıf gidiyor, stoklar artıyor….İthalatta ham petrol 8.28 mv/g, demir cevheri 83.49 mton, kömür 17.7 mt, bakır da 340,000 ton. Çelik ihracatı, Ocağa göre %22.5 düşerek 5.75 mt oldu. Petrol ürünleri ihracatı ise çok iyi artmış 1.22 mv/g (+55 a-a)

Suudiler, Naimi’nin dediği noktaya geri geldi. Kapalı kapılar ardında ABD şirketlerine OPEC’in kesintileri uzatacağını sanmamalarını istedi. “OPEC, ABD şeyl artışının etkisini azaltmayacak”. OPEC sekreteri Barkindo da hedge fon ve şey üreticileri ile buluşmuştu. Falih(yeni bakan), petrol stoklarının beklediğinden daha yavaş düştüğünü de söyledi

Ortadoğu ve İran’da tamamen yenilenebilir bir elektrik sistemd diğer emisyonsuz sistemlere göre %50-60 daha ucuza gelebilir. 42-63$/Mwh’e gelen elektrik bedeli fosil ve karbon yakalama ile 110-120$/Mwh’a geliyor. İran’ın 49 GW güneş, 77 GW rüzgar ve 21 GW hidro ile işi çözebileceğini hesaplayan Finlandiyalı araştırmacılar yatırım şart demiş.

Tesla’nın piyasa değeri 40.6 milyar $ ile Ford’a( 50.16 M$)’a yaklaşmış. GM 57.77, Fiat 17.1, Nissan 38.5 M$. Uzmanlar Tesla hisselerinin fazla değerli olduğunu söylemiş.

Elon Musk Güney Avustralya’daki enerji krizini 100 günde 25 milyon $ depolama ile hallederim demiş. Fiyat 250$/kWh -> 100 MW sistem için. 100 günde teslim edemezsem bedava demiş. Yaparsa sektör değişir.

OPEC bir anlaşırsa fiyatlar 10$ artar.

Repsol ve Armstrong enerji ABD’de karadaki son 30 yıldaki en büyük konvansiyonel keşfi yaptıklarını iddia ediyorlar. Repsol’e göre 1.2 milyar varil hafif petrol var.

9 Mart 2017

Fiyatlar niye düştü? ABD stok verilerinden. Ama Gartman mektubunda hayır, Ceraweek’te de görüldü, bu fiyatlarda dünyanın her yerinden üretim artışı geliyor, yoksa stoklar boğa piyasasına işaret ediyora getirmiş. Ama Clipperdata ekibi de Singapurda yüzen depolama düşmedi, 60mv altına düşerse arz fazlası eriyordur demiş. ExxonMobil Eni’den Mozambik LNG proje hissesini aldı. Çinlilerin 2013’teki bedelin %47 indirimlisine. Temiz enerji muhafazakarlar, Cumhuriyetçiler içinde de bir yeşil ekip var. Bilimsel bir araştırmaya göre VW’’nin emisyon aldatan yazılımı Avrupa’da 1200 prematür ölüm sebebi olmuş olabilir. 200C altında silikon hücre üretimi. Özet’te Oxford Energy’nin Brexit sonraası İrlanda gaz piyasası yazısı özeti, 1 paragraf. Kısaca İrlanda TTF’i baz alır, Energy Charter’dan İngiltere transit olur gibi

Bilgiler

Çarşamba günü verilen 2 izinle, California’da toplam 27 girişimin otonom sürüş test izni oldu. Uber ve PlusAI yeni gelenler. Son şirket Çinli ortaklık. Renovo motors ve Fransız Navya da izin alanlardan. İzin alan 180 aracın 77si Google’in Waymosu. Araba sayısı 2014’ten beri 8 katına çıktı. VW ve Mercedes’te izin alanlardan.

Kasımdan beri ilk defa WTI 49$ altını gördü. Neden? ABD petrol stokları 9 hafta artarak rekor rakamlara ulaştı. Boğaların güveni kırıldı. WTI son 1 yıldaki b ir gündeki en büyük düşüşünü gördü. Fiyatlar düşmeye devam ederse, OPEC ülkeleri bütçe tutturmak için daha fazla üretim yapabilir. Arz fazlası ve spekülatif uzunluk

Tam tersini iddia eden Gartman Letter yazarı Dennis Gartman, EIA stoklarında sorun yok demiş. API stokları 11.6 mv arttı dedi, kaldı ki ürün stoklarında da azalış vardı. Stoklar boğayı işaret ediyor. Suudilerin üretim artışları gelebileceği endişesi asıl sorun. Olasılık…Herkesin üretimi artacak, Ceraweek toplantıları da bunu gösterdi demiş.

3 Mart tarihki bir çalışmaya göre, VW’nin emisyonları aldatan yazılımı Avrupa 1200 prematüre ölümüne sebep olmuş olabilir. Vay o yazılımı yapan elemanın düştüğü durum, para kazandırayım derken akademik araştırmaya göre katil….

NatureEnergy’den, %20 verimli güneş hücreleri .200C’nin altında imal edilebiliyor. Yarı iletkenlerde bunu güneş gören yüzeyi katkılayarak veya ince bir tabaka kaplayarak yapıyor. Kristal silikonu katkılama yerine alkali metal (Li) ve metal oksitler ile kaplayarak %20 verimli hücreyi 200C altında üretebiliyor.

ExxonMobil Mozambik’te Eni’nin LNG projesindeki %25 hissesini 2.8 milyar $’a satın alıyor. 2.5 trilyon m3 rezerv var. Exxon’un ödediği para 2013’te China National Petroleum’un ödediği hisse bedelinden %47 daha ucuz.

Petrolcüler de offshore rüzgar işine girdikçe fiyatlar düştü. 2016’da 29.9 milyar $ açık deniz rüzgara yatırılmış. 2020’de 115 milyar$’a ulaşabilir yatırımlar. Bugün ki projeler 2012’ye göre yarı fiyatına üretim yapabiliyor. Yeni fiyatlar 126$/Mwh. Petrolcülerin sektöre girişi haberde var, fiyat düşüşüne katkıda bulunulduğu benim yorumum

Temiz enerji muhafazakarları… 1994’te Cumhuriyetçiler meclisi kazandıktan sonra, 1995’te bazı Cumhuriyetçiler, Çevrenin koruması için [çalışan] Cumhuriyetçiler grubu kurmuş. 2012’de ismi ConservAmerica olmuş. Yani muhafazakalardan ılımlı olanlar içinde de yenilenebilir ve iklim değişikliğine destek veren gruplar var.

ABD’de stoklar arttı ama Singapur yakınlarındaki stoklar da erimiyor. Geçen ay ki 60 milyon rekor stoktan düşüş görülmüş ama geçen hafta tekrar stok artışı oluşmuş. Singapur açıklarında 60 mv petrol olduğu sürece piyasada arz fazlası vardır denmiş. ABD stokları da 528 mv’e çıkmıştı.

CRADA kapsamın (Cooperative Research and Development Agreements) ile yapılan hidrokinetik cihaz [türbin] ile Oceana hem ırmaklarda hem de her hangi su akışı olan [dalga, gelgit] yerlerde elektrik üretebilecek cihazı test etmiş.

Grafik

California yollarındaki otonom arabalar ve firma sayısı gelişimi (FT)

Rapor Özeti

Brexit’s Impact on Gas Markets, Irish Options: IBP, NBP or TTF? Oxford Energy, Thierry Bros

https://www.oxfordenergy.org/wpcms/wp-content/uploads/2017/03/Brexits-Impact-on-Gas-Markets-Irish-Options-IBP-NBP-or-TTF.pdf

Çok kısa 2 sayfa.

Konu şu: İrlanda – İngiltere -AB. Eğer İngiltere AB’den çıkarsa, İrlanda AB pazarına nasıl eklemlenir, nasıl bir yapı oluşur. İngiltere Energy Charter’a imza attığından bariz transit olur. Norveç’ten (İngiltere’nin kuzeyinden İrlanda’ya giden bir hat) İrlanda’ya gaz boru hattından İngiltere sadece transit olabilir. İngiltere AB’den ayırılırsa NBP, AB’nin en likit noktası TTF’e göre daha pahalı, dar olur. Norveç ise gelirini maksimize etmek için, İngiltere’ye NBP üzerinden satarken, İrlanda Avrupa sayılacağından TTF ile işlem yapabilir. Aynı zamanda İrlanda LNG tesisini de hızlandırır. Aynı zamanda İngiltere’de gazı AB üzerinden alacağından, AB’yi transit görüp Rusya üzerinden gaz alabilir ama her ülkeden geçirmek için geçiş bedelleri paylaştırması gerekebilir. İşin ilginç yanı İrlanda TTF’i (AB ile harmonizasyon için tercih ettiğinde, İngiltere’nin iki tarafı da TTF oluyor. NBP ne olacak?

 

 

 

8 Mart 2017

Bugünki Serkan’ın yorumu burada. live.ceraweek.com ‘dan canlı oturumlar ilgin.. Günün olayı petrol fiyatlarındaki hızlı düşüş, acaba Ceraweek bitmeden hedge fonlar OPEC’i kesintiye devam açıklamasına mı zorluyor. Verimiz yok. Yazmadım ama Fintrade, Quant trade gibi konularda algoritmaların nasıl yanıldığına dair bir dolu haber ilgimi çekti. Bir aracı kurumun yorumu : “Bazen bilgisayarların tek yaptığı, insan aptallığını makine aptallığı ile yer değiştirmek. Hız ve önceden programlanmış önyargı ile makine aptallığı piyasaları insanların paniklerinden daha hızlı tüketebiliyor”. Yenilenebilirde küresel pazar daralıyor. Elektrikli arabalar revaçta, bu dönemlerde bu dönüşüm nasıl olmaz diye sormak faydalı olur: araba yangınları, altyapı kısıtları, hidrojenli araç sayısı artışı olabilir mi

Bilgiler

Bugün ham petrol stokları 8.2 (Serkan 7.96 demiş) mv artınca, ürünlerde ise hızlı azalış petrol fiyatlarını vurdu. Düşük rafineri çalışma oranı ve yüksek talep, ürün düşüşündeki sebep. Rus ekonomisi 20 yıldaki en uzun resesyonundan çıktı.

Pioneer Natural’dan Scott Sheffield’ın yorumu çarpıcı/doğru mu bilemem: “İnsanlar Permian’ın ne kadar büyük olduğunu anlayamıyor. Suudi Arabistandaki dünyanın en büyük sahası Ghawar’ı eninde sonunda geçecek. 2020’de üretimi 5 mv/g olarak bekliyor Permian’dan

Otonom araçların seyahat talebini arttıracağı, düşük benzin fiyatlarına rağmen elektrikli araba talebi güçlü. Otonom sürüş ile elektrikli araba arasında bir ilişki yok ama ikisi beraber daha verimli. CASE vasıtalar : “Bağlı, paylaşımlı, otonom, elektrik”. “Servis olarak araba, car-as-service”. 10-15 sene hızla elektrifike olmuş mobilite öngören var

İklim değişikliği 800 sene önce Cengiz Kağan’ın Moğol İmparatorluğunun hızla büyümesini sağladı. Şimdi ise Moğolistan’da kötü etkileri var.

Saçma korelasyonlar: ABD nükleer santral üretimleri ile havuzda boğulan insan sayısı (%90.12), kişi başı tavuk tüketimi ile ABD ham petrol ithalatı, Norveçten petrol ithalatı ile demiryolu kazaları (%95.45). bu ay ABD’nın Norveçten aldığı petrol artmış, eğer saçma korelasyon olmasaydı trene binmemek gerekirdi.

Grafik

IEA raporuna göre küresel arz ve talep gelişimi

8 Mart 2017 – Serkan Şahin

Aşağıdaki yorum Serkan Şahin’in hafta ortası petrol yorumudur:

” EIA verilerine gore ABD ticari ham petrol stoklarinda 7.96 milyon varillik bir artis olmus. Petrol urunlerindeki ciddi dususler ile beraber anladigim, ABD rafinerilerinde kullanim oranlarinin dusuk oldugu ve tuketimin stoklardaki urunlerden yapildigi (tahminen ana neden rafinerilerde artan bakim nedeniyle azalan kapasite). Ham petrol ithalatinda ciddi bir dusus olmamis, uretimde de ciddi bir artis yok.

Cushing’deki ham petrol stoklarindaki artis sadece 867,000 varil. Gecen yila gore Cushing stoklari 2.54 milyon varil azalmis. Kuzey Dakota’daki uretim sorunsallari Cushing’de ciddi sekilde hissediliyor. Permian ve Eagle Ford’da azalmasi beklenen kazilmis-tamamlanmamis (drilled-uncompleted, DUC) kuyu sayisi beklentinin aksine artiyor. Kuyu tamamlama kapasitesindeki yetersizlik kendisini iyice gostermis durumda. Bu kapasiteyi artirmak o kadar kolay degil. Maliyetleri artirmadan bunu yapmanin yolu yok, bu durumda kas tane DUC kuyu ekonomik limitin altina iner, ve buna bagli olarak ihtiyac olan tamamlama kapasitesi nasil dalgalanir, karmasik bir durum. Herkesin beklentilerinin aksine ABD’deki uretim artisi bence cok daha yavas olacak, eger bir noktada tekrar dusus baslamazsa. Bu ayrica kule sayisina bakarak uretim tahmini yapmaya calisanlara da ders niteliginde.”

Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”