7 Temmuz 2017

Bugün şüphelendiğim tahminler var: Avrupa’da Fransa da 2040’dan sonra benzin, dizel araç satışını yasaklayacak. Krizden sonra ve yenilenebilir ile Avrupa’da elektrik şirketleri çok zarar gördü, altyapı yatırımı yaptırmak(tarifeyi arttırır-şirket değerleri artar) ve elektrik talebini canlandırmak yeni politik hedef, elektrikli arabalarda bunun amacı olabilir. Şeylde WSJ haberinden anladığım finansal kurumlar 1-2 sene için değil 5-10 sene için şeyle kredi veriyor. Ödeyemezse devralır, bekletir, hisse satar vs, 5-10 yılda iyi yatırım olur. Kule rakamları arttı. AB kamyonlara da verimlilik standardı getiriyor. ABD’de de nükleer santrallere siber saldırıda doğrudan kontrol mühendisleri hedef alınmış, sahte kontrol mühendisliği başvurusu Cvleri gönderilip, mühendislerin ziyaret ettiği siteler tuzaklanmış. Çarşamba Volvo Dün BNEF, bugün Fransa gündem elektrikli araba oldu resmen

Haberler

Fransa 2040’da benzin ve dizel araba satışlarını yasaklayacağını duyurdu. Fransa ,Çevre Bakanı açıklamayı yaptı ve ekledi :”çok zor bir amaç, fakat çözüm orada”. Renault ve Citroenden ses yok.

Elektrikli arabalarda kullanılan lityum, kobalt gibi elementlerin madenciliği muhtemelen çevrecilik açısından da çok irdelenecek, nihai ürün çevreci çünkü. Geri dönüşüm 10 sene etki etmez. Lityum tuzlu su(Güney Amerika) veya kayada(Avustralya). 2020’de kayadan üretilen rakam tuzlu sudan kısma eşit olacak.

ABD’de elektrikli araba satışları kümülatifte ilk yarıda yıldan yıla %20 arttı. Yıldan yıla 2.çeyrek artışı %26

Baker Hughes ABD petrol kule rakamları 7 arttı ve 763 oldu.

2016’da Çin’de 25 yeni elektrikli araba modeli piyasaya sürüldü. Toplam 75 model oldu. Dünya lityum-ion üretiminin %25’i Çinde. Elektrikli arabaların fiyatının %23’ünü sübvanse ediyor. Çinde penetrasyon 2016’da %1.4tü. Norveç’te %24.

Austin’deki Parsley Energy, şeyl üretiminde, hisseleri %4 arttı: bu yıl %30 verimlilik artışı daha sağlayacağını iddia etti. Son 18 ayda şeylcilere, ABD finans piyasası 57 milyar $ kredi sağladı. 2016’da en büyük 30 şeyl şirketi harcadıkları her 1.58$ için 1$ üretebildiler. 2015’ten bu yana operatörler 130 milyar $ kaybetti.

Fatih Birol’un İtalyanlara verdiği röportajın google translate ingilizce çıktısına göre AB kamyon verimliliği standardı getirecek 2018’de…Geçmişte 6 yıl olan petrol yatırım döngüsü, verimlilik ve disiplinle 4 yıla düştü. Oynaklık oyunun yeni ismi.

ABD’deki nükleer santraller siber saldırıda, hackerlar endüstriyel kontrol (SCADA) mühendislerini hedef almış, ama nasıl? Kontrol mühendisliği iş başvuruları için sahte CVlere zararlı kod yerleştirmiş ve bu kişileri hedef almışlar. Ziyaret ettikleri web siteleri vs. Zararlı yazılımdaki Scada’ya etki eden kodun analizi bitmemiş.

Şeyl devrimi ile doğalgaz fiyatları yarıya düştü, yıllık 74 milyar $ tüketiciye kaldı. ABD’nin petrol ithalatı da 2006’da tüketimin %60ından 2016da %25’e düştü. 2000-2013’te Çin kömür üretimini 3’e katladı. Yazıda kısaca: “ABD’nin enerji üstünlüğü sadece emtia ile olmaz, teknoloji ve Uluslar arası alanda da hareket lazım”

Mayıs’tan bu yana 4 büyük Çinli banka, İran menşeli kargolarda kredi mektupları vermiyor. İran kargoları bazen Kuveyt diye isimlendiriliyor. Ama mayıstan beri Çin’in İran’dan polyetilen ithalatı %15 düştü. İran petrokimya üretiminin yarısını Çin’e satıyor.

OPEC anlaşması Haziranda çatlamış gibi, yıldan yıla ihracat artışı 2mv/g oldu.

Elon Musk, Güney Avustralya’da rüzgar santraliyle eşlenik 100 MW/129 Mwh pil ihalesini kazandı. Musk’un daha önceki tweetine göre imzadan sonra 100 gün içinde proje hazır yoksa bedava. Tesla daha önce California’da 20 MW/80MWh’i 3 ayda teslim etmişti. Teklif açıklanmadı ama $250/kWh

Yatırım şirketi Blackstone, Hollanda’da 790 MW, 2004 yılında yapılmış gaz santralini geçen sene aldı. Pazartesi ilk defa santral elektrik sattı. Yatırımcılar, gelecek kış bunun kendisini ödeyeceğine inanıyor.

İngiliz Centrica, 500,000 adet Hive cihazı satmış, ses veya elle ısıtma ve aydınlatma kontrol ediyor. 2022Ye kadar 1.3 milyar $ kazanabilir. Geçen sene brüt gelir 33 milyon pound.

Grafik

ABD’de elektrikli araba satış değişimi (EnergyFuse)

McKinsey Elektrikli Araba endeksinde ülkelerin 2016 değerlendirmesi (McKinsey)

6 Temmuz 2017

Serkan’ın hafta ortası stok raporu aşağıda, ABD stoklarında ciddi bir düşüş oldu. Bugün iki önemli rapor vardı. BNEF’in Elektrikli Araba Görünümü ve IGU’nun doğalgaz toptan satış anketi. BNEF raporunu tweeterdan paylaşanların grafik ve önemli kısımları aşağıda. IGU raporu aslında %1.5 petrol endeksli kontrat artışı. IMO kararı sonrası 3-4 mv/g ağır kükürtlü denizcilik yakıtı kullanılamaz olabilir. Tesla’nın piyasa değeri GM’in altına düştü, bu hafta 9 milyar$ değer kaybetti. Meksika hükümeti üretimini hedgeledi mi, spreadlerden anlayabiliriz, yazı çok iyi. Grafikler BNEF ve IGU raporlarından

Hafta ortası Petrol yorumu

Serkan Şahin’in hafta ortası petrol stokları yorumu:

“EIA ham petrol stoklarinda 6.3 milyon varillik bir dusus var ki 26 Subat’tan beri yasanan en yuksek haftalik dusus. Cushing stoklari surekli dususunu devam ettirdi ve Kasim 2016’dan beri ilk kez 60 milyon varilin altina dustu. PADD2 rafineri kullanim orani da toparladi ve %96.9 oldu. PADD 2’deki bu hareketlenme ile beraber motor gasoline stoklarindaki dususun etkisi PADD3’de de gorulmus gibi. PADD3 benzin stok artisi bence onemsiz. Rafinerilerin talebe guveninin gostergesi bence. PADD 3 rafineri kullanim orani buna destek olmus.

ABD’deki toplam dogalgaz sivisi stoklarindaki artis (Propane ve Propylane de dahil) Teksas’taki uretim faliyetlerinin bir sonucu. Onceleri PADD1 destekli olurdu bu artis, simdi iyice PADD3’e kaymis gibi. Bu da Teksas’taki petrol kule sayisindaki artisin aslinda gaz talebi destekli oldugunun guzel bir ornegi.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

Haberler

OPEC ham petrol üretimi son iki ayda 500,000 v/g, Mayıs’a göre 220,000 v/g arttı ve 32.49 mv/g’e ulaştı, limitin 600,000 v/g üzerinde.Irak limitini 100,000 v/g aştı, İran limitte 3.8 mv/g. Nijerya ve Libya’nın toplam üretimi ekime göre 380,000 v/g yukarıda.

Çin-Pakistan ekonomik koridoru (CPEC), amaçlarından biri de Sincan’daki Kaşgar’dan Pakistan’ın Güney Belucistan’daki Gwadar limanına 3200 km’lik ticaret ve enerji yolunu açmak. Çin 35 milyar $ enerji projesi yatırımı yaptı Pakistan’da, santraller, boru hattı vs. 2018 sonuna 10,400 olmak üzere 17,000 MW santral var

2040’da yollardaki arabaların %33’ü, satışların %54 elektrikli olacak ve 8mv/g petrol talebini azaltacak. 2016’daki 700,000 elektrikli araba satışı, 2021’de 3 milyona çıkacak.Avrupadaki araba satışlarının %5i elektrik olacak.

Tesla bu hafta 9 milyar $ değer kaybetti. Volvo açıklaması, artmayan üretim, ve Model S sedan’ın çarğılma testlerinde en yüksek puanı alamaması… GM’nın altına düştü tekrar şirket değerlemesi

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) kararının rafinerilere etkisi: Dünyadaki denizcilik yakıtlarının %90’ı %3.5 kükürt, bu da 3-4 mv/g HSFO(yüksek kükürt fuel oil). IMO %0.5’e düşürecek.

EA(elektrkli arabalarda), lityum talebi 2016’da 21 Gwh’den 2030’da 1300 Gwh’e çıkacak. 2021’de 270 Gwh büyük elektrik pili üretim tesisi (LG Chem, Samsun SDI, Lishen, CATL, Tesla) olacak. EA’ların elektrik talebi 2016’daki 6 Twh’dan 2040’dakki 1800 Twh’e çıkacak, bu da 2040’daki küresel elektrik talebinin %5i.

Meksika petrol üretimini nasıl korumaya alıyor? Elektrik piyasasından örnekle anlatılıyor. Maya tipi petrol 3 ham petrol türü ve 1 fuel oil ile formulize ediliyor. Ama Lousiana Light (LLS) ile koreleli. Eğer spreadlerde bir farklılaşma olursa, bu Meksika’nın piyasaya girip opsiyon aldığını gösterir.

Venezüella’nın üretiminin %40’ını yapan, petrol ortaklıkları anayasa değişikliği ile devletleştirilecek. Değişiklikle %100’ü PdVSA’nın olacak deniyor. Ortaklıklarda yabancı şirketler küçük ortaktı.

Geçen sene İran petrolünü İran’dan BAE’ye taşıyan 55 gemiden 47’si kimlik bilgisi veren radyo sinyali(AIS)ni kapattı. Genelde korsan saldırılarına karşı yapılıyor.. ABD’de bu sinyal kapatan gemilerin peşine düşmüş.

Uluslararası gaz birliği, 2017 Toptan gaz fiyat anketini yayınladı (resources&data’da ücretsiz).2016’da dünyada ortalama toptan satış fiyatı 3.35$/mmbtu. Gazın gazla rekabeti, dünya talebinin %45’i, petrol fiyat eskalasyonu %20, geçen seneye göre %1.5 arttı.Sınır ötesi gaz-gaz rekatbiti %23’ten %57’ye çıktı, 11 yılda.

Grafik

Dünya elektrikli araba satışları gelişimi tahmini (BNEF)

Dünyada gaz fiyat yöntemlerinin payının değişimi (IGU) [OPE:petrol, GOG:gaz gaza rekabet)

 

5 Temmuz 2017

Rusya ben kesintiye gerek duymuyorum dedi petrol %3 üstü düştü. Volvo’nun artık sadece içten yanmalı motora dayalı araba üretmeyeceğim demesi sektör de bir tetikleme yapar mı? Shell, ABD’de 2. büyük elektrik traderiymış, Bir pamuklu tshirt yapmak 2700 litre su tüketiyor. Hala inanamıyorum, ama kaynak sağlam. Enerji destek programlarından hep zenginler faydalanıyor, ABD’deki çalışma. Çin’de gaz sektörünü anlatan yazı çok iyiydi, Asya’da dizel talebi güçlü, Grafik kısmında IHS’in hafif araç satış tahmini var.

Haberler

Rusya, ben daha derin üretim kesintisine karşıyım dedi, petrol %3.9 düştü.

2010 yılında Çinli Geely’nin satın aldığı Volvo, 2019 sonrasında sadece içten yanmalı araç üretmeyecek, hibrit, elektrik vs. 2025’te yılda 1 milyon elektrikli araç satmayı planlıyor.

Shell ABD’de en büyük ikinci elektrik traderiymış. Walmart’ta müşterisi. Ayrıca girişim sermayesi ile desteklediği “FarePilot”, taksi sürücülerine Londra’da müşteri bulabilecekleri hareketli noktaları gösteriyor. Bir rüzgar uçurtması var…

Çin gazın enerji içindeki payını 2015’teki %6’dan 2020’de %10’a, 2030’da %15’e çıkarıyor. Bu senede ilk 5 ayda gaz talep artışı %13.2. Dünyanın 6. Büyük gaz üreticisi, talebin %64’ünü içerden karşılıyor. Yazı okunur.

Yoksullukta enerji destek programlarının bir çoğu etkili değil. Mesela 2015 yılındaki sübvansiyonlu çatı güneş projelerinde en çok kazanan %40lık zengin kısım en düşük %40lık kısımdan 3 kat fazla yararlanmış. Güzel bir derleme

Bir pamuklu tshirt için 2700 litre su gerekiyor, bu da bir insanın 2.5 yılda içtiği su miktarı. Pamuk çok su isteyen bir bitki. Polysterin de karbon izi büyük: Polyster tshirt 5.5 kg, pamuk 2.2 kg emisyon. Tekstil için polyster üretimi 2015’te 185 kömür santraline eş emisyon sebebi. Şok istatistik….

Çin’de geçen sene 300,000 elektrikli araç satıldı, 2020’de 5 milyon yollarda olacak. ABD çeliğinin %70’i geri dönüşümden, Çin’in ki %11.

Akıllı sayaçlarda emtialaşıyor. Sayaç ve iletişim gelirleri 2016-2022 arası yılda %3 büyüyecek. Dünyada Çin hariç 200 milyon akıllı sayaç var. Toshiba ise Landis+Gyr’yi alıcı çıkmaz ise halka arz edecek sanki.

Norveç İngiltere arasında yeni yapılacak North Sea Link (NSL) elektrik hattı yüksek voltaj DC. (HVDC). Teknoloji konusunda anlaşılabilir bilgi.

90,000ton dizel kargosu Avrupadan Asya’ya gidiyor. Güçlü talep var.

Texas’ta Haziran 2012’de görülen 66.5 GW puant talep rekoru, 23 Haziran öğleden sonra 4’te 67.7 GW ile kırıldı.

“Wall Street rafinerileri” diye bilinen Goldman Sachs ve Morgan Stanley, yıllarca emtia piyasalarını domine ettiler. Emtia endeksi GSCI ile emtia yatırımlarını popülerleştirdi. 2009’da 3.4 milyar $ kazandılar. 2009’da 3.5 milyar varil petrol türev kağıt ticareti yaptı=10mv/g

IEA’in 17 mv/g talep olan kamyonlara dair raporu çok ses getiriyor. Talep artışında da 2000’den bu yana %40 paya sahipler, arabalarla aynı. Elektrikli araba derken kamyonu es geçmeyelim.

Çin’in mevcut 940GW kömür santrali 2016’da %48 kapasite ile çalıştı. 2020’de %38’e düşebilir. Önümüzdeki 3 yılda 213 GW kapasite istenirse emekli edilebilir.

Petrol’de önemli istatistikler Haziran 2017 yayınlandı.

Grafik

Küresel hafif araç satış tahminleri, IHS

4 Temmuz 2017

Bugün finansal piyasaların petrol fiyatları üzerindeki etkisi giderek artıyor. Bir yatırım sınıfı, ama aynı zamanda petrol temel(fundamental)leri de takip ediliyor. Finansal piyasalar sanki bu hareketlere çarpan etkisi yapıyor. Bir uzman 48$’dan satarlar diyor, göreceğiz. Veri detayına bakmak önemli, ABD’de petrol kule rakamları düştü ama Permian’da artmaya devam ediyor. Haziranda elektrikli araba satışları ABD’de geçen seneye göre düştü. Çinli şirketler dünyada 700 kömür santrali yapacak. Platinyumcular da elektrikli araba satışlarını izliyorlar. Kömür yüksek fiyatlarda seyrediyor, Çin’deki hidrolardan dolayı. Brexit’i abartmayın ama NBP, TTF’in uydu hub’ı olur: Timera-Energy. Petrol bir düşerken şeyl şirketlerin stok değeri 2 düşüyor. Yenilenebilirde FIT çeşitleri grafiği

Haberler

Petrolde fiyatlar neden artış trendine girdi: ABD üretim artışı yavaşladı, Ocak son haftasından beri ilk defa petrol üretimi de düşüşte. Fiyatlar yükselince bakalım şeyl ne kadar hızlı tepki verecek.

Brexit, İngiltere gaz piyasasını nasıl etkiler? Döviz kuru(sterlin/Euro) volatilitesinden dolayı, TTF’ten farklı bir volatilite oluşabilir. NBP, TTF’in uydu hub’ı olur. Ama NBP’nin TTF’den ayrılışı kapasite kısıtı döneminde olur. AB gaz tedarikçilerine tarife(ithalat) uygulamadığından İngiltere’ye farklı davranmaz.

BAE, Katar’ın kondensat ihracatına force majeur ilan etti. Buna rağmen Katar, BAE’ye doğalgaz göndermeye devam ediyor.

Haziranda ABD’de elektrikli araba satışlarında Tesla, Toyota Prius Prime, Chevrolet Volt ve Nissan lider. Volt hariç satışlar yükselişte. Ama 2016’ya göre toplam satış 2017’de ilk defa düşük.

Glencore, Çad’a 2013’te 600 milyon $ petrol karşılığı borç verdi. Yani satacağı petrolün parasını önden aldı(borçland). 2014’te de 1.4 milyar $ ön ödeme aldı. Şu anda Çad Glencore’a 1 milyar $ ödeyemedi. Herşey Glencore’un Afrikada yatırım yapan Caracal Enerjiyi almasıyla 2014te başladı.

Kömür (API2 – Kuzey batı Avrupa) 8 ayın zirvesinde, haftalık %2.6 arttı. 71.40$/ton’a ulaştı. Çin hidrolik üretimini %66 kesti, 13 kömür santraline eşdeğer

Çinli şirketler dünyada 700 kömür santrali yapacak. Bunun 140 kadarı yurtdışında. 1600 yeni kömür santrali 62 ülkede planlanıyor veya inşaat halinde. Bu da dünya kömür kapasitesini %43 arttıracak. Shangai Elektrik Mısır, Pakistan, İran’da 6285 MW, China Energy 2200 MW kömür santrali yapacak

İngiltere’deki South Hook terminali, yılda 15.6 mton LNG alabiliyor, bu da İngiltere gaz talebinin %20si. Dünyanın en büyük LNG tankerlerinden Katar’ın 266,000 cbm Aamira gemisi bu limana Suveyş’ten geçerek gidiyor. Terminalin %67.5’u Katarlılarda.

WTI %14 düşerken bağımsız şeyl şirketlerinin stok değerleri %30 düştü. Beta=2 oldu.

Bu veri tabanı çok iyi:Çinin küresel enerji yatırımları. Kömür 43.5 M$, Petrol 54.6 M$, Hidro 24.9 M$

ABDli büyük petrol şirketleri (Exxon vs), Rusya yaptırımlarına karşı, “ABD çıkarlarına zarar verir”

Dizelden benzine geçince CO2 emisyonları %20 artıyormuş. Araba satışlarında Avrupa’da büyük artış benzinlide. Avrupa dizel araçlarındaki platinyum miktarı LNT’den SCR’ye geçerse %20 daha az platinyum kullanacak. Ama ortalama dizel araçta platinyum miktarı artacak. Dünya Platinyum Konseyi

Yenilenebilir büyük çapta elektrik piyasalarına entegrasyonunda karbon ve yokluk fiyatı, alım garantilerinin piyasayı minimum bozucu etkilerinin olması önemli. Makalenin yarısına geldim, orta

İspanyol Repsol, Rusya’da 2010’dan beri iş yapıyor. 17 üretim, 16 arama lisansı var. 2015’te Rusya’da 4.03 mv üretim yaptı. Batı sibiryadaki Evrotek-Yugra projesinde 25.02% hisseyi de devretti.

Hindistan’ın 30 bcm gaz üretimi var, tüketim de 50 bcm civarı. Fakat gaz fiyatı 2.48$/mmbtu

Grafik

Yenilenebilir alım garantileri şekilleri ve piyasaya etkileri, “Identifying barriers to large-scale integration of variable renewable electricity into the electricity market: A literature review of market design”

İki grafiği birlikte okumak önemli, ABD petrol kule rakamları düşerken Texas’ta artmaya devam ediyor (WSJ)

3 Temmuz 2017

Petrol 8 gün arka arkaya yükselişe devam etti. Yarın ABD tatil. Kenya petrol ihraç edecekti ama sorunlar bitmedi. Goldman niye emtiadan gelirlerimiz düştü diye inceleme başlattı. Enel elektrikli arabalara da yatırım yapıyor. VW’nin yazılım düzeltmesi gerçek hayatta emisyonları düzeltmiyormuş. Suudiler Aramcoyu eneji ve kimya şirketine dönüştürmeye çalışacak. Latin Amerikada ilginç enerji gelişmeleri var. ABD kongresi otonom ve çevrimiçi araba kurallarını federal seviyede belirleyecek. İngiliz regülatör Ofgem tedarikçi değiştirme işine giriyor. IEA’in kamyonların geleceği raporu çok iyi olmuş.

Haberler

Geçtiğimiz hafta Brent %6.8, WTI %7 yükseldi. Cuma günü Baker Hughes, kule rakamlarının 2 azalarak 756 oldu, ABD üretimi de geçen hafta(23ü ile biten)100,000 v/g düşerek 9.25 mv/g oldu.

Bu hafta; yarın ABD piyasaları tatil sebebiyle kapalı, Çarşamba API raporu, Perşembe EIA petrol ve benzin stok raporu, Cuma ABD doğalgaz ve Baker Hughes kule raporu

Fransız Total ve Çinli CNPC, İran’da güney pars sahasında 20 yıllık bir anlaşmaya imza attı. Toplam 5 milyar$ yatırım, ile 400,000 varil petrol eşdeğer üretim hedefleniyor. İlk fazda 2 milyar $, 30 kuyu ve 2 platform ve su altı boru hatları

Kenya’nın petrol ihraç eden Doğu Afrika ülkesi olma hayali tartışmalı petrol yasasını bekleyecek. Tullow petrolün Ngamia petrol sahalarında hem test yapması lazım, hem de gelir paylaşımı tartışmalı. Yerel halk %5, bölge hükümeti %20, ulusal hükümet %20ydi, başkan bölgeyi %10’a düşürdü.

Goldman Sachs emtia gelirlerini 1982’de 500milyon $’dan 2009’da 3.4 milyar $’a yükseltmişti. Geçen sene 1.1 milyar $ gelir elde etti. Fakat bu yıl çok ciddi düşük gelir elde edince, inceleme başlattı.

Avrupa ülkelerinin enerji verileri, excel formatında

Enel, elektrikli arabaların daha hızlı geleceğini iddia ediyor, İtalya’da 12000 şarj noktasına 341 milyon $ yatıracak

VW, Audi ve Seat’ta yazılımdaki düzeltmelerden sonra bile gerçek kullanımda emisyon azalması olmayacağı belirtilmiş.

Suudiler kıyıdaki Jubail yakınlarında 20 milyar $’lık Sadara petro kimya tesisi yapacak. Aramco 2030’da dünyanın en büyük enerji ve kimya şirketi olmak istiyor.

Suudi GSYİH ilk çeyrekte geçen sene ilk çeyreğe göre %0.5 düştü. En büyük sebep %2.3 düşen petrol sektörü

Guyana 2020’de petrol ihraç etmeye başlayabilir. Brezilya’nın riskleri BP’ye göre yönetilebilir. Panama’nın enerji talebi hızla artıyor ,ilk doğalgaz santrali 2018’de. Geçen LNG kargolarını göre göre, kendi LNG terminalini yapacak, orta Amerika’da ilk.

ABD’de kongre otonom çevrimiçi arabalar ile ilgili olarak, 50 eyalette 50 farklı kural yerine federal bir mevzuat belirleyecek. Argus Cyber Security’ye göre bir araçta ortalama 100 milyon kod ile ortalama 10,000 bilinen yazılım böceği/açığı(bug) ile çoklu saldırıya açık.

Brezilyalı Raizen Energia, ülkenin en büyük şeker kamışından etanol üreticisi, üretimi ikinci jenerasyon biyoyakıt tesisleri arttırmayı planlıyor.Şeker kamışı artığı bagesten daha gazla ethanol üretecek.

Ofgem, “birkaç tıklama” ile tüketicinin tedarikçi değiştirebileceği bir hizmet sunacak. Oysa İngiltere’de böyle hizmetler var. Bir de kırılgan tüketicler için “koruyucu tarife” planlar arasında

Petrol fiyatları 8 gündür yükseliyordu, sabah saatlerine kadar, öğleye doğru hız kesti. Eğer bugün de yükselirse, Şubat 2012’den beri en uzun arka arkaya artış olacak.

Gazprom CEO’su: tahkim kararına göre Ukrayna’nın Naftogaz’ı 1.7 milyar $ Gazprom’a ödemeli. 2020 yılı gibi Ukrayna üzerinden transit 10-15 bcm

Grafik

IEA raporu – Future of Trucks

UBS, GM’in Bolt elektrikli arabasındaki pilde ne kadar hangi element/madde var onu çıkarmış (UBS)

30 Haziran 2017

Almanyada kiracılara da güneş imkanı ama teşvik 4.3 cent, ABD başkanı 6 yeni enerji planı açıkladı, Libya 1mv/g seviyelerinde. Dijitalleşme fiziksel sektörlere yeni verimlilik getiriyor, optimistlere göre üretkenlik ve istihdam artacak. OPEC tarihte hep kademe kademe piyasaya müdahale ediyor. Hindistanlı GAIL, Cheniere’den aldığı LNG bedelini düşürmeye çalışıyor. Entso-e üretim yeterliliği hesaplayacak. Petrol fiyatlarını neden yanlış tahmin ettik? Ben cevabı göremedim. Çin’in enerji talebi Çin’li thinktank’a göre artık yükselmeyebilir. Eski EIA başkanı bu petrol stoklarınde gürültü yüksek çok fazla gerçekleşen yerine koymayın mesajı veriyor.

Haberler

Libya’nın petrol üretimi son 4 yılın en üst seviyesinde 950,000 v/g. 2011’den önce 1.6 mv/g dü üretimi.

Entso-e, üretim yeterliliği konusunda hem ulusal hem de bölgesel hem de AB’de geçerli bir analiz yöntemi geliştirecek

Dün Trump neler önerdi? Yurtdışı kömür projelerinde finansman kolaylaştırma, açık deniz petrol ve gaz kira programı, nükleeri ayağa kaldırma çalışması, Güney Koreye daha fazla doğalgaz satışı, Louisiana’dan LNG terminali, Meksikaya boru hattı –ama duvarın altından-

Hindistan’daki petrol talebinin %60’ı benzin ve dizel, ham petrolün %80’ini ithal ediyor. Daha fazla LPG planlıyor. 3 stratejik rezervi var 38.8 mv, 2×37 mv’de planlıyor.

Almanyada çatı güneş 4.3 cent/kWh’e kadar sübvansiyon alabilecek. “Kiracı gücü” kanun değişkliği ile güneşten elektriği kiracıların da üretip kullanması sağlanacak. Almanyada konut sahipliği %50, AB’nin en düşüğü. Yılda sadece 500 MW’a verilecek, Almanya’da hacimle limitliyor.

“Sağlık, enerji, ulaştırma” bilişim sektörlerine dönüşüyor (s2), Atomlardan müteşekkil fiziksel sektörlerin fazla düzenlenmesi belki de inovasyonu yavaşlattı, bitlere dayalı dijital sektörler daha az düzenleniyor. Büyük veriyle “Shale 2.0” ABD sahalarında Suudi düşük üretim fiyatlarını yakalayabilir

Düşük petrol fiyatları gelişmekte olan piyasalarda daha düşük maliyet, daha yüksek kazanç oldu

OPEC, 1998-1998’da Asya krizi sonrası 3 kesinti yaptı, 2004-2005’te de Çin büyümesi sebebiyle 6 defa üretim hedefi arttırdı. Yani OPEC hep hareketlerini adım adım yapıyor. Bknz-Grafik

EIA’ın eski başkanı Adam Sieminski’nin de yazarı olduğu makaleden: “API ve EIA’nin çok uğraşmasına rağmen haftalık veriler gürültülü(kesin değil) ve sık sık revize ediliyor, bir yol gösteriyor ama yanılta da bilir”.

Arjantin’in 2025 hedefi elektrikte %20 yenilenebilir. Latin Amerikanın 3.büyük elektrik piyasası. RenovAR programı ile yenilenebilir ihaleleri yaptı, FODER ile de yenilenebilir enerji fonu kurdu. Fiyatlar güneş 5.9 cent, rüzgar 4.9c/kWh.

Goldman Sachs dünki notunda “[petrol fiyatlarını] nasıl bu kadar yanlış tahmin ettik” sorusunda cevap aradı. Hala “varlık sınıfı çok çekici”, muhtemelen dipte yazmışlar. Goldman bakırdaki arz dinamiklerini de yanlış okumuş. Sebebi hurda bakırmış.

Çin’in China Academy of Social Sciences (CASS), Çin enerji talebi zirve yapmış olabilir. “ya bu sene ya gelecek sene”. CASS’ın tahmini Çin’in 2016-2020 enerji planında %2.5 yıllık talep artışı ile çelişiyor.

Hindistan’ın GAIL’in ABDli Cheniere’den aldığı doğalgaz 8.5 $/mmbtu. Asya LNG fiyatları (gemiye yükleme vs) hariç 5.4 $, şu anda uzun dönemli anlaşmalar 6-7 $/mmbtu civarında. GAIL’in LNG müşterileri de düşük fiyat istiyor, ama Cheniere de direniyor.

Tesla ve California’daki enerji depolama şirketleri sistem işletmecisi CAISO’dan PDR (Proxy demand response) kaynağı olarak fazla elektriğin tüketilmesi konusundaki ürünü hızlandırmasını istediler.

“Dijitalleşmenin sürüklediği verimlilikleri enerji, inşaat, ulaştırma ve perakende gibi fiziksel sektörlerinde gözlemlemeye başlıyoruz”. “Ana ekonomik problemimiz , robotların işleri alması değil, robotların sallana sallana gelmesi”. Yazara göre makinelerle daha çok istihdam ve üretkenlik olacak

Dyson (süpürge, el kurutma, fan) İngilteredeki en büyük toprak sahiplerinden ve ailesi ile 7.8 milyar pound zenginliği var. İngiltere’de de tarım desteklerinden en çok yararlanan ikinci şahıs: 1.6 milyarmilyon pound. İngiliz Kraliçesinin tarım arazileri de teşvik alıyormuş ama rakamlar küçük 0.5-1 milyon pound

Grafik

OPEC kademe kademe piyasa müdahalesi yapıyor (Bloomberg)

29 Haziran 2017

Yenilenebilirin jeopolitiği bence çok ilginç noktalara sahip. Petrol ve doğalgaz kaynak laneti, büyük yenilenebilir kaynaklara sahip ülkelerde de bir “yenilenebilir laneti”ne sebep olur mu? ABD enerji bağımsızlığından enerji hakimiyetine(dominasyon) geçiyor mu yazısı ince uyarılar ile dolu. Romanya, altın madeninden Kanadalı maden grubu ile tahkimlik, 4.4 milyar $ tazminat. “7 Kız kardeş” şimdi teknoloji şirketlerine verilen isim. Dünyadaki madencilik-petrol-gaz kaynakları doğru yönetilmiyor. Alman otomobil kulübü hemen dizel almayın bekleyin diyor. Goldman Sachs ve diğer bankalar petrol fiyat tahminlerini bayağı bir düşürdüler tekrar. Dallas Fed anketi, özel sorulara göre petrol piyasaları 2018 2.çeyrekte toparlanır. Tüm bunları okurken unutmamak lazım: “uzmanlar sıradan insanlara göre daha çok yanılırlar, önyargılarından dolayı”. Uzmanı uzman yapan yararlı bilgiyi gürültüden ayırabilmesidir. Yani sektör uzmanlarını(banka, analist vs) takip etmeli ama tahminlerini “kabul” olarak almamalı…

Haberler

Yenilenebilirin Jeopolitiği, günün rapor başlığı, petrol ve doğalgaz da olan doğal kaynak lanetinde, büyük yenilenebilir kaynaklara sahip olanlarda da “doğal kaynak laneti” olabilir. 7 mekanizmada jeopolitiği şekillendirme etkisini incelemişler.

ABD’nin enerji politikalarında bağımsızlıktan hakimiyete geçmesine dair eleştiride, piyasa hareketlerinin bunu sağladığı, bazen tek seferlik gelişmelerin hep bu şekilde olacak gibi zannedildiği, çatlatmanın 100$/v ve %10 işsizlikteki etkisi ile 50$/v %5 işsizlikte farklı olacağına dikkat edin diyor.

Şeyl petrol kargolarındaki kalite kararlılığı bir problemmiş. Şeyl tatlı hafif petrol, Ortadoğu’nun ağır ekşi petrolü ile tatlı petrol arasındaki fark daralıyor. Tatlı petrole boğulmuş piyasada rafineriler konfigrasyonları uygun olmasa da tatlı petrolle devam ediyor.

Bu sabah Shell’in Prelude yüzer LNG gemisi, Samsung tersanesinden yola çıktı. Avustralya’daki Prelude açık deniz gaz sahasına gidecek. Bu ilk yıl LNG ihraç etmeyecek, ama 2018’de 3.6 mton/yıl LNG ve 1.7 mton/yıl condensat ve doğalgaz sıvıları ihraç edecek. Haberde geminin resmi de var.

Romanya’nın Rosia Montana altın ve gümüş madeninde 1999’da lisans alan Torontolu Gabriel Resources, ICSID’de Romanya aleyhine 4.4 milyar $ tazminat talepli tahkim davası açtı.

Uber’in iş modeli başta sadece lisanslı taksilerle çalışmak iken, Lyft’in modelini aldı. Ama çalışanlarına kanunları kırmayı öğreten bir iş modeli zaten baştan sakata gelmiş yazı

Alibaba, Alphabet(Google), Amazon, Apple, Facebook, Microsoft ve Tencent(WeChat)’in toplam piyasa değeri 3.5 trilyon $. Bir yıl öncesine göre %40 daha değerli. Ve Economist “7 kız kardeş” demiş.

Goldman Sachs’ta petrol fiyat tahmini düşürdü. Societe Generale’da 2017’yi 52$ (Brent)’e indirdi.

Dünyadaki madencilik-petrol-gaz üreten ülkelerin %80’i kaynaklarını doğru yönetmiyor. 33 ülkedeki 1.5 trilyon $ zenginlik yöneten varlık fonu da doğru yönetilmiyormuş. Şili ve Hindistan’daki devlet şirketleri en iyileri çıkmış.

Dallas Fed’in 2.çeyrek petrol ve gaz enerji anketi yayınlandı. Üretim arttı ama yavaşlama var. Hemen hemen tüm anket göstergeleri bir önceki çeyreğe göre düşüşte. Özel sorulara göre piyasa 2018 çeyrek 2’ten itibaren toparlanmaya başlar ağırlıklı, üretimi arttırmak için kendi nakıt akımlarına bakıyorlar.

Araştırmaya göre 31 E&P(petrol arama üretim) şirketi 2017 üretimlerinin %54’ünü 50$/v üzerine korumaya almış. 2018’de ise 51.5$/v’e sadece %15 üretim korumada. Şeylciler OPEC bir karar daha alırsa hızla hedge-koruma pozisyonlarını arttıracaklar

Almanya’nın AAsı(Cüney Kazokoglu), yani otomobil külubu, dizel alanlara hemen almayın bekleyin, sonbahardaki Euro6D’ler gelsin hele mesaji verdi. “Bir-iki yıl önce araba alanlar halihazırda bir kayıp hissediyor [araba değeri düştüğü için]”

BHP Billiton’un Başkanı Jacques Nasser, 2011’de ABD’de şeyle harcadıkları 20 milyar$’ı zamansız olarak değerlendirdi.

Grafik/istatistk

Dallas Fed, Texas’taki petrolcülere sormuş, piyasa ne zaman dengelenir? (Dallas Fed)

Petrol ve gaz aktivitenizi arttırken finansman artışını nereden sağlıyorsunuz (Dallas Fed)

28 Haziran 2017 – Serkan Şahin’in yorumu

Serkan Şahin’in hafta ortası yorumu aşağıdadır:

“PADD 2 ve Cushing’deki ham petrol ve PADD 3’teki RBOB stok erimesi onemli. Toplamda ticari ham petrol stoklarinin yatay kalmasi pek iyi olmamis. Artan ithalata ragmen yatay kalmasi uretim seviyesinde dusus olarak cikmis. Ben zaten EIA uretim verilerinin sisirme oldugunu dusunuyorum, yavas yavas onlar da orta yolu buluyorlar.

Stratejik rezervler resmen 2005 seviyesine geriledi. Gecen haftaki 1.4 milyon varillik dusus ise cok ciddi. Ticari stoklardaki petrolun API’nin surekli artmasinin bir sonucu bu, ABD stratejik rezervlerini cok iyi incelemek lazim. 2009-2016 ortalamasi olan 700 milyon varile cikma ihtiyaci aniden olusursa simdiki seviye ile arasindaki 18 milyon varillik fark kendini hissetirir.

PEMEX’in 2 Maya kargosu icin force majeure ilan etmesi nasil fiyatlanacak bekleyip gorelim.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

28 Haziran 2017

Yedekleme, bence buna odaklanmak en iyisi. Siber saldırılardan kimsenin kaçışı kalmadı, Rosneft’te saldırılardan etkilendi.Her bir saldırı ile herkes bunun ne kadar etkili bir araç olduğunu görerek daha fazla bu alana yatırım yapıyor. Brent fazla satılmış olabilir, teknik göstergelere göre. Stok rakamlarına traderlar tepkili (gürültü diyorlar). Almanya’da dizeli kurtarmak için Bakanların liderliğinde Ulusal Dizel Forumu kuruldu. Rüzgar çiftlikleri tehdit altında, gene siber. Yarın Trump enerji konusunda konuşacak, petrol fiyatları tekrar düşebilir. Tesla konuşurken, Çinliler küresel lityum ion pazarında %65 hedef belirledi. Playstation kullanan kömür işletmelerinde çalışabilir ama ABD’de, otonom sistemlerin gerektirdiği insan tipi.

Haberler

ICIS’e göre Hollanda hükümetinin 2017 Groningen gaz üretim tavanını %10 düşürerek 21.6 bcm belirlemesine operatör NAM (Shell ve Exxon da)itiraz etti.

Yeni siber saldırı Rosneft, Chernobyl nükleer tesislerini vurdu. Rusya’nın en büyük ham petrol üreticisi Rosneft, yedekleme sistemi ile üretime geçmiş.

Tulsa Üniversitesinden 2 araştırmcı tüm bir rüzgar çiftliğini hack edebileceklerini bulmuşlar, gerçekte tek türbin durdurmuşlar. Türbinleri paralize etme, aniden frenleri çalıştırma, işletmeye yanlış sinyal gönderme… Hem de Raspberry pi ile..

2018 de devreye girince Tesla Gigafactory yılda 35 GW pil üretecek. Ama dünya lityum pil üretiminin %55’i Çin’de, %10’u ABD’de. Çin payını %65’e çıkarmaya niyetli.

Suudi Arabistan’ın net dış varlıklarının 2017’nin ilk 4 ayında 36 milyar $ düşmesi soruları da beraberinde getirdi. Anlaşıldığı kadarı ile paralar yurt dışında yatırım yapan devlet fonlarına mesela Suudi Kamu Yatırım Fonu (PIF)’na aktarılıyor. Onlarda teknoloji(Softbank), altyapı(Blackstone) vs gibi yerlere yatırım yapıyor.

Emtia tacirlerinin sektörel potansiyel hacmi 70 milyar $. 5 ana oyuncu var. Fakat sayısallaşma tüm bu oyuncuların iş modellerini tehdit ediyor. Daha fazla verimlilik, ucuzluk ve optimizasyon getiriyor.

Teknik göstergelere göre Brent fazla satıldı. Yani çok fazla kısa tarafa geçildi, bunların kapatılması gerekecek. Kısa pozisyonlar Brent’te geçen hafta 169 milyon v, 2011’den beri en yüksek seviye. 2016 kasımda 114 milyon varil kısa pozisyon kapatılırken petrol 12$ artmıştı.

Perşembe günü Trump enerji ile konuştuğunda federal alanlarda petrol sondaj izinlerinleri, açık deniz petrol ve gaz aramacılığı, temiz elektrik planına dayalı düzenlemeleri rahatlatacak mı?

Almanya’da rüzgar üretimi kışın yüksek, yazın düşük. En düşük Haziran olmuş 2016’da.

Petrol fiyatlarındaki düşüş, Merkez Bankalarının işini zorlaştırabilir, manşet enflasyonun düşük kalması sorunu…

Caterpillar’ın madenlerde kullanılan otonom kamyonlarını kullanan Fortescue Metals, %30 üretkenlik artışı görmüş. İşler kömür sektöründe de giderek otonomlaşıyor, Playstation oynayabilen kamyonu idare eder denmiş. Halısaha neyinize yetmiyor…

Nükleer için söylenen “ölçmek için çok ucuz” sözü, aslında fizyon(atom parçalanması) değil füzyon için (güneşteki reaksiyon) için söylendiği de iddia edilmiş. 1954 yılında Atom Enerjisi Komisyonu başkanı Lewis Strauss söylemiş.

Almanlar dizelde karşı atakta “Ulusal Dizel Forumu” ile dizel araçlardaki kirleticilerin azaltılması çalışmalarına [destek] olunacak.

Çin’de Mayıs’ta ortalama LNG liman teslim fiyatı 7.28$/mmbtu olurken, boru hattı ile 5.25 $/mmbtu olmuş. İlk 5 ayda.Çin’in Avustralya’dan aldığı doğalgaz %42.7 artarak 5.39 milyon ton, Katar’dan aldığı da 2.84 milyon ton oldu. Avustralya 6.8 $/mmbtu, Katar 8.95, Malezya 6.49.

Avrupa’da gazda ortakış (boruhattı, depolama vs) varlıklarında 2010-2015 durgunluğu sonrası kıpırdanma başladı. Timera Energy’ye göre çalıştıkları 20 yıl içinde gaz piyasalarının evrimi konusunda bu kadar farklılaşma görmemişler.

Grafik

Çin’in LNG ithalatı ve fiyatlar (TR)

Çin dünya lityum ion pil üretiminin %65’ini hedefliyor.(Bloomberg)

 

23 Haziran 2017

Günün haberi, Trump’un Meksika sınırına “güneş duvarı” yapacağını açıklaması ardından Çin güneş üreticilerinin hisselerinin yükselmesi. Rosneft Mısır gazını LNG olarak pazarlama işinde. Yatırım bankaları bugün ayıların tarafında, talep çok artmaz gibi. New York elektrik depolamada hedef belirleyecek. Çin’de toluen talebi de azalıyor, benzine katılan madde, yani benzin talebi de zayıf. Macron’un yüksek karbon fiyatı önerisine Alman danışmanlık şirketi sıcak bakmıyor, elektrik fiyatları %40 artar. Nükleer füzyon 2030’lara kaldı.

Haberler

ABD’nin en büyük yakıt boru hattı sistemi işletmecisi Colonial Pipeline(hat 1:1.3mv/g), ülkenin doğusunda depolanan yakıt fazlalığından, boru hattına talep 6 yılın en altında. ABD güneyinden Kuzey doğusuna yakıt taşıyor.Normalde talep kapasiteyi aşarmış. Boruhattı kapasitesi ticareti piyasası Linespace negatifte.

Eni, Aralık’ta Zohr’un olduğu basendeki hisselerinin %30’unu Rosneft’e 1.6 milyar$’a satmıştı. Rosneft bu Mısır sahasından gaz (LNG) ihraç etmeyi planlıyor.

New York California, Oregon ve Massachusetts’in ardından enerji depolama konusunda hedef belirleyecek dördüncü eyalet olacak. Vali imzalarsa, 1 Ocak 2018’e kadar 2030’a elektrik depolama hedefleri belirlenecek

Küresel petrol talep artışı son 2 yılı yarısı hızında.17Ç2’de 1.1 mv/g oldu. Bank of America (BofA), 17Y2’de ve 2018’de 1.3mv/g talep artışından şüpheli. Çin’de büyüme yumuşuyor olabilir. Korkuları, Çin’in fazla kredi daralması yaptığı ve GSYİH ve ham madde de zayıflama. %1 kredi büyümesi =%0.6 petrol tüketimi değişimi.

Emtia taciri Noble Group’un kredi notu Fitch tarafından B-’de CCC’ye düşürüldü. Javier Blas’a göre CCC “iflas mümkün” anlamına geliyor.

Alman Die Welt’e Fransız Başkanı Macron’un yüksek karbon fiyatı önerisini değerlendiren, Pöyry danışmanlıktan Daniel Wetzel, 30€/ton Alman elektrik fiyatlarını %40 arttırır. Ayrıca Fransa’ya Almanya’ya göre bir rekabetçi avantaj sağlar, Fransa da nükleer+hidro nasıl olsa.

Çin’in yıllık 5-6milyon ton hidrojenize toluen üretimi var. Kömürden kömür zifti oradan ham benzene ordan da toluen üretiyorlar. Ve benzine harmanlanıyor. Çin’de toluen fiyatları 1 yılın dibine düştü, zayıf benzin talebinden.

2000’lerde dünya’da 1 milyar $ GDP için 550v/g petrol ilişkisi matematiksel olarak kuruluyor. ARC’ın GDP vs petrol talebi ilişkisine göre yüksek fiyat dönemlerinde bu 240 v/g’e kadar düştü. 2014 sonrası 360v/g’e hızlandı.

Yüzen stoklar artıyor. Günlük tanker kirası eski VLCC’lerde 16000-19000$/gün. VLCC’de 2 mv.

Nükleer füzyon projesi ITER, tam operasyona 2035’den önce geçemeyecek.

Trump, Meksika ile duvarı güneş panelleri ile donatarak “güneş duvarı” yapacağını açıklayınca, Çinli büyük güneş şirketlerinin değerleri arttı. Yingli Green %5.3 değer kazandı. Gerçekten yaparsa güneşte fiyat düşer.

Karbondioksit’i doğrudan sıvı yakıta çevirme prosesi makalesi [$$ – sadece özeti okuyabildim] Nature Chemistry

Grafik

Bank of America Merrill Lynch – Dünya petrol talep artışı