6 Haziran 2017

Bugün Katar konusu her yönden işlenmiş. Petrol fiyatları gün sonu hızlı yükseliş gördü. Akşam ki API raporu Türkiye saati 23:30. Şeyl 2.0 vs OPEC 2.0 başlığı iyi. Çin elektrikli arabalarda da firmaları kendi belirleyecek. Değerli metallerde “spoofing” ve chat kayıtları. Çin iklimde nasıl liderlik edecek, soru bu. Offshore petrol arama maliyetleri hızla düştü. Otonom sürüşte Audi şerit değiştiren aracı 5 seneye ticari olarak sunacak. IEA raporu bence gene çok muhafazakar, yenilenebilir hedefleri ile ilgili. McKinsey pil depolama raporundaki şebekeden ayrılma grafikleri. Her robot 3-5 insan istihdamını engeller. İlk elektrik aydınlatma Edison değil ark lambalarınındı.

Haberler

Polonya, Qatargas(Katar)’dan LNG akışında bir sorun görmemiş. Polonya’nın Katarla uzun dönemli anlaşması var.

Çin, elektrikli araba üretim izinlerini askıya alacak. Amaç her başvuran yerine elle seçip, büyük ölçek

Katar’ın LNG gemilerinden 6sı, BAE’de Fujairah’da demirli ve oradan ayrılmaları gerekebilir. Mısır gazı Katardan değil İsviçreli ticaret şirketleri üzerinden alıyor.

Katar krizinin arkasındaki sebep doğalgaz diyenler için: Katar’ın boru hattı projeleri, bölgeye ucuz gaz vermemesi, gaz parası ile kendisine özel bir ayrı politika geliştirmesi….

Şeyl 2.0 OPEC 2.0’a karşı kavram olarak ilginç yazı olarak boş. Şeyl 2.0 Daniel Yergin’in kavramı, OPEC 2.0 ise Rusyayla ortaklık, bu üst düzey kurumsallaşma…

ABD’de 2006’da 30,000 ev güneş kullanırken şimdi bu rakam 1 milyonun üzerinde. Tesla güneş kiremitleri de 2018’e kadar yok satıyor.

Offshore petrol maliyetleri Wood MacKenzie’e göre 2014’teki 75$/v’den 50$/v’e düştü. Sadece verimlilik değil, servis şirketlerinin maliyet kısıntıları da var. Üretim kule maliyetleri de yarıya düştü.

McKinsey pil depolama raporuna göre şebekeden tam kopuş ancak uzun vadede ekonomik olarak mantıklı, ama kısmı kopuş 2022 öncesinde. Bu çalışma ABD mesken fiyatlarıyla.

Değerli metal piyasasındaki manipülasyonun detayları. “Spoofing”, alçakmış gibi yapıp teklif verip almamak. DB traderi David Liew…Chat metinleri var. Gümüşte “tamamen algoritmik oyun”. Yüksek hızlı ticarette “Onları spamlıyorum, sonra lot’u iptal ediyorum, tamamen aptalca… işi bitiriyor”

Mart 2017’de ABD ham petrolünün yarısı Kanada ve Çin’e, kalan çeyrekte Hollanda, İngiltere, İtalya

Çin’in iklim değişikliği liderliği bir “nasıl” sorunu. 2011’de hava kirliliğinden uçaklar kalkamamış.

Dün öğlen Delhi’de 15:06’da 6361 MW ile elektrik talebinde rekor kırıldı. Önceki rekor geçen sene 1 Temmuzda 6261 MWdı. Maksimum sıcaklık normalin 4 derece üstünde 44.6 Cymiş.

Çin’de Çaydanlık birlikteliği; liderliğini Sangdong Dongming Petchem grubun yaptığı 20den fazla çaydanlık rafineri, 1.9 mv/g petrol ithalatı ile Çin’in 1.çeyrek ithalatının %18ini yapıyor.

Platts, Katarın orta ekşi petrolü Al Shaheen’i, otomatik hesaplamalardan çıkardı. Normalde, Körfezde bir VLCC’ye Kuveyt, Suudi, Katar, BAE, Umman petrolleri birlikte yükleniyordu. Katar ayrı fiyatlanacak

Otonom sürüş Audi A8, 4-5 yıl sonra satışa çıkacak, sistemin adı “Traffic Jam Pilot” şehirde “Urban Pilot”. Kendi başına şerit değiştirecek. Otonom sürüş 7 trilyon $ bir ekonomi fakat 7 milyon Amerikan istihdama mal olacak. Acemoğlu’na göre her robot 3-5 insan istihdamına mal oluyor.

Bugün API petrol stok raporu 23:30 Türkiye saati ile…

Hindistanlı milyarder Adani’nin kendi adındaki grubu, 16.5 milyar $’lık Galilee Basenindeki Carmichael kömür projesinde Temmuz gibi maden ve demir yolu çalışmalarına başlayabilir.

Katar krizi sonrası Dolpin gaz boru hattı çalışmaya devam ediyor. BAE’ye 30 milyon m3/gün gaz gönderiyor. Dolphin, Körfez Arap bölgesinde sınır aşan ilk boruhattı.

IEA raporundan: dünyadaki yenilenebilir elektrik üretimi 5000+ TWh’ten(2014) 2021’de 7500 TWh’e çıkıyor. OECD Avrupa 1100’den 1500 TWh’a çıkıyor. Küresel elektrikli araba stoğu da 2 milyon’u aştı. 2015’te 1 milyondu. Çok muhafazakar geldi tahminleri.

“Freedom of Transit and Access to Gas Pipeline Networks under WTO Law” kitap çıkınca, bulan maillerse sevinirim.

Grafik

Şebekeden ayrılma bazı durumlarda mantıklı (McKinsey)

Katar Petrolü nereye gidiyor (Clipperdata)

Katar LNGsi ticareti(Zerohedge – Reuters)

Tarih

Elektrikli aydınlatmanın evrimi – Edisondan önce de elektrikli aydınlatma vardı. (Edison Tech Center) , Elektrik ark lambaları

5 Haziran 2017

Katar krizi ile haftaya başlandı, fakat büyük fiyat hareketi ABD piyasaları öncesi görülmedi, düşüşe devam. Daron Acemoğlu’nun robotların gelişmekte olan ülkelerin kalkınma yolunu tıkama ihtimali okumaya değer. 22 C optimum çalışma sıcaklığı. Post OPEC dönemi tanımı. Vinç ve demiryolu ile elektrik depolama, çok da ticari değil. Hindistan’da elektrikli arabalar ve güneşte ivme devam ediyor. Çin devlet şirketlerini birleştirme planına yavaşça devam ediyor. Oxford Energy’nin Avrupa hublarını incelediği rapordan tek cümle “referans fiyat noktaları risk araçlarını da sunuyor, risk araçlarını sundukları için referans oluyorlar.”. Tarihte 1929 yılından “aslında elektrik fiyatı diğerlerine göre daha az arttı” ve hala balina yağından ucuz cümlesi

Haberler

Geçen hafta petrolde; 1.8 mv/g ‘lük OPEC ve nOPEC kesintisi yatırımcıları mutlu etmedi. Libya ve Nijerya ve ABD’den artan petrol üretimi kesintileri etkisizleştiriyor. Son olarak ABD’nin Paris anlaşmasından çekilecek olması, ileri doğru arz fazlası ihtimalini arttırdı. ABD kule rakamı +11

Bu hafta; Salı: API petrol arz reporu, Çarşamba EIA haftalık petrol ve benzin stokları, Perşembe: ABD doğalgaz stokları, Cuma: Baker Hughes sondaj kule rakamları

Petrol fiyatlarını Katar krizi de şu an itibari ile yükseltemedi. ABD piyasa açılışı ve 24 saat kritik. Suudi, Mısır, BAE, Bahreyn Katarla ilişkieri askıta aldı. Körfez ülkeleri Katarlıları ülkelerinden çıkmak için 2 hafta süre verdi. 24 saat içinde de deniz yolları da kapanabilir tweetleri var.

Avrupa hubları notları: “risk yönetimi ürünleri sunan merkezlerin referans olma ihtimalleri yüksek, referans olanlar risk yönetimi araçları sunuyor”; “TTF’de ticaretin %71’i çeyrek, sezon ve yıl ticaretleri”,” kıta Avrupası hala gün içi ticaretinde eksik”

Dünyadaki en büyük ve garip piller: (bence) Advanced Rail Energy Storage, ağır bir lokomotifi yokuş yukarı elektrikle çıkarıp, bırakırken elektrik üretmek; Alaska’da elektrik vinçlere destek sağlayan uçarteker(flywheel), vinç yukarı kaldırınca depodan güç çekiyor, indirirken güç depoluyor.

Hindistan’da geçen ay, Bhadla güneş parkında 3.8 cent/kWh rakam oluşmuştu. Ülkedeki güneşçiler fiyatların devletin NTPC şirketinin kömür ortalama maliyeti olan 5 cent’in altına geleceğini 2.3 cent olacağını öngörüyor.

Post OPEC dönemi: hiçbir ülke veya grubun küresel pazarı kontrol edemediği dönem

Çin’in en büyük kömür madencisi Shenhua grup ile en büyük kömür santralcisi China Guodian Corp birleşmeyi planlıyor. Toplam varlık 267 milyar $. Shenua 290 mton kömür üretti ve 83 GW üretim kapasitesi var, Guodian’ın 143 GW.

1902’de Willis Carrier renkli baskı kağıtlarındaki nemi sabıt tutmak için klimayı icat etti. 10 yılda Çin’deki klimalı ev sayısı 10da 1’den 3’te 2’ye çıktı. Klima üretkenliği arttırdı. Ortalama sıcaklık arttıkça insanlar daha az üretken oluyor. Fakat klimalardan çıkan ısı gece sıcaklıklarını da 2C arttırıyor.

Kobeissi’ye göre altın yıl sonu 1400$/oz bekliyorlar. Petrolde ise hala satış kısmındalar. Eğer fiyatlar 45$/v altına düşerse uzun pozisyonlar hızla elden çıkarılır. WTI 49.02$/v altı 47$’a hızla gidebilir, sonra da 45$. Bunlar hep Katar öncesi yazılmış. Ama genelde her türlü petrol düşer diyorlar.

Aramco, dün, Asya için Arab Light petrol OSP(resmi fiyat)yi, beklenenin üzerinde 60 cent arttırmış. Çin’in ithalatındaki payı da düşüyor. Aramco Brent-Dubai farkının altında kalmaya çalışıyor.

Norveç kıta sahanlığı gazda; Kuzey Doğu Avrupa’nın en büyük tedarikçisi, 7800 km boru hattı, 110 bcm gaz, 44 saha, 7 Avrupa kara bağlantısı, 5 Avrupa piyasası, 1 LNG sıvılaştırma tesisi. Yıllarca 100 bcm gaz verebiliriz diyorlar.

Daron Acemoğlu, yoksul ülkelerin yoksulluk zincirinden çıkmalarının yolunun zengin ülkelere ucuz emek şeklinde olduğunu, fakat robotik devriminin bu yolu kapatabileceğini söylemiş. “Çin veya Vietnam gibi ülkelerin [gelişimini] çok zorlaştırır”

Hindistan’ın en büyük elektrik üreticisi NTPC elektrikli araba şarj istasyonlarını Noida ve Delhi ofislerinde yerleştirmeye başladı. Hindistan 2030’da tüm elektrikli arabalardan oluşan ulaştırma istiyor. Hindistanlı ACME grup da Hindistan’ın ilk pil değişim ve şarj istasyonunu kurdu.

Grafik

İngiltere’de elektrik üretiminin 2016’da kaynaklara göre dağılımı (A. Honore)

Avrupa ülkelerinde kaynaklara göre elektrik üretimi (A. Honore)

Hava 1 C ısındıkça soğuk ülkelerde üretkenlik artıyor, sıcak ülkelerde azalıyor etkileniyor. (Geoffrey Heal, Jisung Park)

Çalışma performansı 22C’de optimum (Geoffrey Heal, Jisung Park)

Tarih

Ameli Elektrik, 1929 Mart, Elektrik Tenviratının fiyat ve hasılatı

2 Haziran 2017

2017’deki en önemli enerji haftasını geride bırakmış olabiliriz. Trump, ABD’yi Paris’ten çekiyor. Etkileri Trump yönetimi uluslar arası kurumlardaki ilk dalga atamasını tamamlayınca görünür olacak. IEA’in dün ki yazısı manidardı: “politikalar hala önemli”. İlk etkilerden biri IEA’de görülebilir. IEA aslında yenilenebilirin hızlı büyümesi politikalar sayesinde demişti. Nature Energy makalesinde : “Paristeki hırslı hedefler, teknolojik yenilik sebebiyle” demeye getirmiş. İkisini birleştirince, Paris anlaşması olmasa da, teknolojik inovasyon devam ettiği sürece dekarbonizasyon devam eder. Bunun hızını da politikalar belirler. Küresel olarak teşvikler uzatılmayacak mesajları var. Almanyanın PV gelişimi ile panel üretim ekipmanları gelişince Çin hükümeti de bu ekipmanların üzerine imalat destek politikaları ile dünyanın en büyük PV üreticisi oldu. Bugün Colorado’nun otonom sürüş yasası kısa ve okunabilir. Grafikte bankaların fiyat tahmini

Haberler

Eni’nin Mozambik Coral South alanında yerinde gaz 450 milyar m3 gibi. 8 milyar $lık projede LNG ihracatı 2022. 6 derin deniz kuyusundan yüzer bir tesise 3.4 mton/yıl LNG üretimi.

ABD açık deniz yüzer LNG ihracat terminali Delfin LNG’yi onayladı. Günde 50milyon m3. Louisiana’da.

ANZ’ye göre, ABD’de sondaj aktivitelerindeki artışın sonuna gelindi. Seneye talep arzı geçer.

Makale: Teknolojik yenilik Paris’teki hırslı uluslararası hedefler için momentum sağladı. Teknoloji, politika ve siyaset ilişkisinde, teknolojik değişimin siyasete etkisi çok incelenmemiş. Politika müdahaleleri yeni teknolojileri kullanan yeni aktör grupları oluşturur, bu da siyaseti etkiler.

Dakota Access boru hattı, Bakken ham petrolünü piyasalara eriştirecek 3.8 milyar $’lık proje. Dün çalışmaya başladı. 1180 mil, 470,000 v/g petrolü ABD doğu kıyısına eriştirecek

Petrol fiyatları düşüşe devam ediyor. Trump’un Paris’ten çekilmesi arz tarafında bolluk getirebilir. Daha fazla stok azalışı görsek de görmesek de, ABD üretimi OPECli kesintileri etkisizleştiriyor.

OECD ulaştırma forumu ITF’ye göre, otonom kamyonlardan dolayı 2030’da Avrupa ve ABD’de kamyon şoför ihtiyacı %50-70 azalabilir. Bugün ki 6.4 milyon sürücünün 4.4 milyonu işini kaybedebilir.

Trump’un açıklaması: “Bu anlaşma kömür istihdamını azaltmayacak, ABD dışına yabancı ülkelere götürecek… Çin’in 14 günlük emisyonları ABD’nin kazanımlarını siler”.” Trump yönetimi altında ABD yeryüzündeki en temiz ve çevre dostu ülke olacak”

Lukoil, Suudiler ve İranlılarla işbirliğini arttırıyor. İran’dan ham petrol karşılığı yılda 2 mton/yıl ürün teslimi. Lukoil’in 320,000v/g Isab rafinerisi, Sicilya/İtalyada. Hissesi olan Zeeland rafinerisi Hollanda da 150,000v/g, Romanya da Ploiesti 50,000v/g, Bulgaristan’da Burgas 176,000v/g.

Energyfuse Colorado eyaletinin istihdam çekmek için yaptığı Otomatik sürüş sistemlerine dair izin kanunu kısa ve okunabilir. “Automatik sürüş sistemi” tanımlamış, bir de “Dinamik Sürüş görevleri”, tüm eyaletteki temel kuralları da ben belirlerim, mevcut kurallara uyulacak, istisnalar eyaletten.

Meksika 2013-2014’te Pemex’in kartelini kırarak ihalelere çıktı. ABD körfeziyle benzer yapı. Chevron Perdido Fold Belt’i, BP’de güneyindeki Saline Basen’inde hak kazandı. BHP Trion sahasını aldı. Eni 2015’te kazandığı Campeche Bay’de, Mart’ta kuyu kazdı, başarılı. Ama ilk petrol hala yıllar uzakta.

Rystad’a göre yürütmesi ötelenen proje sayısı dün itibari ile Ocak 2016’nın 1.5 katından fazla. Yani yatırımlar durduruluyor. Karada 9’dan 17’ye, LNG’de 5’ten 10’a, sığ sularda 16’dan 28’e

Rus ekonomi bakanı Maxim Oreshkin, “Sonsuza kadar 40$ ve altıyla yaşarız” demiş. Mesaj koruma(hedge) fonlara. Petrol fiyatları 1-2 yıla çok düşük olabilir.

Qatar Petroleum Qatargas ve Rasgas’ın sahibi. Japonya Katar’dan 7.2 mton/yıl LNG alıyor. Ama Katardaki LNG tesislerinde de Japon şirketlerin payı var. Katar, Japonlara: “uzun dönem görüşmelerinde çok bastırma sizin elemanları projelerden atarım” mesajı vermiş.

Hindistan’ın Coal India, bu sene %11.55 değer kaybetmiş, 3 ayda karı da %38 düşmüş.

Wal-Mart çalışanlarının eve giderken müşteri paketlerini de bırakmasını test ediyor.

Grafik

Meksika Petrol üretimi (EIA)

Bankaların petrol fiyat tahminleri (WSJ)

Tarih

Edison’un elektrik jeneratörü (Scientific American) 1879

 

1 Haziran 2017

Sohbet Karbuz’un bugün ki yorumu Ukrayna-Gazprom davasına ilişkin, önemli, aşağıda. Avrupada kayıtzinciri(blockchain)’e büyük bir ilgi var. Ortak işlemler vs. Diğer taraftan Ethereum piyasa payı artıyor. Şeyl’i öldürecek fiyat 40$. IEA bizim öngörülerimiz yanlış değildi, bunlar devletlerin hedefleriydi demiş gibi. Elektrikli otobüs, elektrikli arabanın 4 katı elektrik tüketiyor. 88kWh/100km. ABD’de ikinci dalga gaz fazlası oluşabilir. Altının değeri ne, DB çalışmış. Trump, Paris’ten çıkacağını söyleyecek diye bir dedikodu var, aslı bugün belli olacak. Ama dedikodu da kömür hisselerini oynatmamış. Tarih’te Edison’un not defteri. Bu sıralar Empires of Light okuyorum, tavsiye ederim.

Yorum – Sohbet Karbuz

Ukrayna”nin Naftogaz sirketi ile Rus Gazprom arasinda Haziran 2017 te  Stokholm Ticaret Odası Tahkim Enstitüsü’nde acilan ve halen devam eden davada, mahkemenin Naftogaz”in taleplerini kabul ettigi konusunda Ukrayna”li yetkililer tarafindan yapilan aciklama eger nihai karara baglanirsa Avrupa dogal gaz piyasasinda deprem olacak. Ukrayna”li yetkililere gore mahkeme 2009 yilinda iki taraf arasinda yapilan anlasmadaki “al ya da öde” kuralini reddetti, kontrattaki destination clause maddesini iptal etti ve fiyat formulunun piyasa sartlarini yansitmasi gerektigini one surdu. Bu arada Ukrayna”nin daha yuksek bir transit ucreti talep ettigi bir baska dava da devam ediyor. Eger Nihai karar bu sekilde kesinlesirse Gazprom herhalde Avrupa”li sirketler tarafindan tahkim yagmuruna tutulacak. Konuyla ilgili henuz bizim medyada bir sey goremedim ama gelismeleri yakindan takip etmekte yarar var.

Haberler

2050 yılında ABD tamamen yenilenebilir ile enerji üretse(elektrik dememiş), %30.9 kara tipi rüzgar,%17.5 deniz rüzgar, %8 mesken güneş, %24 güneş santrali. İşletmede 2.7 milyon istihdam

Saudi Aramco, Singapur’daki ticaret kısmını güçlendirecek. Hindistan devlet petrol şirketi ile çalışma tecrübesi olan birini de arıyor. Aramco Ticaret 1.5 milyon varil/gün ürün ticareti yapıyor.

Hyundai’nin elektrikli otobüsü Elec City, 256 kWh pil ile 290 km yapıyor. 100km’de 88 kWh, arabanın 4 katı.

API stok raporu, EIA tarafından da doğrulandı. Ham petrol stokları ve benzin düştü. Hem de beklenenin 2-3 katı. Benzin talebi de 9.82 mv/g, geçen seneye göre 0.1 mv/g yukarıda.

Permian’da petrolün yanında üretilen doğal gaz 2020’de 2010’un 3 katına çıkabilir. Geçen seneki 157 milyon m3/günden, 2020’de 357 mm3/gün’e çıkması bekleniyor. Seneye gaz tekrar tarihsel düşük fiyatlara düşebilir = 1.5$/mmbtu

ABD enerji bakanı, Tokyo’daki ziyaretinde Asya’da ABD LNGsinin önünü açıcı bir anlaşma imzalayacak

Dünki Stockholm tahkim mahkemesi kararı sonucu Ukrayna kazanan oldu. Al-yada-öde’den kurtuldu, Ama sonbahara da 17 milyar $’lık bir tazmin beklentili davası daha var. Rusyada sessizlik var.

IEA’e göre yenilenebilirlere geçtiğimiz 10 yılda 750 milyar $ harcandı. İtalya’da 2011’de 9.5 GW güneş kapasitesi devreye girdi. 2008’de Çin’in 2020 güneş hedefi 1.8 GWdı. Çin’in 2020 hedefi ise 2014’te 100 GW olarak değişti. “Biz tahmin değil, politikaların yansımalarını gösteriyoruz” yazısı

Bakken’da bir işçiden anılar: “kamulaştırma için foot(30) başına 1$, çatlatma da dakika da 60-80 varil/dakika su kullanılıyor. Basit bir çatlatma 1.5 saatte tamamlanıyor. Bir kuyu 35 adım, 12 saatte 5 adım tamamlıyoruz. “

Altın Deutsche Bank’ın hesapladığı değerin %20 üstünde, Premium sebebi risk algısı.

Trump, Paris’ten çıkacağını söylediği dedikodusu bile kömür hisselerinin düşüşünü engellemedi. Kısaca bugün kömürün önünde ucuz doğalgaz ve yenilenebilir, uzun vadede çevresel endişelerin devamından dolayı, 20-40 yıllık yatırım kararlarında çekingenlik var.

KPMG’den Mayor petrol 40$ altına gelmediği sürece şeyl üretimi düşmez diyor. ABD LNGsinde ise, Latin Amerika, Asya ve Avrupa’nın güneyi kargo aldı. ABD’de yıl sonunda Cove Point LNG terminali de devreye giriyor. Mayıs da rekor 18 kargo Cheniere Energy’nin Sabine Pass terminalinden ithal edildi.

2018 sonuna Ethereum’un piyasa değeri Bitcoin’i geçecek.

Enerjide kayıtzinciri(blockchain)’de temel nokta: sistem işletmecilerine daha fazla esneklik gerekiyor, kayıtzinciri ile kaynaklar toplulaştırılarak sistem işletmecisine efektif yardım sağlayabilir.

Enerchain’in amacı da kayıtzinciri ile çalışan bir borsa kurmak. Ponton bu yaz betayı sunacak. Enel’den Dal Canto, biraz çekinceleri olsa da Eurelectric’te tartışma platformu kurmuşlar.

Grafik

Deutsche Bank’ın değişik yaklaşımlarla altın değeri hesabı (DB)

ABD ham petrol ihracatı 1.3 mv/g’e çıktı(EIA)

Tarih

3 Ocak 1888’den Edison’un Fikirler kitabı (Edison Arşivi – Rutgers Uni. Thomas A. Edison Papers)

31 Mayıs 2017

Daha önceki önerilerimi genişletiyorum. Eposta üzerinden yardım isteyenlere cevabımı herkes ile paylaşayım. Petrol verilerini oottnews.com , tankertrackers.com ve jodidb.org ‘dan takip etmeye çalışıyorum. Jodi de gaz da var. Petrol verilerinde investing.com’un “Crude oil streaming” chart’ı çok başarılı, haberleri de üzerinde veriyor. Endüstri 4.0 konusunda hala Amazon’un inovasyonlarını takip etmeyi öneriyorum. Elektrikli arabalarda hızını anlamak için aylık satışlar. Güneş sektöründe Hindistan’ın hedefleri ve ABD’nin teşvik devamlılığı. Çin ekonomik ve metal verileri bence önemli. Günde yarım saat ayırıp iyi bir raporun da üzerinden geçmeye çalışıyorum. Tahminlerde yanılan tahminler neden yanılmış daha çok ilgimi çekiyor. Nature Energy hala gözde, IAEE Energy Journal’a bu sene tekrar üye olabilirim. Energyfuse, clipperdata, Greentechmedia, Timera Energy vs de ilginç analizler var. Tavsiyelere açığım

Haberler

PTC- Production Tax Credit’ler ABD’de yenilenebilire verilen teşviklerden. Geçen sene maliyeti 3.1 milyar$, bu sene 4 olacak. Enerji Bakanlığı raporu sonrası PTC bitebilir. Edison Elektrik Enstitüsü de çatı için azaltılmış teşvik taraftarı. Şeyl gibi yenilenebilirlerde de verimlilik zamanı yaklaşıyor.

Amazon önce kitap satış dükkan zincirlerini bitirdi, şimdi kendisi yenilerini açıyor. Tahmin: Al-çık dükkan modeli, kasaya uğrama

Avrupadaki 23 enerji ticareti şirketi Enerchain isimli kayıtzinciri(blockchain) sistemini test etmeye başlıyorlar. Enerchain Tendermint açık kaynak kodlu kayıtzinciri teknolojisi temelli.

“[Otomotiv] sektörü gelecek 10 yılda geçtiğimiz yüzyıldan daha fazla evrilecek”, Gilles Norman, Renault elektrikli araç bölüm başkanı. IEA’a göre verimlilik 11.6 mv/g, elektrikli arabalar 5.2 mv/g, diğer yakıtlar ~19mv/g, 2040 baz talebini aşağı çekebilir. 2040’da 2010 seviyesinde petrol tüketimi.

Hindistan, 12 büyük yerel terminalinin tüm enerjisini yenilenebilirden sağlayacak. 150 MW güneş, 50 MW rüzgar.

Petrol gaz da ilk çeyrek en önemli temalar, yatırım harcamasında yönlendirme, portföy optimizasyonu, maliyet kontrolü önemli.

GDF/Suez birleşmesinin doğal gaz hub fiyatlarına etkisi raporu

Bir modelleme eleştirisi olarak, Agora Energiewende’nin AB’nin yenilenebilir hedeflerindeki teknoloji maliyetlerinin daha düşük alınmasını öneren raporu kapsamlı

ABD dünya ticaret örgütünün 163 üyesine güneş hücre ithalatına acil “koruma” tarifeleri uygulamayı düşündüğünü belirtti. 22 Eylülde ABD ITC “ciddi zarar” kararı verirse, Trump’a 13 Kasım’da gidecek. ABDli üreticiler 2014’te %81.7 kapasite oranından 2016’da %28.9’a düştü. İç Pazar payı da %11’e

Gazprom ilk çeyrekte ithalatı %15 arttırarak 51 milyar m3 yaptı. 2016’da AB pazarındaki payı %34’e yükseldi. Gelirleri ilk çeyrekte %.4.4 artı. 31.1 milyar $. 165$/1000 m3 gibi bir hesap yaptım.

EIA, 2013’te yayınladığı öngörüde, ABD petrol üretiminin 2011’deki 5.7 mv/g’den referans senaryoda 2020’de 7.5 mv/g’e çıkacağını iddia etmiş. Nisan 2017 ABD üretimi 9.1 mv/g.

Çin’in Anhui bölgesindeki kömür zengini Huainan şehrinde en büyük yüzen güneş panelleri kuruldu. 40 MW. Su derinliği 4-10 metre. Tuzlu su en büyük düşmanı.

Trump Paris’ten ABD’yi çekecek. Paris’i desteklemeyen iki ülke: Nikaragua ve Suriye.

Küresel enerji verimliliği tahminlerin ötesinde başarı sağlamış.

Çin PMI verileri hiç de bir sıçrama hızlı yükseliş göstermiyor.

Grafik

Petrolün sonu nasıl olacak (Bloomberg)

Kömür devi Peabody nasıl değerinin küçük bir miktarına indi (Bloomberg)

Arşivde olması gerekir – Petrolde fiyat, üretimler, büyüme ve daralmalar

Enerji verimliliği de düşünüldüğünden daha başarılı ilerlemiş (GreenTechMedia)

 

30 Mayıs 2017

Petrol fiyatları bugün de %2 düştü. Kobeissi bülteninde petrolde düşüşün süreceği söyleniyor. ZeroHedge’de aslında daha da düşmesi ima edilmiş, 2010’dan beri sessizce petroldeki pozisyonlarını arttıran bir oyuncudan bunun da Çin olma ihtimalinden bahsedilmiş. Merkel’in dosyası iyiydi, dönem dönem iklim değişikliği şansölyesi dönem dönem de frene basan kişi olarak lanse edilmiş. Uçurtma tipi elektrik üretimi bu yaz İskoçya’da Shell ve Eon tarafından çalıştırılacak. ABD yönetimi yenilenebilirleri destekleyecek ama piyasa fiyatına (maliyetleri dahil) zorlayacak. Suudi Arabistanda KDV geliyor. Grafiklerde aslında otonom araç teknolojisinde herkes herkesle iç içe. Tarihte Osmanlıca çubuk grafik watt başına lümen, Ameli Elektrikten. Ücretsiz COT(Traderların raporları) verisi de burada.

Haberler

Goldman Sachs, 2018-2019 fiyatlarına da $45-$50 dedi. American Automobil Birliğine göre, hafta sonu 39.3 milyon Amerikalının her biri ortalama 80 km yol gitti.

Trump’un ekonomi danışmanı Gary Cohn, kömür konusunda iyi konuşmasa da, gelecek güneş rüzgar ve doğalgazda.

Petrolde 2010da beri net spekülatif pozisyonlarda bir artış vardı. Bu hatta petrol fiyatlarının düşüşünü de engelliyordu. Bu Çin olabilirmiş, teoriye göre ABD varlıklarından başka varlıklara, örneğin ham petrol finansal alımlarına yönelmiş olabilir.

Meşhur nükleer kazaya konu ABD’deki Three Mile Island nüjleer santrali, 2 seneye kapanabilir. Eğer eyalet kurtarmaz ise anahtarı kapıya koyarım haberi.

Rystad’a göre ABD şeyl’i 2017 boyunca her ay ortalama 100,000v/g üretim artışı görecek.

Kobeissi bültenine göre WTI petrolde iki hafta önemli bir yükseliş beklenmiyor.44$/v’e düşüş bekleniyor. Uzun pozisyonlar azalsa da bunlar kısa pozisyonları kapatmak içindi. Ciddi bir uzun pozisyon artışı yok.

Goldman Sachs petrol tahminlerini 1.37 (Brent), 1.88 $/v (Brent)’te düşürdü. 2017 Brent 55.39$/v.

Merkel’in iklim değişikliğinde liderliğinden dolayı Klimakanzlerin(Climate Chancellor) olarak nitelendirilmesine rağmen 2016’da kömürlerin azaltılması konusunda plana destek olmaması ve otomotiv endüstrisini koruması eleştirilmiş. Dönemsel olarak iklim değişikliğini savunuyor imajı var.

Küresel kimyasal gemi taşımacılığı 2016’da %5.2 artmıştı, 2017’de %3.3 artacak. Üçüncü çeyrekte ise Kuzeydoğu Asyada, benzene, tolüene, xylenes, paraxylene gibi temel girdilerde zayıflama bekleniyor. Ramazan sebebiyle de hacimler ve likidite geleneksel olarak düşüyormuş.

26 Haziran’da Trump yönetiminden yenilenebilirlere karşı Enerji Bakanlığının istediği şebekeye etki raporunu göreceğiz. Sektöre göre Trump yönetimi yenilenebilire karşı düşünüldüğü kadar karşı değil

Uçurtma tipi elektrik üretimi denemeleri İskoçyada bu yaz Shell ve EOn liderliğinde başlıyor. Teknoloji KPS’nin 17 m’lik uçurtma kabloları çekip bırakarak elektrik üretiyor. 500 kW’lık sistem yapılmış, kapasite faktörü %55-58. 6 MW’a da çalışıyorlar.

Suudi Arabistan Zekat ve Vergi otoritesi, 10 Hazirandan itibaren seçici vergi(özel tüketim herhalde-selective tax), 1 Ocak 2018’den itibaren de KDV uygulamasına geçiyor.

Yapay zeka ile LED aydınlatmanın değişen koşullara göre aydınlatma sağlaması ile geri dönüşünü 5 yıldan 3 yıla düşüren bir yazılım sistemi Hindistanlı Tata Danışmanlık tarafından tanıtıldı. Geleneksel sokak aydınlatma şehrin faturasının %40’ı. 125 ülkede 10 yılda 280 milyon LED sokak lambası olacak

Grafik

Rus haber ajansının önem verdiği bir istatistik, Afrika’dan Güney Avrupa’ya gaz transferi (Interfax Energy)

Otonom sürüş teknolojilerinde ilişkiler ağı (Axios)

Petrol Fiyatlama dönemleri (Goldman Sachs)

Petrol de arz eğrisi (son hali – Goldman Sachs)

Tarih

Tablo 2- Watt başına lümen olarak lambaların hasılatı – Ameli Elektrik, 1928 Şubat, 60s

Osmanlıca çubuk grafik

29 Mayıs 2017

Bugün major piyasalar kapalı, haber akışı tatilde. Geçen hafta petrolde önemli haftaydı. Traderların istediği uzun-büyük kesinti olmayınca petrol fiyatları çalkalandı, Citi ise yanlış yapıyorsunuz demiş. Goldman Sachs PDVSA’nın borçlanma senedini aldı. Avustralya 1991’den beri teknik olarak resesyona girmemiş. Bence Çin etkisi. IMO’nun denizcilik yakıtlarındaki düşük sülfür kararından geri dönüş zor. Hafta sonu ABD’de sürüş sezonu başladı. Fiyatların artış göstereceği döneme giriyoruz. Enerji şirketleri 2017Ç4’te kendi kayıtzincirleri (blockchain)’i devreye alacak. Tarih’de Ameli Elektrikten devam..

Haberler

Geçen hafta: ham petrol Perşembe %5 düşüşten sonra Cuma toparlanmıştı. Brent haftalık kaybı %2.7 oldu. Daha uzun daha çok bekleniyordu. Cuma günü de 19.haftada da Baker Hughes kule sayısı arttı(+2).

Bu hafta: Bugün piyasa kapalı, Çarşamba API ABD petrol arz; Perşembe EIA petrol,benzin, doğalgaz stok ve Cuma Baker Hughes sondaj kule rakamları

Fransa’da tanker sürücüleri grevi petrol istasyonları benzinsiz bırakabilir.

Otonom arabalarda, sadece ABD’de 488 Milyar $ kazaların önlenmesinden, 158 M$ yakıt tasarrufu, 11M$ trafik sıkışıklığındaki yakıt harcaması, 507 M$ üretkenlik, 138 M$’da sıkışıklık önlenmesinden iyileşme imkanı var.

ABD’de özel araçlarda otonom sürüş çalışılırken, Avrupa’da toplu taşımada çalışmalar yapılıyor.

Citi’ye göre geçen hafta OPEC kararının ardından petrol fiyat düşüşü yersiz. 2017 2.çeyrek sonu 60$/v Brent fiyatı sürpriz olmaz. Fiyat neden düştü? Traderlar daha uzun daha fazla kesinti bekliyordu

Avrupadaki büyük enerji şirketleri (Enel, RWE), toptan elektrik ve doğalgaz piyasalarında 2017 4.çeyrekte çalışmaya başlayacak sistem Enerchain. Daha önce de Vattenfall ve Tennet şebeke operatörü bu teknolojileri test etmişti. 20,000 euro veren projeye katılıyormuş

Malawi’de tartışmalara yol açan, petrol anlaşmaları internette. 6 bloktaki, 6 lisans 2011-2013’te ihale edilmişti. 2014’te ise eksik anlaşmalar hükümet tarafından imzalanmıştı. Şimdi ek yapmaya çalışıyorlar

IMO’dan Hughes’la yapılan röportajda, kükürt oranının düşürülmesine konu MARPOL Annex VI’nin değiştirilmesinin en az 22 ay süreceği, zaten adım adım kükürt düşüşlerinin devam ettiği, 1997’de %4.5, 2008’de %3.5, sonra da 0.5%. 1 Ocak 2020 uygulama tarihi, S&P raporu kapsamlı

Irak’ta Meksika gibi üretimini korumak(hedge) isteyebilir. Fikir aşamasında, ama geçen ay SOMO, Dubai Ticaret Borsası (DME)’de ilk kargosunu sattı. Adım adım finansal araçlara geçiş aranıyor…

Goldman Sachs, 2022’de vadesi dolan Petroleos de Venezuela hisselerinden 2.8 milyar $ aldı. Muhalefet ateş püskürüyor. Olay Citgo rafinerisinin Ruslara kayması ile de ilgili olabilir.

“Dünyanın düşük karbonlu ve iklime dayanıklı bir ekonomisi olması bu yüzyılın büyüme hikayesi”, Joseph Stiglitz ve Nicholas Stern. Güçlü karbon fiyatı gerekiyor. 2020’ye 40-80$, 2030’a 50-100$

Merkel’in uluslar arası toplantılardaki iklim değişikliği çağrılarına rağmen, gerek araba üreticilerini gerekse de kömür santrallerini kayırması ağır eleştirilmiş. İklim değişikliğine bakışı “çelişkili”. Almanya sera gazı emisyonlarındaki azalmanın yarısı doğu Almanya’nın rehabilitasyonundanmış.

Rusya 2012,2014’ten beri yerli malzeme/katkı zorunluluğu uyguluyor. 2017 için bu oran %10. Bugünden itibaren 9 Haziran’a kadar iki kademede 1.9 GW yenilenebilir ihalesi olacak.

Avustralya 1991’den beri teknik olarak resesyon, yani iki çeyrek arka arkaya negatif büyüme görmemiş. Fakat sallanıyor. Bu çeyrek Debbie Fırtınası, Kuzey Queensland’de kömür ithalatı %70 düştü.

İngiltere AB’nin yenilenebilir ve verimlilik hedeflerini Brexit’e rağmen zayıflatmak istemekle suçlanmış. Belgeler internette.

Doğalgazın geleceği kitabı (tekrar veriliyor).

ISTRADE 2017 videoları.

Grafik

ABD’de elektrik piyasalarında belirli bölgelerde belirlenen hedef rezerv marjinleri ve fazla kapasite

Bir hizmet olarak ulaştırmanın(TaaS) payı (RethinkX)

Tarih

Ameli Elektrik, Silahtarağa’nın yeni jeneratörleri (Salt Research) Kasım 1931

26 Mayıs 2017 – Podcast

Bugün 51 dakikalık bir podcastimiz var(indirilebilir):

Sohbet Karbuz, Serkan Şahin, Emin Danış ile beraber 26 Mayıs 2017’de ISTRADE 2017 sonrası küresel petrol piyasalarını değerlendirdik:

  • Petrol arz ve talebi dengelendi mi?
  • Veriler ne kadar güvenilir?
  • OPEC, Suudi Arabistan olsan ne yapardın
  • Asya talebi
  • Elektrikli arabalar
  • Petrol fiyatlarının geleceği

25 Mayıs 2017

OPEC kesintiyi uzatıyorum dedi %4 düşüş oldu. Hidrojen depolamaya sıcak bakanlar çok. Şeyldeki verimlilik konusunu servis şirketlerinin fiyatları arttırmaya başladığı zaman tekrar değerlendirmek gerekiyor. Ford’un yeni CEOsunun otonom taraftan gelmes, Almanya’da dizel araba satışlarının %19 düşmesi ilginç. Çin dünyanın en pahalı doğalgazını kullanıyor. Grafikte hangi araba şirketinin satışlarının ne kadarı dizel. ABD dağıtık güneşten 100% faydalanıp, ulaştırma ve ısıtmayı elektrifike de etse, 1990’un %80 seviyesine gelemiyor.

Haberler

Geçen çeyrekte 10 petrol saha hizmet sağlayıcılarından sadece 5’i karlıydı. ABD’de petrol sahası sektöründe 2015 ile Nisan 2017 arası 127 iflas görüldü. Petrol üreticileri üretimi arttırsa da, henüz para akışı hizmet sağlayıcı firmalara ulaşmadı. Yani petrol üreten/sondaj yapan eski fiyattan hizmet alıyor.

Glencore ile Bunge ortak hareket ederse, dünyanın en büyük tarım tacirlerinden biri olacaklar. Soya, buüday ve şekerde, Latin Amerika ve Çin’e kadar uzanacaklar. Tarım da ABCD var: Archer-Daniels-Midland, Bunge, Cargill, Louis Dreyfus. Glencore ABD tahıl pazarına girmek istiyor. ABCD’nin en küçüğü D’nin kazancı 830M$

Singapur’un güneyindeki Semakau adasında Engie ve proje ortakları, güneş ve rüzgarı hidrojen olarak depolayacak sistemi deniyor. Süre ve bekleme açısından hidrojenin uzun dönem potansiyeli yüksek. Ama bugün hidrojen sistemleri, dizel jeneratör sistemlerine göre 10 kat pahalı.i

Altın Fed tutanakları ardından değer kazandı. Faiz artışını yavaşlatarak, ABD’de son dönemde görülen ekonomik yavaşlamanın geçici olduğunun netleşmesini bekleyecek.

PJM bölgesinde kapasite fiyatları, 65 GW için 76$/Mwh’e düştü. 2020-2021 yılı ihalesinde 2 nükleer santralin teklifleri yüksek kaldığından faydalanamadı. PJM’in Base Residual Auction (BRA)’de yapılan değişiklikle kaynakların yıllık devam ettirilebilir hizmet şart sağlaması şart koşuldu. Talep tarafı da ihalede yara aldı.

Brattle Group raporunda, elektrik kamusallarının iklim değişikliğinde karbonsuzlaştırmaya ağırlık verdikçe ölüm sarmalına düşmekten uzaklaşıyor.. Isıtma(elektrikli) ve elektrikli arabalar, yeni gelir kapısı olabilir. Texas üniversitesi makalesinde depolama eklemenin enerji tüketimini arttırdığı da öne sürülmüş.

Ford’un yeni CEOsu, Jim Hackett, daha önce Ford’un otonom araç bölümünün başından geliyor. Rebecca Lindland’a göre “Mobilite düzlemi, 2025de çok farklı olacak ve kilit kararların şimdi alınması lazım”. Ford’un hedefi 2021’de ticari otonom araç piyasaya çıkarmak. Argo AI’de sene başında 1 milyar $ yatırmış.

Çinde düzenlemeler sebebi ile doğalgaz dünyanın en pahalısı. Ham petrolün %16.3’ü (6da 1’i) fiyatını ödüyor.7 $/mmbtu’nun üstü. Çin’i, Güney Kore, Japonya, Tayland, İtalya, Almanya, Endonezya takip ediyor. Çin’de fiyatların 10$/mmbtu’ya çıkması ABD LNGsini Çin için cazip hale getiriyor.

Brezilya’da Petrobras tartışmalarına rağmen Brezilya’nın üretim artışı devam ediyor. Petrobras’ın 2013’teki 2020 hedefi 5 mv/g’den 2.7 mv/g’e düştü. Çin’den daha önceki 10 milyar$ borç üzerine 5 daha aldı. 10 yıl boyunca Çin’e 100,000 v/g petrol sağlayacak. Bu sene 215,000 v/g üretim artışı bekleniyor.

Almanya’da dizel satışları Nisan’da %19 düşmüş. Bu da kullanılmış araba fiyatlarını da baskılayabilir. Dizel skandalına rağmen araba üreticileri ayak diriyor gibi bir izlenim var.

Grafik

Brattle raporuna göre ABD 2050’ye kadar ısıtma ve ulaştırmayı elektriklendirse, dağıtık güneşde %100 teknik potansiyeli kullansa da 1990 yılına göre %80 düşüşü sağlayamıyor (Brattle Group)

 

Firmaların küresel araba satışlarında dizel araç payı (Bloomberg)

24 Mayıs 2017

Haberler

Moody’s Çin’in notunu AA3’ten A1’e düşürdü. 25 yıldır ilk defa Çin’in kredi notu düştü. Ama Shangai indeksi sadece -0.8% değer kaybetti.

Groningen’de gaz üretiminin %10 düşürülmesine karşı Shell ve Exxon Hollanda hükümetine karşı temyize gidecek. 2013’te 53.9 milyar m3 üretim şimdi 21.6 milyar m3 ile sınırlandırıldı.

ABD’de şeylden üretimin hızlanarak büyümesi bekleniyor.

Gelecek elektrik piyasaları tasarımında 6 kural: dark ve spark spread’den firm(güvenilir) spread’e geçiş, talebin liderlik ettiği sistem, mevcut sistemi rehabilite etmek diyeyim, iletim ve dağıtımdaki tüm maliyetlerin yansıtılması, enterkonneksiyonlar, veri erişimi

Bloomberg emtia endeksi son 6 yılın 5inde değer kaybetti. 1992’de New York’ta kurulan Gresham Yatırım Yönetimi, sadece uzun pozisyon giderken, varlık değerleri yarıya düşünce 2 koruma fonu kurmuş. Biri boğa biri ayı pozisyonda

Meksika’da boru hattından kaçak petrol çekmek için kuyrukta 148 kamyon görüntülenmiş. Son 10 yılda hırsızlık %2000 artmış. Yılda en az Pemex’e maliyeti 1 milyar $. Boru basıncına göre de sisteme kaçak giriş noktalarını görebiliyorlar.