7 Mart 2017

Bugün ne öğrendik, petrol yatırımlarında kısa ve uzun dönem yatırımlar var. Kısa yatırımlar, şeyl gibi hızlı sonuç veren, uzun dönem yatırımlar da Tengiz gibi devasa yatırımlar. Sektör bu iki yatırım modelini dengelemezse fiyat dengesizliği gene oluşabilir. UEA 5 yıl içinde fiyatlar fırlayabilir demiş. Chevron yatırımcı sunumu bugün ki en ilginç rapordu. live.ceraweek.com adresinden de ceraweek videolarına bakma fırsatı oldu. Libya’da yaşanan sorunlar petrol fiyatına yükseltici etkide bulundu.

Bilgiler

Chevron yatırımcı toplantısında; 10 yıllık kaynak yerine koyma oranı %171. 2006-2015 arası buluculuk maliyeti (discovery costs) 1$/v. 2017 yatırımlarında Gorgon/Wheatstone, Permian ve kısa dönem ve üretim yapan sahalara yatırım var.

40 yıl önce 2 saat 37 dakika süren uçak yolculukları şimdi 3 saat 50 dakika sürüyor. Daha yavaş giderek yakıt maliyetlerini düşürüyorlar. 2008 yılındaki istatistiğe göre o zaman ki Jet Blue yılda 13.6 milyon $’ı sadece her uçuşunu 2 dakika daha uzatarak kazanmış

Norveç’in 900 milyar $ refah fonunu idare eden merkezz bankası, 10 şirketi daha, kömür üretmek veya tüketmekten dolayı riskli görüp yatırımdan çıkardı. Ama fonun hala 3.07 milyar $ , 32 kömürle ilgili şirkette yatırımı var.

Suudi Arabistan’da petrol çıkarmak 8$/v’e mantıklı, Ghawar büyük sahasında 4$/v’de. Aydan aya Suudi dolar rezervleri 12 milyar $ düşmüş.

Rusya Nisan’da söz verdiği 300,000v/g kesintiye ulaşmayı planlıyor. OPEC’e katılmayacak. Ama kesintiler için süreci görmekten yana

#ceraweek te IEA fiyat sıçramalarına hazırlanın dedi, 5 yılda arz 5.6mv/g, talep de 7.3 mv/g artacak

Yergin ne demiş? IHS Markit’e göre bugün petrol üretimine yatırılan her $ 2014’e göre 2.5 kat daha fazla petrol üretiyor. “Tekerleği tekrar icat etmek” diye ulaştırmanın geleceği projeleri de varmış.

Petrol üretimi canlanırken maliyetler de artıyor. Mart 2014’ten Ocak 2017’ye sondaj şirketleri fiyatlarını 3’te 1 azaltmıştı. Sondaj fiyatları Ocak 2017’de Ocak 2016’ya göre %7 daha düşük. Ama daha önce %24 düşüşlerde gördü.

Nature Energy: İngiltere’nin mevcut politikaların iklim değişikliğinde eksik kalacağını anlatan bir makale

Daha önce RasGas ve Saudi Aramco’da 30000 noktada tüm verileri silen wiper(silici) zararlı yazılımın daha sofistike olanı keşfedilmiş, Orta doğu’da aktifmiş.

Grafik

Chevron nakit marjları (Chevron yatırımcı sunumu)

Chevron Permian’daki yatırım ve üretim maliyetleri (Permian)

Suudi yabancı para rezerv değişimleri (EnergyFuse)

6 Mart 2017

1 Marttaki linklerim üzerine Yesilekonomi.com’dan İlhan Katiboglu, FT linklerini google’da aratıp “cached” seçeneği ile okumayabilme yöntemini önerdi. Grafiklerde pazar günü pil savaşları ile ilgili grafik var. Bu hafta #ceraweek, IEA 5 yıllık petrol projeksiyonlarını yayınladı. İlgimi çeken konulardan biri ısıyı doğrudan elektriğe çeviren termoionik materyaller, ve graphene var. Çin’de belirli bölgelere ziyan ettikleri için rüzgar yasağı gelmiş. İngiltere’de kömür çok büyük düşüş görmüş. Arabayı otonom hale getirmek ne kadar pahalı? Pekin’de elektrikli taksilerde yaşanan sorunlar ve ilgili makalesi ekte.

Bilgiler

Bu hafta: Pazartesi Ceraweek; Salı API ve EIA kısa dönem enerji görünümü, Chevron 2017 Analist toplantısı; Çarşamba EIA petrol haftalık; Perşembe EIA doğalgaz depo raporu; Cuma Baker Hughes rakamları

#ceraweek . Sektörün büyük oyuncuları bu hafta Ceraweek’te fakat Trump yönetiminden katılım hemen hemen yok.

IEA’in 5 yıllık petrol piyasa öngörüsü: petrol talebi 2019’da 100mv/g ü aşarak 2022’de 104mv/g’e ulaşacak. “İkinci dalga ABD üretim artışı göreceğiz” (Fatih Birol),

ABD geçen sene ortalama 3 mv/g petrol ürünleri ihraç etti. 10 sene önce bu 1.3 mv/g’dü. Yine 10 sene önce ABD 12.4 mv/g ham petrol ve ürünleri ithal ederken, geçen sene 4.8 mv/g’e düştü. 1985’ten beri en düşük. Meksika’ya 1.2 mv/g ürün Aralıkta ihraç edildi. Aynı ay Japonya’ya 379,000 v/g ihraç etti.

Petrol fiyatları niye 50-55$ arasında kaldı da artmadı. 1) OPEC kesintisini ABD şeyl petrolünün hızla doldurabileceği, 2) Rusya ve diğer non-OPEC’in söyledikleri kadar kesinti yapmadıkları 3) Hala güçlü seviyedeki stoklar

Petrol volatilitesi son yılların en düşüğünde, yatırım uzmanlarının net uzun kontrat sayısı 386,707 kontrat (her kontrat 1000 varil)=20.6 milyar $ (53.3$/varilden). Ama fiyatlar hiçbir yere gitmiyor, neden?

FT, İngiltere’de kömür iki yıl öncesine kadar elektrik üretiminde %23 paya sahipti, geçen sene %9’a düşerek rüzgarın bile gerisinde kaldı. Bu düşüş karbon fiyat tabanı (carbon price floor) ile oldu. Nisan 2015’te 18 sterlin/ton’a (2 misline) çıkarılan vergi ile, gaz üretimi arttı, kömür çakıldı.

Çin’de yeni rüzgar projeleri 6 bölgede yasaklandı. 6 bölgede rüzgar üretiminin şebekeye verilememe oranı (waste) Gansu 43%, Xinjiang 38%, Jilin 30%, İç Moğolistan 21%, Heilongjiang 19%. 2016’da 241 TWh rüzgar üretimi oldu. Bu da ülke elektrik üretiminin %4’ü. 50 milyar kWh rüzgar enerjisi ziyan oldu.

Bir arabayı otonom haline getirmek için harcanacak bedel. 250,000$. Bazıları 8-10,000$ diyor. Lazer sensör, LIDAR’lar üst model 85,000 $. 4 tane de küçük LIDAR için 8,000$ tanesi, toplam 32,000$. Radar 10,000$, kameralarda 6,000$. Tünele girince GPS çalışmayınca eylemsizlik sensörü 4,000$. Waymo LIDAR’a 7,500$ diyor, Tesla sadece radar 8,000$.

Petrol ve gaz sektöründe sibergüvenlik konularında diğer sektörlere göre daha geride olduğu detaylı incelenmiş. Bir çok petrol ve gaz tesisi hala Windows XP ve Ms-Dos gibi işletim sistemleri kullanıyor ve güncellerse üretim kaybı olur diye güncellemiyor. Exxon Mobil sibergüvenlik programı ile 64 milyon email, 139 milyon bağlantı her ay bloklamış

Termoiyonik enerji dönüştürücü ile ısıyı elektriğe daha verimli dönüştürmek mümkün. Metal yerine grafen(graphene) kullanarak 7 kat daha verimli sistemler elde edilmiş. 1000C’de %9.8 verimlilik. Dikkat edin, mekanik enerjiye dönüşüm yok

1917’de Lincoln Evening Journal’da “İleriye Bakmak” konulu bir makalede, 2017’de kimsenin kömüre ihtiyaç duymayacağı güneşten enerji elde edebileceği yazılmış

Pekin’de elektrikli taksilerde 90 mil diye başlayan menzil ilk yılda 60 mile, daha yaşlılarda 30 mile düşüyor. Soğuyunca şarj da düştüğü için (pillerin soğukta şarjı düşüyor), kışın arabanın içinde botla kazakla oturan taksiciler durumdan memnun değil. Taksiler devlet şirketi Beiqi – Beijing Automotive Group Co, fiyatları 35,000$, benzinli taksi 10,000$

Nymex petrolde alt direnç 48$, üst seviye de 58$

Grafik

İngiltere’nin kömür kullanımı (FT)

ABD’de İçişleri bakanlığına raporlanan sibergüvenlik olayların dağılımı

 

Pil Savaşları (FT)

4 Mart 2017 – Sohbet Karbuz

Aşağıdaki yorum Sohbet Karbuz’un haftalık yorumudur:

2 Mart’ta; Israil, sessiz sedasız Ürdün’e Ocak ayindan beri doğalgaz ihrac ediyor seklindeki haberler oldukca yanki buldu. Ne yani, davul zurna mi calacaklardi? Neymis efendim, Ürdün ve Arap kamuoyundaki “İsrail ile iş yapma hassasiyeti” nedeniyle haberin yayilmamasi icin düşük profil izleniyormus. Gelismeleri gazeteler yerine kaynagindan takip edenler gaz sevkiyatinin 2016 sonunda baslamasi gerektigini coktan biliyordu. Haberler bir cok yanlis bilgi icerdiginden en azindan EAK okuyanlarini bilinclendirmek amaciyla bir kac cumle yazma ihtiyacini duydum.

Tamar sahasindan Urdun’de bulunan Arab Potash ve Jordan Bromine sirketlerine boru hattiyla gaz sevkiyati konusundaki anlasma 2014 yilinda imzalanmisti. (bu iki sirket bir cok haberde belirtildigi gibi Urdun’un devlet sirketi degil. Tembel gazetecilere sirketlerin web sitelerinde biraz gezinmeyi tavsiye ederim). 19 Subat 2014 tarihinde Tamar sahasi ortaklari ile Kayman Adalari’nda kayitli NBL Eastern Mediterranean Marketing Limited (Noble Enerji ye ait) sirketi arasinda Urdun’deki musterilere gaz ihracati konusunda bir anlasma yapilmisti. Anlasmadaki murekkep kurumadan NBL Eastern Mediterranean Marketing Limited ile Merkezleri Amman’da olan Arab Potash ve Jordan Bromine sirketlerine 15 yil sureyle toplamda 1.8 bcm gaz satimi konusunda anlasma yapildi. Yapilan anlasma sevkiyatin 2016 da baslamasini ongoruyordu. Al-ya da-ode sartiyla minimum miktar kisiti iceren anlasmanin toplam parasal degerinin 500 milyon dolar olacagi tahmin ediliyordu. Agirlikli olarak Brent fiyatina endekslenen gaz fiyati ayrica yaklasik 6.5 dolar/MMBtu taban fiyat kisitlamasi iceriyor. Dusmanimizdan gaz almayi icimize sindiremiyoruz diye haykiran Lubnan’li dostlarimizin LNG fiyatlarinin dusuk oldugu bir donemde niye pahali gaz aliyoruz diye bir soru sorduklarini henuz duymadim. Akaba’da bulunan LNG ithalat tesisiyle gaz ihtiyacini karsilayan Urdun, ithal edilen LNG nin bir kismini Misir’a gonderiyor.

Gaz ihracatinin gerceklestirildigi boru hatti (bildigim kadariyla 12”) gecen sene sonunda tamamlanmisti; hattin 15.5 km lik kismi Israil tarafinda, 20 km si ise Lubnan topraklarinda.

3 Mart 2017

ABD benzin ve Almanya dizel talebi rekor kırdı. Cüneyt Kazokoglu uyardı. Petrolde gelecek eğrileri düzleştikçe stoklar eriyor. ESPO’yu Koreden depodan satan Abu Dhabi etkilerken, Vitol’de Güney Afrika depolarında Nijerya petrol satışına başladı. Nasıl küresel bir sistem. Oxcarre merkezinden Stranded Nations makalesi bakılması gerekenlerden. Clexit ne? ABD’nin Paris’ten çıkması – Climate Exit (NYT). Long tail solar, ABD’de küçük güneş sistem kurucularına verilen isim. Küçük ve çok anlamında. Energy Fuse’un Exxon haberinde aslında tüm büyüklerin yatırımları özetlenmiş. Bitcoin’e WSJ Altın 2.0 demiş. LNG şampiyonu olacak Avustralya’da ülkedekiler LNG’ye Japonya ve Kore’den daha yüksek bedel ödüyorlarmış. Oxford Energy’nin Petrol benchmark raporunu okudum ama özetleyemedim ama kısaca şu, Brent diye bir fiyat var ama altında çok farklı petroller oldu, iş karışıyor ama düzeltilebilir. Troll geçici çözüm

Bilgiler

Cüneyt Kazokoglu/FGE Energy Londra’dan iki önemli notu paylaştı. ABD benzin talebi 2007 zirvesini geçerek rekor kırdı. Cüneyt’in tahminlerine yakın olarak %1.6. 2017 beklentisi ise %0.5 artış. Diğer taraftan Alman karayolundaki dizel talebi de 2015’e göre %4.5 artmış. 700Bin v/g, Almanya’nın toplam gazyağı/dizel talebi 1 mv/g ile dünyada 4.

Gazprom 54 milyar $ piyasa değeri ile Uber’in altında. Avrupa pazarındaki payı %30’dan %34’e çıktı. 2016’da 179.3 milyar m3 gaz ile 2015’e göre Avrupa’ya satışlarını %12.5 arttırdı. Avrupa ekonomik olarak iyi durumda olduğundan ve gaz fiyatlarının da 12 yılın en düşük 167$/1000m3’e düşmesi ve hava durumu etkili. Yazı Gazprom’la ilgili karamsar.

Çin yerli üretimini 2020’ye %60 arttırarak 220 bcm’e çıkarmak istiyor. Aynı yılda tüketim hedefi de 350-380 bcm. Ruslara göre en muhafazakar senaryoda 2025 rakamı 300 bcm. Power of Siberia 38 bcm, Batı Sibirya 30 bcm, Rus uzakdoğusundan ise 8 bcm boru hattı gazı mümkün. “ 3yıl ağır çalış, 1000 yıl mutlu ol”, Çin sözü Ruslar’dan.

Bitcoin’e WSJ’deki günce bitcoin’e Altın 2.0 demiş. Dün itibari ile altın 2.0, altın 1.0’ı geçti. Biri metal biri sayılardan oluşan iki değer birimi. Bitcoin’de altın gibi para birimleri sallandığında değer kazanmıştı, yani hükümet politikalarına karşı bir hedge

Kullanılamayacak rezervler – ülkeler makalesi Oxcarre-Oxford üniversitesinden. Gaz’da en çok rezevleri ziyan olacaklar Orta Doğu, Eski Sovyetler, Orta ve Güney Asya. Petrol de Kanada, OECD Pasifik.Rezervlerin GSYİH’a oranında Türkmenistan, Irak ve bizim bölgeler. Makalenin mesajları sakat.

Avustralya’da sendika (AWU) biz niye ucuz gaz kullanamıyoruz diye isyan etmiş. Ülke engel olmadan sınırsız ihracat imkanı veriyor. Sendika ihracatçıların iç piyasaya daha gazla LNG vermesini istiyor. AWU : “rekor miktarda gaz üretirken en yüksek fiyatları ödüyoruz” demiş. Ülkede gaz Japonya, Kore ve Çin’den daha pahalı.

Rusya’nın ESPO harmanı petrol fiyatları dubai’ye karşı daha az premiumlu. Nedeni de şu: Kore Yeosu’daki depolardan Abu Dhabi National Oil Co, 2-4 mv hafif ekşi petrol satıyor. Alıcıların bir kısmı ESPO’dan Murban’a kaydı. Özellikle Nisan’dan itibaren. Ortalamada Mart’taki ESPO harman petrol 544,360 v/g’den Nisan’da 639,838 v/g’e çıkacak

Exxon Permian ve Bakken’dan 2025 gibi 750,000 v/g yani üretiminin 5’te 1’ini planlıyor. Fakat 2016’da yıllık üretiminin sadece %65’inin yerine yeni rezerv koyabildi.Büyük petrol şirketleri rezerv ikamesi için büyük ve maliyetli projeler yapmak zorunda ama ekonomisi gereği şeyl gibi daha güvenli, küçük ölçekli ve hızlı üretim veren kaynaklar da listede

Long tail solar ne demek? ABD’de ülke genelinde hizmet veren 1000lerce küçük güneş sistemleri kuranlara verilen isim. Bu uzun kuyruklar depolama işine de el atınca, sistemdeki beyin kim tartışması var. Evirici.

Clexit– Climate Exit: İklim değişikliği konuları Uluslar arası diplomasinin artık önemli bir kısmı mı oldu? Trump ekibi Paris anlaşmasından çekilmek konusunda birbirleriye tartışıyorlar. Baş danışman Bannon ile Dış işleri bakanı Tillerson ve Trump’un kızı anlaşamıyormuş. Haberlere göre bütçede EPA’ya %25 tırpan geliyor.

Vitol grup Güney Afrikadaki depolama terminallerinden 4 mv Nijerya ham petrolü satmayı teklif ediyor. Amrita Sen: “[gelecek} eğrisi düzleştikçe, stoklar erir, farklar/spreadler daralır, bu da stok kalmayan kadar devam eder.”

Grafik

2013 yılındaki bir makaleden ülkelerin karbon yoğunlukları (Oxcarre)

Kısaca eğer petrol ve gazı iklim politikalarından dolayı kullanılamaz hale gelebilecek en ülkeler (Oxcarre)

2017-2019 ABD’de devreye girecek yeni LNG sıvılaştırma kapasiteleri (EIA)

2 Mart 2017

Petrol fiyatlarında volatilitenin düştüğü bir dönemdeyiz, yani 3 hafta petrol haberi oku, dön bak gene 55$/v’de. Artık OPEC, ABDli üreticiler ve jeopolitik tedirginlikleri izleyeceğiz. ABD benzin talebi tekrar zirve yapacak ama bu son mu olacak göreceğiz. Güneş enerjisi tavanlı Prius’lar. Nature Energy bu 2-3 gün Post-Lityum makaleleri herkese açmış, özetleri aşağıda. Grafikte post lityum pillerin kg başına watt-saatleri, özet de Oxford Energy’nin LNG arzını değerlendirdiği raporu var. Asya ve Avrupa birbirini nasıl etkiliyor, son 3 sayfası iyi. Tarihte mazut devri

Bilgiler

Üretim aşaması ve evlerdeki robotlar daha fazla sibersaldırılara maruz kalarak, çalışamaz veya kontrolden çıkar hale gelebilir. IOActive Labs, “robotlar her evde yer almaya başladıkça, onlara saldırma isteği de hızla artacak”

Nature Energy: Post lityum piller, yani lityum hava, lityum sülfür, lityum metak katı hal pilleri ile ilgili makaleler serbest erişimde.En iyi piller şu anda 300Wh/kg, ABD Enerji bakanlığı’nın 400Wh/kg 2017 hedefinin altında. Post lityum piller daha çok enerji yoğunluğu ve şarj ömrü demek.

Transatomic Power, nükleerde hocalardan uyarı aldı. Erimiş tuz reaktörleri ille geleneksel reaktörlere göre 1 ton uranyumdan 75 kat elektrik üretebilen teknoloji ile ilgili MIT’li hocalar hesaplarda ciddi hatalar var demiş. Yeni hesapta 2 misli daha fazla elektrik, %53 daha az atık.

Nature Energy: Pil gelişiminde katı hal geleceği, Lityum metal ile SSB (solid-state batteries)’in geleceği olabileceği vurgulanıyor. Enerji yoğunluğu, güç yoğunluğu, uzun dönem stabilite,güvenlik yönünden incelenmiş. Şu anda kWh maliyet 145$’da. Katı elektrolitler ikiye ayrılıyor: inorganik katılar ve organik katı polimerler.

Nature Energy: Lityum hava pillerindeki mekanizmaları anlamadaki gelişmeler. Teorik olarak Lityum hava (Li-air) en yüksek enerji yoğunluğuna sahip 3500Wh/kg. 500-1000Wh/kg bile 500 km menzil imkanı tanır. 20 yıl önce organik LED oyun değiştirici olarak tanımlandı, onun gibi Lityum hava büyük değişim tanımlansa da uzun süre gerekire gelmiş.

Nature Energy: Lityum sülfür pillerde, pozitif (katod) sülfür, negatif(anod) lityum.

ExxonMobil 2020’ye kadar her yıl 25 milyar $ yatırım yapacak. 2016’da 19.3 milyar $’dı. 2011-2014 arası ise 30 milyar$ üzeriydi. 2007’de Exxon 2011’de 5mv/g üretim hedeflemişti. 4.7 mv/g tutturdu. Fakat o zamandan beri üretim düşüyor. Son iki yıldır 4.2 mv/g. Exxon bu sene yatırımlarının 3’te 1’ini şeyl’e ayırdı. Bu 1/2ye çıkacak

ABD benzin talebi WoodMackenzie’ye göre seneye zirveyi görebilir. Geçen sene 9.326 mv/g dü. 2021’e küresel benzin talebi de 25.89 mv/g. 2025’e küresel binek vasıta 20% artarak 1.32 milyar olacak. Şimdilik 1 mv/g petrol talep artışları görsekte 2020’lerde bu 500binv/g’lere düşecek.

Toyota Prius’un yeni modelinde Panasonic imzalı bir güneş enerjili tavan var. Günde açıkta bırakılırsa 5.5 km menzil ekliyor. 180 watt. Matematik de 21 kWh = 100 km. Panasonic Tesla’yla da ortak. Tesla’da da opsiyonel güneş tavan olabilir.

Güney Afrika’nın fosil yakıtlardan yana şansı yüksek, elektriğinin %85’i kömürden. EIA ülkede 11 trilyon m3 şeyl gaz var diyor. Güney Afrika da sene ortasında kanunu değiştirerek açık deniz petrol yataklarında şansını deneyecek ve şansı yüksek.

Haftaya Trump federal alanlarda kömür kiralama yasaklarını kaldıracak.

Suudi Arabistan’ın Asya’da 5 yatırımı: 2.Malezya’da 7 milyar$ rafineri. 3.Endonezya Java’da Cilacap rafinerisi, %45 pay, 4. SABIC (Saudi Basic Industries) Çin’de Ningxia Hui bölgesinde kömürden kimyasal tesisi (3-4 milyar $)

Grafik

Lityum ve diğer pillerde kg başına Watt, enerji spesifikasyonu (Nature Energy). Açık mavi aralığı gösteriyor.

Rapor Özetleri

The Forthcoming LNG Supply Wave: “A case of Crying Wolf”?, Howard Rogers, Oxford Energy Institute

https://www.oxfordenergy.org/wpcms/wp-content/uploads/2017/02/The-Forthcoming-LNG-Supply-Wave-OIES-Energy-Insight.pdf

Rapor kolay okunabilir. Kısa bir ezop hikayesi ile başlıyor. Bizde yalancı çoban diye biliniyor bizde. Çoban sürüme kurt saldırdı diyor köylüler yardıma geliyor, şaka olduğunu anlayınca geri gidiyor, sonra gerçekten kurt saldırıyor ama çoban kimseyi inandıramıyor.

Raporun ana mesajı, “LNG fazlası var” diye bağıran çobana şimdi inanmayan olsa da, aslında doğruyu söylediği bir zaman olacak, yakında.

Ama bu LNG fazlasında Avrupa’nın şansını Asya’nın talebi belirleyecek

2008-2012 arasıda LNG sıvılaştırma kapasitesi hızla artmıştı. (115 bcm/yıl kapasite). Fakat tahminler genelde tutmuyor, projeler daha geç devreye girebiliyor. Sebepleri:

Projeler FID’den tamamlamaya 5 yıl sürüyor

Kabul süreçleri: LNG tesislerinin kabulü uzun sürebiliyor. Mesela %90 kapasiteye ulaşması 9 ayı bulabilir

Besleme gazı problemleri: Üretilen gazda yaşanan sorunlar tesisin işletmesini etkiliyor

2014-2015’te LNG arzı çok değişmedi. 2016’da %6 arttı(19 bcma). Talepte ise Asya 17bcma, Ortadoğu 10 bcma, Güney Amerika talebi de -5 bcma. 2016’da Avrupaya kalan LNG 50 bcma’ydı. Soğuk havadan dolayı Avrupa talebi 2016’da %4.3 arttı.

LNG arzında, Avustralyadaki Gorgon 1 ve 2 nolu trenler gecikti, Angola çalışmadı, Mısır 2016 sonunda LNG kargosu ihraç etti. Yemen kapalıydı, Cezayir de dalgalı.

Trinidad&Tobago, Malezya ve Endonezya LNGlerinde ise eski tesis ve yaşlanan sahalardan dolayı uzun dönemli düşüş bekleniyor.

Önümüzde ise Avustralya projelerinin 2019 gibi kabul sorunlarını aşacağı öngörülüyor.

2016/2017 döneminde soğuk havadan dolayı sıkışık bir LNG piyasası geçiş görüldü. 2017de ise Çin’deki artışın hava durumu kaynaklı mı yoksa yeni bir trend mi olduğu test edilmiş olacak. Asya’nın LNG gelişimlerini anlamak Avrupa’ya LNG’nin etkisini anlamakta anahtar role sahip. Avrupa son talep piyasası (last resot) gibi. Rusyanın ise minimum 150 bcma boru hattı gaz ihracatını savunduğu kabul edilebilir.

Asya’da düşük LNG talebi olursa, Avrupa ‘nın bu LNG’yi eritmesi 3 yolla olacak:

Kömür’den gaza geçiş

Asyadaki sanayinin LNG talebi

Fiyat farkı (Henry hub-Avrupa) azalmasından dolayı ABD LNG’si de azalır

Asya’da yüksek talep olursa Rusya boru hattı ihracatı 150bcma’nın üzerine çıkar ve 2019-2020’ye kadar orada kalır. Bu yüksek talep sebepleri:

Politik olarak Çin ve Hindistan’da kömürden gaza geçiş, (hava kirliliği vs)

Japonya’da nükleerlerin yavaş başlaması

Tayvan’da nükleerlerin devreden çıkması ve hızlı talep artışı

Bölgedeki gaz üretiminin daha hızlı azalması ve Pakistan, Tayland,Bangladeş, Malezya, Endonezya ve Vietnam’dan artan LNG ithalatları

Buna karşılık ise

Hızlanan kabul süreçleri ile daha hızlı devreye giren tesisler

Yüzer sıvılaştırma gemi projelerinin tamamlanması

Mısır Zohr sahasının geliştirilmesinin tamamlanması, Mısır’ın LNG talebini değiştirir

Tarih

Milliyet, Reklam – Mazut Devri başlamıştır, Ağustos 1961

1 Mart 2017

Enerjide takip edilecek yayınlarla ilgili taktiğim. Hergün sanki Financial Times bir makalede üyelik istemiyor. O yüzden sabah twitter’dan enerji-financial times haberlerinden en önemli gördüğüme tıklıyorum. Dergilerden Nature Energy ilginç araştırmalar yayınlıyor, @natureenergyjnl twitter hesabından haftada 3-5 herkese açık makale bölüşüyorlar. ABD barosu Energy Law Journal açık erişim. En kaliteli journallardan “The Energy Journal”’ın “Çin özel sayısı” gibi sayıları herkese açılıyor. IAEE’in “Energy Forum Newsletter”’i açık erişim. Think tanklardan Oxford Energy düzenli raporları var. Columbia üniversitesi de sürekli güncelliyor. info@petromatrix.com a mail atarsanız günlük petrol ve ürünleri analizi geliyor. WRI , Cambridge Electricity Policy group, Dieter Helm, Baker Institute, MIT Energy Initiative son makaleler takip listemde. Genelde konu kafamı karıştırdığında da Google akademik scholar.google.com ‘u kullanıyorum. Günlük John Kemp’in maillerine de bakıyorum. Clipperdata blog‘u da hafta 3-4 giriyorum

Bilgiler

Almanya yüksek hızlı şarj istasyonlarına önümüzdeki 4 yılda 320 milyon $ yatıracak. Norveç ve Hollanda’da elektrikli arabaların yeni satışlardaki payı sırasıyla %25 ve %10. OMV’de 2023’e 400 hidrojen dolum istasyonu planlıyor.

JP Morgan’ın COIN (Contract Intelligence) yazılımı ile ticari kredi anlaşmalarını saniyeler içinde değerlendirecek. Her yıl bu anlaşmalar 360,000 saat avukat ve kredi görevli zamanına mal oluyor. Firmanın teknoloji bütçesi 9.6 milyar $.

FT’den Nick Butler “Elektriğin/Gücün fiyatı, kırılmış bir politika[iklime dayalı enerji politikası] nasıl yenilenir”’de İngiltere Lordlar kanadındaki enerji politikası önceliğinin 2008’le başlayan iklim değişikliğinden arz güvenliğine kayması konusuna değinmiş. Kibarca yeşil politikalar maliyeti arttırdı, beklenen fayda da oluşmadıya getirmiş.

Yukarıdaki yazıya ağır muhalefeti de RenewableUK CEO’su yazmış. Sektör maliyet hedeflerini tutturdu, arz güvenliğine katkı yapıldı, maliyet artış sebebi ise fosil yakıt bedelleri, raporda yazıyor demiş.

İngiltere bugün Dijital stratejisini yayınladı, #UKDigitalStrategy “robotik ve yapay zeka yatırımları ile daha rekabetçi bir dönüşüm planlıyor: dünya klansmanında dijital altyapı, temel dijital yetenek eğitimleri için herkese imkan ve ücresizlik, dijital iş kurmada İngiltere’yi en kolay ülke yapmak, tüm işletmeleri dijiyal işletme olmada yardım

Süper kapasitör piyasası küresel olarak 2025’te 5 milyar $’a erişebilir. Süper kapasitörler şu anda 2 milyon araçta kullanılıyormuş. İdeal sistem pil ve süperkapasitörü birlikte kullanarak pil üzerindeki stresi azaltmak deniliyor.

Dünyanın en büyük lityum ion pili California’da 30 MW – 120 MWh (kapasite-enerji), 20,000 müşteriye 4 saat hizmet verebiliyor. Geçen ay Tesla 80 MWh depolama tesisi devreye aldı.

Bakırda Freeport ile Endonezya hükümeti arasındaki sorun devam edecek gözüküyor. Dünya bakır üretiminin 3’te’inin yapıldığı Grasberg madeninin işletmecisi, durum değişmez demiş. Üretimi 140,000 tondan 95,000 ton/gün’e düşürecek.

Eskom, Güney Afrika’nın en büyük enerji şirketi, 48 taşımacılık (kömür) şirketi ile anlaşma yenilemeyeceğini duyurunca kamyoncular yolları kapattı. Eskom ülkenin elektriğinin %90’ını sağlıyor, ama zayıf talep vs’den 3 milyon ton kömür fazlası ile karşı karşıya

Nature Energy: Monokristal CdTe güneş pillerinde %17 verimlilik. NREL belgeli verimliliği 14.66%+-1.4%

Nature Energy: Katı hal pilleri, elektrokimyasal kararlılık, yüksek güç yoğunluğu ve ultrahızlı şarj sağlıyor. Bu pillerde sıvı elektrolit (anot ve katot arasındaki materyal) yok. Bu çalışma Li-S (lityum sülfür) pillerine de destek olur.

Nature Energy: Enerji turizmi, kömür safarisi (madenlere ziyaret vs), bilgi merkezleri, rüzgar türbinleri altında uçurtma festivali. Enerji ve kültür arasındaki bağlantısızlık üzerine güzel makale.

Nature Energy: ABD ulusal laboratuvarlarının yıllık bütçesi 14 milyar $. ABD’nin “yenilikteki taç mücevherleri”, 17 tane ve Enerji bakanlığına bağlı.

Nature Energy: Hidrojen üretiminde katkılı grafin kullanımı, zor makale, tıklamayın

Nature Energy: Kız izcilerin ailelerinin enerji tasarrufuna etkisi makalesinde sosyal bilişsel teori (social cognitive theory) kapsamında yapılan deney ve sonucunda eğitimin büyük bir potansiyeli açığa çıkardığı gözlemlenmiş.

Grafik

Lityum ve Katı hal pillerinin enerji ve güç (Ragone grafiği)

Güneşte satış miktarı ile modül fiyatları ilişkisi (Nature Energy)

28 Şubat 2017

Hidrojenli arabalar pilli arabalardan daha mantıklı olabilir mi, bence yakıt hücresi maliyetleri önemli olur. Temiz kömür santral projelerinden önde gelen Kemper’da gaz yakmak daha ucuza geliyormuş. Okyanus enerjisi stratejik yol haritası. Çin’in devlet istatistikleri enerji talebinde de emisyonlarda bir durgunluk görüyor. Shell’in 1991 yılında iklim değişikliğini anlattığı video izlemeye değer. Rusya Hindistan, Suudi Arabistan Malezya… Petrol de coğrafik olarak stratejik varlık alımları. Gaz OPEC raporundan LNG boru hattı tahmin grafiği, tarihte İran-Almanya gaz anlaşması

Bilgiler

Toyota Mirai 5 kg hidrojen ile 340 mil yapıyor. Hidrojende yakıt hücreleri ile temiz ulaşım batarya teknolojisine göre daha kolay olabilir. Ama ilk deneme taksilerine binen yolcuların aklına Hidrojen sebebiyle havaya uçan zeplin Hindenburg felaketi geliyor. Toyota ve Shell hidrojen peşinde. 2020’ye Japonya 100 hidrojenli otobüs planlıyor

Çin’in karbon emisyonları 3.sene arka arkaya durgun seyretti. 2017’de de %1 düşmesi bekleniyor. Hükümet raporuna göre enerji tüketimi %1.4 arttı, kömür tüketimi toplamda %1.3 düştü. Kömürün payı %63.7’den %62.0’a düştü.

Kemper santrali(582 MW) – ABD’nin önde gelen temiz kömür projesi, düşük doğalgaz fiyatları sebebiyle kömür gazlaştırma yerine gaz ile çalışsa daha iyi olur demiş CEOsu.7 yılda 7.1 milyar $’a mal oldu.

Avrupa için Okyanus enerjisi stratejik yol haritası. Destekleyici ortamda, AB elektriğinin 2050’de %10 okyanuslardan karşılanabilir. Küresel Pazar tahmini 653 milyar Euro (2010-2050). Bugün dalga enerjisi şirketlerinin %45i, gelgit şirketlerinin de %50sı Avrupalı. 2050de okyanus enerjisi 337 GW kapasiteye ulaşabilir. 3Te 1’i AB’de yapılabilir.

Shell 1991 yılında hazırladığı “Climate of Concern” belgeselinde bugün ki iklim değişikliği sorununu çok net ortaya koyduğu görülüyor. Tüm film 30 dakika, burada

Rusya’nın Hindistan’da dünyanın en kompleks rafinerisi Essar’da çoğunluk hisse alması sonrası, Aramco’da Malezya’da 7 milyar $’lık RAPID projesinde Petroliam Nasional BHD (Petronas) ile ortak oldu. Rafineri talebinin %70’i 300,000 v/g petrolü sağlayacak.Aramco alımları Petrochina/Sinopec rafinerilerine uzanabilirmiş.

Japon Ekonomi Bakanlığı METI, düzenlemelerle tortu petrol kırma (residue cracking ratio) oranını %45’ten MartTa %50’ye çıkarıyor. Rafineriler bu sebeple ya kapasite düşürerek, ya da yeni cracking ünite kurarak cevap verecekler.

Çevresel davalarda, İngiltere’de uygulanan, kişi veya organizasyonların çevre sebebi ile açtıkları davaları kaybetmeleri durumunda ödeyecekleri maksimum bedel sınırı kaldırılıyor. Bu şu demekmiş, eğer çevresel bir dava açtın (mesela devlete), kaybettin, karşı tarafın tüm avukatlık masraflarını da sınır olmadan ödemek gerekecek.

Lityum hava(oksijen) pillerle ilgili çok teknik bir makale

Suudiler petrol fiyatını 2017’de 60$ civarında istiyor.

JP Morgan, Microsoft, BP, UBS, Credit Suise, Intel ve 10larca şirket ortak zincirdizini(blockchain) birliği “Enterprice Ethereum Alliance (EEA)” kuruyor.

Grafik

KPMG 2025’e kadar arz fazlası görüyor. (KPMG)

Gaz OPEC’i GECF’in raporundan LNG ve boru hattının ticaretteki payları

Tarih

1 Mayıs 1974 – Milliyet – “İran Tabii gaz boru hattından”

27 Şubat 2017

Rekor petrol long pozisyonları, düzelme sinyali veren ekonomiler, erimeye başlayan stoklar, OPEC’in aslında %90 kesintilere uyduğuna dair haberlerin şüpheli olması… Bugün kömürcülerin temiz enerji safına geçmeleri okumaya değer. Çin gümrük rakamlarrı ile ilgili haberde JP Morgan raporundan güzel grafikler var. Microgridlerde hibrit iş modelleri, akıllı şebeke altyapılarında AMR ile AMI arasındaki fark. 1998 yılından akıllı kentlere doğru haberi.

Bilgiler

Bu hafta yarın API haftalık ABD petrol arz raporu; Çarşamba haftalık petrol ve benzin stokları, Perşembe ABD haftalık doğal gaz stokları, Cuma haftalık Baker Hughes ABD petrol kule rakamları. Geçen hafta kule rakamları üst üste 6.defa artmış, ABD petrol üretimi de 9 mv/g’e ulaşmıştı. Ham petrol stokları da 564bin v/g daha artmıştı.

AMR(Automatic meter reading), şirketlerin müşterilerin tüketimini tek yönlü olarak okumasını sağlıyor, AMI (Advanced metering infrastructure) ise çift yönlü etkileşim sağlıyor. ABD’de çift yönlü sayaç sayısı 2015’te 6.3 milyon artarak 64.9 milyon olurken, tek yönlü AMR saraç rakamı 49.1 de kaldı.

Petrolde hedge fonların uzun pozisyonlarının kısa pozisyonlara oranı 10.3:1 oranı ile rekor kırdı. Teknik detayları ve sınıflandırmaları ile kısaca bu kadar uzun pozisyon kapatılmak zorunda kaldığında inşallah aynı likidite ortamı olur. Yoksa fiyatlar çok oynar demeye getirmiş.

Petromatrix haftalık bülteninde, dünya ekonomisi ile ilgili pozitif konuşurken, 2017 yılında 60$/v üzeri fiyatlar görülse de kalıcı bir yükseklik görmüyor. 2016’nın devamı değil ama o beklenen büyük iyileşme de hemen gelmeyebilir.

“Düşük karbonlu fosil çözüme ihtiyacımız var”, Arch Coal başkan yardımcısı. Geçen sene kömür üretimi 2015’e göre %18 daha düşüktü. Geçen sene getirilen carbon düzenlemesi ile carbondioksit yakalama ve saklamaya 50$/ton vergi desteği geldi. Cloud Peak, Peabody ve Arch Coal, kömür sektörünün de temiz enerji oyuncusu olması için lobi yapıyor.

Suudi petrol bakanı Al-Naimi’nin geçen açıklamaları çok sertti. İki lafı ile petrol fiyatlarını oynatan adam artık petrol konuşmuyor. Yönetimden mesajı almıştır. Al-Naimi’nin politikaları mevcut Al-Falih ile taban tabana zıttı.

Çin gümrük rakamlarına göre OPEC ülkelerinin Çin ithatlatındaki oranı %50’den %57’ye çıktı. JPMorgan raporuna göre 1.2 mv/g kesinti sözü veren 11 OPEC ülkesinin ihracatı yıldan yıla %28, aralıktan bu yana %4 arttı. Çok iyi grafikler var.

Romanya, Transilvanya’nın en büyük şehri Cluj-Napoca belediye başkanı dört eylem ile şehri akıllı enerji şehri planlarını açıklamış: yeşil hareketlilik (araba paylaşım, elektrikli arabalar), bisikletler, eski binaların yeni yeşil teknolojilerle rehabilitasyonu, yeşil politikalarda yerel politikalar.

Microgridler daha düşük maliyetler ile daha dayanıklı bir altyapı sağlayabilir. Farklı iş modelleri “üçüncü taraf”, entegre ve hibrit model. Hibrit de, bir taraf microgridi (dağıtım şirketi, son kullanıcı, üçüncü taraf) yapar ve finanse eder diğeri de işletir. Microgrid pazarının %38’i bu hibrit model.

Grafik

Stok artışı yavaşladı (SEB – petrol küresel stokları erimeye başladı)

Younicos beyaz belgesinde güneş enerjisini depolama ile kaydırmak

Tarih

10 Aralık 1998 – Milliyet – “Akıllı kentlere doğru”, neredeyse 20 yıl olmuş

24 Şubat 2017

ABD’de petrol ve gaz şirketlerinin %68’inin siber güvenlik ihlali görmesi dikkate değer. Bakır ve kobalt haberlerinde fiyat artışlarının piyasaya etkileri incelenmiş. İngiltere yeniden elektrik piyasası reformu tartışmaları yapıyor. İngiltere-Fransa yeni 1GW hat 580 milyon pound. Artık petrol depolamak karlı değil gözüküyor, stoklar eritilmeye başlandı. Mayıs’ta da geleneksel sürüş sezonu başlıyor. Arjantin’in ölü ineği Vaca Muerta alım garantili anlaşmalarla hızlanmaya başladı.

Bilgiler

Geçen sene ABD petrol ve gaz şirketlerinin %68’i majör bir güvenlik ihlali yaşamış. Saldırıların %46sı tespit bile edilememiş olabilir. %61 endüstriyel kontrol sistemi EKS’ler yeteri kadar korunmuyor. Sadece %41’inin sürekli izleme yaptığı söylenmiş.

Arjantin’in Patagonyadaki unkonvansiyonel sahası ölü inek Vaca Muerta’da devlet petrol şirketi YPF SA ile Shell pilot proje için ilk anlaşmaya vardı. Shell 300 milyon $ yatıracak. Saha 30,000 km2. Arjantin 7.5 $/mmbtu gaz fiyatı garanti etti. Arjantin bu sene ölü ineğe 2.3 milyar $ yatırım yapacak

İngiltere-Fransa arası yeni deniz altı geçiş hattı 1 GW, 580 milyon pound’a mal olacak. Perşembe dönüştürücü istasyon temeli atıldı.

Bakırcılar:. 4000$/ton’a düşerse Glencore’un sorun yaşayacağını söyleyen yatırımcıların dediğin olmadı, bakır Çin’in altyapı hamleleri ile 6000$/ton’a çıktı. Şili Minera Escondida ve Endonezya Grasberg madenlerinin küresel payı %8-9. Glencore geçen hafta satınalmalara bile başladı. 2017de arz 22.64 mton, talep 22.92 mton bekleniyor.

Malezya, Singapur, Endonezya açıklarındaki tankerlerden petrol satışı başladı/stokları eritiyorlar. VLCC gemiler 2mv petrol depolayabiliyor. Fiyatların 6 aylık contangosu 3$’dı, backwardation ile artık depolamak mantıklı değil

Exxon’un yeni patronu da karbon vergisinden yana. Yanıltmasın, vergi olur ise, vergi gelir nötr olursa, diğer ödediği vergilerden düşebilecek. Karbon ticareti bunu sağlamıyor diye biliyorum

İngiltere’de “Reforming Electricity Market” raporunda arz güvenliği ve enerji fiyatları sorun olarak belirtilirken, “nötr ve tamamen rekabetçi tedarik” gibi başlıklar var. “post truth” kelimesi çok kullanılmış. Lord Hollick de “15 yıldır dekarbonizasyon gündemine odaklandık ve tüketiciler 2003’e göre %58 daha fazla ödüyorlar”

Kobalt lityum pillerin kutuplarında kullanılıyor. Senelik arzı 100,000 ton ama sadece 35000 ton’u metal olarak üretiliyor. Toplam piyasa değeri 550milyon $, bakırın ise 22 milyon ton ile 127 milyar $. Kobalt pound’u 16.5$’a işlem görüyor, Aralık 2015’ten bu yana %80 değeri arttı. Stokçuluk da başladı.

IHS Markit’in üretim düşüş oranı bilinmeyen gaz kuyusunda üretim tahmini nasıl yapılır dökümanı teknik ve yazılımlarını satmak için, ama okumaya değer. Günlük akış basınçları kritikmiş.

Çin merkez bankası kendi prototip kriptopara birimini denedi. Ocak 2016’da da kendi kriptoparabirimlerini çıkaracaklarını iddia etmişlerdi.

Çin’de 2016’da 500,000 v/g metanol tüketmiş ve çoğu benzine karıştırılıyor. Methanol türevi MTBE, oktan seviyesini arttırmak için Çin’de benzine karıştırılıyor. ABD enerji bakanlığı da konuyu anlamak için bir çalışma yaptırmış.

Arktik bölgesinde: İsveçli Lundin de Norveçte 35-100 mv petrol buldu.
OPEC takvimi


Grafik

Asya’da LNG dengeleri değişiyor. (Wood Mackenzie)

Tarih

9 Nisan 1959 – Milliyet

 

 

 

23 Şubat 2017

Bugün Serkan’ın yorumu var. Brent sepetine Troll’ü eklemeye herkes geçici bir çözüm diye bakıyor. Bilimsel makaleler hızlıca incelendi. Perovskite üst katmanlı tandem güneş pilleri hızlanarak geliyor. Saudi Aramco 2 trilyon $ değer biçse de kendine, 400-500 milyon $ denmiş. Ortalama petrol talep tahmini 25 yılda talepte %20 düşüş öngörüyor. Enerji araştırmalarında açık kaynaklar makalesinde bir çok açık kaynak bağlantısı var. Avrupada özellikle her yeni araba modeli ile, yakıt tüketim değerleri daha da yalan oluyor. Elektrik bir hizmetler paketi, karakteristik olarak ortak kaynak havuzu (CRP) deniyormuş.

Yorum – Serkan Şahin

Aşağıdaki yorum Serkan Şahin’in hafta ortası petrol yorumudur:

“EIA verilerine gore ham petrol stoklarinda 564,000 varillik bir artis var. Son haftalarda gorulen artis yavaslamis gibi gorunuyor. Bunda en buyuk etken dusen ithalat. Ham petrol ithalati 1.21 milyon varil dusmus. Ayrica Cushing stoklarinda da 1.53 milyon varillik dusus var. Gorunuse gore Kuzey Dakota uretimi icin hala uyari canlari calmaya devam ediyor. Dakota Access Boruhatti sonrasi biraz rahatlama gelebilir Kuzey Dakota uretimi icin ama cok da basit olmayacak gibi.

Son gunlerin cok konusulan konusu hakkinda da birseyler soyleyeyim. BFOE blend icerisine Troll uretimini katma planlari konusuluyor. Henuz tum taraflardan onay alinmamis gibi, ancak planlar 2018’de Troll’un eklenmesi yonunde. Troll bir gaz ve petrol sahasi ve rezerv ve uretim olarak gaz uretimi daha goze carpar boyutta. Sahanin uretim degerleri ile ilgili ayrintiya giremeyecegim ancak Troll’un uretilebilir petrol rezervuari %89 oraninda tukenmis durumda. Petrol-su oraninda da gozle gorulur bir artis var. Troll’un rezerv kalinligi az oldugu icin yatay sondajla gelistirmeye gidilmis. Planlara gore sahanin bundan sonraki petrol gelisim programi gaz enjeksiyonu ve yeni yatay sondajlara dayali olacak. Bunun petrol-su oranina etkisi bence olumsuz olur. Norvec gibi bir bolgede bu ciddi bir maliyet demek. Kalan rezerv bakimindan da cok ic acici degil. Benim butun bunlardan anladigim Troll BFOE icin bir gecici cozum. Kuzey Denizi disi petrol turlerini eklememe cabasini ben lojistk ya da finansal olmaktan cok politik goruyorum. Troll yerine eklenebilecek cok fazla petrol turu varken bu sartlarda Troll’u dusunmek BFOE gelecegi icin de bence cok dusundurucu. Bakalim ne karar cikacak sonunda.

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

Bilgiler

FT’nin IPWeek yorumları: Geçen senenin “lower for longer” yerine “bekle-gör” aldı. Edward Morse gibi uzmanlar 70$ test ederken, kar realizasyonlarına da kırılgan fiyat görüyorlar. Petrol fiyat çöküşünde eğlenenler tacirlerdi. Brent’e Troll yetmez diyenler var. Petrol konferans katılımcılarının kapıdaki Tesla ve i8’leri de aslında ilginç bir mesaj olmuş

Brezilya’nın Asya’ya ham petrol ihracatı geçen sene %20 arttı. Asyalı alıcıların son 3 aydaki ortalaması 526bin v/g. Asya’ya giden ham petrol 18 mv/g civarında, bunun 15’i arap körfezinden. Brezilya’da 2025 hedefi 4.5 mv/g üretim. ExxonMobil 4.8 milyar varil petrol eşdeğer rezerv kaybetti, düşen fiyatlardan dolayı. Bilançosal Bir şey.

Enerji araştırmaları açık-yazılım ve açık-veri hareketlerine yetişmek zorunda.ABD NEMS modelindeki verilerinde görülememesinden yakınan makalede, AB’de de politikaların dayandığı modellerin dışarıdakiler tarafından görülmediği yazılıyor. Enerji çalışmaları da açık verilere modellere dayanmalı. Nature’dan..

NatEnergy:Elektrik hizmetleri bir paket (iletim, voltaj, frekans vs). Bu sebeple Common Pool Resource, ortak kaynak havuzu olarak tanımlanıyor. Elektrik tedariği “rival good”-rakip fayda, yani birinin tüketimi diğerlerine kalan tüketimi etkiliyor. Uluslararası araştırmada elektrik bağlantısı için verilen rüşvetlerde std sapma artış ayda 5 fazla kesinti.

NatureEnergy: Denizlerde 4 milyar ton uranyum var. Makalede modifiye karbon elektrotlar ile elektrokimyasal yöntem gelecek vaatediyor. Okyanuslarda geleneksel rezervlerin 1000 katı. 2000Lerin başında Japon araştırmacılar deniz suyundan 1 kg uranyum elde etmeyi başardı. Suya giren yandı o zaman

NatureEnergy:%23.6 verimlilikli monolitik perovskite/silikon ikili güneş hücresinde stabilite de düzelmiş. Anladığım kadarı ile, infrared’e yakın kısım perovskite ile 18.9 mAmper/cm2, altındaki silikon ise daha görünür kısımdan 18.5 mAmper/cm2. Makaledeki vurgu, perovskite stabilitesini bayağı iyileştirdiğini iddia ediyor.

NatureEnergy:Dizel de organosulfur moleküller var, bunlarda yanınca sülfür oxit oluşturuyor, toksik ve arabaların katalitik konvertorleri de zehirliyor. Ülke kuralları 15 ppm altı sülfür şartı koşunca,hydrodesulfurizasyon 30 bar (yüksek basınç) ve 320-380 C2de yapılıyordu.

Makale paralı, özetindeki kısım ilginç: 130,000 araç ile yapılan modelde, gerçek yakıt tüketimleri ve araba kütlesi ile motor kapasitesi arasında %87 korelasyon var. Fakat son yıllarda arabalar bu ilişkiden daha fazla benzin tüketiyor. Yani son yıllardaki araba tüketim rakamları giderek daha da yalan olmuş.

Ortalama uzman görüşü ile önümüzdeki 25 yılda petrol talebi %20 düşecek. Petrol üretimi mi, talebi mi tavan yapacak derken, bu kişi petrol talep belirsizliği tavan yaptı diyor.

Saudi Aramco 2 trilyon $ değer biçiliyordu. Wood Mackenzie ise şirketin 400 milyar $ değerinde olacağını tahmin ediyor. Hisselerin %5’ini satacağından 20-25 milyar $ bir kısma denk gelebilir.

Grafik

ABD ham petrol üretimi ve kule rakamları ve öngörüsü (Spencer Welch, IHS)

Petrol talep senaryoları ve farkları (Financial Post)