23 Mayıs 2017

OPEC ne yapacak sorusunda, 9 ay kesinti anlaşmanın parçası oldu gibi, kesinti miktarı önemli. Önden çok kesip sonra azalan kesinti mantıklı olabilir. WSJ’nin Çin’deki tüketici talebinin jiplere kaymasına değinilmiş. Bu sebeple crossover arabalar gündeme gelir. Petrolde petrokimya önem kazanıyor, tanker yakıtlarında ise 2020 sonrası düşük sülfür dönemi tartışmaları bitmiyor. Kömür ve nükleerin düşüşü piyasa gerçeklerinin sonucunda, politikalar ile geri çevrilemez deniyor. Çin yeni uzun dönemli petrol ve gaz stratejisi yayınladı. Okyanuslara çok plastik bırakılıyormuş. Tarih de elektrik lambası gözü kamaştırdığı için eski buğulu karpuz kullanıldığını düşündüren bir haber

Haberler

WSJ iyi yakalanmış, Çin benzili araçları elektriklilerle değiştirmek isterken tüketiciler de jip(SUV) istiyor. Çin’de yol kazalarında her gün 700 kişi ölüyor. Geçen sene 350,000 elektrikli araç satıldı Çin’de. Dünyanın yarısı. Bernstein araştırmaya göre 2025’te 30 milyon elektrikli araç(%9), 150 milyon SUV olacak(%45)

Rüzgar ve güneş kömür ve nükleeri öldürüyor mu? Rüzgar ve güneş eski üretim teknolojilerini sistemden dışlıyor, gelişmeleri ile birlikte yeni inovasyonda geliyor. Texas’daki rüzgar kapasitesi, takip eden 3 eyaletin toplamından gazla. Daha gaz güneş şebeke yönetimine 10 milyon$’a mal olurken, toptan elektrik fiyatlarını 900 milyon $ düşürüyor.

Dünyadaki petrol devleri, petrokimyaya yöneliyor. McKinsey’e göre 2050’ye kadar %1.4 yıllık büyüme, ve talep artışının %60ından petrokimya sorumlu olacak. 2025’e talepteki 3 mv/g artışın sebebi kimyasallar, hafif taşıtlarda ise negatif veya nört artış bekleniyor. Plastik geri dönüşümü sektörün petrol talebini %25 düşürebilir.

Her sene okyanuslara 8 milyon ton plastik sızıyor. Bugün okyanuslarda 150 milyon ton plastik var. 2025’te 3 ton balık için 1 ton plastik olacak. 2050’de ise okyanuslar balıktan daha fazla plastik içerecek. Plastik sektörü dünya toplam karbon bütçesinin %15’inin sebebi.

2015 sonunda ABD’nin en büyük 4 kömür şirketinin değeri 33 milyar $’dan 150 milyon $’a düştü. 2015’te kömür üretimi 2011’e göre %11 düştü. Kömürdeki düşüşün %49 sebebi ucuz doğalgaz, %26 düşük talep, yenilenebilir %18, çevre politikaları %3-5. Çevresel düzenlemeler, piyasalar ile rekabet edemez, dönüşümün sebebi piyasalar diyor.

AB’nin pazartesi sızan yenilenebilir enerji direktifi revizyon taslak raporuna göre, 2030’da enerjide (elektrik değil) %35 yenilenebilir hedefi var ve ulusal hedefler de zorunlu olacak. Daha önceki taslaklarda en az %30 idi.

Çin petrol ve gaz uzun dönemli reform planını yayınladı. Üstakışta, devletdışı şirketler de deniz aramacılığı yapabilecek,bağımsız rafinericiler daha fazla gözlem altına alınacak, boruhattı işini petrol devlerinden alacak, rafineri sektöründe kalite artışı, sektöre yeni girişin kontrol edilmesi,petrol ve gaz ticaret platformları kurulacak.

“Ağlar, çitler ne kadar yüksek olursa olsun, uzaktan sızılabilir, etki sızan kişinin erişebildiği düğüm ve uygulama hizmetleri ile orantılı”, akıllı şehirlerde 7 sorun, 6 öneri

OPEC toplantı sonucu perşembe 18’de… Ama içeriden daima birşeyler mesajlıyorlar, sabah 10’dan itibaren hareket bekleniyor.

Çevrenin Şifrelenmiş yönetime(Cryptogovernance) ihtiyacı var. Kayıtzinciri 4 noktada işe yarar: Sahiplik (sertifikasyon ve doğrulama) Mesela Ghana’da tapu kayıtları denemesi, İzlenebilirlik: tüm bir gıda zinciri ve tedarik takip edilebilir, ekolojik izleri gözlenir; Teşvik: çantacı devreden çıkarılır; Politika yapımında oylama vs gibi sistemlerde

Hindistan, OPEC’ten özel ilgi “preferential treatment” bekliyor. OPEC’in önemli bir müşterisi olarak,

Beklenenden daha yüksek bir ABD benzin talebi geldi ve fiyatlar daha yükseldi. AAA, bu uzun hafta sonunda 34 milyon ABD’linin yollara çıkacağını tahmin ediyor.

2020 sonrası gemi tanker yakıtlarındaki sülfür tartışması devam ediyor. Platts kurallara uymama konusunu bile çalışmış. IMO Temmuzda tekrar toplanıyor. 2020 ertelenmeyecek/değişmeyecek deniyor.

ABD’nin ithalat bağımlılığı azaldığından SPR, stratejik petrol rezervlerindeki 688 milyon varil petrolün yarısını satarak 17 milyar $ gelir elde edecek. Günde 100,000 v/g ek üretim gibi etki eder.

 

Grafik

OPEC ülkelerinin başabaş petrol fiyatları gelişimi (Chris Johnson)

Çin’de SUV ve benzin talebi (WSJ)

Tarih

Yıllar sonra neden lambalara karpuz taktıklarını anlamış oldum. (Ameli Elektrik, 1934) Çünkü göz kamaştırıyor

22 Mayıs 2017

Bugün iki grafik IEA ve EIA’nın güneş ve doğalgaz tahminlerindeki yanlışlar görmeye değerdi. Hem fosil de hem yenilenebilirde sistematik sapan tahminler. Bence ders: teknolojik gelişimin hızı kaynağın gelişimine göre daha belirsiz. Kayıtzinciri ile ilgili gelişmeler hızlanıyor. Bitcoin kayıtzinciri üzerine inşa edilmiş bir para birimi. Doğu Afrika petrol gelişimi büyük değil ama Uganda-Tanzanya nispeten şanslı gibi. Dünya fakirlik saati. Make in India raporunda elektrik, kömür ve çelik kısmını okudum, tavsiye ederim. Arşivlik. Tarihte 1926 yılına ait İstanbul elektrik ali tevettür (yüksek gerilim) hatları. Elektrikli arabalar, kayıtzinciri veya bir başka teknolojide sorguladığım kısımlar önce ekonomikliği, sonra da kabul edilme hızı…  Bu sebeple bunları etkileyen faktörlere bakıyorum

Öneri

S&P’nin Hindistan raporu “Make in India”

Haberler

Bu hafta: Salı API ABD petrol arz raporu; Çarşamba EIA haftalık petrol ve benzin stokları; Perşembe OPEC toplantısı, ABD haftalık doğalgaz stok raporu; Cuma Baker Hughes ABD kule rakamları

Oxford Energy’nın Doğu Afrika petrol gelişmelerinde, Uganda, Kenya ve Güney Sudan’la ilgili olarak Uganda-Tanzanya boru hattının şansı yüksek görülmüş, Kenya ile ilgili risk algısı çok yüksek. Güney Sudan’da ise 2019 sonrası Sudan’la yaşanabilecek sorunlara değinilmiş.

Kayıtzinciri (blockchain)’de Mercuria “akıllı kontratlar” ile bir petrol ticaretini tamamladı. Kağıtla 10-20+ gün süren kağıt işleri yerine 2 gün içerisinde yapıldı. 2015’de 2 trilyon $ küresel ticaret için 4.5 milyon kredi mektubu yazıldı

Kayıtzincirinde, Mercuria ING bank ve Societe Generale ile akıllı kontratla petrol ticaretini pilot olarak yaptı, Gunvor bankalarla görüşme halinde, Trafigura IBM ve Natixis ile ABD ham petrol ticareti için IBM’in Hyperledger Fabric kullanıyor. BTL ve GFT teknolojiler de konu ile ilgili olarak çalışıyor.

İngiltere açık deniz rüzgar projelerinde %50 istihdam ve malzemede yerlilik istiyor. İngiltere’de açık deniz rüzgar gücünün bugün ki 5 GW’dan 2020’deki 10 GW’a çıkması bekleniyor. Liverpool açıklarındaki 32 tane 8 MW’lık türbin de dünyanın en büyüklerinden. Açık denizde türbin ve kanatlar maliyetin %30-40…

OPEC ve nOPEC kesintileri 2017 ikinci yarıda devam etse de, stoklar 5 yıl ortalamasının altına düşmez. Ocak’ta kesintilerin yürürlülüğe girdiği tarihten önce OPEC’de üretimi arttırarak stokları şişirdi. Şimdi hedef tekrar stokları düşürebilmek.

Emtia taciri olmak zor, çünkü bilgi heryerde, bu sebeple Vitol gibi gruplar oyunda herşeyi ile olarak sahadan birinci elden bilgi almaya çalışıyor, bunun içinde toptan/perakendeye uzanıyorlar. Asıl belirsizlik IMO kükürt kararının etkileri.

ABD’de Permian sahasındaki üretimin Haziran’da 2.49 mv/g (ABD’nin üretiminin 4’te 1), 2020’de 5 mv/g (Citigroup tahmini), gelecek 10 yılda da 8-10 mv/g bekleyenler var. Suudi Arabistan kadar… 100 yıldır üreten bir basen.

“The end of theory” kitabında, 4 unsur: “gelişen olaylar”: insan davranışlarının toplamı beklenmeyen sonuçlar doğurur. “Ergodik olmama”:aynı kuralları takip etmeme, “radikal belirsizlik”, insanların bilememesi; “hesaplanabilir indirgemecilik”, gelecek çok karışık. Bir de “reflexivity”: mevcut gözlemin davranışları ve sonucu değiştirmesi

OPEC daha önce suçladığı finansal oyuncular ile daha fazla iletişim halinde. Ama hala 700 milyon varil net uzunluk(length) var. Suudiler görüşüyor ama çok dinleyip az konuşuyorlar, renk vermiyorlar.

ABD’de enerji sektöründe tüketiciden üreticilere para akışını Sankey grafikler ile görselleştiren yazılım ve makalesi(indiren bana da maillesin).

Fransa’da Macron, ülkenin nükleere bağımlılığını 2025’te %50’ye düşürmeyi hedefliyordu. 2022’ye kadar güneş rüzgar x2, kömür de devre dışı

Bugün Auke Hoekstra’nın, Uluslararası Enerji Ajansı’nın sistematik olarak nasıl güneş gelişimini düşük tahmin ettiğini grafiği ile; ABD’nin enerji bilgi dairesine göre ise doğal gaz üretimi tahminleri de gerçekleşenden hep düşük olmuş.

Dünya Fakirlik Saati bir web sitesi, dünyanın fakirliğe karşı başarısını ölçüyor. Saniyede 1.5 kişi fakirlikten kurtuluyor

Grafik

Tunus petrol ve gaz projeleri, (MeesEnergy)

OPEC kesti ama diğerlerinin üretimi arttı (Bloomberg Gadfly– Julian Lee)

Tarih

İstanbul elektrik kablo haritası (Salt Research Archieves), Nisan 1926

“ İstanbul alii tevettür(yüksek gerilim) şebekesinin başlıca kablolarının şematik planı “

21 Mayıs 2017 – Serkan Şahin

Serkan Şahin’in haftabaşı yorumu aşağıdadır:

“Iran’da Rouhani’nin son secimleri kazanmasi sonrasi yeni kontratlarin hayata gecmesi ve yabanci yatirimin ulkeye gelmesi bekleniyor ama ben Obama yonetimine cok yakin olmus Rouhani yonetiminin Trump tarafindan bir sekilde onunun kesilecegini bekliyorum. Yeni bir ambargo seklinde gelmesini bekledigim bu yaptirimlarin ABD’nin Cin ile Kuzey Kore uzerine anlasmasinin hemen ardindan gelecegini dusunuyorum. Bu durumda Iran petrolunun yerini Rus petrolu alabilir, Venezuela petrolu Hindistan’a akip islenmis urun olarak Avrupa’nin yolunu tutabilir. Hindistan ve Cin son zamanlarda Iran’dan petrol ithalatini azaltmanin testlerini yaptilar zaten, hazirliksiz yakalanacaklari bir durum olmaz. Guney Kore ve Japonya da muhtemelen ölumu görüp sitmaya razi edilecek Kuzey Kore sonrasi, bu ambargonun kendilerine dokunan sartlarini kabul edeceklerdir. Bu ay sonunda Suudi Arabistan ve Rusya’nin bu sartlari goz onunde tutacaklarini dusunuyorum.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

19 Mayıs 2017 – Sohbet Karbuz

Sohbet Karbuz’un yorumu aşağıdadır:

“4 Mayis’ta Japonya’nin metan hidrat test uretimine baslamasinin Turk medyasinda yer almamasina nedense hic sasirmadim. 18 Mayis ta Cin test uretimine basladi. 2007 yilinda gaz hidrat potensiyeli kesfedilen Guney Cin Denizinde faaliyetlerini arttiran Cin, metan hidrat kaynagindan su anda gunde 16 bin metrekup test uretimi yapiyor. Bu haber de medyamizda yer almadi. Ya da ben bulamadim. Buldugum tek haber Dokuz Eylül Üniversitesi’nin, gaz ve hidratlar ile ekonomiyi uçurmayı amaçladigi. Aferin bize.”

18 Mayıs 2017

General Motors 5 ülkeden çıkıyor bunlardan biri de Hindistan. GM’in Hindistan gibi bir ülkeden çıkmasının arkasında çok detaylı bir analiz vardır. Bence günün haberi. Hindistan’daki bir çalışmada güneş enerjisi mikro şebekesinin sosyal ekonomik kalkınmaya sistemik etkisi bulunmamış. Axios ile ilgili çok reklam var, yerküre mühendisliği ve güneş ym konusu çok özet ve güzel. Çin’de metan hidrat yaktı ama “küresel devrim” habercisi görüyor. ABD baz yük raporu yayınlayacak, yenilenebilirlerin zararı anlatılacak diye endişe var. Otonom sürüş teknolojisi bir Uluslar arası ilişkiler konusu da olmuş. İklim değişikliği ile bitki örtüsü kuzeye gidecekti batıya gitmiş ABD’de. Tarih de “Türkiye Petrol Piyasası” ama 1963’den.

Haberler

İklim değişikliği ile hayvan ve bitkilerin kuzeye doğru hareket etmesi beklenirdi. ABD’de yapılan araştırmada ağaçların ABD’de kuzeye değil batıya doğru gittiği görülmüş. Yağışa tepki veriyor olabilir.

Intel 15.3 milyar $’a İsrailli otomotiv teknoloji şirketi Mobileye’i aldı. Otonom araba teknolojisini geliştirmenin İsrail-ABD ilişkilerine etkisi ve sağlayacağı fayda makalede detaylıca anlatılmış.

Cumhuriyetçi senatör Grassley, ABD Enerji Bakanı Rick Perry’nin yenilenebilir artışının baz yüke ve sistem güvenliğine verdiği zararın araştırılması raporunu eleştirdi. “Sonuçlar belli, yenilenebilirin önünü kesecekler”e getirmiş. Senatör rüzgarcı, eyaletindeki elektriğin %35’i rüzgardan. Raporun konusu “base load power review”, bakalım bitince ne olcak

General Motors CEOsu Mary Barra, Hindistan’a gidip, 1 milyar $’lık yatırımın kötü fikir olduğunu söyledi. Sorduğu sorulardan biri Hindistan’ın diğer gelişmekte olan ülkelerden bu kadar farklı olup olmadığı. Güney Afrika, Rusya dan çıkmışlar.Endonezya ve Tayland’dan da çıkmış. FT’de “GE küresel bir şirketten çok karlı bir şirket” hedefinde iması var.

ABD’de ham petrol ihracat yasağı Obama döneminde kalkmıştı. 2016’nın son 10 haftasında 509,000 v/g olan ihracat bu hafta 767,000 v/g. Çoğu Asya’ya ama kaynağı şeyl değil, körfezdeki deniz kuleleri. Peki nasıl ortadoğu değil de ABD Asya’ya mal satıyor. WTI, Dubai benchmarka göre düşük.

Çin, Güney Çin denizinde metan hidrat yakmayı başardı. Yanan buz diye tanımlanan bir tür doğalgaz hidratı. Haberde ilginç olan “bu büyük başarı, küresel bir enerji devrimiyle sonuçlanabilir” deniliyor.

Axios’da bulutlara güneş ışığını yansıtıcı parçacık atarak, okyanusları gübreliyerek karbon emen plankton büyümesini hızlandırarak, dünya ekseninde büyük bir gölgelik yaparak yer küre mühendisliği incelenmiş: Anthropocene

Yerküre mühendisliği (geo-engineering), potensiyel olarak yapılabilir ve Paris iklim değişikliği ve ABD dahil bazı ülkeler bazı yerküre mühendisliği projelerini meşru görüyor. Fakat güneş ışığını yansıtan teknolojilerin hukuki durumu belirsiz.

Dünyanın güneş mühendisliği ile soğutulması bilim adamlarına bırakılmayacak kadar önemli. Ama yönetimi önemli… Diğer görüş de yerküre mühendisliğini iklim değişikliği ile mücadelede alet çantasındaki stratejik bir araç olarak görmeliyiz. Güneş yerküre mühendisliği,(solar geoengineering), bilinçli olarak gezegenin yansıtabilirliğini arttırmak.

Dağıtım otomasyonu, telekom, fiber optik, kablosuz ve yazılım ile şebekesini dağıtık enerji kaynaklarına hazırlamak isteyen Southern California Edison (Sce), 2.1 milyar $ daha istedi. 4 kV hatları değiştirecek. Bazıları dağıtığı bahane edip gelir arttırmaya çalışıyor derken, bazıları da dağıtık sistemler daha maliyetli şebeke istiyor diyor.

GE, Edison ve JP Morgan birlikteliği ile kuruldu. Elektrik emtia oldu, Edison patentlerinin süresi bitti. Ama GE ayakta. 2003-2011 arası 40 GE başkan yardımcısı başka büyük şirketlerde CEO oldu.

Güneş mikrogridlerinin sosyoekonomik etkileri … Hindistan’da 1281 kırsal hanehalkı ile yapılan araştırmada, elektrifikasyon %29’dan %36ya çıkmış, ortalama elektrik süresi 0.99’dan 1.42 saate .. Kerosen tüketimi ayda 47-49 rupi düşmüş ama sosyoekonomik kalkınmaya dair sistemik kanıt yok.

Yarın ki İran seçimleri öncesi, ABD İran yaptırımlarını uzatma sinyali verdi.

Eski ama yollarda kaybolan dakikalar ve yakıt görselleri .Mega’dan

Grafik

ABD petrol üretimi ve kuyu (Spencer Welch)

Tarih

31 Mayıs 1963 – Milliyet – Türkiye Petrol piyasası – Milliyet

17 Mayıs 2017

Bugün yollardayım, Serkan Şahin’in yorumu aşağıda, haberlerde Timera-Energy’nin Alman elektrik piyasasında esnek kapasite eksiği önemli… Çin de stok artışı.

Yorum

Serkan Şahin’in haftaortası yorumu aşağıdadır:

“ABD ticari ham petrol stoklari bu hafta da dusus yasadi. Bu haftanin dususu 1.76 milyon varil. PADD2’de hafif yukselis var ama dikkate almaya degmez. PADD3’deki 5.5 milyonluk dusus cok onemli. Ithalattaki 500,000 varillik artisa ragmen bu dususun olmasi bence onemli bir sinyal. Rafineri kullanim oranlari hala yuksek. Bence rafineriler talebi gormus, cunku PADD3 RBOB yukselisi tesaduf gibi durmuyor. RBOB stoklarinin toplamdaki 596,000 varillik dususu fitilin atesini yakmis olabilir. CBOB stokgu artisi sorun degil, talep kisminda zaten etkisi dusuk.

Irak’in nisan ayinda Hindistan ithalatinda Suudi Arabistan’i gecerek en buyuk tedarikci konuma gelisi onemli. Irak’in daha cazip fiyati Hindistan’i Iran’dan da bosalan yerin Irak ile doldurma konusunda guclu kilmis. Suudi Arabistan icin tedirgin olacak bir durum gormuyorum burada, cunku Hindistan’a ihrac ettigi toplam hacimde degisim yok. Iran icin ciddi tehlike. Iran OPEC anlasmasina yanasmazsa dusuk fiyatlarda indirim rekabeti yapamayacagi icin bence ciddi bir baski altinda kalacak Mayis sonundaki toplantiya kadar. Gunun kazanani bence Hindistan.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

Haberler

Suudi Arabistan’ın askeri harcamaları 2016’da 64 milyar $ olarak gerçekleşti. 2015’te 87 milyar $’dı. 2030 stratejisinde ülke askeri ihtiyacının yarısını üretme hedefi var. Yabancı para rezervleri Ağustos 2014’te 746 milyar $’dan, 509 milyar $’a düştü.

Çaydanlık rafinerileri ile meşhur Shandong’da ham petrol ve fuel oil taşıyan 20 tanker denizde bekliyor, çünkü karadaki stoklar dolu. Merkezi yönetimden izin bekliyor.

OECD stokları 2. ve 3. çeyrekte daha hızlı düşecek. Tedarik zincirinin davranışı, OECD stoklarının OPEC üretimine doğrusal olmayan tepki vermesiyle sonuçlanıyor.

Trump’un Enerji Bakanlığı bütçesi kesintisi belli oldu. Enerji verimliliği ve yenilenebilir kısmın bütçesi %70, fosil yakıtların ki %54, nükleerin ki %31 kesilecek. 2018 bütçesi haftaya Kongreye sunulacak.

ABD batı yakası Rus petrolünü düzenli ithal ediyor. Geçen yıl 40,000 v/g ithal etti, 2/3’ü Sokol. 2012’den beri ilk defa da Doğu yakası Rus petrolü aldı. İlk Bakken petrolü de 27 Mart’ta yola çıkmıştı, Malezya’ya ulaşmak üzere. Bu Bakken petrolünün Kanada hariç bir ülkeye 2.defa gittiğinin gözlenmesi

Alman enerji sistemini önümüzdeki 5 yılda bekleyen sorun:yüksek hacimli yenilenebilir eklerken, yüksek hacimli kömür, gaz ve baz yük nükleer kaybedecek. 2022’de 26 GW kapasite kapanacak. Son 5 yılda sadece 3.3 GW esnek kapasite artışı gördü. Spark spreadler 5 yıldır negatif, darklarda son 18 aydır 0 etrafında.

Libya’da elektrik kesintisi sebebi ile Messla ve Sarir petrol sahalarında üretim 683,000 v/g’e düşmüştü. 2 gün içinde 800,000-820,000 v/g’e geri dönmesi bekleniyor. Wintershall ile problemi çözerlerse 160,000 v/g üretim de gelebilir.

ABD’de yeni mesken güneş kapasitesi yıldan yıla ilk çeyrekte %17 düştü. California’da 2016 4.çeyrekten 2017 ilk çeyreğe yeni kapasite %22 düştü. California için 2016Ç1’den 2017Ç1’e 284 MW’dan 196 MW’a düştü.

 

Grafik

Almanya’da geleneksel kapasitede devreden çıkacak güç (Timera-energy)

,

Hangi karar petrol fiyatlarını nasıl etkiledi (ZeroHedge)

16 Mayıs 2017

IEA petrol raporu, piyasa aslında dengede, bu çeyrek de depodan yemeye devam eder diyor. En başta en önemli istatistiği ekledim. OPEC üretimi %4 düşerken geliri %5 arttı. Güneş panelleri kendisi yıkıcı etki yaparken, güneş teknolojisi de yıkıcı bir değişim görebilir çünkü teorik limitlere yaklaşıldı. “Blue-sky catastrophe” farklı hızlarda hareket eden sistemlerin stabil denge bulamaması, AB enerji politikalarına örnek. Lityum Sülfür’e deniz kumu ekleyince performansı artıyormuş, biraz Maranki reçeteleri gibi oldu….Tarih de 1983 yılından bir haber, haberdeki yanlışı bulmak çok zor değil

Haberler

2016 4.çeyrek ve 2017 1.çeyrek arasında OPEC üretimi %4 düşmesine rağmen, geliri %5 arttı.

IEA’e göre 2017 ilk çeyrekte aslında piyasa dengelendi, toplam küresel stoklar sadece 0.1 mv/g arttı. OECD’de 0.3 mv/g arttı. Nisan’dan itibaren de 0.7 mv/g stok düşüşü olacak.

Güneş panellerinde p-tip hücreden n-tip hücreye geçiş vs ile bir çok gelişme oluyor. Silikon hücre teorik verimlilik %29.4. Yakın zamanda %26.3 verimli hücre örneklendi. 26.6% da elde edilmiş. Çok katmanlılarda %38.8 mevcut. Yani limitlere yaklaşınca güneşte de yıkıcı bir inovasyon gelebilir.

Makalede enerji sektöründe çok fazla politika müdahalesi yapılırsa, sistem dönüşmez, “blue-sky catastrophe”a gidebilir diyor. AB için yazılmış makalede elektrik sektöründe farklı hızlardaki gelişmelerin (konvansiyonel yatırım, yenilenebilir yatırım vs) toplam sisteme etkisi tartışılıyor.

Çin’in tek kuşak tek yol projesinin yeni ismi kuşak yol oldu. Orta Asya’ya Çin ilgisi zirve yapmış olabilir, yani daha fazlasını Çin alamaz. Sadece geçiş olarak kullanması da tartışmalı. Kazakistan Çin petrol boru hattı kuşak-yol kapsamında değerlendiriliyormuş oysa ilk aşama 1997’de yapıldı. Söylem olmuş

Nijerya da petrol sendikası çalışanları ExxonMobil’deki üyelerinin işten çıkarılması kapsamındaki eylemleri genişleterek Chevron, Shell ve Eni’ye de yaydılar. İşten çıkarılan 150 kişinin 82si sendika (PENGASSAN) üyesi

Lityum sülfür (Li-S) piller, bugün ki lityum ionlara göre 3 kat fazla enerji verebilir. Ama sorun şarj edildikçe kapasite kaybetmeleri idi, biraz quartz(SiO2) ile performans %25-30 arttıyor.

Eletrobras, Siemens ve Dünya Bankası, gelişmiş akıllı şebeke yapısı ile elektrik hırsızlığını önlemek için 700 milyon $’lık Energia+ projesi yapıyor. Eletrobras Latin Amerika’nın en büyük elektrik şirketi ve %22 kayıp var.

Wintershall CEOsu Mario Mehren Almanca bir atasözünden bahsetmiş : “Kötü hava diye bir şey yoktur, kötü giysi vardır”. Üretimlerini 165 milyon petrol eşdeğeri/yıla çıkarmış. Bazı yerlerde üretim maliyeti 1$, bazı yerlerde 12-13$ ve 2018’e 190 milyon pe’ye çıkmayı hedefliyor.

Güneş hücresi yapımı için (halide) perovskite kristal yöntemi metre karesi 87-149$.

Oxford Energy sunumunda, gaz fiyatlarının dikey ayrıştırma sonrasında piyasalar arasında ilintili olduğu, TTF’in 2014’ten beri hızla büyüdüğü, NBP’nin hacim kaybettiği, Rusların ABD LNGsinden çok TTF fiyatlarını sorun etmesi gerektiği, Brexit sonrası İngiltere depolama sorunu olacağı tartışılmış.

Çindeki çaydanlık rafinerilerin hikayesi 2017’de bitmez, bu bağımsızlar daha önce negatif marj ve %30-40 kapasite ile çalıştılar. Şimdi ise petkim ve diğer ürünleri entegre ederek yüzmeye çalışıyorlar. Konsolidasyon da yolda. Amerika’nın şeylcileri gibi.

Grafik

Enerjide mevzuat düzenlemeleri sayısının gelişimi (Working Paper )

OECD toplam petrol ürünleri stokları (IEA report- @chris1reuters)

Çin’deki çaydanlık dizel, benzin üretimi (mv/g) – OxfordEnergy

Tarih

28 Kasım 1983 – Enerji alanında geciken yatırımların sıkıntısını çekiyoruz. (Milliyet)

 

15 Mayıs 2017

Bugün Facebook hesabımı kopyalayan kişiyle uğraşınca son dokunuşlar gecikti. Face hesabım var ama kullanmıyorum, sebebi de Facebook 6$ borcum olduğunu söylüyor. Hesabı kapatamıyorum vs. Kimseyi de eklemiyorum, arkadaşlık göndermiyorum. Haberlerde ise kısaca Rusya ve Suudi Arabistan anlaştık deyince petrol güçlendi. Ama bugün Çin verileri zayıftı. Yarın IEA raporu var. tek başına fiyat oynatır. Çin verilerinin düzelmemesi, hafta sonu stabilitenin tehlikeleri raporu ve diğer uyarılar negatif tarafta. Pozitif tarafta, sürüş sezonu ve ABD benzin talebi. Texas’da batan gaz santrali, Güney Kore’nin kömürleri kapatması.

Haberler

Hafta Gündemi: Yarın IEA, aylık petrol raporu, API petrol tedarik raporu; Çarşamba EIA haftalık petrol ve benzin stokları;Perşembe ABD doğalgaz stok rakamları; Cuma haftalık Baker Hughes kule rakamları

ABD petrol firması Cobalt International, ICC’de Angola devlet şirketi Sonangol’a iki derin deniz petrol alanı ile ilgili 2 milyar $ tahkim davası açtı.

Son malware saldırısından etkilenen bir kamusal olmamış, ABD’de. 200,000 bilgisayar etkilendi.

Texas’da 2012’de inşaata başlayan, 2014’te devreye giren Panda Temple Power 758 MW doğalgaz kombine çevrim santrali iflas etti. Santral 2015’ten beri para kaybediyordu ve 400 milyon $ borcu vardı.

Petrol fiyatları kesintilerin 2018’e de uzaması görüşmeleri ile yükseldı. Ama Çin verilerinin beklenenden zayıf gelmesi, sibersaldırılar da negatif taraftı.

Tesla’nın satışları geçen sene %51 arttı. Otomotiv gelirleri de %70.Bu büyüme Porsche’de 10 yıl ve 4 model ile gerçekleşti. Tesla bunu 3 yılda yaptı. Kar marjı %25

Occidental Petrol, yıllık toplantısında iklim değişikliği riskleri ile ilgili raporlama konusunda karar almıştı. Chevron alamadı, iki haftaya Exxon’un kararını bekliyoruz

Güney Kore’nin yeni başkanı hızlı başladı. Moon Jae-in, 5.gününde, 10 kömür santralini geçici kapatacağını, 5 yıl içinde de tamamen kapatacağını söyledi. Nükleerin de Kore’deki payı 10 yılda %40’dan %30’a düşmüştü.

İngiltere kilisesi baş rahibi (öyle diyelim)’in desteği ile İngiltere’nin en büyük fonlarından BMO, BHP Billiton gibi hisselerden de elini çekti. BMO, fosil yakıt rezervi olan tüm şirketlere yatırımı yasakladı

Grafik

Suudi arabistan ve Rusya(IEA, BNP Paribas)

12 Mayıs 2017

Haberler

Avustralya’da geçen seneki elektrik kesintisinde 456 MW rüzgar susunda Alcoa’nın 30 yıldır çalışan alüminyum tesisine elektrik verilemedi ve 23 milyon $ zarar oluştu. Piller deva mı? İngiltere geçen ay 1.3 milyar $, 4 yıllık Endüstri strateji fonu ile pilleri destekleyecek. Piller tek çözüm değil.

Quantlar, yani kompleks matematiksel araçlar ile finansal ticaret yapanlar, daha fazla gerçek zamanlı veri beslemeleri, yapay zeka ve büyük veri kullanıyorlar. 1990’da yatırımcılar 7-8 faktör modeller yapıyorken bugün 17 faktör modeller çalıştırıyorlar.

Eni, önümüzdeki 4 yılda 23 milyar $ İtalya’da yatırım yapacak. Küresel olarak da 2017-20 31.6 milyar€. Daha çok gaza odaklanacak. 2009-2016 arası 1.5 milyar€ ArGe yaparak, 6000 patent geliştirdi. Geçen ay petrol aramaları için süper bilgisayar sistemini de devreye aldı.

Çin, geçen ay yayınlanan yol haritasında, 2025’de 35 milyon araç satışının 7 milyonunun alternatif yakıtlı olmasını istiyor. Hindistan’da hükümete yakın bir think tank da 2032’de tüm araçları elektrikli hale getirmeyi planlıyor. Daimler de 2025 gibi elektrikli araçların satışların %15-20si olmasını istiyor.

Çin’de 3 seviye gaz şebekesi var, ulusal şirketlerin işlettiği ulusal hatlar, bölgesel hatlar ve şehir hatları. Tayvan’ın 2025’te 3 nükleer santralini kapatması LNG talebini arttırabilir. Hindistan’ın 4 LNG terminali var ve talebi 28 bcm’den 2022’de 40 bcm’e çıkacak. Pakistan’da bir terminal var. 4 bcm’den 2022’de 11 bcm olacak

RethinkX kurucusu Tony Seba, 2030 gibi insanların %95’inin araba sahibi olmayacağı ve aynı tarihe kadar da elektrikli arabaların petrol sektörünü de sarsacağını söyledi. Rapor burada

Hindistan benzin talebi 2014-2016 arası çok hızlı arttıktan sonra yavaşladı. 2015-2016’da %14 artmıştı. Bu ay %4 oldu. Ama bunun sebebi, yolsuzluk karşıtı kampanya kapsamındaki yüksek rakamlı banknotların piyasadan çekilmesi ile oldu. Hindistan’da benzin talebini besleyen motorsiklet talebi.

Mart’ta Meksika petrol ihracatı 1mv/ g ile rekor düşük seviye görmüştü. Daha da düştü. Petrol üretimi de 2.02 mv/g. OPEC raporunda yıllık talep artışı 1.27 mv/g. Bunun 1.04 mv/g’ü OECD dışı.

Grafik

ABD’deki Alternatif yakıt dolum istasyonları (EnergyFuse)

Nijeryadaki 4 petrol türünün ithalatının değişimi (Clipperdata)

11 Mayıs 2017

Özet

OPEC raporu yayınlandı. Yani 2018’e uzasa iyi olur diyorlar. Vitol’de kesinti lazım diyor. Ama Vitol parayı belirsizlikten yapar, OPEC’in 2018’e kadar anlaşmaya uyumu volatiliteyi arttırır. Her ay tutuyorlar, tutamıyorlar, bir aşağı bir yukarı… Kuzey Kore’de benzin fiyatları %83 artmış. Tesla ne şirketi? Enerji mi, otomotiv mi? Bence teknoloji şirketi. Elektrik teknolojisi şirketi. Fransa’nın büyük üniversite fikri yolda takıldı. Almanya’da 40,000 işçi Emisyon Ticaret Sistemine karşı yürüdü. Almanların son büyük güneş hücresi üreticisi SolarWorld’de tasfiyeye gidiyor. Elektrik çalışan California piyasası çalışsın, yine kriz çanları.

Öneri

Sentetik sensör videosu

Haberler

ABD’de katedilen mil-VMT 3.217 trilyon mil ile rekor kırdı, 2015’in %3 üzerinde. Benzin tüketimi de 9.33 milyon varil/g. Yazıda artan verimlilik ve Crossover (CUV)lerdeki verimlilikle, bunların pickupların yerini alması sonucu bu araç segmentinde de artan verimlilik ABD talebini yavaşlatır deniyor.

OPEC Mayıs raporu yayınlandı. Raporda kesintiler sadece 2017 ikinci yarı için değil 2018 için de gerekiyor deniyor.

Nisan’da Kuzey Kore’de petrol fiyatları %83 arttı. Sebebi Çin’in kesintileri olabilir.

Brezilya petrol ve gaz üretimini iki katına çıkarma yolunda ilerliyor. Tuzaltı sahalarda Petrobras’ın monopolü kaldırıldı ve Petrobras 14 milyar$ varlık sattı daha 21 milyar $ satacak. 40-60$/v’de de tuz altı mantıklı. ANP sunumu, http://www.thedialogue.org/wp-content/uploads/2017/05/Camargo-Presentation-The-Dialogue-Outlook-for-OG-in-Brazil-05-2017.pdfIBP sunumu.

Exxonmobil, Singapur’da 2.4 milyar$’a inşa edilmiş rafineriyi tahminen 1.78 milyar $’a alıyor. Yıllık 1.5 milyon ton kimyasal işliyor. Singapur zaten Exxon’un en büyük entegre rafineri ve petrokimya kompleksine sahip. Kimyasal talep küresel olarak yılda %4 artış bekliyor.

Önümüzdeki birkaç yaz boyunca ABD’den Avrupa’ya LNG taban fiyatı 4$/mmbtu olabilecek.

Fransa’nın “grandes ecoles”- 5 milyar €luk süper kampüslü üniversite fikri – University of Paris-Saclay, isim değişikliği sorunlarından durakladı.

Vitol, kesintiler devam etmeli, talep büyümesi var ama hızlı değil dedi. Vitol’den Kho “Ben hala ABD yaz benzin talebini takip ediyorum” dedi

Almanya’da 40,000 işçi Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemine karşı yürüdü. Sistem reform planında 2021-2030 arası yıllık %2.2 emisyon izinleri azaltılacak. Alman Çelik federasyonu, 2020’lerden itibaren maliyeti yıllık 1 milyar € olur dedi.

Sentetik sensör projesi ilginç. Bir tane akustik, termal, ivme gibi çok sensörlü bir fiziksel mikroişlemci kartı. Bu yakaladığı verileri “ilk derece Sentetik sensör”-yani yapay zeka yardımı ile, sesten, titreşimden musluk mu açık, kahve makinesi mi çalışıyor, yakalıyor. Tüm mutfağa tek cihaz. Kuuuul

Tesla ne şirketi? Şimdi de çatı güneş kiremiti üretiyor ve footkare maliyeti, Premium çatı kiretmitlerinin altında. BNEF 68$ tahmin etmiş, Tesla 42$’a satıyor. 30 yıl garanti

Elektrik çalışan California çalışsın, kriz-dert-macera bitmiyor. 10 senedir ilk defa akşam 19-21 arası 1.kademe şebeke acil durumu verdi geçen hafta. Daha mayıs. Yük 2000 MW yukarıda, ihracat 800 MW aşağıda, 330 MW da sorunlu santral. Talep hızla yükselmese de, güneşin hızlı düşüşü problem

LME’deki 6 metalden oluşan endeks metal fiyatları 4 ayın en düşüğünde. “Çin talebi daima en büyük bilinmeyen, küresel talebin %50si, Çin talebi fiyatları belirler”. Bakır grevlere rağmen düşüşte, nikel %9 düştü.

Son büyük Alman güneş hücre üreticisi-SolarWorld de tasfiyeye gidiyor. Çin’le baş edemedi

Nissan X-Trail X-scape SUV-jip alana Parrot drone veriyor. Yol macerasını yeni seviyeye taşımak için

Grafik

Bir aracın kapladığı yüzey alanı ile yakıt ekonomisi ilişkisi (EIA)

Tarih

14 Temmuz 1973 – Milliyet

Taş çağına geri döneceğiz edebiyatı yılları-1973 petrol krizi sonrası, diğer espriyi yapmıyorum