23 Kasım 2017

Şili’de politik belirsizlik  bakırda fiyat hareketiydi, artık değil. Hindistan 2018 sonuna kadar %100 konut elektrifikasyonunu başaramayacak gibi. Karbon fiyatlarında küresel tecrübeler. İngilizler AB’den çıkıyor ama İrlanda’ya da bir fatura patlıyor. Almanya linyit bağımlılığını bitirebilir mi? Spiegel’e göre zor. Çin LNG’de ekimde yıldan yıla %95.7 artış gördü. HFI’a göre Suudi Arabistan’da yedek petrol üretim kapasitesi yok, toprağı bol olsun Matthew Simmons geldi aklıma

Özetler

Çin’in ekim LNG ithalatı yıldan yıla %95.7 artarak 3.57 milyon ton oldu. Geçen Aralıkta 3.73 ton rekorunun altında. Norveç’ten Nijerya’dan bile kargo geliyor Çine.

Bir zamanlar Şili’nin başkenti Santiago hapşırsa küresel bakır piyasası grip olurdu. 2005’te Şili dünya bakır üretiminin 3’te 1iydi. Şimdi Şili 4’te 1’e düştü. %1 olan tenör %0.5’in altına düştü. Glencore’un meşhur Katanga’sı %3.5 tenörlü.

Hindistan 2018’de 100% konut elektrifikasyonu istiyor ise, kasımdan itibaren her ay 3.3 milyon haneye elektrik götürmeli. Yıl ortalaması 0.25 milyon hane/ay.

Karbon fiyatlamada, ticaret veya vergi veya hibrit yöntem var. İdari ve düzenleyici yapı evrimleşiyor. Karbon vergisi ilk adım olabilir. Emisyon ticareti ise çifte kazanç sağlıyabiliyor. Ama diğer iklim politikası enstrümanları ile etkileşim konusunda herşey net olarak bilinmiyor.

İngiltere AB’den çıkıyor ama bundan İrlanda’da büyük zarar görebilir. Çünkü İrlanda, İngiltere hatlarına bağlı(gaz&elektrik). AB rejimi ile arasına İngiltere girecek. Hem NBP’den hem elektrik bağlantılarından, tek bir enerji piyasası olmamaktan çok etkilenecek.

Metal geri dönüşümcüleri eski pillere el attılar, cobalt lityum eski pillerde geri dönüştürülerek büyük değer üretilebilir. 2021 gibi otomotiv sektörü 30,000 ton kobalt, 81,000 ton lityum talebi görecek. CRU’da 11,600 ton kobalt demiş. Asıl kısıt kobalt’da. Kongo’dan dolayı

HFI’a göre Suudi üretimi %3 düşüyor ise, 4 mv/g yeni üretim kapasitesi de gelse de bu anca düşüşü karşılıyor. HFI çok iddialı “OPEC’te üretim düşüşü felen yok, üretimi tutamıyorlar, doğal düşüşten dolayı maksimum kapasitenin altındalar”

İngiltere’de yüksek mahkeme, çatlatma şirketi Ineos operasyonuna müdahale eden, engellemeye çalışan hapse girer kararını uzattı.”draconian ve anti-demokratik”.

Hindistan’da 1954’te kurulan Hindustan Steel’in yadigarı SAIL’(Steel Authority of India)in 6 milyar $ borcu var. 82bin çalışan. Devlet şirketi.

Almanya’da daha fazla yenilenebilir isteniyorsa güneş ve rüzgar için ekstra alana ihtiyaç olacak. Jengum’daki büyük bir redox pil, 75 hanenin bir günlük ihtiyacını karşılayabilecek. Avrupa Parlamentosu zorunlu elektrik araç şarj istasyonu kararı alırsa, 7.5 milyar €’ya mal olabilir.

Almanya linyit bağımlılığını bitirebilir mi?, Almanya’da her yıl 170 milyon ton linyit çıkarılıyor. A61 otobanı bile madencilik yüzünden birkaç kilometre öteye taşınacak. Almanya’nın linyite çevre ile dost bir son vermesi 2040’a kadar 17 milyar €. Santralleri rezerv kapasiteye alıyor regülatör.

Grafikler

Ülke fonları (Forbes via Vandana Hari)

Suudi Üretim kapasitesinde boş alan çok da yok (HFI)

22 Kasım 2017

Güneş paneli üretim artışı her iki misline çıkışta fiyat %20 düşer diye Swanson yasası aslında Robery Margolis’in teziymiş. İngiliz hükümeti 2025’e kadar yeni temiz enerji sübvansiyonları yok dedi. Almanya 3.kara tipi rüzgar ihalesi ortalama fiyat 3.8cent/kwh. Evlerde ısı kaybı kapılar %10, taban %10, duvar %35, pencereler %20, tavan %25. Çinliler elektrikli arabada frene basıp daha koordineli gidecekler. Kadın İspanya’da notere gitmiş güneş benim demiş tasdik ettirmiş, eBay’da satarken, eBay engel olmuş, kadın da eBay’i mahkemeye vermiş 2015’te olan olay.

Özetler

Swanson yasasındaki problem ne? Swanson yasası güneş panel üretim hacminin her 2 misli artışında fiyatın %20 düşeceğini söylüyor. Dick Swanson makale yazmış, ben değil Robert Margolis’in tezi demiş.

Küresel enerji depolama kapasitesi 2030’a kadar 6 misline çıkacak.Yani geçen seneki 5 Gwh’den 125GWx300GWh 2030 sonuna. 103 milyar $ yatırım olacak. BNEF dağıtım şirketi tipi pil sistemlerinin fiyatını 700$/kWh’ten 300$/kWh’e düşecek demiş. Herşey dahil(inverter vs)

İngiliz hükümeti 2025’e kadar temiz enerji projelerinde yeni sübvansiyonların olmayacağını duyurdu. Hazine tüketicileri koruma kararı aldığını, çünkü hane ve işletmelerin 9 milyar pound yıllık enerji maliyeti olduğunu söyledi.

Oman LNG’nin 10.5 milyon ton(14 bcm) kapasitesinin tamamı %75 kapasite ile çalışıyor. BP tarafından işletilen Khazzan gaz projesi 40 milyon m3 gaz üretecek. Eğer bu şekilde giderse, İran gazını sıvılaştırmaya kapasite kalmıyor.

Ercot bölgesinde elektrik talebi beklendiği hızda artmadığı görülünce araştırma yapmışlar, güneş, bolca verimlilik ve tüketicilerin akıllı sayaçlardan tüketimlerini görebilmesi bulunmuş. Houston’da 10,000 termostat ile tüketicilerin faturalarını %3 ile %10 azaltabiliyor.

İngiltere’de evlerde en fazla ısı kaybı kapılar %10, taban %10, duvar %35, pencereler %20, tavan %25 diye gösterilmiş.

2010’da kadının teki İspanya’da notere gitmiş ve güneşi -bildiğimiz güneşi- benimdir diye kaydettirmiş. eBay’de de parça parça satarken, eBay itiraz etmiş. Mahkeme de duruşma ayarlamış. Amartya Sen’in dediği gibi hukuk ve adalet insan aklının sonucu.

Almanya’nın 3.kara rüzgar ihalesi 3.8 €cent/kWh ortalam ile kapandı. 1000 MW kapasite 2.2 – 3.82 cent/kWh’e 61 kazanan oldu. Alman geçici hükümeti iletim şirketlerinin tek başlarına Almanya’yı farklı güç bölgelerine bölmesini yasaklayan taslağı kabul etti.

Almanya’da belediye elektrik şirketi WSW ilk defa kayıtzinciri temelli yeşil elektrik ticaretini İsviçreli Axpo ile başlattığını duyurdu. Tüketici, kaynağının kanıtı ile istediği yeşil enerjiyi verecek. Güneş ve rüzgar santralleri de doğrudan müşteriye erişecek. Ver oradan 2kWh güneş.

Çin elektrikli arabalarda frene basıyor gibi. 2020 gibi finansal destekleri kaldırmayı planlıyor.Gelecek sene %20 sübvansiyon kesintisi olacak. Daha çok devlet belirlediği özellikteki arabalara izin verecek diye okumak lazım. Cüneyt elektrikli arabaları durduramazsın.

ABD’nin IEO 2017 ekonomik görünümünde, OECD ülkelerinde %1.7 ekonomik büyümeye elektrik tüketimi %0.9 artırılmış, Non OECD’de %3.8 büyümeye elektrik talebi %2 arttırılmış.

Grafik

Dünyada bazı ülkelerde 1000 kişi başına klima satışı ve satış büyümesi (IEA)

Swanson yasasının nesi var (IEEE)

21 Kasım 2017

 

Almanya’da tedarikçi değiştiren sayısı 4.6 milyon olmuş. Avustralya La Nina uyarısı yapmış, daha çok yağmur olabilir, yani kömür madenlerini su basarsa küresel kömür fiyatları çıkabilir. Glencore’un Kongo’daki maden için kurduğu şirkete Kanada devleti denetim başlattı. Verideki detay, Suudi Arabistan daha az ham petrol ihrac ederken daha fazla ürün ihraç ediyor. Twitter’da Suudi Arabistan ham petrol ihracatı en düşük seviyede denen çalışmalara dikkat. Rosneft, Rusya’nın Çin ilişkilerini daha da güçlendiriyor.

 

Özetler

 

Alman düzenleyici Bundesnetzagentur 2017 yılı enerji izleme raporunu yayınladı. Yenilenebilirde 13 ihale yapılmış, hepsi de maliyet düşüşü gösteriyor. 2015 ihalesindeki kapasitenin %90’ı yapılmış. 4.6 milyon tedarikçi değiştiren tüketici olmuş.

 

Avustralya meteoroloji ofisi “La Nina uyarısı” yayınlamış. La Nina’da Avustralya’da sıcaklıklar düşüyor, yağmur artıyor.

 

İngiliz Uluslararası Ticaret Bakanlığı Brezilya hükümetine, BP ve Shell’in ülkedeki blokları alması için lobi yapmış.

 

Glencore’un en büyük bakır madeni olacak ve 2019’da devreye girecek Kongo’daki Katanga madenciliğe Kanada düzenleyicileri de denetim başlattı.

 

Suudi Arabistan’ın ham petrol ithalatı 6 yılın en düşüğünde, fakat petrol ürünleri ihracatı 1.55 mv/g ile tüm zamanların rekorunda. Veriye daima detaylı bakmak gerekir.

 

Uber Volvo’dan 24,000 XC90 alma yolunda, bunlara kendi teknolojisi ile otonom sürüş kazandıracak. 1.2 milyar $ yatırım.ABD taksi piyasası yıllık 40 milyar $. UBER piyasa değeri 60 milyar $.

 

Gaz fiyat anlaşmalarında fiyat değerlendirmelerinde informal görüşmeler esnasında dikkatli olmak, “without prejudice” ile iletişim tavsiye ediliyor.

 

(Nature Makale) Her ne kadar BM’nin Sürdürülebilir Kalkınma hedeflerinin 7ncisi enerji ile ilgili gözükse de (SDG7), yazarlar aslında toplam 17 SDG’deki 169 hedefin 143’ü ile SDG7’nin sinerji içinde olması gerektiği,kısaca enerji sistemlerinin hedeflere ulaşmayı etkileyeceği bulunmuş.

 

Büyük emtia tacirleri hacim arttırarak ancak marjlarını yükseltebilirler. Vitol ve Mercuria Noble’ın enerji ticaret birimlerini aldı, Glencore’da tahıl taciri Bunge ile birleşme peşinde. Sektörün brüt marjı (maliyetler çıkmadan) 44 milyar $. Emtia sınıfı başına 500milyon$’dan az.

 

Dünya Enerji Konseyi 2017 Trilemma raporu yayınlandı. 3 trend: Dekarbonizasyon, dijitalleşme, dağıtıklaşma, Dağıtık sistemler sadece kaynak değil yeni aktörleri de oyuna sokuyor. Sistem güvenliği daha fazla kaynakla sağlanabilir.

 

GE 10.1 milyar $’a Fransız Alstom’u, 7.4 milyar $ Baker Hughes (petrol sahası hizmet sağlayıcısı) aldı. Şimdi çekirdek/ana işlere kadar küçülecek. Eski CEO(Immelt), biri bozulursa diye iki jetle yolculuk yapıyormuş. Daha 20 milyar $’da varlık satacaklar 2 yılda.

 

Rosneft ortaklarından CEFC Çin enerjiye önümüzdeki 5 yılda 61 milyon ton (240bin v/g) petrol sağlayacak. CEFC, Rosneft’in %14.16sını 9.1 milyar $’a almıştı. Geçtiğimiz 18 ayda Çinli şirketler Rus enerji projelerine 15 milyar $ harcadı.

 

2015 öncesi petrol modellerinde çok büyük talep artışı beklenmiyor daha 1 mv/g civarı yıllık küresel artış öngörülüyordu. 2015-2017 arası talep artışı ise 1.8mv/g. 2017 1.6 mv/g. Kısaca 50$/v petrol üreticilerine çok para kazandırmıyor, bir arz eksiği ile karşılaşabiliriz dedi.

 

Hindistan doğalgazın ülkedeki payını %6.5’dan 2030’da %15’e çıkarmak istiyor. Bugün ki 50bcm’den 2022’de 70 bcm, 2030’da 100bcm’e çıkaracak. Çin’de 2016’ya %45 daha fazla LNG aldı.. FGE 2020’de 20 milyon ton fazladan 2025’te 50 milyon ton eksik bekliyor.

 

Hindistan petrol şirketi IOC, 26500 akaryakıt bayisinde elektrikli araba şarj işine girecek. Hedef %50 pazar payı.

 

Avrupa Birliği çağında bina otomasyon ve kontrol sistemleri (BACS) gelecek 20 yılda 1.3-2.1 milyon ilave istihdam sağlayabilir. Enerji tasarrufu, emisyon, tüketici faydası da artıları.

 

Grafik

 

JODI veritabanından verilere göre Suudi Arabistan’ın ham petrol ihracatı düşerken petrol ürün ihracatı artıyor (Sammy Six)

 

20 Kasım 2017

Geçen hafta yoğun geçti, bu hafta ham petrolün seyrine bakacağız, nefes tükendi mi, yoksa güç var mı? Yutulabilir sensörler için mürekkep balığından pigment. Jamaica’daki alüminyum tesisi Noble’ın geri kalan en değerli varlıklarından olabilir. Çin’in çevreci politikaları küresel enflasyona sebep oluyor. Centrica genel tarife (SVT) yerine acil tarife getirecek. Japonya yarın güneş açık arttırma sonuçlarını açıklayacak

Özetler

Geçen hafta, enerji piyasalarında, petrol beş haftadı ilk defa fiyat düşüşü gördü, WTI-Brent farkı 6$’a düştü. EIA bir kez daha ham petrol stoklarında ve üretimde artış bildirdi, genel duygu ve düşünce boğacı.

Mürekkep balığının pigmentlerinden yapılan piller insan vücudunda çözünüyor, zehirli etkileri yok. Prototip pil, balıktan melanini anot, manganoksiti katot yapıyor. Tıpta kullanılacak, lityum piller gibi performanslı değil ama toksik değil, yutulabilir sensör haplar için.

Çin’in illegal kömür madenlerini, çelik ve alüminyum üreticilerini kapatma çabaları, küresel enflasyona sebep oluyor. Çin kaynaklı ürünlerin fiyatı artıyor, küçük üreticiler kayboluyor ve Çinli firmaların (Alüminyum-Endonezya) bir kısmı da ülke dışında yatırım arıyor.

Çin kömür sektörü 4 milyon kişiye doğrudan istihdam sağlıyor. 1990’da 446 milyon ton kömür kullanırken şimdi 2.8 milyar ton. Çin dünyada her gün tüketilen enerjinin %25’ini, kömürün %50sini kullanıyor.

27 Ekimde, Pakistan hükümeti, fuel oil ile çalışan elektrik santrallerin Pencap’taki hava kirliliği ile mücadele için üretimi durdurmalarını istedi. 18 santral 22,000ton/gün’den 3400 ton/gün’e düştü.

Trafigura, petrol ve metal stoklarını göstererek finansman peşinde. Birşeyi alım fırsatı gördüler herhalde

2.55 milyon fincan kahve bir Londra belediye otobüsünü bir yıl çalıştıracak biyoyakıt kaynağı.

Petrol ve gaz ticaret işini sattıktan sonra, Noble’ın en pahalı varlıklarından biri Jamalco, Jamaika’da bir alüminyum tesisi ve liman vs. En büyük maliyet kalemi fuel oil. Maliyeti 280-290$/ton alüminyum, fiyatlar 450$ civarı. Disney’in Jamaika kızak takımı filmine de atıf var

Japonya yarın ilk büyük güneş açık arttırma sonucunu açıklayacak. 500 MW toplam hacim, 2MW minimum pay. Japonya elektriğinin %5’ini güneşten üretiyor. 2019’da 63 GW’a erişecek.

İngiltere’de Centrica SVT(standart değişken tarife)’ye son verecek. Bu tarife tedarikçi seçmeyenlerin tarifesi. Onun yerine Centrica bir 12 aylık çıkış ücreti olmayan “emergency”(acil) tarife oluşturacak. Yeşil bedellerin de vergi ile genelleştirilmesi isteniyor.

Sun’a bakılırsa, İngiltere’de haftaya tek kullanımlık plastiklere vergi geliyor.

Çin’de elektrikli arabalara özel yeşil plakalar daha fazla şehirde yaygınlaşıyor. 5 bölgeye ek 12 şehirde daha yeşil plaka var. Çin’de 1 milyon aracın, 825000’i tam elektrik, 193000’i prizli hibrit.

Arjantin iflas ettiğinde Elliott fonunun parasını almak için Arjantin’i heryerde dava eden, sıkıştıran Jay Newman’a göre Venezüella’daki PDVSA’nın borçlarının hiç değeri olmayabilir. Hükümet olan tüm anlaşmaları da başka şirkete verir. Çünkü petrol devletin, PDVSA işletmeci

UKERC’nin 2017 İngiltere enerji politikası değerlendirmesinde, 2016’da ülkedeki enerji tüketiminin %40’ı, elektrik üretiminin %41.7si olan doğalgaza “Temiz Büyüme Stratejisinde”, 165 sayfada 5 defa yer verildiği söyleniyor.

17 Kasım 2017

Tesla hem eski aracın yeni modelini hem de çekiciyi tanıttı. Bence Roadster, hızlı-lüks araba kategorisindeki sürpriz Tesla’da öze dönüş. GE, Baker Hughes’ı aldıktan 4 ay sonra elden çıkarıyor. Nordic elektrik piyasası 1999’dan beri en düşük ticaret dönemini yaşıyor. İngiltere’de dizelin desteklenmesinin sebebi hükümeti dizel sürücülere kötü göstermemek gibi neymiş. Bay Lityum denilen adama göre 2025’te elektrikli araba penetrasyonu en fazla %5 olur, çünkü Lityumda yeterli yatırım olmadı diye anladım.

Özetler

Mr Lithium denilen Joe Lowry (neden denildiğini bilmiyorum) göre 2025’te %5 elektrikli araba penetrasyonunun ötesi yalan. 2021’den önce sektörün 6 milyar $ yatırım yapması gerek.

ABD’de NERC’in GridEx çalışma toplantısındaki simulasyonlarda, emaillerle gelen yeni haberler ile katılımcılar güvenlik durumunu yönetmeye çalıştı. Bir de sanırım yöneticilere yönelik ayrı bir eğitim var. CMA(Cyber Mutual Assistance) önemli

Engie’nin LNG varlıklarını Total 1.49-2 milyar $’a aldı. Bunun içinde ABD Louisiana’daki Cameron LNG’de %16.6, Mısır’daki Idku LNG’de %5 hissesi de var. Engie’nin 10 LNG tankeri vardı, Total’ın toplam 13 tanker oldu.

GE, Baker Hughes’ı 4 ay önce %62.5’unu almıştı. Şimdi, GE’nin yeni CEO’su Baker Hughes’dan kurtulmak istiyor. Baker hughes ile GE petrol-gaz birimi birleşince 35 milyar $’lık şirket oluştu. Yeni CEO’ya önerim “Enkaz devraldım”

Tesla’nın yeni arabası, yani yeni kasa Roadster, 0’dan 100’e 1.9 saniye, ortalama Formula 1 aracından hızlı ama 2020’de. 200,000$’a bu özellikte araçlara göre ucuz. 200 kW pil, 970 km menzil.

Tesla çekici ise 30 dakika şarj ile 640 km gidiyor. Tam ağırlık 36 ton, 800 km gidiyor. 0’dan 100’e 5 saniye kargosuz 20 saniye kargolu.

Almanların %64’ü kömür santrallerinin kapanmasını istiyor. Siemens de elektrik ve gaz bölümlerinde 6900 kişiyi işten çıkaracak. VW’de 2025’e kadarÇin’de elektrikli arabalara 10 milyar € harcayacak.

Dünyanın en eski elektrik piyasasın olan Nordic’te (öyle yazmışlar) ticaret 1999’dan beri en düşük noktasını vurdu. 1 Mwh, 3 kereden az ticarete konu oldu. 10 yıl önce 8 kereydi. 15 fiyat bölgesi varmış. Nasdaq Mwh ticaret başına 0.5 cent alıyor.

İngiltere’de dizel araç sayısı 2000’lerde 3 milyondan, şimdi 12 milyonlara çıktı. 2001’de yeni vergi sistemi sunulduğunda dizelin hava kalitesine etkilerini biliyormuş. Sebep hükümetin dizel sürücüleri cezalandırıyor gözükmek istememesi..

Avustralya’lı petrol ve gaz üreticisi Santos 9.5 milyar$’lık teklifi reddetti. Queensland’e Gladstone LNG, Papua New Guinea LNG projelerindeki paylarını hedef alıyor. PNG en düşük maliyetli yatırımlardan biri.

 

 

16 Kasım 2017

Bugün Amrita Sen’in 2.5 dakikalık videosu size yeter, artık petrolde stoklar da azaldığından tampon kalmadı, jeopolitik daha sert fiyatlanır, seneye daha sıçramalı fiyat görürüz demiş. Columbia’nın LNG raporu çok iyi görünüyor, talep tarafında yeni ithalatçılar hızla tesis kurup(FSRU gibi) hızla talep oluştururken, arz bunu kestiremeyebilir, yani bir anda açık da olabilir, fazla da.

Özetler

Columbia’nın LNG raporunda, yeni ithalatçıların piyasayı şekillendirdiği söylenmiş. Sonucu okudum, ithalatçıların tesisleri daha çabuk kurması ve yatırım yapıp yapmayacakları belirsizlikleri talep kestiriminde sorun olur demiş. Bakmışsın LNG yok.

ABD’nin propan(LPG) ihracatı 1 mv/g çoğunluk doğu Asya, 2.3 mv/g akaryakıt ihracatının yarısı benzin yarısı orta damıtılmış ürünler(dizel).

GE havacılık, sağlık ve elektriğe yoğunlaşacak. Planı açıklayınca hisseleri %7 düştü. GE büyük gaz satışı türbin satışlarını 2017 için 40’dan 30’a, 2018 için 75’ten 65’e düşürdü. Yenilenebilirde gelir %13 arttı ama marj yok.

RAND’ın otonom araç raporunda iki senaryo çalışılmış. Otonom araçların mükemmele yakın olması (%90 güvenli) veya ortalama sürücüden biraz daha iyi (%10 güvenli). Otonom araçlar ne kadar erken hatta mükemmel olmadan devreye alınırsa o kadar çok trafik kazası ölümü engellenir.

Venezuella pazartesi 200 milyon $ borcunu ödeyemedi ve S&P Venezülla’nın iflasını açıkladı. 1.9 mv/g üretimi var. Bir sene öncesine göre 240,000 v/g düştü. Çinliler borçta sabrı kalmadı. Ruslar avantaj görüyor ama borç ödenemeyince Rosneft hisseleri de %4 düştü. Tüm petrol sistemi için risk

Intel Cyberhawk ile kullandığı drone da, 1-5 milyon $/gün gelir kayıplarını engelleyecek şekilde gaz terminallerini denetleyebilir.

Tayland’ın en büyük kömür madencsi Banpu’nun fonlamasıyla yatırım yapan şirketi Kalnin Ventures, “insanlar gazla ilgili mesafeli, bu iyi biz onların mesafeli olmasını isteriz”. ABD’de 355 kuyuda üretiminden portföyü var, az risk yeter bize diyor. Para Tayland’dan sanırım.

Yorumlarını kaçırmadığım Energy Aspects’den Amrita Sen: Irak 300,000 v/g üretim düştü, İran üretimi arttıramıyor , Venezüella üretimi düşüyor, stok düştü, üretim kapasitesi de çok yok. Bir tampon kalmadığından jeopolitik daha önemli olacak.

Norveç’in varlık fonu 1 trilyon $ değeri ile petrol ve gaz stoklarından çıkmayı önerdi. Aramco IPO(halka arzına) kötü haber.

Brezilya’nın üretimi ilk 10 ayda 155,000 v/g artarak 2.6 mv/g’e geldi. 2.8 mv/g’e üretimi artarken, talebinin de 1.78 mv/g’e çıkması bekleniyor. Brezilya’dan uzak Asya’ya VLCC ton-mil (deniz taşımacılığı) talebinin yılda %8.4 artması bekleniyor.

“Yanlışlığı ispatlanamayan hiçbir fikir bilim değil” dizi-bilime felsefeci yorumu.

Grafikler

Önemli üretici ülkelerdeki zirve üretimlerden uzaklık (EnergyFuse)

LostProduction

12 gelişen LNG ihracatçısının ithalat tesis tipi (CGEP)

 

15 Kasım 2017

Dünki fiyat düşüşü stoklar ve IEA petrol piyasa raporundan. Hollanda’da Groningen gaz sahasından üretim enaz 1 yıl aynı kalacak. Statoil tacirleri propan piyasasını manipule etmekten 4milyon $ ceza aldı. Foreign Policy’nin Almanya manşeti çok ağır:”Almanya kömür yakan, gaz içen iklim değişikliği münafığı” . İnsanların %42si bir daha hack edilmemek karşılığı alkolü bırakırım demiş. İngiltere’de elektrikten gaz(hidrojen) proje fizibilite hazırlama için devletten destek aldı. İtalyan piyasasında perakende rekabet için 3 kural.

Özetler

Brent ile WTI arasındaki fark 2018 ilk çeyrekte 6$/varil, ikinci yarıda ise 4$/varil’e düşecek. 2017 ilk 8 ayda WTI 2$ daha ucuzdu ama Eylül Ekimde bu 6$’a çıktı. ABD’de üretim artışı ile bu üretimi tüketim noktalarına taşıyan altyapı arasındaki faz farkı sebep.WTI Asya’ya 0.5$ daha

İngiltere’nin kuzeyindeki gaz dağıtıcısı Northern Gas, ITM Power ile birlikte 50 MWh elektrikten-gaz projesi hidrojen depolama fizibilitesi hazırlayacak.

Hollanda danıştayı, Groningen’in 21.6 bcm/yıl gaz üretim kotasının şimdilik kalmasına izin verdi. Ama ekonomi bakanlığı 1 yıl içinde daha yeni ve iyi politika yazana kadar. Groningen’in üretimi 2013’te 54 bcm’di. Depremler sonrası üretimi kısıtlandı.

Dünyanın en büyük özel yatırım/sermaye firması Carlyle Group, 1 milyar $ ABD dışı petrol ve gaz yatırımları yapacak. Fonun ismi Regalwood Global Energy. Petrol fiyatlarına ve gaz talebine güveniyorlar demek.

Merkel, COP23’de hayal kırıklığına sebep oldu. Merkel, İklim Şansölyesi olarak biliniyordu. Almanya 2020 hedeflerini tutturamıyor. Kömürle ilgili olarak koalisyon görüşmelerinde “sosyal sorunlar ve işler, örneğin kömürü azaltırken, karlılık ve enerjinin uygun fiyatlı olması” gündemde

Yale Çevre 360’da Almanya’nın kendini yeşil görmesi ile hızlı, gaz yutan arabaları sevmesi uyuşmuyor deniyor. Ülke 5GW kömür santrali kapatsa 2020 hedeflerini tutturabilir. Doğru enerji dönüşümü GSYİH’in %2si oranında yatırım istiyor.

Foreign Policy çok çok ağır manşet atmış: “Almanya, kömür yakan benzin içen iklim değişikliği münafığı”

İtalya’da perakende elektrik piyasası serbestleşmesini yönetmek sunumu ilginç. Tedarikçi değiştirm %8.7, en büyük perakendeci %73 payda. Öneriler adım adım ilerle (3 yıl geçiş), asimetrik düzenleme(%73’ü yıl yıl düşür), doğru anladıysam zorla gibi toplu değişim..?!#+!

Dün ki petrol fiyat düşüşü IEA petrol piyasa raporu ve API’nın haftalık stok rakamlarından etkilendi. API stoklarda 6.5 mv/g artış gördü. Zaten Ocak ve Aralık 2018 farkı da zayıflamış.

İdeal dağıtım tarifesi noel baba gibi, yani yok. Ama tasarımında iki metrik var Verimlilik ve Adillik. Fakat teknoloji maliyetleri ve şebeke durumu sistemi değiştiriyor. Mesela güneş şebekeden kWh’i, pil kW’ı azaltıyor.

Kuzey Kore’nin ABD’e EMP (Elektromanyetik Şok Saldırısı) saldırısı yapması ihtimali Beyaz Saray’a iletilmiş. Beyaz Saray’da böyle bir komisyon kurulması da istemiş bir thinktank.

İnsanların %42si bir daha hack edilmemek için alkolü bırakmaya razı.

Statoil, propan piyasasını manipule etmekten 4 milyon $ ceza aldı. Argus FEI propan fiyatını yükseltmek için kargo talebini şişiriyor, Kasım penceresinde yüksek talep ile fiyatı yukarı itiyor.

Angola’da Başkan değişince, Angola petrol şirketinin başındaki eski Başkanın kızını görevden aldı.

Grafikler

Çin’in 2000-2016 enerji kaynakları talep artışındaki payı (Bloomberg)

 

 

14 Kasım 2017

Bugün IEA petrol piyasa raporu ile armada gemisi WEO yayınlandı. AB gaz pazarı ile ilgili değerlendirmeler ilginç. Petrolde yüksek fiyatlar ve daha ılık kış sıcaklıkları sebebi ile talep aşağı revize edilmiş. Ben petrolde WTI-sondaj arası 4 ay var ise, Şubat’ta jeopolitik bir kırılma olmazsa fiyat düşüşü bekliyorum. Beklemek bedava nasıl olsa. Bugün de Brent iyi düştü. Ama kar satışları, tekrar canlanabilir. IEA raporu mu Brent contangoya gitti o mu anlarız. Thierry Bros’a göre gazda uzun dönemli ekonomik fiyat 5.5$/mmbtu.ABD’de Murray’ın kömürdeki etkisi ve politika yaptırma ilişkileri, 11 Aralık’ta FERC kararını bekleyeceğiz.

Özetler

CSIS’ın podcastinde ABD enerji bakanlığının “ulusal laboratuvarları”:17 DOE laboratuvarı var, 16sı kontratla yönetiliyor. Arpa-e ise büyük sıçrayış ajansı. ABD’deki ilerleme için anahtar varlık(taçtaki baş mücevher).118 Nobel ödüllü adam çalışmış veya tesisleri kullanmış.

Küresel madencilik sektörü düşük karbonlu bir geleceğe geçişte anahtar bir rol izleyecek. Madencilik sektöründe de “çevresel ayakizini” düşürme çabası var. 4 konu var: yenilikçilik artmalı, ürün çeşitliliği, ekolojik risklerin değerlendirilmesi, değer zinciri entegrasyonu.

Suudi-Rus kankalığı devam etmez ise, petrolde kontratlarda satış görülür. Piyasa dengeleniyor dense de, pazar savaşı havası olmamalı.

Avrupa’da 2040’a kadar elektrik sektöründe gazın kullanımı azcık artacak. 110 GW yeni gaz santrali eskisinin ve kömür ile nükleerin yerine geçecek. Toplam talep de sabit gibi. ABD LNGsi ile Rusya boru gazı birlikte yaşamayı öğrenecek. Fiyat savaşı kimsenin faydasına değil.

Thierry Bros Oxford Energy’deki sunumda, slayt 6’da, Avrupa’ya ABD’den LNG girişini engellemek için Rusya fiyatı grafiğinde sanki bu savaş simule edilmiş gibi göstermiş. 5.5$/mmbtu(1000m3 için x35)’de uzun dönemli ekonomik, 4.5$ fiyat savaşı

(Makale) Rusya kısaca, Suudi Arabistan gibi gelecek fiyatlarda belirsiz ile kendi avantajına durumu çevirir mi?

FT geçen günlerde elektrikli araba(EA) yerine benzinli küçük araç al gibi bir haber yapmıştı. Rapor MIT’den. Yazarlar ateş püskürdü: “Çoğu EA petrol araçlardan daha az emisyon salıyor, EA’lar dekarbonize edilebilir, petrol edilemez”. FT’ye Daily Mail suçlaması…

2015’te ICC’de İsrail’in tahkim davasında, hakemler Mısır’a 2 milyar $ tazminat yüklemişti. 2012’de Sina’daki boru hatları patlatılınca İsrail petrol ürünlerinden elektrik üretmek zorunda kalmıştı. “İsrail’de gaz gelecekse önce tahkim davaları sonuçlanmalı” diyor Mısır.

Almanya’da taş kömürü 2.dünya savaşı sonrası wirtschaftswunder’i itmiş olsa da, maliyeti şimdei 180€/ton. İthali 68€. 2018de bu madenler kapanıyor. 9640 istihdam var. Almanya dünyanın en büyük linyit üreticisi, 2016’da 171.5 milyon ton linyit üretti. 15428 istihdam.

Ohio’lu kömür devi Robert Murray, Ağustos’ta Beyaz Saray’a Ağustos’ta mektup göndererek bir acil durum ile daha fazla kömür santralinin kapanmamasını istedi. ABD Enerji Bakanlığının yakıt önerisinde parmak izi var. Karar 11 Aralık’ta. Hem Trump hem Bakan Perry’yi desteklemiş.

Kolombiya’da nüfus %6 artarken, elektriğe erişim %1.7 arttı. FARC ile barış anlaşması altında hükümet elektriğe erişimi arttırmaya söz verdi. 2015’te hala 425,000 hanenin elektriği yok. Jepirachi rüzgar projesi iki kabile anlaşmazlığı yüzünden kapalı, kim para alacak kavgası.

Japon şirketler Asya piyasalarında LNG terminalleri kurma ve çalıştırma peşinde. Endonezya’da JFE, Bangladeş’te Tokyo gas. JFE, Japonya’daki terminallerin %30’unu yapmış.

Grafik

Çin kömürden sıkıldı, yenilenebilir, gaz, nükleer var (IEA)

 

13 Kasım 2017

Talep yönetiminde fiyatı 60 kat değiştirince tüketici %2 destek veriyor. Siemens ve GE’nin iş modelleri yenilenebilir ile sarsılıyor mu? Tellurian en düşük EPC maliyetli LNG tesisi için imza attı 550$/ton LNG üretim kapasitesi(yapım maliyeti). ABD yakıt ekonomisi yerinde saymaya devam ediyor. Almanya’da Bonn’da COP23 devam ederken, yakındaki bir kasaba kömür üretmek için haritadan siliniyor. İngiltere’de 2019 rekabetçi elektrik piyasasının sonunun başladığı yıl olur mu?

Özetler

Talep yönetimi programlarında davranışsal ekonomi. Olaydan günler önce değil, 1 saat önce haber vermek de etkili. Tüketici fiyata tepki veriyor ama “scope neglect” dolayısıyla 5 cent’te %11, 3$’da %13 talep düşüşü yapıyorlar, yani 60 kat fiyat değişimi %2 oynatıyor.

Tellurian’ın Driftwood LNG tesisi için Bechtel ile yaptığı anlaşma sonrası 550$/ton yatırım masrafı ile LNG tesisini kuracak. Dünyadaki en ucuzlardan biri olacak.

Almanya’da Merkel’in partisinin baş enerji müzakerecisi, 2030’larda kömür madenciliğinin tamamen sonlanması beklentisi var demiş. Sadece 5 GW kömür güvenle sistemden çıkarılabilir denmiş. Ülkenin %60’ı otoyollarda hız limiti getirilmesinden yana.

İçten yanmalı motorların yasaklanması geri tepebilir. Elektrikli arabalar geliyor diye araçların değeri düşerse, ikinci elde içten yanmalı araçlara talep artar. Bu tip araçlar daha fazla piyasa da kalır.

23.COP devam ederken, COP’un yapıldığı Bonn’un hemen yakınındaki Immerath’da kömür üretmek için kasaba taşınıyor ve açık bir madene dönecek. Potsdam’dan Ottman Edenhofer “Kömürün sistem dışına itilmesi için gerçek ekonomik teşvikler yok”. Minimum karbon fiyatı lazım.

Japon TEPCO ile Chubu Elektriğin ortak girişimi JERA, Avustralya’dan 70,000 ton ilk LNG’yi aldı. İki tüketici tek ortak girişim üzerinden gaz alıyor. Kontratı yıllık 5.2 milyon ton LNG.2018’de JERA Wheatsone Avustralya projesinden ayda 6 LNG kargosu alacak.

ABD’de satışlarla ağırlıklandırılmış yakıt ekonomisi Son 3 yıldır aynı yerde, galon başına 25.2 mil

Bu ay sonunda OPEC ve müttefikleri üretim sınırını devam ettirme kararı alacaklar gibi. OPEC’in analizi petrollerine talebin artacağını öngörüyor, Aramco ne kadar hissesinin halka açılacağının kararını bekliyor, uydulara göre DAEŞ’in üretimi düşüyor.

Elon Musk, elektrikli çekici (Tesla Semi Truck) tanıtacak, tweet’e göre aklımız başından gidecek. Uzun mesafe karayolu ABD talebinin %13’ü.

Yüksek Çin ekonomik büyümesi, küresel sera gazı emisyonlarını rekor seviyeye taşıyacak. Son 3 senedir sabitti. Bu sene muhtemelen küresel emisyonlar %2, Çin’in ki %3.5 artacak. 2012-2016 yıllarında, kömür yoğun Kuzey Çin platosunda ekonomik yavaşlama vardı.

The Guardian’ın yazısı sert başlamış : “2019 başlangıcı, İngiltere enerji piyasasında rekabetin sonunun başladığı yıl mı olacak?”. Hükümet elektrik fiyatlarına tavan koyarsa diye büyükler birleşebilir.

Hem Siemens(d 1847) hem GE(d 1892) gibi iki öncü elektrik malzeme üreticisinin iş modelleri güneş ve rüzgarla sarsıldı. Geçtiğimiz 3 yılda Siemens Almanya’da sadece 2 gaz türbini satabildi. Gelirlerde GE elektrikte %23.7, Siemens’te elektrik ve gaz %20.1

Grafikler

Dünyanın en büyük güneş panel üreticileri (FT)

Dünya rüzgar türbin üretim pazarında üreticiler(FT)

GE ve Siemens gelirlerinin dağılımı (FT)

 

 

13 Kasım 2017 – Geçen Haftanın(6-12 Kasım) Değerlendirmesi

Bir hafta boyunca enerji haberlerini takip eden farklı kişiler aynı şeyleri mi görmüş, yoksa algıda seçicilik mi var? Bu sebeple ben de internette haftalık özet yayınlayan sitelere bakıyorum. En derli toplu olan biraz da eski Oil Drumcılardan euanmearns.com ‘ın “Blowout”’undaki haftalık değerlendirmeye göre önemli haberlerden benim yazmadıklarım:

Alman Yeşiller hem araba hem de kömür politikalarını koalisyon görüşmelerinde arka plana düşürdü.

Alman enerji kullanımı ve emisyonları 2017’de de artacak. Almanya’nın sıcak havaya değil bunu oluşturacak yakıta[gaza] ihtiyacı var. Gelecek “güneş ve rüzgarın aptalca arttırılması veya devlet zoruyla yenilenebilir alımları değil, akılcı iş modelleri ile sistem optimizasyonu”. Ağır olmuş

OPEC raporuna göre fosil yakıtlar onlarca yıl daha ana enerji kaynağı olabilir. Ne yazsın OPEC

ICIS: şey petrol patlaması 2025’te en yüksek noktasına ulaşarak, 2030’dan itibaren düşüşe geçecek.

ABD EIA’ya göre ABD’de nükleer düşerken (çok değil) Çin’de artacak.

Japon Nükleer Düzenleme Kurumu (NRA)’e göre nükleerin devreye alınması hızlanmayacak. 2030’da ülke elektrik üretiminin 5’te 1’ini nükleerden sağlamayı planlıyor. Ama şirketler daha dişli yeni kurallarda zorlanıyor. 12 reaktörden 6sı çalışabilir izni aldı ama sadece 4ü çalışıyor

Fransa, nükleer azaltma hedefini gözden geçirecek. Daha önceki hükümet nükleerin payını %75’ten 2025’te %50’ye düşürme hedefi koymuştu. Yeni hükümet ise gerçekçi değil diyor.

Bill Gates’in sermayedar olduğu TerraPower ve Çin(CNNC), 4.nesil nükleer teknolojide işbirliği imzaladı. “Travelling Wave Reactors”, atık uranyum kullanacak.

Petrol şirketlerinden güneş firmalarına enerji sektör grupları “ABD kömür ve nükleeri sübvansiyonu haketmiyor”.

Ukrayna, Rusya’ya karşı savunma olarak Amerikan kömürüne yüzünü çevirdi. ABD’nin ülkeye kömür ihracatı %40 arttı.

Avustralya, gelecekte daha fazla kömür santrali öngörmüyor.

Fransız Başkanlık ofisine göre Trump Paris’e davet edilmemiş.

ABD Bonn’daki etkinliğini temiz enerjiden fosil yakıtlara çevirdi adı, “Action on Spurring Innovation and Deploying Advanced Technologies” ‘den “The Role of Cleaner and More Efficient Fossil Fuels and Nuclear Power in Climate Mitigation”

Environmental Progress’e göre güneş, rüzgar artsa da, karbon yoğunluğu sabit kaldı

Alman thinktank’a göre 100% yenilenebilire geçiş her zamankinden daha olası.

Tyndall Centre for Climate Research’e göre metan emisyonları, mevcut hızda küresel ısınmaya 0.6C daha fazla etki yapacak.

AB, 520 milyon pound CCS projelerinde başarısız oldu.

Avrupa’nın en büyük alüminyum üreticilerinden Norsk Hydro, İsveç’te 800 milyon €’luk rüzgar çiftliğinden elektriğini alacak.

Hydro Tazmanya, 2.5 yıl önce açıkladığı Flinders Adası Hibrit Enerji terminali projesinde Aralık’ta şalter kaldırılacak. Daha önce Bass Geçiş adalarında %80 yenilenebilir yakalanmıştı.

Tesla’nın Güney Avustralya’daki büyük pili %80 bitti.

Jack Ponton, emekli profesöre göre, İngiltere’deki arabalar petrol yerine elektriğe geçerse 16000 daha türbine ihtiyaç var. İskoçya kadar. Bilgili adamlar hep son devrede “Ahmet Çakar” oluyor.

Avustralyanın Antarktik araştırma merkezi, rüzgar türbini yıkıldıktan sonra dizelle çalışmaya başladı. Avustralya’da habersizlikten neleri haber yapıyorlar ve reyting alıyor.

Arkup (Avant garde life on water), kasırgalara dayanıklı elektrikli yüzer ev tasarladı. Yat gibi hareket edip kasırgalara dayanıklı.