Category: Uncategorized

Özetler

İngiltere hükümeti, UK Export Finance’dan Saudi Aramco’ya 2 milyar $ kredi verecek. Geçen sene 2.1 milyar$ Umman’a, BAE’nin askeri sistemlerini almak üzere borç vermişti. İngiltere Aramco IPO’su Londra olsun istiyor deniyor. 6 Körfez ülkesine yıllık ihracatı 30 milyar sterlin.

Dünyanın en büyük ikinci madencisi Rio Tinto, kömürde Avustralya’daki varlıklarını da satıyor, kömürden çıkıyor gibi. Ama Glencore 1.1 milyar$ verip Avustralya kömüründe kömüründe büyük pay aldı. Anglo American kömür varlıklarını satıştan vazgeçti. BHP Billiton devam diyor.

Hindistan tek seferde 20 GW’lık güneş kapasitesi için ihaleye çıkıyor. Hindistan 2022’de 100GW’a ulaşmak istemesine rağmen, sadece %10 imalat Hindistan’da. Mega ihaleler, faz faz, yerli katkılı.

Çin bağımsız rafinericiler için 2018 kotasını 2017’ye göre %63 arttırınca Dubai ekşi petrol kompleksinde çoşku oldu.

Mini-grid’ler, özellikle güneş ve pil sistemleri sadece enerjinin değil insani yardımın da geleceği olabilir. Puerto Rico ve diğer uç doğa olaylarında, mini-gridlerin maliyet etkin olmasa da esnekliği ve desteğinin önemi ve yardım kuruluşlarının konuya eğilmesine dair güzel makale

İsveç’te kiliselerin çatı, ara kısımlarında yaşayan yarasa nüfusunda %38 azalma olmuş, sebebi ışık kirliliği, biyoçeşitliliği de tehdit ediyor.

Hindistan hükümetinin Enerji Verimliliği Servisleri birimi Tata motora 10000 sedan siparişi verdi. Bu tek kalemde en büyük elektrikli araba siparişi. İhaleyle alınan bu siparişte, Tata’nın mevcutta elektrikli arabası yok ama bir modeli dönüştürecek, para kaybetmem diyor.

Şili’deki yenilenebilir ihalesinde en düşük teklif Enel Şili tarafından verilen 21.48$/Mwh oldu. İkincide Gas Natural Fenosa 24.8$

Venezüella petrol şirketi PDVSA, Hindistan petrol şirketi ONGC’ye borcunu ödeyemedi. Gazprombank Ocak’ta PDVSA’nın ONGC’ye 19 milyon$ borcunu ödemişti.

Eon, Danimarkalı Clever ile İtalya’dan Norveç’e 180 hızlı şarj ağı kuracak, AB tarafından da destekleniyor. Her 180 km’de 1 tane olacak.

AB karbon fiyatını arttıracak kararda uzlaştı. Fazla emisyon izinlerini azaltacak öneri karbon fiyatında %.3-4 artışa sebep oldu. Barclays 2019-20’de 15-20 € fiyat tahmin ediyor. Bölgesel ısıtmali projeler hariç kömür santrallerine fon yok.

Daniel Yergin’in Petrol kitabını okuyanlar LNG gelişmelerini bir gözden geçirebilirler. Shell, BG’yi aldı, Total Engie’nin LNG operasyonlarını aldı, ABD Başkanı Çinlilerle ortak proje imzaladı. Dün ki AB emisyon kararında Cüneyt Kazokoğlu’na sordum, hem hedef değişiyor hem test değişiyor, durum karambol(araba üreticilerine iki defa mı göz yumulacak?). Avrupa’nın MIFID IIsinden büyük oyuncular fiziksel işlemleri hedgeliyoruz diyerek yırttı. Siemens en büyük HVDC trafo testini tamamladı, Çin yolcusu. ABD enerji bakanlığının tartışma koparan son “güvenilir yakıt” önerisinde kömürcüler Peabody, Murray “biz de işin içindeydik” mealinde açıklamalarda bulundular. Vanadium redox piller (VRFB), Çindeki üretimleri hızlandıracak.

Özetler

Dün akşam üzeri Total, Engie’nin üstakış LNG işini 1.49 milyar $’a satın alarak, Total’i 40 milyon ton/yıl LNG ile ikinci sıraya çıkardı.

AB ulaştırma emisyon kararı sonrası, 2018’de test sisteminin de değişmesi ile kafam karıştı. Cüneyt Kazokoglu’na sordum. Yani zaten %40’lara varan düşük emisyon gösteren NEDC’den WLTP test sistemine geçince emisyon düşürme nereden başlayacak? Yazılımı varmış.

Vanadium Redox akış pillerinde, Çin’deki pil merkezi için 200 MW-800 MWh pil üreten fabrika devasa, 20 futbol sahası genişliğinde. Bu yıl son 300 MW, yıllık hedef 300 GW/yıl. Kod adı VRFB (Vanadium Redox Flow Battery)

ABD rafinerleri önümüzdeki 2 ayda çok yüksek çalışma rakamları(runs) görebilir. Ve ihraç da muhtemelen artarak devam edecek. Meksika’daki rafineriler tam kapasiteye gelene kadar….

ABD enerji bakanlığının son aylarda tartışma koparan “güvenilir yakıtlı santrallere” destek önerisinin arkasında yer alan kömürcü Murray şirketinin lobicisi, EPA (Enviromental Protection Agency)’nin 2 numaralı koltuğu için senatörlerin karşısında, önerinin ilk aşamasında vardım dedi

Avrupa’nın MIFID II’nin devreye girmesine 2 ay kala, büyük petrol ve ticareti şirketleri “biz spekülatör değiliz, fiziksel işlemlerimizi hedge ediyoruz” diye çıkışı bulmuş. Eğer kağıt pozisyonlar destek için ise, yani fiziksel işlemleri desteklemek için ise istisna alıyor.

Micheal Bloomberg, 50 milyon $ harcayarak, kömür karşıtı taban hareketlerini destekleyeceğini belirtti. Almanya’da dizele karşı yeni tazminat davaları açılıyor. Elektronik sektörü de daha hızlı bir enerji dönüşümü istiyor. Araba sektörünün kazandığı zafer sektöre zarar verir diyen var.

Siemens dünyanın en büyük HVDC transformerinin testlerini tamamladı. 1100 kV, 587 MVA Çin yolcusu. SGCC 3284 km 1100 HVDC ile 12 GW iletim gücü planlıyor. 2018 sonu devrede.

Sinopec, Alaska LNG projesi için ortak anlaşma imzaladı. 800 mil, 1.1 metre çapında gaz boru hattı ile 20 milyon ton/yıl LNG tesisi için Sinopec buradan LNG alırım diyor.

Alman yeşillerin milletvekili “SPD[Sosyal Demokrat Parti] kendini tamamen Nord Stream 2’nin hizmetine adamıştı” dedi. SPD şimdi muhalefette.

SoftBank CEOsu Masayoshi Son’un Asya Super grid’i Koreden de destek gördü. Çin’de sıcak. Çinliler de Japonlar Kuşak-Yol’a karşı mesafeli diyor. Ama bu süper şebeke Japonları Çin’lerin Kuşak-Yol projesinde işbirliğine iter mi?

Enerji şirketleri veri analitiği ve altyapısına 2017’de 4 milyar $ harcadılar, gelecek 4 yılda da 16 milyar $ harcayacak.

Grafik

London School of Economics Middle East Center’a göre ülkelerin olması gereken petrol geliri ve deklere edilen petrol geliri (LSEMiddleEastCenter)

İngiltere’de büyük 6’nın pazar payı (Bloomberg) Losing power dediyse iltifat etmiş.

 

Bugün AB’de ulaştırma emisyon limitleri önerisi belirlendi, otomotiv sektörünün istediği şekilde oldu. AB gaz direktifi değişikliği soru-cevabı yayınladı. Sanırım sadece denizden geçen boruhatları etkilenecek. İngiltere’de hükümetin fiyat tavanı baskısı birleşme getirdi. Altı büyük 3 büyüğe dönüşür. Petrol şirketleri şarj zincirleri alıyor. Diğer taraftan yeni enerjilerde BP’nin hayal kırıklığı da okumaya değer. ABD’de 1990’ların türbinlerinin yerine yenileri konularak %25’lere varan üretim artışı.

Özetler

İngiltere’de Prof Dieter Helm’in enerji maliyetleri raporu sonrası hükümet daha fazla görüş ve “kanıt çağrısı”na çıktı. Yani bir anlamda kamu danışmanının görüşlerini ve eklemek istediklerini de soruyor.

AB Nord Stream 2 için Doğal gaz direktifindeki değişikliğe bir soru cevap yayınlamış. Bir borunun iki ucunda farklı mevzuatlar olmaz. Şeffaflık gelecek. Mevcut denizden gelen boruhatlarını da etkiler.

Tesla, Dyson’ın elektrik araba planlarını 2 sene öncesinden biliyor. Konu sitcomluk, Dyson çalışanı Tesla’ya başvuruyor, kabul aşamasında Dyson, çalışanı çok gizli araba projesine alıyor, vize çıkmıyor, gizli yazı veriyorlar başka yerde çalışamazsın diye vs.

İngiltere’de hükümet fiyat tavanı baskısı yaparken, SSE ile Alman Innogy’nin Npower’ı perakende de birleşme kararı aldı. 11.5 milyon müşteri ile British Gas(Centrica)’dan sonra ikinci olacaklar.

Süddeutsche Zeitung’a göre Alman araba birliği başkanı Matthias Wisssman ile Alman komiser Günther Oettinger otomotiv sektörü çıkarlarına uygun hareket ederek AB emisyon hedeflerini sifonladı.Max Bölg Wind 178 m rotor yüksekliği olan 3.4 MW(GE) rüzgar türbini inşa edecek.

Suudi Arabistan resmi olarak 2016’dan beri petrol stoklarının 70 milyon varil düştüğünü söyledi ama Orbital isimli uydu görüntü şirketi marjinal olarak arttı diyor.

Çin piyasasında 400 tip elektrikli araba var iken, Avrupa’da 6 tane. AB, elektrikli araba şarj istasyonları için 927 milyon $ ayırdı. Mevcutta AB’de 130 gr/km 2015 CO2 limiti, 2021’de 95 gr/km, 2030’da da 2021’in %30 altı.

Dün ki OPEC petrol görünüm raporunun kıyaslamalı analizi Gadfly’da. Talep de bayağı iyimser hale gelmişler, ABD şeyl üretiminde de hızla artacağına ikna olmuşlar.

ABD’de 2000 öncesi rüzgar türbinleri tüm türbinlerin %12si, ama kurulu gücün %2si. Gelişen teknoloji ile eski türbinleri yeni ve daha büyükleri ile değiştiriliyor. Bir çok türbin Kalifornia’da değiştiriliyor, 1990 öncesi devreye girmiş rüzgarı güçlü yerler. Yeniler daha yavaş dönüyor.

Petrol şirketleri şarj istasyonu zincirlerini alıyor. Shell, 30000 şarj noktası işleten NewMotion’ı, Statoil ChargePoint’i, Engie 40,000 istasyonlu EVBox’u, Enel eMotorWeks’i aldı.

Petrolde büyük şirketler petrol talebinin son bulacağını ciddiye almıyor. BP, 20 yıl önce logoyu güneşe çevirip “Beyond Petroleum”(Petrol ötesi) dedi ama yılllar içinde “Back to Petroleum” (petrole dönüş) oldu. Güneş paneli işini sattı, rüzgarı satamadı. Yavaş olur bu iş modu.

Bakır en son 2011’de 10,000$/ton’u görmüştü. Şimdi Aralık 2018 opsiyonları 10,000$/ton’a işlem görüyor LME’de. Ve 2.5milyon$ kontrat alınmış, 10000$’ı aşarsa ödeme yapacak.

AB komisyonunun emisyon hedeflerinde 2030’da yeni araba satışlarının %30’u sıfır emisyonlu olsun olumlu, ama hedefleri ıskalayanlara ceza konularında efektif değil. Eleştiri ağır ama..

Grafikler

Emtiaların getirileri (Goldman Sachs)

Değişik güç sistemleri araçların işletme maliyetleri ve emisyonlar (CarbonCounter)

Bugün çok rapor vardı. En azından raporları açıp page-down yaparak son sayfaya kadar göz atıyorum. IEA Dijitalleşme raporu çok ilginç geldi, OPEC World Oil Outlook yayınlamış, veriler açık. Vakit ayırıp “Elektrik Piyasa Tasarımı” makalesinin %60’ını okudum. Nature Energy makalesinde ise enerji sektörü ile davranışsal bilimden, tüketicileri nasıl akıllı sistemler yerine email ve davranış ile elektrikli arabalarını şarj yöntemlerine ikna var. COP23’te en fazla delege Afrika ülkelerinden. Petrol ve dolar korelasyonu pozitif yönde güçlendi. Artan petrol fiyatları ABD tüketicisinin hızla artan talebine ne yapacak bakalım.

Özetler

Petrol fiyatları tekrar yükselişte. Art Berman’a göre, her ne kadar kasırgalardan da olsa, ABD’de Ağustos-Ocak döneminde 1.4 mv/g düşen talep şimdiden Ağustos-Ekim’de 1.2 mv/g düştü. Yüksek fiyatlar ABD tüketicisini de vuruyor, petrol ihracatı da artıyor.

OPEC’in dünya petrol görünümü(WOO) raporu çıktı. Verilerde indirilebiliyor (data download kısmı).

Petrol dolar ile iki yıldır en yüksek pozitif korelasyonu görüyor. Petrol üretici ülkelerin bir çoğu ise en zayıfını.

Rolls Royce dahil bazı firmalar küçük nükleer santraller peşinde, İngiliz bakanlar da destekte. 300 MW’lık.

Almanya’da Yeşiller, kömür ve içten yanmalı motor son tarihlerinde geri adım atmaya hazır. Merkel söz verdiği emisyonları tutturamadığından ve linyitten kötü örnek diyor yazar. Siemens Gamesa 6000 kişiyi işten çıkaracak. Hindistan piyasasındaki duraklamadan gelir kaybı var.

COP23’te en fazla delegeyi Fildişi sahilleri(492), Gine (355), DRC Kongo(340), Kongo(308), Fas(253), Avrupada en fazla Almanya 230, İngiltere 45, ABD 48.

AB’de toplam imalat %4.4 büyürken Norveç’te %0.2 büyüdü. Petrol ve gaz sektörü etkisi.

Avrupa eğer 2C için karbon bütçesini tutturmak istiyorsa doğal gaz bağımlılığından da kurtulmalı. LNG ise sıradan gaz kullanımına göre %20 daha fazla emisyon salıyor.

Texas piyasasında kömür santrallerin devreden çıkması fiyatları yükseltebilir ve rezerv marjlarını azaltabilir. Gelecek yıl 5625 MW fosil kapasite devreden çıkıyor.Marj Ercot hedefi %13.75’in altına düşecek.

(Makale – Nature Energy). Şeytani bir makale, elektrikli araba tüketicileri diğer tüketiciler gibi genelde ilk buldukları durumu değiştirmiyor, doğrudan çoklu tarife ile başlat, baştan email açıyorlar o sırada uyar… Bu davranışsal bilim çok acımasız, hani sayaçla uzaktan kapatacaktık.

(IEA Rapor) Dijitalleşme.. 3D yazıcıların etkisinde, uçak üretiminde 20000ton/yıl çelik talebini düşürü, yakıtlarda %6.4 tasarruf sağlar(s54). Elektrikte bağlantılanmak ile veri ve analitikbaşta geliyor (s77) Dünyada talep yönetiminde 2040’da 185 GW esneklik imkanı var.

Bütçe açığı ve çok hevesli yatırımlar ile Suudi Arabistan petrol fiyatlarındaki esnekliğini kaybetmiş, belirli fiyatların üstünde petrol fiyatına mahkum hale gelmiş olabilir.

Saudi Aramco’nun petrol rezervlerinin bağımsız sertifikasyonu 2017 öncesinde bitirilemeyebilir.

(Makale-Oxford Review of Economic Policy)Elektrik piyasa tasarımında, önemli noktalar. İki piyasa mimarisi var: entegre model (ABD doğu yaka), borsa modeli (Avrupa). Amaçlar kısa ve uzun dönemli verimlilik. PJM ve Ercot’u anlatıyor. Conclusion’dan önceki bölüme dikkat.

İtalyan hazinesi %4.34 hissesine sahip olduğu Eni hisselerini borçlarını ödemek için satabilir.

Grafikler

1990’dan günümüze büyük petrol arz kesintileri (Christopher Johnson)

ABD’de petrol talebi beklenenden hızlı düşüyor (Art Berman)

 

 

“Energy Matters” sitesindeki haftalık bültenden, görmediğim haberlerin özetleri burada. SaxoBank’a göre Suudi içişleri petrole risk premiumu ekledi. COP23 haftaları başladı, 2 hafta firmalar yeşil açıklamalar yapacak, HSBC ile başladı. Alman araç üreticileri yüksek hızlı şarj için ortak girişim kurdu. Kayıtzincirinde büyük hareket BP, Shell, Statoil, ING, SG ortak platform deneyecek. Glencore dosyalarından Kongodaki bakır madeni çıktı. Shell asfalt ve kimyasallarda büyüme bekliyor. Dieter Helm raporunun etkileri devam ediyor: eğer dekarbonizasyon, düşen doğalgaz fiyatlarına rağmen artan yenilenebilir maliyetleri ile faturaları şişirirse, demokratik desteğini kaybeder.

Özetler

Geçen hafta Baker Hughes kule rakamları 8 düşerek 729 oldu. Brent haftalık %2.7 değer kazandı. Yarın API raporu, Çarşamba EIA, Perşembe gaz stokları, Cuma kule rakamları.

COP23 başlıyor, 2 hafta sürecek. ABD’ye, kömür desteğinden dolayı mutsuzluk var. Haftaya boyu yeşil açıklamar bekleyelim.

Petrolde Suudi arabistandaki yolsuzluk operasyonunun etkileri hissedildi.

Tennet (Hollanda ve Almanya şebeke işletmecisi), evlerdeki depolama hizmetlerini birleştirerek kayıtzinciri temelli şebeke dengeleme pilot projesini 6 ay uygulayacak(2018 ortasına kadar)

Alman araç üreticileri yüksek hızlı şarj ağı(HPC) kurmak üzere IONITY adlı ortak girişim kurdu.

Avrupadaki arabaların reklamda belirtilen tüketim ve emisyonları ile gerçek arasında %42 fark var. 8 Avrupa ülkesinden, 1.1 milyon araç ile ilgili 14 ayrı kaynak kullanılmış. Bu fark 2001’de %10 civarında. Uluslararası inceleme de burada. Japonya, ABD’de parlak değil.

Appleby hukuk bürosunda Glencore’un özel bir odası varmış. Glencore dünyanın en büyük madencilik ve tarım devlerinden, 170 milyar $ gelir ile Fortune500’de 16ncı. Kongo(DRC)’de bakır madeni işinde devlet imza hakkını 580 milyon $’dan 140 milyon $’a halletmişler.

HSBC, 2025’e kadar 100 milyar$ sürdürülebilir finans ve yatırım sözü verdi. 2025’te %90, 2030’da %100 elektriğini yenilenebilirden sağlayacak. Termal kömüre(metal üretimi için kullanılan metallujik kömüre devam) yatırım azaltma.

Shell’e göre asfalt’ın ve polimer ile plastyik üretimindeki kimyasalların ekonomik ikamesi yok. 2025 gibi petrol istasyonlarındaki satışın %20sini elektrikli arabalardan bekliyor. 20 rafineride 2.6 mv/g, 15 petkem tesisinde 6.2 mv/g işliyor. Asfalt, plastik ve kimyasallar gelişecek.

Dağıtık üretim arttıkça, geleneksel elektrik rezerv kapasite marjlarını kıyaslamak daha az kullanışlı olacak. Bu yüzden National Grid yeni bir kapasite marjı hesabı belirledi. İletim bazlı %11.5, talep bazlı %10.3 kapasite marjı var.

İngiltere’nin başbakan tarafından “İngiltere’nin bozulmuş enerji piyasası” dediği piyasa yapısına Dieter Helm raporundan bir cümle : “yüksek maliyetler sadece haneler ve işletmeler üzerinde gereksiz bir yük olmayıp, karbonsuzlaştırma için geniş demokratik desteği de aşındırıyor”.

BP, Shell ve Statoil, Gunvor, Mercuria, ABN Amro, ING, Societe General, 2018 sonundan itibaren kullanılacak bir kayıtzinciri (blockchain) tabanlı ticaret sistemi planlıyor. İdari operasyonel risk ve fiziksel enerji ticaret maliyetleri ve izlenebilirliği arttırmayı hedefliyor.

Finansal işlemlerde tarımdan çıkan enerji ve metallere girdi. Hampetrolde net uzun pozisyon 2017 zirvelerinde, 7 Mart’tan beri en yüksek seviyede.

Grafik

SaxoBank sunumda COT raporuna(ABD CFTC) göre emtialarda finansal işlem pozisyonları(Saxo)

Genelde hafta sonu başkalarının özetlerine bakarak neleri atladığıma bakıyorum. Özellikle Pazar günü Euan Mearns’in Energy Matters’da “Blowout Week” serisini takip ediyorum. Aşağıda bende yer almayan ama energy matters’ın haftalık değerlendirmesinde yer alan başlıklar var.

30 Ekim-4 Kasım Neleri Atlamışım?

Bu sıralar ABD şeyl üretimi “basınçlı pompa ekipman azlığı” yüzünden üretim sınırlamaları yaşıyor. 2018’de de şeyl büyümesini engelleyebilir

İngiltere’nin 2P petrol ve gaz rezervleri 2015 sonundaki 6.3 milyar varil petrol eşdeğerinden 5.7 mvpe’ye düştü.

ABD’de çevreci taraftaki Sierra Club’ın 3 LNG sıvılaştırma terminaline, ÇED’in yeteri kadar değerlendirme içermediği savı ile iptal davası redd edildi.

Çin milyonlarca haneyi kömürden gaza geçirdi. Ama yeterli gaz ve LNG altyapısı sorun olabilir. LNG terminalleri tam kapasite çalışıyor ve CNOOC,PetroChina ve Sinopec’in önümüzdeki 3 ay geçen yıl aynı döneme göre %30 daha fazla gaz almasını bekleniyor.

Rusya Rosatom, Nijerya’da iki nükleer santral için anlaşma yaptı. Yaklaşık 20 milyar $

Suudi Arabistan, nükleer yakıtta kendine yeterli olacak.

İran Rosatom ile 2 yeni nükleer santral inşaatına başladı.

Pakistan mevcut 1300 MW nükleer kapasitesini 2030’da 8800 MW’a çıkarmayı planlıyor.

Polonya, %90 elektriğini ürettiği kömürden nükleer ile çeşitlendirmeye geçmeyi planlıyor. 5 yıl ara ile 3 nükleer ünite, 2043’te en az 4500 MW kapasite düşünülüyor. Her reaktör için maliyet 7.2 milyar $

Hem Çin’in kömür ithalatını sınırlaması, hem de Güney Kore’nin rekor kömür ithalatı (11.3 milyon ton-Eylül-tüm zamanların rekoru), petrol fiyatlarını güçlü tutuyor.

Kanada ve İngiltere hükümetleri “Kömürü üretimden çıkarmak için[phase-out] Küresel birliktelik kurma niyetlerini açıkladı. 2025 İngiltere, 2030 Kanada’da kömüre son verilmesi planda

Çin, Kuzey Kore’den geçen seneye göre %71.6 daha az kömür ithal etti. Tonu $86’dan almış.

SaskPower, karbon yakalama ve saklama projesi yapmayacak. Gaz 60-70$/MWh’a mal olurken, CCS’li 140$/Mwh.Hükümete de önermeyecek

Danimarka hükümeti, İngiltere ile 1.4 GW Viking HVDC hattını onayladı. 1.48 milyar€, 2019’da başlayacak 2022 sonu bitecek.

ABD’de Cumhuriyetçiler rüzgar ve elektrikli arabalardaki vergi indirimini kaldıran bir tasarı önerdiler. Güneşe çok zarar yok.

Yeni Zelanda hükümeti, iklim değişikliği mültecisi vizası oluşturmayı planlıyor.

Microsoft Hollandadaki veri çiftliğini 180 MW rüzgar çiftliği ile elektriklendirecek.

Avustralya’daki Whyalla Steelworks, büyük çelik ve demiryolu üreticilerinden, enerji yoğun işlemlerini 1GW yenilenebilir ile besleyecek. 200 MW güneş, 100 MW pil, 100 MW talep yönetimi sistemi.120 MW pompaj hidro ve 480 MW daha güneş de sonra.

İngiltere’de Hinkley C nükleer santrali, 2025’te; EDF’in Sizewell C ise  ilk üretimi 2031’de yapacak.

İngiltere’de devletin anketinde yenilenebilir kullanımına destek %82 çıktı.

Fransız Engie, İngiltere’deki 3 termik santraldeki %75 hissesini sattı.

Imperial College ve Strathclyde Üniversitesi raporunda “dalga enerjisinin” çok erken ticarileştirilmeye çalışıldığı bu yüzden başarısız olduğu söylenmiş.

İngiltere Brexit sonrası çevre standartları için yeni düzenleyici kurum kurmayı düşünüyor.

ABD Enerji bakanı, fosil yakıtların yaygınlaştırılmasının cinsel tacizin önlenmesini sağlayacağını belirtti. Eğer aydınlatma olursa bu tip hareketler olmaz demiş.

Sigara izmariti hidrojen depolamada önemli ve çekici bir materyal olabilir. Hidrotermal karbonizasyonla hydrochar oluşturuyor.

Bugün en tepedeki Lazard raporları çok iyiymiş. Dün ki EAK’a Cüney Kazokoğlu 3 not düştü: “Bu SK’nın olayı IMO2020 için ama 2020’ye yetişmesi zor. Çin 10ppm mazotu değil, 10ppm mazotun üstündekileri yasaklayacak, herşey 10ppm olacak.
Bu Hindistan’da ilginç bir gelişme de petrokok’u yasaklayıp kömür ithal edecek olmaları. Petrokok kullanımı son 5 yılda her yıl ortalama %30 gibi bir oranda artıp Hindistan’ı dünyanın en büyük petrokok kullanıcısı yaptı. Fakat adamların petrokoku kömürle değiştiriyor olmaları dahi bütün bu CO2 Paris vs muhabbetinin ne kadar zor olduğunu gösteriyor. UNEP’in dün yayınlanan emission gap raporunu gördün mü?”

Özetler

Lazard firması tarafından yapılan analizde, depolamada sayacın önünde akış pilleri, üretimde ise rüzgar, doğalgaz ve güneş en ucuzu olduğunu bulmuş.

Siemens, Almanyada kömürden hızla çıkılması için çağrı yaptı. Koalisyon görüşmelerinde, içten yanmalı motorların yasaklanması ulaştırma politikasında bölünmeye yol açtı. Dronelar enerji şirket maliyetlerini düşürebilir, küresel piyasa potansiyeli 8 milyar €.

Aramco’nun halka arzında, New York’ta daha fazla para olduğundan değerleme daha yüksek olur, Londra hukuki olarak daha dost ama düzenleyicilerin kararı önemli, Hong Kong’da sorun yok ama sermaye küçük, değerleme düşük olur.

ABD’de kömürcü Peabody 7 milyar $ borçtan 2 milyar $ borca düştü. Peabody’nin Powder River basenindeki yüzey kömürü 2.5-2.75 $/mmbtu gaz ile rekabet edebiliyor. Appalachian ise 4$/mmbtu gaz fiyatı ile anca rekabet ediyor. Wyoming yer üstü adam başı 28.6 ton/saat

FERC Başkanı(ABD EPDKsı) Neil Chatterjee Bakanlığın önerdiği kömür ve nükleer destek önerisine destek verdi.

ABD Enerji Bakanı Rick Perry: Nükleerde “Sıfır emisyon”, kömür “:bana yarın rüzgarın eseceğinin garantisini verin ben varım, fakat veremezsiniz, görevimiz elektrikli açık tutmak”, enerji geleceği : “kutsal kase belki de ulusal laboratuvarda, pil depolama, dünyayı değiştirir”

EIA petrol istatistiklerindeki düzeltmelerde savunmaya geçmiş. EIA petrol üretim ve ihracatta haftalık veri toplamıyor, ithalat, rafineri stoklarda haftalık anket yapıyor. %2 düzeltme adil demiş

Geçen haftaki Gaz Asya toplantısından: yenilenebilir ve gaz diğer kaynakları geçebilir, Tayland ve Endonezya LNGde önemli talep artışları görebilir, Asya piyasasına özgü bir fiyat endeksine ihtiyaç var, politikalar ve jeopolitik önemli

Dünyadaki LNG ticaretinin %40’ı güney Çin denizinden geçiyor. Katar, Malezya, Avustralya gönderen, Kore, Japon, Çin, Tayvan alan ülkeler.

Hindistan’da gaz talebinde en büyük pay %34 ile gübre, %23 ile elektrik, %8 petkem vs. Ülkedeki ikili yapı, düzenlemeye tabi korunan segment ile LNG ithal edip fiyata maruz kalan kısım(sanayi ve özel elektrik santralleri). Talebi 2020’de 70 bcm, 2025’te 90 bcm olur.

ABD’de bir rüzgar çiftliğinde ölü tavşanlar bulundu. Birileri öldürdükleri tavşanları rüzgar çiftliğinde türbinlerin etrafına koyarak koyarak kartalları çekmeye ve kartalların türbinlere çarparak ölmesi ve rüzgar karşıtı hareketi güçlendirmeye çalışıyor demiş gibi haber.

Umman’daki 1 GW Miraah termal güneş santrali günde 6000 ton buhar üretecek ve ilk buharı üreterek Amal West petrol sahasına vermiş. Bu sayede EOR ile petrol üretimi arttıracaklar

Hindistan’da NTPC’nin1550 MW’lık Unchahar termik santralinde kazan patladı, 15:30’daki patlamada 29 kişi öldü, 100 yaralı.

Grafikler

Lazard’ın depolama maliyet analizi (Lazard)

Lazard’ın üretim maliyet analizi (Lazard)

Avrupa’da kömür santralleri ve yaşları(E3G)

Hindistan’da hava kirliliği sebebiyle bazı projelerde güneş üretimi %25 düşüyor. Güneş panel maliyetleri düşmeyi bıraktı, yükseliyor, üzerine metal fiyat artışı.  SK Energy Kore’de kükürtsüzleştirme ünitesi yapacak. Kış benzini genelde daha ucuz olmalı mı çünkü hafif ürünler var. Japonya FTC LNG uzun dönemli anlaşmalarda varış noktası kısıtı olamaz dedi, Malezyalı Petronas da karara uyacak. Brent-WTI farkı düşünce ABD doğu yakası rafinerilerinin ithalatı artıyor. Kömür piyasası Asya’da gittikçe hareketlenecek gibi.

Özetler

Güney Kore’nin en büyük rafinericisi SK Energy, 897 milyon $ ile yeni bir desülfürizasyon ünitesi planladığını belirtti. Ulsan’daki 840,000 v/g üretimi olan rafineriye 40,000 v/g VRDS(Vacuum Residue Desulfurization) eklenecek. SK’nın toplam rafineri kapasitesi 1.115 mv/g

Benzinde kış karışımına geçmek ABD’de fiyatları düşürüyor. Çünkü daha kolay buharlaşan ürünler kullanılmaya başlıyor, bu ürünler de nispeten ucuz.

Dünyanın en önemli metal borsası LME’de, tezgah üstü piyasalarda borsa fiyatı kullanılmasına bir ücret getirilmesi gündemde. Tezgah üstünün en büyük işlemcisi de JPMorgan. Tezgah üstünde 20 milyon lot işlem’de her lotta 0.5$, 10 milyon $gelir bekliyor oluyor.

Japonya’da elektrik üretiminin Fukushima öncesi %25’ini karşılayan kömür 2030’da %38’e çıkacak. Hükümet %26 tahmin ediyor.

EIA’da yayınlanan makalede, eğer Brent-WTI farkı düşük olursa, ABD’nın doğu sahilindeki rafinerilerin daha fazla ithal ham petrol kullandığı anlatılmış. Sanırım, ABD stoklarını düşürmek için birileri Brent’i yükseltiyor …..diyemiyoruz…

Petrol nasıl 60$’ı gördü, OPEC kesintisi işe yaradı, OECD stokları düştü, talep yüksek ve güçlü, jeopolitik risk artıyor, şeyl de şirketler üretim değil kar artışı ve beklentileri göremediler.

Çin 1 Kasımdan itibaren 10 ppm mazotu yasaklayacak. Traktör ve gemilerde kullanılıyormuş. 1 ppm mazot için rafineriler ithalatı arttırdı. Rusya’dan ithalat yıldan yıla %60 arttı.

Çarşambadan itibaren de Yeni Delhi civarında petrol koku yasaklanacak. 27 milyon ton petrol kok talebi var 14’ü ABD’den. Delhi’de yılda 2.2 milyon ton petcoke yakılıyor. Sıkışık olan Asya kömür piyasası karışır.

Almanya’da Doğu Almanyadaki eyalet başkanları kömürden hızlı çıkışın ekonomi için kötü sonuçları olacağını söyledi. Haftasonu Herwart fırtınasında rekor rüzgar üretimi ile fiyatlar -83 €/MWh’a kadar düştü. Normalde 37. Çevre Bakanı, SUV kullananlar değişik modellere baksın dedi

Microsoft sunucu merkezlerinde kullanmak üzere yakıt hücrelerine bakıyor. 10MW’lık, 45 milyon $’lık yakıt hücreleri deneyecek. Yakıt hücrelerine yatırım kurumuş.

Japon adil ticaret komisyonu (FTC) Japon alıcıların uzun dönemli LNG kontratlarının varış noktası kısıtı olamayacağını söyledi. Malezya Avustralya’dan sonra Japonyanın 2.büyük LNG tedarikçisi:15 milyon ton. Malezyalı Petronas bu karara uyacağın bildirdi.

Koruma fonları, quantum hesaplama ve bilgisayarlar ile olasılıklı portföy optimizasyonu peşinde.

FT’ye göre, güneş panel maliyetleri son 6 ayda düşmeyi bıraktı hatta 0.3$/W’dan 0.35$/W’a çıktı.Antidumping kararları sebebiyle. Ayrıca metal fiyat ve vergileri…Hindistan özelinde hava kirliliği güneş üretimlerini %25’e kadar düşürüyor.

Grafik

2016,2015 LNG ticareti haritası (IEA)

Enerji haberlerinde mevsimsellik var mı? Sanırım var, yazın-baharda güneş-rüzgar, kış-sonbahar doğalgaz kömür. Kömür fiyatlarının yüksekliği, Çin’in tutumu bu sene ilginç bir deney olacak, Çin’de kış tedbirleri artmış. Almanya, AB bizi bölgelere böler diye apar topar geçici hükümetle “elektrik sektör reformu” yapacak, Almanya iki ayrı piyasa bölgesine bölünmesin diye. Seneye Avrupa’da jet yakıtlarda yenilenebilir yakıtlar başlayabilir. İtalyan Eni’de petrol ve gaz görünümünün ikinci cildini yayınladı. Chevron Wheatstone ilk LNG kargosunu gönderdi. Dünyada su tarifeleri enflasyonun iki katı artıyor.

Haberler

Dünyadaki elektrik üretimi için kullanılan kömürün %70’i Asya’da. Ama Noble’ın çöküşü sonrası gelecek kömür kontratları öldü gibi. Glencore’da Avustralya’nın kömür ihracatının 4’te 1’ini yapıyor. Fakat Glencore ikili anlaşma çalışıyor, ICE’da 290,000 ton kontrat dönmüş geçen ay

Suudi Arabistan yerli gazın payını arttırmak istiyor, bu arada doğalgaz da ihraç etmeyi planlıyor. Haberi bir daha okudum, aynen böyle

Gelecek sene sonundan itibaren jet yakıtlarında %1 yenilenebilir yakıt kullanımı planlanıyor. Lufthansa 2011’de 1000 uçuşta 50-50 (kerosen-yenilenebili) denemişti.

IMF raporuna göre Körfez petrol üreticileri hala çok para harcıyor.

Almanya’da yeni hükümet kurulana kadar görev yapan hükümet hızlı bir elektrik piyasa reformunu planlıyor. Sebebi, AB ülkeyi iki ayrı fiyat bölgesine bölmeye zorlayabilir. Kanunla “bölünemez” diyecekler. Şebeke bedelleri %80-%45 artmış.

İtalyan petrol şirketi Eni Dünya Petrol ve Gaz görünümünün ikinci cildini yayınladı, petrol, gaz ve rafineri. ABD gaz üretimi %3.2 düşerken Avustralya etkisi ile dünya gaz üretimi %0.7 arttı.Gaz talebi %2 arttı. Çin %8.6 arttı.

Çin ajansına göre ilk 9 ayda, doğalgaz talebi %15.7 yıldan yıla arttı, geçen seneye göre %7.3 daha hızlı arttı. Karbon piyasa pilot denemesinde de 2013 yılından geçen aya kadar 679 milyon$lık işlem oldu. Çok proaktif bir ticaret yok denmiş.

Chevron’un Avustralya’daki Wheatstone projesinden ilk LNG gemisi yola çıktı. Tam kapasite de Wheatstone’un iki ünitesi 8.9 milyon ton/yıl LNG üretecek. İkinci ünite 6-8 aya devreye girecek

Çin’de hükümetin kömür üretimini kısmasının[konsolidasyon için] ardından Çin’in kömürünün 4’te 1’ini üreten Shanxi’de kömür diğer bölgelerde petrol ve kömür de kış hazırlıkları hızlandı.

MAN Diesel ve Turbo, Bangladeş’te 15 ağır petrol yakıtlı 15 ünitelik toplam 169 MW ürün tedarik ihalesini kazandı.

Botswana da EPDK kurdu. Botswana Energy Regulatory Authority, petrol ürünleri de kapsamda.

Çin elektrikli araba başına 15,000 $ sübvansiyon ile Norveçi takip ediyor. Çin’de bazı bölgelerde plaka ya açık arttırma ya kura yada yüksek bir bedel sonrası alınıyor. Elektrikli arabada bedava. Hali hazırda 171,000 şarj noktası var. ABD’de 45,000.

Dünyada su tarifeleri enflasyonun iki katı oranında artıyor. 385 şehirde, bir yılda %3.91 artmış. Danimarka en pahalısı 7.07 $/m3

Dünya Bankası emtia raporu (Worldbank)

Nature makale – Gelecek nesil akış pilleri

Grafikler

Eni’nin gaz ve petrol görünümünden (Eni)

Geçen cuma petrol fiyatları hızla yükseldi ve 2 yılın zirvesine çıktı. Bugün daha sakindi. İngilterede enerji tüketicileri uzun vadede markaya inovatif ürünlerden daha çok önem veriyor. Kobe Steel’de temettü dağıtmayıp tazminatları ödeyecek. California’da benzin vergisi geçen çarşamba 12 cent arttı. %üzerinden alınan vergiler ne kadar mantıklı? Petrochina 800 milyar $ değer kaybetti. Endonezya’da devlet şirketi Pertamine üretimi devam ettirecek mi? Chad Glencore yerine Exxon’a devlet hakkı satışı verecek ama Glencore’a 1.4 milyar $ borç var. Metalciler gelecekten umutlu

Özetler

Kobe Çelik skandalı sonrasında kar payı ödemeyeceğini duyurdu. Müşterilerine verdiği bakır, alüminyum’dan çeliğe, makine parça ve metallerde verilerin[kalite] sahte olduğunuitiraf etmişti. Müşteriler şikayet ederse ödeme yapmak için kar dağıtmayacak.

Chad, Glencore’a 1.4 milyar $ borcu var. Devlet hakkının pazarlığını Glencore’dan Exxon’a almaya çalışıyor. 2014’te yeniden yapılandırılan borcun yapılandırılmasından memnuniyetsizlikler var.

Petrochina dünya tarihinin hisseleri en çok değer kaybeden şirketi ve daha da dibi görüp görmediği bugün belli olacak. 10 yıl önce Şangay’da işlem gördüğünden beri 800 milyar $ değer kaybetti. Hala P/E’de Chevrondan pahalı. %82 değer kaybı, bu sırada Çin CSI300 -%73.

LME, Londra metal borsası haftası #LMEweek: metal stokları 2008 öncesine döndü, metalciler büyümeden umutlular, kurşunda kararsız, nikel de elektrikli arabaların etkisi o kadar değil.

Endonezya’nın 2014’teki 26.7 milyar $’lık petrol ve gaz geliri, 2016’da 9.2 milyar $’a düştü. Ekonomik milliyetçilik hız kazandı, 1960’larda bulunan Mahakham gaz bloğu 400 kuyudan üretimi Doğu Kalimantan’da Bontang LNG tesisine götürüyor. Şimdi Pertamine bloğu devr alıyor

California’daki benzin vergisi, benzin fiyatı artarken artıyor, düşerken düşüyor. Hem oran var hem de her sene 1 Temmuz’da maktu düzeltme var. Geçen çarşamba 12 cent artmış. Artı 2015’de bir rafineri patlamasından sonra çıkan fiyat bir daha düşmemiş, 20 cent yukarıda hala…

Rusya’nın Arktikteki Yamal LNG’nin tahminen Kasımdaki ilk gaz ihracatının alıcısı CNPC olacak. 27 milyar $’a mal olan Yamal’ın %50si Novatek, %20 Total, %30 Çinliler gibi. Projede %20 hisseyi CNPC alınca, Çinliler 12 milyar $ borç verdi. 2019da 16.5 milyon ton kapasite bekleniyor

Glencore 2011’deki 60 milyar $ halka arz yapmış. O zaman hisse 530 pence, şimdi 367 pence, geçen seneye göre %50, Eylül 2015’e göre 4 kat daha yukarıda. Bakır ve çinkoda güçlü, 6mv/g de petrol var.

Çin Pakistan ekonomik koridoru Çin’e daha fazla fayda getirecek, çünkü parayı veren Çinliler. Thar kömür madeni 3.5 milyar $ ve 1300 MW santral planlanıyor.

Hindistanlı Hinduja grubun önde gelen şirketi Ashok Leyland 400-500 crore (5 milyar inr=70-80 milyon $) elektrikli araçlara yatırım yapacak.

İngiltere’de enerji şirketleri ürün inovasyonu yerine spesifik markalaşmayı kullanıyor. Araştırmaya göre marka ile özdeşleştirme önemliymiş. İngiltere’de enerji tedariğinin %90’ı “Big Six”’de bunlardan da EDF Energy en az tedarikçi değişimine sahip.

Grafikler

Serbest erişimli LME metal stokları, 2008 krizi öncesi döneme döndü(Bloomberg)

Rusya’nın planlanmış LNG projeleri(Bloomberg)