12 Aralık 2017

AB gaz piyasası karıştı, Fransa’da nükleerler, Baumgarten da patlama, İngiltere’de FPS boru hattı sorunları ile gaz fiyatları çok oynak biz zemine geldi. Rusya küresel LNG pazarında %15-20 pay hedefliyor. Batıdaki iklim değişikliğinde bayrağı Macron mu devralıyor. Glencore’un yatırımcı sunumu günün kesinlikle bakılması gerekeni. Çin’de temiz hava için doğalgaz kış ile fiyatları sıçrattı. Platts FOB Fujairah’ı neden başlattı? Ortadoğuda petrol ürünleri Singapura göre fiyatlanıyordu. Küresel ısınma kuzey ve orta enlemlerde rüzgar gücünü azaltabilir.

Özetler

AB gaz piyasası karıştı, İngiltere’de Forties sorunundan dolayı 8 yıldaki en yüksek artışı gördü, Londra kar yağışlı, TS ile 11:00’de de Baumgarten(Avrupa talebinin 10’da 1i geçiyor) da kompresör istasyonu patladı.

Kore ve Tayland para birimleri değer kazanınca rafineriler için alım maliyetleri düşmüş oluyor, marjlar iyileşiyor.

Küresel ısınma dünyada hava akımlarının yönü yani rüzgardan elektrik üretimlerini değiştirebilir. Kuzey ve orta enlemlerde rüzgarlar azalacak, güney yarımkürede artacak. Zalımsın küresel ısınma

Tarihsel olarak Ortadoğudaki rafine ürünler, Asya’daki ticaret hub’ı Singapura göre belirleniyor. Platts FOB Arab Gulf, Singapur’dan taşıma netback ile elde ediliyor. Platts’da 2016’da FOB Fujairah’ı başlatttı. Niye Fujairah burada?

Rusya’nın hedefi küresel LNG pazarında %15-20 pay, Novatek’in CEOsuna göre.

(Nature Makale özeti) Sahra altı Afrika’da 3 nehir havzası önemli Mavi Nil, Üst Beyaz Nil ve Zambezi, buradaki yağmur değişkenliği de El Nino güney osilasyonu ile ilişkili. Bölgeler arasındaki ilişki ise düşük. Yani tüm bir havzada elektrik üretimi yağışlara ve kuraklığa bağlı

Dünya Bankası petrol ve gaz üretim (upstream) aktivitelerini 2019’dan sonra desteklemeyecek. Amaaaa parantez içi, en yoksul ülkelerde gaz projelerine ayrıcalık yapılabilir.

Glencore’un yatırımcı bülteni çok önemli, bakır, nikel fiyatlarının artmasını, kömür fiyatlarının yükselmesini ama marjın daralması (s18), çinko fiyatlarının da artışı bekleniyor. 2030’a metal ihtiyacı s(22) çok iyi. Slayt 26’da da metallerdeki EBITDA’larına bir bakın bence

Fransa’nın kuzeyinde kar sebebiyle 120,000 hane etkilendi.

Dün VW’nin dizelin vergi avantajı kaldırılmasına Alman hükümetinden destek gelmedi. Temel motivasyon, milyonlarca dizel araç sürücüsünü zarara uğratmak.

FT’nin Aramco değerlemesinin güncellenmiş hali iyi. Eğer 216 milyar varil rezervi(doğalgaz 49 milyar varil petrole denk) 2 trilton $ tahmini piyasa değerine göre varil başı 6.47$. Eğer nakit akışından giderse %5’i 42 milyar $. Yani Aramco 900 milyon$ ile 1.1 milyar $.

Batı da iklim değişikliğinin yeni lideri Macron mu olacak? Bugün Paris’teki zirvede finansman önemli olacak gibi, Fransızlar karbon fiyatı ve bunun 3 katına çıkarılması konusunu konuşabilir. “Make Our Planet Great Again” programı ile 13’ü ABDli 18 bilim adamına hibe berecekler.

Brent 65$ üzerine çıktı, İngiltere gaz fiyatlarını etkiledi. Sebebi Aberdeen, İskoçya yakınındaki boruda kıl kadar çatlak. Tüm FPS – Forties Pipeline System kapatıldı. 400,000 v/g Forties ham petrolü etkileniyor. Haftalarca sürer deniyor, kimse 7 yıldır bu kadar uzun kapatılma hatırlamıyor.

Grafikler

Glencore sunumundan elektrikli araçların ve sistemin metal ihtiyacı(s22 – Glencore)

FBS boru sisteminde çatlak ve ardından Baumgarten patlaması İngiltere gaz fiyatlarını uçurdu (Bloomberg)

Temiz hava mı istiyorsun, 58 milyar $ (Bloomberg)

11 Aralık 2017

Vaclav Smil’den “Energy and Civilization”’ı okunmalı… The Nitrate King adlı tarihsel kitabı tavsiye etmem. “The Limits of the Market” 3.bölüme kadar kolay okunurlardan. Smil’in kitabı açık ara en iyisi. Bugün için Snam’ın doğalgaz ve Trafigura’nın 2017 raporu önemli veriler içeriyor. Mesela Çin’deki klima talebinin dünya bakır talebinin %5-10’una denk geldiğini ilk defa okudum. CO2’i su ile bazı kayalara basınca 2 senede mineralleşiyor. Çin’de konutlara gaz yetirmek için sanayi ve petrokimyadan kesintiler geliyor. VW rakiplerini şok etti : dizelin vergi avantajı bitmeli mesajı…Bu hafta aylık OPEC ve IEA petrol raporları var.

Özetler

Bu hafta çarşamba OPEC aylık raporu, perşembe IEA aylık petrol raporu var. Gerisi standart: Salı API petrol, Çarşamba EIA petrol ve benzin stokları, Cuma Baker Hughes.

4 trilyon $’ı yöneten fon yöneticilerine yazılan raporda, 5-10 yıla kadar et vergisi kaçınılmaz dendi. “Günah vergisi” tütün,emisyon, şeker gibi ete de gelebilir. “Küresel canlı hayvan sektörünün çevresel etkisini azaltmak için devlet müdahalesi görme ihtimalimiz yüksek”

Dominik, Porto Riko, Jamaika, Panama ve diğer Karayip adalarında LNG talebi raporu. Dominik 2003, Porto Rico 2012’den beri LNG terminaline sahip. Panama’da 2018-2019’da terminali devreye alacak. Dominik hub olursa, (s18)’de genel bir dağıtım haritası var.

Çin’de konutlara gaz için, petro kimya ve diğer sanayi sektörlerine verilen gaz ciddi oranda azaltılacak. Çin devlet şirketi CNPC bugün web sitesinden duyurdu. Çin’de günlük 40 milyon m3 gaz açığı bekleniyor.

VW’nin CEO’su Müller, dizelin vergi avantajını kaybetmesi gerektiğini söyledi. Fraunhofer’e göre açık deniz rüzgar, 2013’te 340 gün üretim yaparken geçen sene 363 gün üretim yaptı. Avrupa Komisyonu’da 11 üye ülkedeki 42 bölge için “Kömür bölgelerinin geçişi” platformu açtı.

Trafigura’nın 2016’dan 2017’ye petrol ve ürünleri ticareti 205 mton’dan 256 mton’a çıkmış. Yani 4.74 mv/g’den ~6 mv/g. Brüt kar marjı %1.6. 2025 sonrası kobalt ve nikel talebine vurgu var. Çin’in klima talebi dünyadaki bakır talebinin %5-10’una denk geliyor.

Normalde ABD’de yıl bitmeden, rafineriler stokları Cushing’e ve diğer alanlara park ederek, daha az vergi ödemeye çalışıyorlardır. Keystone çalışmadığı için bu sene zor. Brezilya’da 2.8 mv/g üretmesi beklenirken 2.63 mv/g ekim üretimine sahip.

Araştırmaya göre güneş, rüzgar ve nükleer, “inanılmaz düşük” karbon ayakizine sahip. Kömür santralinin imalat ve kurulması tüm enerji üretiminin %11’ine, nükleer %5’ine, rüzgar %2, güneş %4’üne mal oluyor. Yani karbon borcu rüzgar ve güneşte en düşük

2016’da İzlanda’da keşfedildiğine göre, soğumuş lav kayalarından Samail Ophiolite’de su ile CO2 basıldığında 2 yıl içinde mineralleştirerek karbon dioksiti taşınabilir katı yapıyor. Beklentilerin 5 kat hızında.

2009’da Çin’in güneyindeki Shenzen şehri ilk elektrikli otobüsleri kullanıma başladı. Bu sene mayısta 14500 tanesi yollardaydı. Bu rakam ABD’deki 4 şehir ve Torontonun toplam otobüs filosundan fazla. Çin’deki otobüsler toplam 15+GWh pil kapasitesine sahip. Küresel EV kadar.

Panama kanalının yeni hattından 24 saatte 8 gemi geçiyor, 2019’da 10’a çıkacak. ABD-Asya LNG gemileri kanaldan geçerse 11 gün kısaltıyor. Ama günde en fazla 1 LNG gemisi geçiyor. En büyük Neopanamax geçişte 1.2 milyon $, 170,000 m3 LNG gemisi 460,000$ ödüyor.

ABD’de EPA (Çevre Koruma Ajansı), daha önceki başkanlar döneminine göre daha az ceza yazıyor, düzeltme istiyor.

Grafik

Petrol üretim sıkıntıları son 2 senenin en düşüğünde (GS)

8 Aralık Cuma

Özetler

Çin petrol ithalat verisi petrolü sıçrattı. Yıldan yıla ilk 11 ayda %12 artış oldu. Bu yıl ABD’yi en büyük petrol ithalatçısı olarak geçer.

(Nature Energy Editoryal) Kış geliyor. En çok ölüm kışın oluyor, dünya sağlık örgütü yaşanılan odanın 21 diğer odaların minimum 18C olması gerektiğin söylüyor. İngiltere enerji değil yakıt yoksulluğu tanımlıyor. Gelirin %10’unu aşarsa yakıt yoksulusun deniyordu, simdi değişti.

FPSO ( Floating production storage and offloading unit), Brezilya’da Libra petrol sahasından 50,000 v/g üretime başlıyor. Lula ve Campos’ta da 150,000 v/g bekleniyor. Brezilya’da 2018 ilk çeyrek 160,000v/g, 2018’in kalanında da 450,000 v/g yeni üretim bekleniyor.

ABD ham petrol üretimi sene başındaki 8.8 mv/g’den 9.7 mv/g’e geçen hafta ulaştı. Fakat MIT raporunun etkileri devam ediyor. Iki sebepten şeyl daha yüksek artamayabilir, finansman şeylden beklediği getiriyi alamıyor, teknolojik verimlilik ve üretim beklenildiği kadar yüksek değil.

Malawi’de Shire nehrinde su kritik seviyeye düşünce, elektrik üretimi feci etkilendi. Ülkenin %98 üretimi 300 MW bu nehirden üretiliyor. Malawi’de 17 milyon insanın sadece %8’inin elektriğe erişimi var.

Nijerya major petrol üreticileri ile 5 milyar $’a varan ön satım (parayı önden alacak-üretimi arkadan gönderecek). 70,000 v/g 5-7 yıl indirimli petrol. Glencore, Vitol ve Trafigura ile ortaklık arıyor. Nijerya’da başkan Muhammadu Buhari 2018’de 28 milyar$ bütçe kesintisi önerdi.

Nature’ın Energy Transitions serisi çok iyi. 1533’de 8.Henry 6 hanımından ilkini boşayıp Katolik kilisesinden ayrılınca, kilise varlıklarını devletleştirmesi, kuzey İngiltere’nin kömür alanlarını kullanıma açtı.

Avustralya’da 109 milyar $ geliri olan 81 şirketin büyük çoğunluğu sıfır vergi ödüyor. Liste başı Glencore, Viva, Energyaustralia, Exxonmobil, BG International, Mitsubishi.

Meksika’da bugün ki Nobilis Maximino alanının ihalesi, ilgisizlikten ertelendi.

Grafikler

Büyük petrol tacirlerinin hacimleri (EnergyFuse)

İngiltere ve Fransa gaz ve petrol talebinin sıcaklığa göre değişimi(ICIS)

7 Aralık 2017

Jeopolitik risk olmazsa, petrol fiyatları Şubat’a kadar düşüşü devam ettirir gibi, Venezüella en büyük belirsizlik. Evini bitcoin madenciliği için kullandığı bilgisayarla ısıtan adamın haberi komikti. En başarılı iklim değişikliği modelleri daha çok ısınma bekliyor ama modellerde büyük belirsizlik bulutlanma. JERA gibi doğalgaz da toplum alım birlikleri vardı, güneşte de Hindistan merkezli ISA var ve yakında 3 ülkedeki çiftçiler için toplu güneş sulama sistemi alacak. Cheniere, OMV ile anlaştı. LNG piyasası Çin’i takip ediyor, sene sonunda en büyük 2. LNG ithalatçısı olacak olan Çin kömür yasaklarını gevşetti, 2 LNG tankerini depolama için kiraladı. Kış İtalya’ya geldi, 3 seviyeli gaz uyarı sistemi 1. Seviyede. VW’nin çalışanına ABD’den 7 yıl hapis. Mobilite meydan savaşları tam gaz, pardon watt.

Özetler

Merkezi Hindistan’da olan 19 hükümetin imzaladığı “International Solar Alliance” üyelerine birlikte yapılan ihalelerle ucuza güneş ve finansman sağlamayı hedefliyor. İlk ihaleyi 300,000 güneş enerjili pompa için yapacak.

En başarılı iklim değişikliği modelleri beklenenden daha çok ısınma bekliyor, bu da daha çok yağmur, ısı dalgaları demek. Modellerde yalnız bulutların oluşturacağı belirsizliğe de değinilmiş. Çünkü bulutlar güneşten gelen aydınlatmayı da yansıtıyor.

Çinli CNOOC, 10 milyon $ ile iki tane tanker kiraladı, LNG depolayacak. Bu sistem FSU, Kış için günlüğü 40.000$’a kıralamış. LNG fiyatları Asya’da 10$/mmbtu’yu gördü. Yıl sonuna kadar Çin, Koreyi geçerek 2.büyük LNG ithalatçısı olacak.

Çin’in dönüşümlü kağıt atıklarının yarısı ABD’den geliyor. Çin hersene 8 milyon ton “mixed”-dönüşümlü kağıt alıyor. Hava kirliliği ile tesisleri kapatınca, atık talebi düştü.

Bitcoin madenciliği için evet geniş tertibat kurmuş olanlar, kışın evlerini bilgsayarların ısısı ile ısıtıyor. Para yakıyorlar yani. ABD’deki adam iki tane bitcoin iki tane Ethereum madenciliği için makine çalıştırıyor. Her makine 1.4kW/saat, elektrik faturası 450$. Isıtıcı kullansa 200$ olacak

Hindistan’daki pamuk hasatındaki kurtçuk problemi dünyada pamuk fiyatlarını arttırdı.

ABD’li Cheniere energy, Avusturyalı OMV ile Avrupa’ya LNG kargoları için çok yıllı anlaşmayı garantiledi. Cheniere 2015’te EDF ile yapmıştı. Cheniere şu anda ABD’nin tek LNG ithalatçısı

Çin’de gaz fiyatları artınca, devlet vatandaşların evlerinde kömür yakmalarını engelleyen politikadan vazgeçti. Kuzey Çin’i etkiliyor bu gaz-kömür kararları.

İtalya’da şebeke operatörü Snam, soğuk kış öncesi uyarı-öncesi(pre alert) duruma geçti, PSV spot fiyatları %22 arttı. Soğuk havalar için Snam’ın 3 seviyesi var. “Pre-alert”, “state of alarm” ve “emergency”. Kuzey İtalya’yı soğuk vurunca, konut-dağıtım 209 mcm, elektrik 94 mcm’i vurmuş

VW’nin ABD’deki üst düzey yöneticisi Alman vatandaşı Oliver Schmidt’e 7 yıl hapis, 400,000$’da ceza. Federal hükümeti yanıltmak ve Temiz hava kanununa aykırı faaliyet. Schmidt Almanya’dan tatil için ABD’de gelmiş, Ocak’ta tutuklanmış. “ABD tüketicini yanıltan ana aktör”

ABD’deki 150 milyon elektrik tüketicisinin neredeyse yarısının(71 milyon) akıllı sayacı var. AMR ve AMI, yani gelişmiş sayaç altyapısı çift taraflı, eski AMR – otomatik sayaç okuma tek taraflı ve eski.

Grafikler

Soğuklar İtalya’yı vurunca( Platts)

Çin LNG ithalatında Kore’yi geçiyor (Bloomberg)

6 Aralık 2017

EPH, Avrupa’da kömür-linyit yatırımlarını alan Çek şirket, hissedarları bilinmiyor. Karbon fiyatı biraz hareketli ama yükselir diye bekleniyor. EPRI’ye göre güneş panelleri de kuş öldürüyor : “göl etkisi”. Almanya’da dizel araç satışları %17 düştü(geçen sene aynı dönem). ABD Adalet Bakanlığı iklim değişikliği bilim adamlarına “nekadar emin, ne kadar kesin” soruları ile hükümetin fosil tabanlı politik hamlelerine politik altlık arıyor. Venezüella’da PDVSA batarsa tanker piyasasına etkisi. Ortalama elektrikli araba menzil ve verimliliği arttı.

Özetler

Koreli KEPCO, Toshiba’nın nükleer bölümünün(NuGen) satışı için tercih edilen alıcı olarak adlandırıldı. NuGen, İngiltere’de de santral yapmayı planladığından, Kepco’ya yeni pazar da açar.

EPH’ı bilmeyenler, çevreci-kritik kaynaklardan buradan bakabilir. Bir duyumu varmış gibi Avrupada linyit-kömür yatırımlarını satın alıyor. Hissedarları açıklanmıyor, Çek firması.

Suudi Arabistan ve Irak enerji alanında 18 mutabakat zaptı imzaladı. Bu kadar…

Lityum pillerde iki fiyat var, bir paket fiyatı (mikroişlemci-soğutucu vs) 209$/kWh, bir de hücre fiyatı o da 140$(dün FT verdi bulamadım, siz kontrol edin). Geçen seneye göre pil fiyatları %24 düşmüş.

Ortalama elektrikli araba menzili 2012’de 96 milden, 2017’de 140 mile çıktı. Verimlilikte benzin eşdeğeri olarak (mpge) 2012’de 99’dan 2017’de 111’e çıktı.

Asya kalkıma bankası(ADB), Bangladeş’te LNG terminal ve 750 MW elektrik santraline 583 milyon$ krediyi onayladı. Toplam proje 1 milyar $.

Dün karbon fiyat gelecek kontratları %10 artarak 6.5€/ton olmuştu. Sonra da 6.92€/ton’a çıktı geri düştü. Sebebi Almanya ve Fransa’nın AB karbon piyasa reformu yapacağı. Bir trader Fransız nükleer santral durumunu inceliyormuş, yeniden bakım/inceleme olur diye.

Almanya’da geçen seneye göre yeni dizel araba satışı %17 düştü. Tüm satışların %34’ü dizel, %62si benzin. Bu da CO2 emisyonlarını arttırıyor. Elektrik üreticileri 7 GW kömür kapanmadan önce stres testi istedi. 2016’da gaz dan elektrik de %38 artmış.

Venezüella PDVSA batarsa petrol tanker piyasası nasıl etkilenir? Eğer yatırımcıya borcu varsa, petrol kargolarına el koymak çok zor. Zaten petrolü Çin, ABD, Hindistan’daki rafinerilere teknik zorluktan(ağır) dolayı gönderebiliyor. Çin’in PDVSA’dan ithalatı geçen seneye göre %7 artmış.

CSIS’e göre, yüksek fiyatlarda Rusya’daki vergi rejimi sebebiyle üreticiler hacimi arttırmak zorunda, diğer taraftan şeyl daha ne kadar dayanıklı ve OPEC’in çıkış stratejisi ne?

Estonya, daha önce “550 önerisi” olarak bilinen öneriyi gündemden çıkardı. Üretim emisyonu 550 gr CO2/kWh altındaki santraller kapasite ödemesi alacaktı. AB’deki kömür santrallerinin 5’te 1’inin ömrü 40-50 sene uzadı. Bir de 2 ay önceki açıklamayı okuyun.

Güneş panelleri de kuş öldürüyor… Göl etkisi, kuşların panelleri su birikintisi sanıp sert çarpmaları sonucu ölümcül olabiliyor.

Habere göre ABD adalet bakanlığı, bilim adamları ile biraraya gelerek iklim değişikliğine karşı harekete geçmemenin hukuki temelini araştırıyor. “Ne kadar kesin, ne kadar eminsiniz”

AB’de 50 milyon insan enerji yoksulluğu seviyesinde.İstatistikler “Avrupa Enerji yoksulluğu gözlemcisi” tarafından yayınlanacak.

(Rapor) EPRI, Enerji sektöründe kayıtzinciri (blockchain) transaktif enerji demek “güç sisteminde enerji değişimi ve akışını kontrol için ekonomik ve kontrol teknikleri”. Kayıtzinciri sayaçta, mobil ödemede, yeni hizmetlerde, akıllı kontratlarda kullanılıyor.

Grafik

AB’de kömür madenciliğindeki istihdam (Bruegel)

5 Aralık 2017

Çin’in dünyanın ilk elektrikl kargo gemisi ile kömür taşıması ilginç bir tezat Oxford Energy’nin “ehveni şer fosil yakıt” doğalgaz raporunda iyi politika ikilemleri var. 2016’da ABD’de ilk defa elektrik emisyonları ulaştırma emisyonları seviyesine mi düştü, yoksa ulaştırma mı elektrik seviyesine çıktı? İklim değişikliği senaryolarında negatif emisyonlar sağlanmaz ise daha çok düşüşe ihtiyaç var. Brent finansal kontrat hacimleri rekorda, Bitcoin’de açığa satış finansal kontratları başlayacak. EOn karbon taban fiyatı isterken, Bruegel düşünce kuruluşu da kömürü kapatmak için yılda 150 milyon € yeter demiş. Çin’de kış ile doğalgaz yönetimi başlıyor.

Özetler

Çin dünyanın ilk elektrikli kargo gemisi ile 2300 ton kömür taşıyarak bir tezata da imza attı. 2 saat şarj ile 50 mil gidiyor.

EON’un başı Teyssen, bir ton CO2 fiyatının en az 25-30€ olması gerektiğini söyledi. Fransız Macron’un önerisi desteklenmeli ve Avrupa’da karbon taban fiyatı olmalı da demiş. Alman otomotiv lobicisi Wissman, bugün dizele savaş açanlar yarın elektrikliliere de savaş açar demiş

Geçen cuma Nymex ve ICE’daki toplam Brent kontrat net büyüklüğü (uzun -kısa) 989.9 milyon varil olmuş. Long (alım) 1.07 milyar varil, satış 113 milyon varil. Petrol ürünlerinde de 50 milyon kısa posizyondan 170 milyon uzun pozisyona geçildi.

Endonezya 5900kcal/kg kömür, neredeyse Avustralya 5500kcal/kg’a yakın. Arada fiyat farkı 3.5 $’a düştü ama Çin’in Endonezya’yı tercih etmesi etkili. Kömür fiyatları düşüşte

Net Power’ın Texas’taki 50MW(150 milyon $) santrali saf oksijenle gazı yakıyor. Saf CO2’de boru hattı ile gönderiyor. Sıfır emisyonlu gibi oluyor. Havada oksiyeni ayırdığı için %10, CO2’yı çıkışta süper kritiğe çevirdiği için de %10 verim kaybı var.

AB kömürden çıkış için ülkelere para versin. En çok Polonya’da 100,000 kişi istihdam ediliyor. Yılda 150 milyon €’ya kömür madencilik bölgeleri desteklenir, AB bütçesinin de %0.1

“Ehveni şer fosil yakıt” doğalgaz, 8$/mmbtu üzerinde rekabetçi olmaz. Düşük gelirli ülkelerde de 6$/mmbtu altında olmalı. Yenilenebilire destek yakıtı-elektrik üretimi de olmaz. Yakılamaz mı(karbon düzenlemeleri), katlanılamaz(maliyet mi), rekabet edemez mi

(Nature Makale) Negatif emisyonlar CO2 emisyonlarının atmosferden de azaltımı(çekilmesi diyelim) anlamına geliyor. İklim senaryolarından 2010’a göre %40-60 azaltım deniyor ama bu senaryolardaki negatif emisyonlu süreçler olmaz ise bu %60-75.

ABD’de 1978’den beri elektrik emisyonları ulaştırma emisyonlarının hep üzerinde olmuş. 2016 elektrik emisyonlarının ulaştırma emisyonlarının altına düştüğü yıl oldu. Cüneyt Kazokoglu : “Ulaştırmada 1973’ten beri toplam ABD mil +140%, emisyonlar +40%” verimlilik iş başında

Çin’in kış ile birlikte artan LNG talebi iç piyasa fiyatlarını arttırmıştı. LNG fiyatları da arttı. Çin’in üretimi de %15.4, Orta Asya’dan ithalat %5.9, LNG ithalatı %48.9 artmış. Kuzey (yarımküre) kışı için ilk LNG darlığını görebiliriz demiş.

Ford Çin’de 2025’e kadar 50 yeni araç piyasaya sunacak 15’i elektrikli

BMW, Alman medyası ve çevrecileri tarafından 320d modelinde 120km/s hızlarda gaz filtre sisteminin kapandığı iddiasını reddetti.

Bitcoin’de açığa satış ileri vadeli kontrat başlıyor. Koruma fonları, spekülasyona hazır

First Solar’un “Series 4” paneller,, verimilik %17, 122 Watt’tı, Series 6 420 watt, daha yüksek verimlilik, üretim maliyeti de 25 cent/watt civarı. 3.çeyrekte 4.5 GW yeni sipariş almış, toplam sipariş 7.4 GW.

Novatek, Yamal LNG’de 5.5 mtpalık ilk tesisi açtı, ilk kargo 8 ARalık 2017, Arc7 buz-sınıfı LNG tankeri “Christophe de Margerie” ile ithalata başlıyor.

Grafik

Petrol ve ürünlerinde uzun pozisyonların kısa pozisyonlara oranları(Bloomberg)

Çin’in LNG ithalatı ve spot fiyatlar (Reuters)

Venezüella’nın petrol ve ürünleri ticareti(CSIS)

4 Aralık 2017

Volvo kiralama değil abonelik(subscription) hizmeti öneriyor. Çin’deki içecek talebi ve cam şişelerden alüminyuma kayış Rio Tinto’yu umutlandırıyor. Citigroup 2019 yılı tahmini 49$/varil dedikodusu var. Almanya Tesla lüks araç diye elektrikli araba sübvansiyonundan muaf tuttu. Çin’de kış ile doğalgaz fiyatları artınca merkezi hükümet toplantı daveti yaptı. Venezüella petro diye sanal bir para birimi planlıyor

Özetler

Küçük modüler nükleer santraller konusunda İngiltere karar veremese de, dur bir bakalım diye 100 milyon pound para ayırdı. 2 sene önce söz verilen 250 milyon pounddu. Olursa 2030’a

Delhi’deki Hindistan-Sri Lanka kriket maçında dünya ortalamasının 15 katı hava kirliliği sebebiyle bazı oyuncular kustular.

Çin’de alkollü ve alkolsüz içeceklerde camdan alüminyüma kayış, Rio Tinto için talep artışı demek.

Mevcut binalarda enerji verimliliği renovasyonu raporunda, enerji kodları tekbaşına yeterli değil, mevcut renovasyona, bina stoğunun %1’ine isabet ediyor.

Citigroup, 2019 petrol fiyat tahminini Brent için 49 $/varil civarı demiş. OPEC, ABD, Kanada, Brezilya ve Rusya’dan yeni tedarik ile arz talepten hızlı artacak.

590,000 v/g Kanada Alberta petrol kumlarından elde edilen petrolü ABD rafinerilerine taşıyan Keystone boru hattındaki sızıntının sebebi boru hattı kaymasın diye konan 3tonu aşan ağırlıklar. Boru kaymasın diye konurken boruda çizik-korozyon vs. Diğer boru hatları da incelenecek gibi.

İngiltere kapasite piyasas kurallarını tekrar güncelliyor, pillerde en az 3.5 saat ve süre kısıtlılık, talep tarafında hizmeti yerine getiremeyenler var. İngiltere’de elektrik güvenlik kriteri senede 3 saat kesinti.

Norveçten sonra Almanya’da Tesla Model S’i çok pahalı olduğu için sübvansiyondan muaf tuttu. Bu insiyatif 1 milyar € ve bir kısmı Alman araç şirketlerince karşılanıyor. Üst limit Alman hükümetince belirleniyor. Bence mantıklı, lüks elektrikli araçta ne sübvansiyonu?

Venezüella Başkanı Maduro, dün ülkenin, “petro” adlı kendi şifreli parabirimini çıkaracağını bunun da petrol, gaz, altın ve elmas rezervleri ile destekleneceğini belirtti.

Pekin’de kış sebebiyle doğalgaz talebi artınca, İç moğolistan’da LNG fiyatı %10 arttı. 8 eyaleti, LNG, doğalgaz üreticileri ile bir araya getirecek Çin devlet planlayıcıları, olaya manipulasyon diye bakarım mesajı verecek. (Fiyatlar : http://market.yeslng.com/ )

Gelecek ay Mısır’daki Zohr sahasından ilk gaz gelecek. 2019’da 2.7 milyar m3(bcm)’e ulaşılacak.

İzlanda’daki Örafajökull en son 1727’de patladı, buzullu yanardağı İzlanda’nın en büyüğü. Küçük küçük depremlerle başlamış. Avrupada bir dağ, uçak yakıtı, rafineri stokları vs etkiler

ExxonMobil, Mısır’a göz dikti. Exxon’un Mısırda üretim yatırımı yok ama Bakanlıklarla görüşüyorlar.

Volvo kiralama değil abonelik sistemini tanıttı. Ayda 600$’a, iki yıl kontrat. Ford’un Canvas’ta kullanmadığın km’ler gelecek aya devroluyor. Porsche ayda 3000$, 22 model seçebiliyorsun

Grafikler

Büyüklerin petrol üretimleri (Reuters Graphics)

 

50.Hafta – Geçen hafta neler oldu

Euan Mearns’in geçen hafta değerlendirmesi ve internet kaynaklarından geçen hafta neler olmuş:

Euan’ın postlarına bakarken en sondaki “Katar’da kum bitti” haberine inanamadım. Agung yanardağı patlarsa dünyada kışlar soğuk geçebilir bana mantıklı geliyor. İzlanda yanardağının etkilediğini de düşünüyorum. Bangladeş nükleer santral inşaatına başladı. Köln mahkemesi kömür sahası için zaten %10’una düşmüş 12000 yıllık ormanda ağaç kesimine izin verdi. Tesla kamyona 1.6 MW’lık şarj cihazı lazım

IEA’in baş ekonomisti aşağıdaki grafiği bölüşmüş. Önemli bir mesajı var. Eğer miktarlara bakar isek, nükleer yenilenebilir kadar ve daha hızlı yükselmişti. Rüzgar ve güneş oyun değiştirici mi, miktarlardan değil iş modeline etkisinden söylenebilir demiş. Yorumum : “Empire strikes back!”.. Yıldız Savaşları filmindeki imparatorluğun yeniden saldırmasını konu alan tema. IEA fosil yakıt dünyasının bir sonucu, Fatih Birol öncülüğünde dört bir yandan değişime çalışıyor. Ama fosil yakıt inkarı IEA’in aslını inkarı anlamına geliyor, belki bugün ki medeniyet seviyesinin de inkarı. Bence orada oyun değiştirici BNEF oldu.

 

Özetler

Eğer Agung yanardağı patlarsa(şu anda püskürtmeler var), stratosfere de büyük miktar kükürt dioksit salınırsa, önümüzdeki yıllarda daha soğuk kışlar ve yüksek gaz fiyatları olur.

Katar’da kum bitmiş. 2022 FIFA dünya kupası öncesi inşaat işleri büyük çok kum istiyor, zaten ihracatçıymış, ambargo sonrası yeni kum kaynakları arıyor.

Al Gore: İklim değişikliği büyük bir iş imkanı

NPR(ABD) analizine göre, NSF(ulusal bilim vakfı) proje başvurularındaki başlık ve özette “iklim değişikliği” daha az geçiyor, daha çok “ekstrem hava” kullanılıyor.

İskoçya’daki dünyanın ilk yüzer rüzgar santrali, Younicos’un sağlayacağı 1 MW/1.3 Mwh pillere sahip olacak.

BAE emirliklerinden petrol sondaj sağlayıcısı Lamprell, İngiltere kuzey denizindeki rüzgar projesinde çok para kaybedeceğini açıkladı.

İngiltere’deki 2016 yılı karbon emisyonları 2012’daki seviyesine göre %47 düştü. Daha çok gaz kömürün yerini aldı

Avustralya Endonezya’ya 6 GW’lık hat ile rüzgar ve güneş üretimi gönderecek. AREH(Asya Yenilenebilir Enerji Hub’ı) projesi kapsamında, inşaat 2023’te başlayacak 2029’da bitecek.

Eğer İngiltere’de karbon fiyatları sabit kalırsa, 2020’nin başında kömür üretimi iki misline çıkar. 40 pound/ton fiyata kömür ölür.

İrlanda’nın karbon emisyon seviyesi %3.5 arttı.

Siemens Gamesa, Hamburg’da 1000 ton kaya dolgu sistem ile 600 C’ye ısıtacak ve 1.5 MW bıhar türbini ile 24 saat elektrik. 1500 hane ve 50 elektrikli arabaya yeter

Tesla kamyon, 30 dakikada şarj olması için 1600kW, 1.6 MW kapasiteye ihtiyaç var.

Tesla’nın Avustralya’daki pili karşılığını verdi, komşularda kablo uzatsak diyor.

AB hırslı yenileneblir enerji ve verimlilik hedefleri belirliyor. Salı günü enerji tüketimini %40 düşürme, yenilenebilir payını da %35’e çıkarma (enerjide). Ulaştırmada %12 yenilenebilirden.

Finlandiya kışın pik zamanda elektrik tüketiminin 5’te 1’ini ithal ediyor. Norveç-İsveç-Fin güç ticaretinde şebeke operatörleri çoğunluk oyuyla hareket edeceğiz dedi, Finler de Abkurallarına aykırı diyor.

NYT’ye göre karbon emisyonları yükselmeyi bıraksa da, yenilenebilirler emisyonları aşağı çekemiyor.

Amerikan kömürü içinde yüksek miktarda nadir toprak elemenleri bulundu. 300 ppm.

Almanya’da RWE kömür sahası açmak için 12,000 yıllık Hambach ormanını daha da küçültecek, Köln mahkemesi izin verdi. Kömür madeni için zaten 1978’e göre orman alanı %10una düşmüş.

Yazın en sıcak dönemde, kömür ve gazda %11 kapasite devreye girememiş.Yenilenebilire güvenilmez diyorsunuz, kömür ve gazı da gördük demek istiyor.

Bristol üniversitesi, Hinkley Point nükleer santraline Fukushima benzeri felaket gelse etraftakilerin bölgeyi terketmesine gerek yok demiş.

Centrica, İngiltere’deki 8 nükleer santralindeki %20 hisseyi satmak istiyor. 2009’da Fransız EDF’den almıştır: Çinlilere mi gider acaba?.

Kobe Steel’in ürünlerin kalitesi ile ilgili yalan söylediği ortaya çıkmıştı. Japonya’da iki nükleer santral Kobe’den çelik almış, daha fazla inceleme için 2 ay daha gecikecek devreye girişleri.

Bangladeş ilk nükleer santralin inşaatına başladı. 2X1200 MW, 2023-2024’te devreye girecek.

 

 

1 Aralık 2017

Özetler

Çin-Orta Asya boru hattı, Aralık 2009’da devreye girdi. 3 boru hattının toplam kapasitesi 55 milyar m3. 1830 km, günlük 300milyon m3 günlük kapasite, %77 Türkmenistan, %12 Özbekistan, %10 Myanmar

ABD Dışişleri Bakanı yerine mevcut CIA direktörü Mike Pompeo geliyor. Pompeo iklim değişikliği konusunda şüpheci, ama son aylarda ağzını çok açmamış. Soru şu, iklim değişikliği çok katastrofik sonuçlara yol açacaksa, dünyadaki en büyük iki istihbarat teşkilat başkanından biri neden reddetsin.

Kızılhaç, Yemen’deki 1 milyon insana su sağlamak için 750,000 litre dizel aldı.

ABD’nin şeyl devrimi düşünülenden kısa sürebilir. MIT’den araştırmacılar, Enerji Bakanlığının öngörülerinde bir eksik keşfetti. Yeni kuyulardan her sene üretimi %10 artar öngörürken, MIT’nin Bakken bölgesi araştırması %6.5 öngörüyor. Çünkü yatırımcı önce kolay petrole gidiyor.

Porto Rico’da Maria kasırgasının arkasından 2 ay geçti ama 60,000 direk ve 10000km’ye yakın elektrik kablosu ve 10binlerce elektrikçi gerekiyor. 500 jeneratör, 150 MW gücünde ama ihtiyacın sadece %50sini karşılıyor. Tüm elektrik şebeke maliyeti 17.8 milyar $.

Tersanelerden Hyundai, Rus Sovcomflot ve Yunan TMS Tankers ile LNG tankeri yapmak üzere yeni kontrat müzakerelerinde. Novatek de yakın zamanda 3 Koreli tersaneyi ziyaret etti. LNG tanker kiraları ise artışta 70,000$/gün 160,000 m3 LNG tankeri için.

IEEFA dünyanın dört bir tarafındaki kömür yatırımlarını ele alıyor. Bu sefer Güney Afrika Eskom’u inceliyor. Eskom 4000 MW kömür santralini kapatsa, 1600MW’da ek kapasite kurmasa 1.1-1.2 milyar $ kar eder. Eskom’u finansal krizden çıkarmak zor.

Alman mahkemesi Perulu çiftçinin RWE’ye açtığı davayı görecek. And dağlarındaki buzullar erirse köyünü tehdit eden bir durum oluşacak. VW daha büyük araba yapıp satacak, karları ile de “gelecek teknolojilerine” yatırım yapacak.

Grafik

Dünyada yenilenebilir istihdamı (Inside Climate News)

 

30 Kasım 2017

Bugün McKinsey raporundaki 2016-2030 istihdamın otonom sistemlere kaybedilmesinde Türkiye ile ilgili bir rakam da var. Otonom arabalar belirli markaların akaryakıt istasyonuna nasıl çekilecek. Saudi Aramco halkı arzı için İngiltere ve ABD kapışıyor, ABD enerji bakanı Orta Doğu’ya gidiyor. Bir petrol/gaz rezevi bulunup üretime geçmeden de bir laneti var, IMF’in yazısı. Güneş maliyetleri düşük, daha da düşer ama panel üreticileri durumdan memnun değil. OPEC kararı akşama ama 2018’e devam edecek. Teori Saudi Aramco halka arzına kadar fiyat yükselmeyecek olursa devam eder.

Özetler

Otonom arabalar gelirse, büyük petrol şirketleri makineleri nasıl kendilerine çekecekler. Kredi kartı yok, bonus monus da biriktirmez. Arabaları sürekli aynı firma şarj istasyonuna programlayabilir.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, dün Burkina Faso’da Batı AFrika’nın en büyük güneş santralini (33 MW) açtı. “Fransa, şirketleri, işletmecileri ile yenilenebilir enerjilerde tercih ettiğiniz ortağınız olur diye umuyorum” dedi. ARE insiyatifi, 2020’ye kadar 10 GW sözü vermişti. Hedefe çok uzak

ABD ve Meksika ham petrolünün aynı gemilerle taşınan hacmi 5 kat arttı 11.8 mv. ABD hafif petrol ile Meksika Maya karışımı aranan bir ürün olabilir. Hemde bir arada ölçek ekonomisi de ucuzlar.

McKinsey’e göre 2030’a kadar ABD ve Almanya’daki iş gücünün 3te 1’i işleri otomasyona kaptıracak, dünyada da 800 milyon kişi. Raporda Türkiye’deki mevcut işlerin %16sı otomasyon ile yer değiştirir grafiği de sayfa3te

Novatek, Arctic LNG 2’de 18 milyon ton, Yamal LNG’de 16.5 milyon ton üretim kapasitesi hedefliyor. Yamal 2017-2018-2019 da devreye parça parça girecek. Arctic 2019’da inşaat, 2023 ilk ünite. Yamal 27 milyar $, Arctic 10 milyar $.

Belediyeler ve yerel hareketler tedarik şirketi kurarsa, İngiltere’de hızlanıyor. “Robin Hood Energy” şirketi…Çok tüketenden alıp az tüketene verir artık.

Çin’in ilk 10 ay doğal gaz tüketimi 186.5 milyar m3, yıldan yıla %18.7 artış var.

Almanya’da rüzgar imalatçıları işçi çıkarmaya devam ediyor. Senvion, Nordex, Enercon ve Siemens-Gamesa 2000 kişiye yakın azaltma yapacak. Peugeot’nun grubu PSA, General Motors’dan 1.3 milyar €’ya aldığı Opel, emisyon hedeflerini tutturamayacak diye tazminat istiyor

Dünyanın en büyük güneş paneli üreticisi Trina Solar CEOsu Gao, fiyatlar 2025’e kadar %40 daha düşebilir ama mevcut fiyatlar “çok düşük”

İngiliz Başbakanı May ve ABD Başkanı Trump, Saudi Aramco halka arzı için rekabet ediyorlar. Dün May en iyi yer Londra dedi. Aramco halka arzı 2018 2.yarıda olacağı için OPEC kesintilerinin uzatılması önemli.

ABD Enerji Bakanı Orta doğu gezisine çıkıyor: Suudi Arabistan, Katar, BAE

Rüzgarın maliyetleri düşerken, imalatçıların da karları düşüyor.

OPEC geçen seneki anlaşmasından sonra, Rusya da dahil daha fazla ham petrol ihrac etti. 2015-2016 23.9 mv/g, bu sene ekime kadar 24.2 mv/g. Rusya’nın ithalatı da 4.98 mv/g’den 5.18 mv/g çıktı.OECD stokları da geçen seneki kesinti kararından yukarıda.Tersini iddia eden burada

Gana, 2007 ve 2010’da iki büyük petrol keşfine sahne oldu. O zaman ki başkan “petrolsüz de yapıyorduk, damardan petrol ile[shot in the arm] uçacağız” demiş. O gün bugün Gana büyümesi %4’lere kadar düştü, borçluluk, fazla harcama. 2015’ten beri IMF programında. Presource curse

Moody’s ABD’nin kıyı yaşam alanlarındakileri uyardı, “iklim değişikliğine hazırlanın ya da ucuz kredi zor”.

Hatası ve sevabı ile kayıtzinciri yazısı

National Grid’in 10 yıllık elektrik ve gaz beyanları yayınlandı.

Grafik

Tarihte istihdam nasıl değişmiş. (McKinsey raporu)

Yönetimi zayıf ülkelerde, büyük petrol ve gaz keşifleri daha üretime geçmeden de ülke büyümelerini negatif etkiliyor. Kaynak öncesi lanet(IMF)

Çin’de gaz talebi kış sezonuna hızlı girdi (Bloomberg)