Category: Uncategorized

RWE ve Eon varlık değişi bu haftanın konusu oldu. IEA ve OPEC raporları var bu hafta. Elektriğe erişim yoksulluğu azaltıyor mu? Kenya’da kanıt bulunmamış. IEA’in karbon yakalama yorumu, Çin’in hava kirliliği ile mücadelesinin küresel piyasalara etkisi. Çin’in kuşak projesi enerji projelerinde düşüş var. Hindistan’da da petrokimya ve rafineri yatırımları geliyor. Afrika’da da rafineri yatırımları. Labrador energy hub ile İngiltere’de otomatik olarak tedarikçi değiştirilecek. Deniz suyundan arıtmanın enerji karşılığı. ABD kok kömürü ihracatı tarife kararından nasıl etkilenecek.

Özetler

Bu hafta Çarşamba OPEC aylık petrol raporu, Perşembe IEA aylık petrol raporu var.

Geçen hafta atladıklarım: Imperial College çalışmada %77 yenilenebilirde(rüzgar-güneş-hidro), İngiltere talebinin %9’unun karşılanmadığını; 2018de Çin kömür üretiminin %7.3 artarak tüm zaman rekonunu kırabileceği; Ukrayna gaz sıkıntısı sebebi ile 2-6 Mart okulları kapattı.

Çin CEFC ve tacir Noble Group batıyor olabilir. CEFC dedikodulara göre %36 yıllık faizle borç arıyor, Noble ise ödemeyi kaçırdı

IEA’e göre ABD’nin 2018 bütçe kanununda yera alan karbon yakalama teşvikleri 6 yılda 1 milyar $ yatırıma yol verebilir. Büyük sanayi kaynaklarından 29 milyon ton CO2 yakalanıyor, bunun %87’si gelişmiş petrol üretimi için kullanılıyor. 50-100bin varil/gün üretim artışı da getirebilir.

Deniz suyundan tatlı su için m3 başına 3-7 kWh harcanıyor. Kullanılan suyun %35-60’ı mevcut teknolojiler ile tatlı suya dönüşüyor. 1928’de başlıyan tuzlu su artıma kapasitesi şimdi 86 milyon m3/gün

Almanya’da RWE’de diğer taraftan EnBW’nin kömür ve doğalgaz varlıklarına gözü dikti. Alman hükümeti kömürden çıkmayı yayınladığı anda yeni birleşmeler de göreceğiz demiş analist. Fukushima’da %76 olan tüketicilerin yeşil kontrat tercihi %36’a düşmüş.

Elektriğe erişimin arttırılması haneleri yoksulluktan kurtarır mı? Bu araştırmaya göre Kenya’da 18ayda fark olmamış.

Çin’in kuşak ve yol insiyatifinde enerji proje harcamaları 2017’de bir önceki seneye göre %28 düşerek 14.3 milyar $ oldu. 2001’den beri Çin kuşak ülkelerinde 128 milyar $ enerji projesi yatırımı yaptı. 3’te 1’i kömür, sonra petrol, gaz, hidro, nükleer

Petrol fiyat oynaklığı ile borsa oynaklığı son dönemde artan pozitif bir ilinti gösteriyor. Daha önemlisi uzun zamandır ilk defa borsa oynaklık endeksi petrol oynaklık endeksini geçti.

Çin’in hava kirliliği ve çevresel kirlilikle mücadelesi tüm dünyadan hissediliyor. Elektrikli arabalara geçişinden, yenilenebilire, kışın gaz kullanımına… LNG fiyatları, elektrikli araba miktarları, emtida fiyatları

ABD kok kömürü (çelik için) Trump tarifelerinden çok etkilenmeyebilir. ABD, Avustralya’dan sonra en büyük denizaşırı kok kömürü tedarikçisi. ABD çelik üretiminin %70’i hurdadan ark ocağı ile eritmeden. 2017’de 49.5 milyon ton kok kömürü ihraç etti.

Google’ın otonom araç ünitesi Waymo, Atlanta’da otonom kamyonları denemeye başlıyor.

Avustralya, ABD çelik vergilerinden muafiyet aldı. Ülkenin en büyük çelik ihracatçısı BlueScope’un ABD’de 3 milyar $ varlığı ve 3000 işçisi var.

Afrika’da Nijerya Dangote rafinerisi 650,000 v/g 2020’de, Ghana’da Takoradi rafinerisi 150,000 v/g inşa kararı var, Angola’da Lobito’da 200,000 v/g 2022’de devreye alacağı rafineri var. Yani Afrika’dan 1 mv/g hampetrol işlenmek için dışarı gitmeyecek.

İngiltere’de Şubat’ta soğuk havaları gören tedarikçi değiştirdi, geçen Şubat’a göre %60 artış

Labrador’un enerji terminalini modeme bağladıktan sonra sayaç tüketimini (uzaktan okumalı-akıllı sayaç) görerek otomatik olarak tedarikçi değiştiriyor.

İngiltere’de enerji depolama projeleri konusunda çiftcilere uyarı. Sizin arazinizde depolama kuracak olanları iyi araştırın, imza-bonus-hava parası ödemeleri isteyin. Çantacılara dikkat. Tarım arazisi depolama için en uygun yerde olabilir.

Eon ve RWE varlık değiştokuşu. Önce Eon RWE’nin Innogysindeki %76.8 payı alacak. Sonra tüm yenilenebilirleri RWE’ye verecek. EOn Avrupa’nın en büyük şebeke ve perakende, RWE’da ikinci en büyük yeşil enerji şirketi olacak.

Hindistanda yolcu arabaları 2040’a kadar yıllık %8.9 ortalama ile, ticari araçlarda %6.2 ile büyüyecek. Ulaştırma yakıtlarının petrol talebindeki oranı 2016’da %47’den 2040’da %57’ye çıkacak.

Makale – Yanlış haber nasıl yayılıyor

Makale – Şans mı kabiliyet mi?

Grafik

Alman enerji şirketlerinin EBITDA’ları (FT)

Bu haftaki Latin Amerika enerji özetleri buradan. Petrol günü yukarıda kapattı. Bir kural vardır: “never short crude on friday”. Yani ham petrolü Cuma günü açığa satma[yani Cuma’ları fiyatı yükselir]. Bir zaman bir soruşturmada Rus traderların alım göstererek hafta kapanışını yukarı taşıdıkları ABD makamları tarafından dile getirilmişti. Bugün Baker Hughes petrol kule rakamları 4 tane düştü deyince fiyatlar çıktı. MIT füzyon enerjisi konusunda yeni bir yöntem açıkladı. Şeker fiyatları yukarı giderken ham petrol fiyatları düşerse..Brezilya’nın biyoyakıt programı gümler. Grafikler Nature Energy makalesinden.

Özetler

[Nature Energy-Makale] Enerji planlama modellerinde gelişmiş ülkelerin amacı emisyonu azaltırken enerji güvenliğini arttırmak, gelişmekte olan ülkelerde ise altyapı genişlemesi ile enerjiye erişimi arttırmak. Mevcut planlama araçları gelişmiş ülkelere uygun.

Arjantin petrol ve gaz sektöründe ne kadar çekici? Hükümet hala doğalgz ve kuyubaşı petrol fiyatlarını kontrol ediyor. Başkan Macri ve YPF(Arjantin devlet şirketi) kademeli gidiyor ve yatırımcı çekiyorlar. Fakat Vaca Muerto’da lojistik altyapı eksikleri var.

Venezüella devlet petrol şirketi PdVSA, ABD’de Miami merkezli Helsinge Inc’in üzerinden ihale süreçlerine fesat karıştıran ticaret şirketlerine dava açtı. Lukoil, Colonial, Glencore, Vitol, Trafigura’ya dava..

Honduraslı enerji şirketi Desarrollos Energeticos(Desa)nin eski başkanı, baraj karşıtı aktivisti öldürmekle suçlandı. 2010’den bu yana 120 çevreci aktivist öldürülmüş.

Brezilya’nın yeni biyoyakıt programı RenovaBio programındaki sorun, şeker fiyatları artarken(Brezilya etanolü şeker kamışından), petrol fiyatları düşerse ne olur. Brezilya’da araçlar esnek yakıtlı olduğundan saf etanollü yakıtlar problem değil.

Venezüella’da yedek parça sorunları sebebi ile rafineriler %43 kapasite ile çalışıyor.

Latin Amerika’daki sondaj kule rakamı, Şubat’ta geçen sene aynı aya göre 20 artarak 199 oldu.

Peru’yu komşusu Ekvator ile bağlayacak 500 kV’luk La Nina-Piura 91 milyon $lık iletim hattı için Peru enerji ve maden bakanlığı yatırım ajansını görevlendirdi.

Fransız Neoen’in Jamaika’da 37 MW, El Salvador’da 101 MW güneş santrali var. 2008’de kuruldu ve Meksika-Arjantin’de de aktif. Halka açılıyor. Değeri 1.24 Milyar $

Alabama’lı Drummond Co, Kolombiya’da geniş kömür madenleri, demir yolu ve okyanus limanı işleten yatırımının en az bir kısmını satmak istiyor. Geçen sene Kolombiya’dan 32.3 milyon ton kömür ihraç etti.

Meksika devlet şirketi Pemex, Meksika körfezindeki sığ sulardaki iki ağır petrol kuyusunda yabancı şirketleri çağırabileceğini söyledi. Jamaikadaki petrol rafinerisi Petrojam, Venezüellalı PdVSA’nın ortaklığı, Jamaika Pemex’den destek istedi.

Arjantin geleneksel olmayan kaynakların ticari üretiminin başladığı tek latin amerika ülkesi. 4 sebebi: bu kaynak için hükümetin yüksek fiyat garantisi, YPG ve oyuncular geniş pilot çalışmalar yaptı, yerel halk petrol ve gaz sektörünü destekledi, serbestleşme

Suudi Arabistan ve İngiltere karşılıklı mutabakat zaptı imzaladı, karşılıklı temiz enerji, akıllı şebekeler, elektrikli araçlar ve CCS alanında karşılıklı teknik bilgi paylaşacaklar. Guardian muhabiri anlaşmayı tek yönlü cadde olarak niteledi.

ABD’de saatler ileri alınıyor, #daylightsavingtime ‘da birçok kişi 100 yıllık ve mum tasarrufu ile başlayan bu uygulamadan rahatsız.

ExxonMobil daha hafif olan Permian üretimini işleyebilecek 400,000 v/g yeni rafineri kapasitesi ekleyecek. Benim bildiğim ABD’de yıllardın yeni rafineri kapasitesi yatırımı gözükmüyordu.

MIT füzyon enerjisinde yeni bir yöntem ile önemli bir aşama kaydettiğini açıkladı. Füzyon, güneşte olduğu gibi hidrojen atomları birleşerek helyum oluyor, enerji çıkıyor. Yeni yöntem çok güçlü yüksek sıcaklık süperiletkenlerle manyetik alana sıcak plazmayı hapsediyor.

Avrupa’daki soğuklar kömüre yaradı. Mart’ın ilk 6 gününde gaz üretimi AB4’te 5.1 GW düşerken, kömür 7.8 GW arttı. Fransa da ısıtmanın önemli kısmı da elektrikle olunca, talep 95 GW’ı gördü. 2012’den beri görülmemişti.

1990’larda Chevron geleneksel olmayan grubu kurduğunda yöneticiler ticari olmayan grup diye dalga geçiyormuş. Şirket bu seneki küresel harcamasının 5’te 1’ini Permian’a yapacak. “Başlama çizgisindeki hızın değil, nasıl bitirdiğin önemli” demişler.

Grafik

Kişi başı GSYİH ve elektrik tüketimi (1995-2013) (Nature Energy)

Vaclav Smil, enerji sektöründeki bilge kişiliklerden. İlginç yorumları var: “Elektrik araba diye birşey yok, elektrik motorları olan arabalar var, daha fazla trafik emisyon olacak. Hiç uyumayan bir ekonomiyi nasıl yürütebilirsin. Sorun olduğunda Latince sözü hatırlayın : Festina Lente, yavaşça acele et. Modern medeniyetin temel ürünleri var: ammonia, çelik, plastikler ve hiçbirinin alternatifi yok, elektrikle bu materyalleri yapamayız[kömür olmadan çelik olmaz gibi]. Ferdinand Banks var bir de enerji sektörünün Ahmet Çakar’ı.Kok kömürü fiyatları artabilir. Dizel yasaklaması yerine şehir girişlerine dinamik fiyatlama. Uniper’in gelirleri uzun dönemli gaz kontratları yüzünden düştü. Çin’de emtia da Şubat yavaşlaması geçici

Özetler

Kazakistan’ın gaz üretimi 8’den 52 bcm/yıl’a çıkmasına rağmen ülkede gaz erişimi 50% seviyesinde. Şimdi Saryarka boru hattı ile 1081 km bir hat Astana’ya çekileceki

Dün Kongo devlet başkanı Kabila il Glencore CEO’su Glasenberg ve diğer kobalt madencileri ile 6 saat süren toplantı yaptı. Devlet hakkı kobalt’ta %2den %5’e çıkdı. Bir de kar vergisi geliyor.

Asya piyasaları ekşi petrol ile arz fazlasına girmiş olabilir. Mayıs Dubai kontrat ile swap farkı contango’ya girdi.

AB ulaştırma komiseri Bulc dinamik şehre giriş ücretlerinin şehir içi kirliliğin kontrol edilmesini sağlayarak dizel yasaklarını önleyebilceğini söyledi. Bild “Almanya dizel ile gurur duymalı” dedi.

Causam eXchange, kayıtzinciri ile elektrik şebekesini bir araya getirerek “elektrik şebekesinin Visa’sı gibi” sloganıyla bir beyaz döküman yayınladı. Sayfa 18’de EnergyNet platformunu anlatıyor. Finansal uzlaşma motoru, kompleks kurallar motoru ve dijital kontratlar var. Avrupa şebeke frekansındaki düşüşü için eski çevre bakanı haftaya Sırbistan ve Kosovo’ya gidiyor.

2017 ilk 10 ayı istatistiklerine göre dünyanın en büyük lityum pil ihracatçıları Çin(6.3 milyar $), Güney Kore (2.9 milyar$), Japonya(2.1), ABD(1.1). Çin’in 2017 tahmini ihracatı 8 milyar $. İlk 10 ayda en büyük Kobalt ithalatçılarında da 1.7 milyar $ ile Çin birinci.

Hollanda hükümeti 2020’den itibaren yerel bir karbon taban fiyatı koymayı planlıyor. 18€/ton’dan başlayarak 2030’da 43€/t’a çıkarmayı planlıyordu.

Kok kömürü fiyatları tarife kararı sonrası hızlı olmasa da artabilir. ABD’de çelik fırınları çalışmaya başladıkça, met kok yetmeyecek, ithal edilecek.Talep yılda 1.8 milyon ton/yıl artacak. ABD met kok talebi yıllık 18-20milyon ton.

İspanya’nın net doğalgaz ithalatı 2017 Ocak’a göre %0.5 arttı. LNG net ithalatı %1.9 artarken boru hattı -0.5% azaldı.

[FT$] Uniper, gelirlerinin %18 düşerek 1.1 milyar €’ya düşmesinden uzun dönemli gaz kontratlarını sorumlu tuttu. Eon Ocak’ta %47 Uniper hissesini 3.8milyar€’ya Uniper’e satmıştı.

Norveç’in Petrol Dairesi (NPD)’nin 2016-2017 üretim tahmini 110-115 bcm’di. 2017 üretimi 122 bcm olunca NPD 2018 üretim tahminini 121 bcm’e çıkardı.

Çin’in emtia ithalatının(hampetrol-demir cevheri) Şubat’ta düştüğüne bakmayın, talep güçlü. Şubat Çin Yeni Yılından dolayı zayıf gözüküyor. Şubat’ta Ocağa göre ham petrol ithalatı 9.57 mv/g’den 8.41 mv/g’e; demir cevheri de 100.3 milyon ton’dan 84.66 milyon ton’a düştü.

Kuzey İrlanda’da 2014-2016 arası 354 kişi elektrik çalmakla suçlandı, 47si tutuklandı. İlginç olan çoğunluğun Belfast’ta olmaması

İngiltere’de fiyat tartışması şebeke şirketlerin sıçradı. 2021 Nisan’da girecek kurallara göre şirketlere daha az getiri verecek. Yıllık 1100 pound ortalama faturada 250 pound’u şebeke bedelleri, ve %10 düşürülecek.

Grafikler

İspanya’nın Ocak 2018 doğalgaz arzı (CORES)

2017’den 2023’e bölgesel dizel dengeleri (IEA)

Bu akıllı termostatlar tekrar geliyor fakat bu sefer evdeki akıllı konuşma algılayıcı sistemlere entegre olarak. Amazon ve Google’da burada çatışıyor. ABD’de kamusal şirketler risksiz getiri üzeri %5. EdF’in devletten vergi desteği ile iletim operatörünü ayırmasında, destek kısmı mahkemeden döndü. Büyük arabalar (SUV, crossover) artarak geliyor, yakıt tasarrufları sadece tabelada. Grafenden oda sıcaklığında süper iletken ihtimali. Suudi veliaht prens İngiltere’de, ilişkiler yatırımlar. Taşımacılık sektörü tam gaz, petrol talebi şimdilik kuvvetli. Rüzgarlar kuş ölümlerinde 7.sıra. Hollanda Groningen gaz üretimi 1960’dan beri en düşük seviyeye düştü.

Özetler

Rüzgar türbinleri insan kaynaklı kuş ölümünde bilimsel araştırmalara göre 7.sırada. Arabalar bile türbinlerin en az 500 katı.

Amazon-Google savaşı büyüyor. Amazon en son akıllı termostat Nest’i ve Nest ürünlerini taşımayacağını(kargo) bildirdi. Amazon Google Pixel telefon ve Google ev hoparlörünü de taşımıyormuş.

S&P araştırmasına göre ABD’deki elektrik (kamusal-utility) şirketleri 2017’de medyan %7.8 getiri vermiş. 10 yıllık hazine bonolarından %5 daha fazla. Özsermaye getirisi ise %9.6.

AB Anlaşmasının(EU Treaty), madde 107 ve 108 devlet yardımları. EdF’in iletim şirketinin ayrılması sırasında, Fransız hükümetinin vergi desteği sağlamasını AB Genel Mahkemesi uygun bulmadı. Ve 1.37 milyon €’u EdF’den geri al dedi.

SUV (Jip diyelim) ve Crossover (Jipcik) talebi artmaya devam ediyor. GE yeni SUV fabrikası açıyor, VW 2020’de 20 yeni SUV modeli sunacak. Araba üreticileri SUV seviyor çünkü ABD verimlilik zorunluluklarına çok maruz değiller ve çok iyi kar bırakıyorlar. Ama emisyonlar sakat.

California’daki günlük süt çiftliklerinden Bio-CNG üretmek için fark kontratı önerisi (CfD). Bayağı nakit akış analizi var yazıda.

Amazon’un Alexa fonu da Ecobee isimli akıllı termostata para yatırınca, toplam yatırım 146 milyon $ buldu. 11 yıllık şirket son yıllarda güçlü büyüme görüyor, akıllı termostat piyasasında da %33 payı olduğunu iddia ediyor.

Graphene-grafen tek atom kalınlığında altıgen bağlı karbon atomlarından tek katlı materyal. İki grafen çarşaf eğer belirli bir açı ile kıvrılırsa süper iletken özellik gösterebiliyor.

ExxonMobil’e göre Guyana 2025 gibi 500,000 v/g petrol eşdeğeri üretime erişebilir. Yeni bir OPEC üyesi mi yazmış Javier Blas

Mısırlı haber sitesine göre Suudilerin İngiltere’deki yatırımları 60 milyar pound. İngiltere’de Suudilerin ikinci büyük yatırımcısı, 200 ortak şirketle 11.5 milyar pound yatırımı var. İngilizler Saudi Aramco halka arzını da Londra’da istiyorlar, herşeyi yapmaya hazırlar.

Microsoft, Hindistan’da Atria Power ile 3MW güneş elektrik satın alım anlaşması (PPA) imzaladı. Elektrik Microsoft’un yeni binasının %80 talebi için kullanılacak.

2017’de Çin’in havayolu taşımacılığı %17 arttı. 2009’dan beri en yüksek hız. Baltic Dry Index(deniz taşımacılığı endeksi) de yükselişte, bir sene öncesine göre %25 yukarıda. Cass Shipment Index (ABD taşımacılı)’ta %12.5 yukarıda. Petrol talebi canlı, ama kaç canlı

Hollanda gaz üretimi 1960’lardan beri en düşük seviyesine düştü. Şubat’ta 1.6 bcm. Sahadan düşük kalorili gaz üretimi L-gaz yeterli olmayabilir, H-gaz zengin gazı fakirleştirecekler

Grafikler

Hollanda Groningen gaz üretim görünümü (ICIS)

Özetler

[Nature Energy-Editoryal] Bilimsel literatürde araştırmaların tekrar edilebilirliği sorunu var. 2016 sonundan beri veri kaynağı, bu şubattan beri de finansal olmayan ilişkileri de açıklama zorunluluğu geldi. Güneş hücre araştırmalarında da rapor özetleri olacak, sanırım piller de takip eder. Uçuk sonuçlar var.

ABD’nin ikinci LNG terminali(sıvılaştırma), Cove Point Cuma günü ilk LNG kargosunu göndermiş. Cove point 2014’te inşaata başladı, 4 milyar $’a mal oldu. ABD körfezine göre Avrupa’ya kargo 3 gün daha erken gidiyor, 0.2$/mmbtu taşıma daha ucuz. Cove çift yönlüymüş.

Vietnam, Dünya Ticaret Örgütünde ABD’nin güneş panellerine %30 ithalat vergisine karşı süreç başlattı. Vietnam 5.ülke oldu. Bazı Çinli şirketler üretimleri Vietnam’a kaydırma duyurusu yapmıştı. Ülkenin imalat kapasitesi 600+250(yakında) MW/yıl.

Hollanda’nın (muhtemelen bizde de) bir çok yerinde, fırın saatlerinin 5 dakika geri kalma sebebi açıklandı. Sırbistan/Kosova politik sorunu sebebiyle, elektrik şebeke frekansı (biz dahil) toplamda 5 dakika geri kalıyordu. Olay çözülmemiş, ama Entso-e çözülmek zorunda diyor.

IEA’in ABD petrolünün dünyayı değiştireceği açıklamalarının altında, bir de hızla gelen rafineri kapasitesi var. Çoğu Asya’da. Bu da rafineri çalışma kapasitelerini düşürebilir, Avrupa’da rafineriler devreden çıkar, talep çok artmıyor.

Avrupa düzenleme kuruluşları Gazın Gelecekteki Rolü çalışmasını yayınladı. Talep tahminlerinde ağırlıklı pesimist (s54). 40.sayfalarda batık varlık(stranded asset) tartışması var. Ama yenilenebilir gaz, hidrojen, elektrikten gaz kısmı ilginç.

Dönüşümdeki elektrik piyasaları başlıklı beyaz dökümanda, hibrit santral modelinde Statkraft’ın 5GW karma sanal santrali (VPP). Şebeke tarafında “invest and connect” modelinden “connect and manage” yöntemine geçilmişti. Ofgem 2018’de kayıtzinciri raporu yayınlayacak.

Grafikler

Çin’de kışın artan hava kirliliği kontrol altında (Bloomberg)

100% yenilenebilir tartışmasında, Jacobson’un hatasını bir blog sitesi net ortaya koymuş. Jacopson geçen hafta kendini eleştirenleri dava etmekten vazgeçmişti. Bugün Ceraweek başlıyor, canlı yayınlanacak. Tarım ürünleri spekülatörlerin yeni favorisi. LNG pazarında bağımsız tacirler :Uzun süreli kontrat al, spot sat ile paylarını arttırıyor. Almanya’da Mr. Energiewende acı bir şekilde istifa etti. Madencilerin yatırımları 2017’de iyi arttı, artmaya da devem edecek. Çin yine kömür ve çelik kapasitesi kesecek, temiz hava için

Özetler

Bu hafta Ceraweek bu akşam Türkiye saati ile 20:00’da başlıyor. Canlı yayın burada. Geçtiğimiz hafta WTI %3.6 düştü, Brent %4. Sallı-Çarşamba petrol arz/stokları, Cuma sondaj kule rakamları.

Gazda geçen hafta, Avrupa’da gaz fiyatları sıçradı, Shell LNG görünümünde yeni yatırıma ihtiyaç var dedi, LNG arzı 289 mt’a ulaşarak 2017’de rekor kırdı. Naftogaz Gazprom’a karşı tahkim’i kazandı. Japon Jera, Avustralya’ya gaz arzı için ekip kurdu. Papua’da deprem oldu.

[FT$]Yılbaşından beri S&P tarım endeksi %9 arttı. Kış uykusundan uyandılar. Spekülatörler ABD’De kurak durumlardan buğday, Batı Afrikadaki yağışsız durumdan kakao fiyatlarında yükselme bekliyor. Gıda, sonra et, bu sene enflasyonist etki yapar.

2018’de kayıtzincirine(blockchain), daha çok elektrik şirketi girecek, ABD’de 2018’de bu şirketlerin pilotlarını göreceğiz, ticari platformlar

ABD Enerji Bakanlığının NREL’ine göre çatı tipi güneşin LCOE 2030’da 0.05cent/kWh’e düşebilir.

Platts’ın JKM bazlı kontratı, Asya LNG kontratlarında benchmark oluyor. 2009’da başlamıştı. Market olgunlaştıkça daha çok borsa tabanlı kontrat ve fiyatlar gelişir demiş biri.

Çin hava kalitesi için (v.d.) çelik kapasitesini 30 milyon ton, kömür üretimini de 150 milyon ton daha kısacak

[FT$]Emtia tacirlerinin (Trafigura, Vitol, Glencore, Gunvor) LNG’de 27 milyon ton(2017) ile piyasa payının %10’unu yönetiyorlar, kısa dönem kontrat. Vitol Fransa’dan LNGyi Mısır’a görütürken, Fransa’da fiyatlar sıçrıyor, kargoyu aynı yere geri boşaltıyor. Uzun al, kısa sat.

Avrupa’da soğuklar gaz fiyatlarında 10 yılın en büyük oynaklığına sebep oldu. İngiltere’de, 11 GW kömür ve rüzgar sisteme destek oldu. Avrupa bağlantısından TTF’te artan fiyatlar sebebiyle tam kapasite gaz gelmedi. Bunlar tekrarlanmaya devam edecek.

İngiliz düzenleyici Ofgem, elektrik ve gaz şirketlerinin 12 aydan daha eski fatura düzeltmelerini yapamayacağını bildirdi. Yani 12 ayda faturada yanlışı düzelttin düzelttin.

IEA’a göre 2018-2020 arası petrol arz artışı talep artışını geçecek. Talep artışının %80’i ABD üretim artışı ile karşılanacak. Kanada, Brezilya ve Norveç’te kalanını. Talep 2023’te 104.7 mv/g bekleniyor. Arzda 107 mv/g ulaşacak. Ama LTO(hafif pet) rafinericilerin favori girdi petrolü değil.

Jacobson(MZJ)’un 100% yenilenebilir makalesi sonrasında tartışma çok büyümüş, MZJ, Clark’ı mahkemeye verecekti geri adım attı. 100% yenilenebilir makalesi hatalıymış, ABD’de 87.48 GW görünen hidro kapasitesi saatlik olarak LOADMATCH modelde 1348 GW’a çıkıyormuş. Hırs hırs

Geçen sene madenciler 2016’ya göre arama için %15 daha fazla para harcadılar: 8.4 milyar $. Bu yıl bu rakam %20 daha artabilir. Aslan payı altın, bakır, kurşun-çinko. Lityum proje harcamaları 2’ye, kobalt 4’e katlandı. 2-3 sene sonra fiyat düşüşüdür.

Uluslararası gemilerden kaynaklı kirliliğin önlenmesi anlaşması MARPOL’da, 1 Mart itibari ile, gemilerin fuel-oil tüketimlerini kaydetme-tutma zorunluluğu devreye girdi. 1 Ocak 2019’dan itibaren 5000 gros ton üzeri gemiler fuel oil kullanımlarını IMO’ya bildirecek.

Almanya devlet enerji bakanı, Rainer Baake(Bay Energiewende) istifa etti. 4 senedir energiewende politikasından sorumlu Yeşiller partisi politikacısıydı. Geçen hafta “enerji politikasını ideolojikleştirdiği için” istifası istenmişti.

Grafikler

İngiltere’de son 28 günde saatlik elektrik üretiminde kömürün payı(MyGridGB)

Latin Amerika özetleri bu bültenden. Avrupa’da EMIR, REMIT, MiFID farkları ve alanları. Brezilya biyoyakıtlarda yeni bir rejime geçiyor. AVrupa’da doğalgazlı araç sayısı %3.6 arttı. Siber güvenlik danışmanlık şirketleri çok da işe yaramıyor, en önemli önerileri “En son yamaları yükleyin”. Güneş leke faaliyetleri dibe düşmüş, uzun soğuk kışlar iddiası var. ABD’de New England’da doğalgaz boru işletmecileri piyasay sıkıştırarak fiyatları yükseltti mi? FERC yok diyor ama tartışma bitmez. IMO 2020 kararının bilgi notu

Özetler

Meksika ancak 4 yıl önce enerji sektörünü özel yatırımcılara açmıştı. Pemex vardı daha önce. Temmuz’da bir tur daha ihale olacak, 37 kara gaz ve petrol alanı. Meksika’nın 1.7 mv/g kapasiteli rafinerileri de 0.7mv/g olarak çalışıyor. Temmuz ihalesi yatırımcının güvenini gösterecek.

Bir başka kaynağa göre ise Meksika’nın muhtemel seçilecek başkanı AMLO (adamın isim-soyisim baş harflari)’nin enerji bakanı adayı, “2015deki ihalelerin başarılı sonuçlarını görmeden [petrol ruhsat] ihalelerin devam edilmeyeceği” mesajı verdi. “Yatırımcılar sakin olsun, kanuna uyacağız”

Bolivia devlet petrol şirketi YPFB, Dubai’li Kampac Oil ve İngiliz yatıcımcı Milner Capital ile 2.5 milyar $ yatırım getirecek petrol gaz arama anlaşması yaptı. Şrketler Kuzey Bolivya’da Madre de Dios baseninde yatırım yapacak.

Kolombiya’nın devlet şirketi Ecopetrol son 4 yılın en yüksek karını yaptı : 2.3 milyar $. Bu sene petrol üretim başabaş rakamı 40$/v.

Brezilya’nın merkez Brezilyalı Sosyal Demokrat parti(PSDB) lideri Geraldo Alckmin başkan seçilmesi durumunda devlet şirketi Petrobras’ın özelleştirmesini destekleyebileceğini söyedi.

Brezilya’da Aralıkta kongre RenovaBio programını onayladı ve akaryakıt dağıtıcılarının her yıl satışını yapacağı bioyakıt miktarını arttırıyor. Yeni politika tüm yaşam döngüsü karbon yoğunluğu endeksi ve sertifika içeriyor. Yani biyoyakıtların karbon yoğunluğunu da düşürecek.

Nijerya’nin devlet petrol şirketi NNPC 2014’ten beri hazinesine 16 milyar $ geliri ödememiş. Shell’in uluslararası petrol geliştirme başkanı ve Eni CEO’su Nijerya’da 1 milyar $ rüşvet vermekten Milan’da yargılanacak. Sebep OPL-245 açık deniz petrol alanı.

Avrupa’da 2016’da doğalgazlı araç sayısı %3 artaran 1.3 milyon oldu. Arabalarda İsveç, Bulgaristan, İtalya, İzlanda(<%0.4). Kamyonlarda İzlanda (>%0.5). Otobüslerde İsveç.

Gemi yakıtlarındaki kükürt sınırlaması kuralı(%0.5) 1 Ocak 2020’de devreye girecek. 1 Mart 2018 bu kararı durdurmak için son tarih olabilirdi. Artık geri dönüş yok gibi.

2011’den beri Avrupa enerji tacirleri düzenlenmeyen rejimden birbirine girift 3 ayrı düzenleme rejimine girdi. REMIT elektrik, gaz’da fizikse ve türevleri kapsadı. EMIR tezgah üstü ticarete uygulandı. MiFID 2007’de, MiFID II’de 2018’de devreye girdi, ve daha geniş bir alanı kapsıyor.

Dragos ve Robert M. Lee eski NSAcilerin kurduğu bir endüstriyel siber güvenlik şirketi. Bu seneki kırılganlıkların %60’ı kritik altyapının kontrolünün ele geçirilebileceği, kırılganlıkların %71’i de izlemenin engellenmesine sebep olabilir. Danışmanların %72si sistemi güncelle demiş.

Önümüzdeki yıllarda çok soğuk kışlar olabilir. Güneş lekelerinin etkisine ikna olmuş olanlara, güneş lekesi en dibe düşüyor, 2020’ye kadar düşük seyrederse, uzun kışların başlangıcı olabilir.

Uber ve Lyft sürücüsü olmak nasıl bir şey? MIT araştırmasına göre “tezekten[shitty] bir durum”. Şirketsen durum iyi, sürücüysen kötü…. Ubercisin dediler kız vermediler.

ABD’de EDF(çevre koruma fonu), New England’da boru hattı kapasitesini kullanmadan tutarak piyasada fiyatların %38 ve %68 daha yukarıda oluşmasına sebep olan Avangrid ve Eversource soruşturmasında FERC yok birşey dedi. İki şirket boru hattı, gaz dağıtım ve elektrik varlıkları sahibi

Grafik

Glencore’un 2017 raporundan Elektrikli Arabaların metal ihtiyaçları (Glencore)

 

Bugün İngiltere gaz fiyatları bitcoin’i aratmadı. Kömür talebin %25’ine yakın kısmını karşıladı. Bence İngiltere’de yeni bir tartışma başlar. Yenilenebilirin payı artmaya devam eder ama fosil kaynaklar için minimum bir seviye gelebilir. Fakat sadece kış dönemi için fosil kaynaklar nasıl sistemde tutulur? ABD tarafında önemli gelişmeler oldu, çelik-alüminyum ithalat vergisi, komite sibergüvenlik oturumu, komite raporunda Rusların enerji yatırımlarına yönelik operasyonları. Çin güneş paneli üreticilerin çeki düzen veriyor, yeni kurallar bugün devreye girdi minimum ArGe harcaması vs. Harvard fonu doğal kaynak portföyünde 3 milyar $’a yakın para batırdı.

Özetler

Avrupa’da soğuk hava sonucu; İngiltere’de talep 404 milyon m3 tahmin edilirken fiziksel giriş 376 milyon m3. Sabah 8:54’te National Grid talep yönetimini devreye aldı. Kömür santral üretimleri talebin %25’ine çıktı. Avrupa’da soğuklar sebebi ile sistem 50Hz altı seyretti.

Trump’un çelik ve alüminyüm’a tarife açıklaması sonrası, ABD çelik şirket hisseleri %6’nın üzerinde arttı. Paladiyum %6 düştü. Alüminyüm fiyatları artarsa, araba fiyatları artar, yoksa katalitik konvertör ve konvertörda kullanılan paladiyuma talep de düşecek.

ABD’de yabancılar, çelik pazarının 3’te 1’i. ABD kapasitesinin %28’i atıl. Alüminyüm’da birincil ürün ithalatı %91 ve ülke kapasitesinin %61’i boşta

Bosch pil üretimine girmeyecek. Araba üreticileri Almanya’da dizel araçlara düzeltici donanımsal eklentiye karşı, hükümet temiz araçlara mavi kurdele takacak. 2016’da Almanya hane elektrik tüketimi %1.4 arttı.

Bugünki alt komite raporuna göre, Rusya ile bağlantılı sosyal medya hesapları şeyl sondajı ve Dakota boru hattı gibi altyapı yatırımlarına karşı muhalefeti körükleyerek ABD enerji piyasalarını bozmaya çalıştı. IRA(Inter. Res. Ag)’nın tweetlerinin %4’ü enerji-çevre, %8’i seçim

İsveçli milyarder Lundin ailesi yeni endüstriyel metal varlıklara 3 milyar $ harcayacak. Bakır en kolayı, çinko ve nikel..

Exxon’un iklim değişikliğini bilmesine rağmen kamuoyunu yanılttığını iddia eden Supran/Oreskes raporuna (Rockefeller aile fonu finanse etmişti) karşı rapor geldi. Raporda 7 temel yanlış bulundu, Greenpeace’den içerik alındığı, seçme delil kullanıldığı vs.

Rosneft’ten pay alan CEFC China Energy’nin başkanı Ye Jianming 16 Şubat’ta soruşturma kapsamında göz altına alınmış, açıklama yok. Ye CEFC’yi 2002’de kurmuş. CEFC’bin 2016 geliri 43.7 milyar $

Çin bundan sonra güneş üreticilerine yeni zorunluluklar getirdi. Şirketler en az 1.58 milyon $ ARGe yapacak, hücre verimliliklerinin minimum performans standartları olacak. Çin’de “En Başarılı Programı” ile en yüksek verimli ürünlere teşvik ve hükümet kontratları var.

Bugün ABD senato enerji komitesi “Kritik enerji altyapılarında Sibergüvenlik incelemesi” oturumu vardı. Tüm oturum kayıtları burada. Robert Lee’nin açıklamaları okunur.

Harvard fonu, doğal kaynak portfoyüne yaptığı yatırımlardan 1.1-2.9 milyar $ kaybetti. Fonun değeri 37.1 milyar $. Bağışçıların paraları gitti.Yıllık getirisi %4.4’te kaldı

Bir süredir Art Berman’ın CI (Comparative Inventory) kıyaslanabilir stok açıklamalarına bakıyorum .Metodoloji burada. Kısaca 40$ üstü üretim artar, 60-65$’da fiyat destek noktası demiş. Atom fiziğini andırıyor ama iki defa dikkatlice okuyunca…sonuç değişmiyor atom fiziği

Çin bu sene şeyl gaz 6 bcm üretmiş ve 2016’ya göre %20 artmış, param olmadığından gerisini okuyamadım.

Polonya’nın iki petrol şirketi devletin ulusal şampiyon hedefi doğrultusunda birleşecek gibi. Orlen’in %33’ü devletin, Lotos’taki devlet payını tam göremedim ama %53’ten fazla.

 

Bugün okumak isteyip okuyamadığım rapor Eurelectric’in enerji dönüşümünde esneklik. Bunu internete attıktan sonra da PJM’in toptan satış piyasalarının evrimi videosuna bakacağım. Araba sektöründe değişimi dikkatlice takip etmemin birkaç sebebi var. Buradan sonra yazdıklarım şahsi gözlemlerim ve kimseyi bağlamaz. Bence Türkiye’de bazı emtia/ihtiyaç alımlarında rasyonel model değil davranışsal model geçerli. Mesela “senin araba km’de ne yakıyor” sorusu bana garip geliyor. Arabanın km’de kaç litre yaktığı benim kontrolümde ama km’de kaç kuruş yaktığı değil: petrol-döviz kuru ve sürekli değişiyor. Dünyada da böyle bir metrik yok, ama Türkiye’de popüler. Bir diğer nokta ise araba basınca gitsin diye 20.000 TL az bile. Yani bir insanın arabası günde 3 defa yokuş çıkarken bayılsa arabayı değiştirmek gerekiyor, çünkü mutlu değil(yargılamıyorum, realite olarak kabul ediyorum). Genç çocuklara geçilse sorun. 300 gün araba kullanarak, bir arabayı 5 yıl elinde tutsa, her yokuş/ego tatmini 4+ TL’ye mal oluyor. Ayrıca araba kullanım alışkanlıklarına göre o arabalar en az 1.5 kat yakıyor, tahminimce 8-10litre/100 km altında tüketen araç yok. Çok denedim, o kalkış o hızlı fren-gaz ile imkanı yok tasarruf olmasının. O yüzden Türkiye’de elektrikli arabaların pazar koşulları hazır, çünkü asıl tüketen kesim arabanın çevikliğine rasyonel olarak açıklayamayacağımız bir değer veriyor. Km başına kuruş hesabı kesin elektrikliyi öne geçirir. Bir de daha kendi ışığı sarıya dönmeden diğer ışığa yetişmeyi planlayan insanlarız(ben dahil), elektrikli araba tam bize göre. Fakat bu sektörde öncelikle parası olanın en yüksek faydayı almasına katılmıyorum. Yani lüks elektrikli araç da lüks araçtır. Türkiye’de bazı markalara asimetrik bir değer atfediyoruz. Eğer o markalar değişirse , tüketim profilleri değişir. Çünkü arabalar ile ilişkimiz rasyonel olmayabilir. Bu da doğru-iyi-kötü-yanlış olarak değerlendirilemez.

Özetler

Almanlara göre dizel yasağı araba dönüşümünü hızlandıracak. Hamburg’da iki yolda eski dizel arabalar yasaklanıyor. 2.2 kmlik yolda şimdilik. 2016 yılına ait dökümanlarda Alman ulaştırma bakanlığının da çevreci örgütlerin dizel araçlara karşı dava açmalarının önünü kestiği anlaşıldı.

Pil depolama sistemleri net karbon emisyon artışına sebep olabilir. Sebebi de kömür santrallerine doğalgaz santrali gibi davranma imkanı veriyor, akşam çalışıp, pikte sisteme veriyor yani esneklik kazandırıyor. Çalışma da kömür yoğun bölgelerin görüşü de yansımış

Ürdün’de insanların su ihtiyacının sadece %12.7si karşılanabiliyor. Yani 216 m3/yıl. 12 milyar m3 yağmur yağıyor ama %80 buharlaşma ile kayboluyor.

Rosneft 4.6 mv/g petrol (eşdeğeri?) üretiyor. Exoon’un 2.3 mv/g. Rosneft 2006’dan beri Venezüella’ya 17 milyar$ borç/kredi sağladı. 5.7 miyar $’da ön ödeme yaptı. CSIS’e göre bunlar sadece ticari amaç ile açıklanamaz. 2017’de de Küba’ya petrol satışına başladı.

ABD Enerji bakanlığının da fikrini aldığı danışmanlık şirketi Mart’ta çıkacak raporunda kömürün 3.2 milyon istihdam üretebileceğini söyledi. Kabullerde 2050’ye kadar yeni kömür santrali devreye girmiyor. EIA ise 2050’de kömür tüketimi %8.3 düşer demişti.

Hem Samsung hem Dyson, Ionic Materials’a 65 milyon $ yatıran yatırımcılar arasında. Ionic katı hal pil teknolojisinde bir büyük aşama kaydettiğini ilan etti. Sıvı kristal polimerler ile. Polymer 5 V’da çalışıyor ve lityum polimerde daha hızlı hareket ediyor, hem de oda sıcaklığında.

Çin dünya klima piyasasının %40’ı, ama dünyada üretilen tüm ev tipi klimaların %70’i de Çin’de üretiliyor. Bu bakır talebi de demek.

Soğuklar sebebiyle İngiliz ve Hollandalı traderlar gaz piyasasında kapıştı. İngiltere’de fiyatlar 26$/mmbtu’ya, Hollanda’da 34$/mmbtu’ya çıktı. Hollanda-İngiltere bağlantısı da belirlenemeyen teknik sebepten çalışamadı, Norveç’ta tesiste sorun oldu. Genelde olur….

Dört motorlu yolcu uçaklarına “quad” deniyor. Uçaklar büyüdükçe daha verimli olmuyormuş. Kanat ağırlığı vs yüzünden daha az verimli. Büyük 4 motorlu yolçu uçakları, çift motorlulara göre transpasifik uçuşlarında %24 daha verimsiz. A380 verimli motor bulmazsa 2028 sonrası zor

Venezüella üretimi hızlıca düzelebilir mi? 1917’de petrolün bulunmasından bu yana yılda 150,000 v/g üzeri üretim artışı olmamış. 1945-1955 arasında 1.5 mv/g artmış. Aslında ülkede düzelmeyi gösteren bir şey yok diyor, ama planı olmalı diyor

İngiltere sibergüvenlik’te 20 milyon € veya cironun %4’ünden hangisi büyükse o seviyede cezalar öneriyor. Ve NIS direktifi 9 Mayıs’da devreye giriyor. Şirketler 72 saat içinde olayları bildirmek zorunda.

Kadınlar petrol sektöründe neden daha çok yer alamıyor. Petrol ve gaz şirketi yönetimlerinde kadınların oranı %17 altında. Ama çoğu yönetim kurulu üyesi Fen bilimleri (STEM) mezunu. Dünyadaki STEM öğrencilerinin sadece %20-30’u kadın. Hedef belirlemek gerek

En verimli bitkiler güneş enerjisinin %1’ini enerjiye çeviremiyor. Yapay yaprak fikri çok iyi, güneşi enerjiye hem de depolanabilir enerjiye (yakıta) çevirebiliyorsunuz. Kobalt-fosfor ve bakteri ile güneş enerjisini %10 verimle alkol yakıtlara çeviren çalışma iyiymiş.

Kuzeybatı avrupa gaz talebi bugün 1.42 bcm/gün ile rekor kıracak gibi. Daha önce Şubat 2012’de 1.53 bcm görülmüştü.

Grafikler

İspanya’da sektörlere göre petrol ürünleri tüketimi (CORES)

Bugün Alman danıştayı şehirler belirli kurallarla dizeli yasaklayabilir deyince Volkswagen hisseleri düştü. Açıkcası tüm Alman otomobil şirketleri aynı değil. Daimler çok iyi hamleler yapıyor. Ama Volkswagen direnir direnir sonra bir hızlı değişim planlarsa, dizel VW araç sahiplerine yazık eder. Lübnan da jeneratör mafyası, Kenya’da kaliteli elektrik alamadığı için işini kapatan esnaf. İngiltere’de kömür destek isteyen 15 milletvekili. Yeni grup spekülatörler petrol dinamiklerine bakmıyor. AB emisyon sistemi değişiklikleri komisyondan geçti. Danışmanlar petrol talebi düşecek petrokimyaya girin diyor diğer taraftan plastik karşıtlığı yayılıyor. Bu arada CSIS’de çok iyi enerji videoları var.

Özetler

Çin’in petrol ithalat grafiklerinde son grafikte ABD’nin kuzey denizini nasıl geçtiği var, ilk grafikte ABD’nin Çin ithalat artışındaki en büyük paya sahip olduğu da ilginç.

“Canlı bir kömür sektörü İngiltere çelik, çimento, gıda vs için temeldir”. 15 milletvekili imza atarak kömür sektörünü destekleme için hükümeti yasama organı üzerinden düzenlemeye çağırdı

Kenya’da bir cep telefonu tamir dükkan sahibi, çok sık gidip gelen elektrik yüzünden dükkanını kapatıyor. Hükümet istatistiklerine göre elektriğe erişimi var ama her elektrik gittiğinde çalışamadığından işine devam edemiyor. Enerjiye erişim belirli bir kalitede enerjiye erişim

AB konseyi, emisyon ticaret sistemi ETS değişikliklerini 2021-2030 dönemi için onayladı. Karbon izinlerinin(allowances) %24’i piyasadan kaldırılacak. İzinlerin geçerlilik süreleri sınırlandırılacak. İzinlerin %57si açık arttırma ile satılacak.

İspanya’da petrol ürünleri talebi 2015 Mayıs’tan beri her ay artıyor (sayfa 5)

Çinli şirketler 31 ülkede 200 kömür projesinde yer alıyor.

ABD enerji hisseleri ile petrol arasındaki ilişki rekor düşük seviyelere düştü. WTI, %6 artarken, enerji sektörü S&P’500’ün %8 altında kaldı.

Lübnan da jeneratör mafyası. 1975-1990 iç savaş sonrası şebeke gidince bu dizel jeneratörcüler kökleşmiş. Lübnan’da 1 GW arz eksiği var, 12 saate yakın kesinti olabiliyor. Zahle elektrikl şirketi merkezi besleme yapınca sokak olayları çıkmış.

[FT$] Yeni grup petrol spekülatörleri için temel analizin önemi yok. Ed Morse bunlara “emtia balinaları” diyor. Bunlar para birimi, enflasyon ve diğer ticari göstergelere bakarak petrolü bir araç olarak görüyor. Petrol stok değişimlerine tepkileri “Sıfır, biz kantitatif sistem taciriyiz”

Alman danıştayı şehirlerinin dizeli yasaklayabileceğine karar verdi. Mahkeme eski arabalardan başlayarak adım adım, bazı gruplara(küçük esnafa) istisna ile uygulanır demiş. Ülkede 5 model şehirde egzozla mücadelede yeni önlemler alınacak. 2 milyon araba paylaşım müşterisi var.

ABD’de petrokimya sektöründeki etan tüketim artışı tüm diğer petrol ürünleri toplam artışını geçecek. ABD’nin etan ihracatı da artacak. Ham doğal gaz üretiminde etan ve diğer sıvılar ayrıştırılıyor, etan daha sonra etilen yapılıyor.

BCG’ye göre gelecek 20 yılda, hem benzin talebi %35 düşebilir. Doğalgazın payı artabilir. Doğalgaz kömürden, yenilenebilir kömür ve gazdan pay alır. Rafineriler ya jet yakıtı ve petro kimya ürünlerini arttıracak,benzin istasyonları ise petrol şirketlerinin perakende kısmını kesebilir.

Grafik

Büyük petrol şirketleri yenilenebilire yılda ne kadar ayırıyor (Makale)