26 Mart 2018

Günün tek bir haberi vardı. Çin’in yuan bazlı petrol kontratları. Dubai bazlı DME’nin kuruluşunu hikayelendiren Rigged ve petrol piyasalarının 1980den bu yana finansallaşmasını anlatan “Spikes and Shocks” geçtiğimiz aylarda okuduğum kitaplardan. 2008’deki rekor petrol fiyatlarında, aslında petrol piyasasına likidite getirenlerin fiziksel petrolcüler değil, enflasyona karşı korunmaya çalışan finansal yatırımcılar ve spekülatif koruma fonları olduğu tezi ikinci kitapta işleniyor. Çinli yetkililer bu ürünün spekülatif olmasını şimdilik istemiyor. Ama bağımsız ticaret evleri ve tacirler bu kontrata ilgi gösteriyor. Rigged de ise işin politik-manipulatif kısmı var. Politik istek ve büyük oyuncular girdikten sonra kontrat her türlü yürür.

Özetler

Bu hafta AB’de sürdürülebilir ulaştıma konusunda taslak raporun kabulü var.

Petrol ve gaz sektörü ürettiği verinin %1’ini kullanıyor. Schlumberger gibi servis şirketleri hep petrol hem de veri üretilmesine yardımcı oluyor. Eğer servis şirketleri veriye sahip olursa “petrol ve gazın Netflix”’i olabilir. Kontratlardaki veri sahipliği maddeleri de uzadıkça uzuyor.

Kayıtzinciri temelli elektrik ticaretinde bir çok sorunun cevabı yok. Almanya’da saniyede 260,000 işlem olacağı varsayılırken, Bitcoin’de saniyede 5, etherium’da 15 işlem yapılabiliyor. Energy Web Platform’da 750 işlem yapabiliyor.

Hindistan Çin (6 Pwh Peta=bin trilyon), ABD (4.3 Pwh) arkasından 1.4 Pwh üretim ile üçüncü sıraya yerleşti. Almanya ve Kanada’nın elektrik üretimleri birbirine çok yakın.

Şili enerji düzenleyici (CNE), bu aydan itibaren veri verenler kalitesinin sertifikalandırmak için kayıtzinciri kullanacağını duyurdu. Singapurlu Electrify, dijital jeton satarak 30 milyon $ para topladı. Meksika petrol şirketi Pemex’de petrol-gaz tedarik zinciri için kayızinciri kullanacak.

Amerika’da akıllı sayaç ve şahsi veri tartışmalarında, verinin çözünürlüğü arttıkça özel hayata dair aktivitelerin ortaya çıkacağı, bunun ABD anayasası dördüncü düzenlemesine aykırı olduğunu savunan NPSA grubunun argümanları var.

Yenilenebilir daha çok üretsin diye, kömür ve gaz kendi üretimlerini ayarlıyor ama gir-çık kabililyetleri o kadar esnek olmadığından bir minimum üretimde kalmaları gerekebilir. “minimum üretim problemi

Kanada’da karbon vergisi %50 artarak 23$/ton’a çıkınca, kömür üretimi hızla dibi görmüş, yerini gaz almış. Ülke 2016’da 2.4 mv/g petrol kumlarından üretimi var. 2030’da 3.67 mv/g’e çıkacak.

[FT$] Etik standartlara uygun üretilecek “Better Cobalt” kobalt projesi bu hafta başlıyor.

Çin Shangay INE’de yuan bazlı petrol kontratını işleme aldı. İlk gün 20,300 kontrat el değiştirdi. Glencore ve Trafigura’da ilk kontrat alanlardan.

Bizdeki Petrol Ofisi’nin sahibi Vitol’un 2017’de ticaretin yaptığı LNG miktarı 3 misline yani 7.4 milyon ton’a çıktı. 2016’da 2.6 mtondu.

Grafikler

Petrol arz-fiyat grafiği (JP Morgan)

23 Mart 2018

Latin Amerika enerji özetleri buradan. 5 milyar izlenen şarkının emisyon miktarı 100,000 taksinin yıllık emisyonuna eşitmiş. Hava kargo taşımacılığında %4.9 büyüme bekleniyor. ABD Ticaret Bakanı Çin’le ticaret açığı kapanması için Çin’in gaz almasını önerdi, gaz-dollar çağı. Gerçi petrodollar’ın petrosu gazı da içeriyormuş. Japonya reaktörlerini devreye alsa da hız yavaş. Depolama teknolojileri emisyonları azaltıyor, ama bazı bölgelerde önce arttırabilir. Amerika ordusu, tesislerinin %50sı uç hava olaylarından etkilendiği için iklim değişikliği için hazırlık yapıyor.

Özetler

Dünyada hava kargo taşımacılığında en önemli belirsizlik korumacı bir dünyaya geçiş. Küresel kriz sonrasında dünya hava kargo miktarı, dünya ekonomik büyümesinin 2 katı hızla büyüdü. Fakat son yıllarda 1 misline düştü. Gelecek 5 yılda %4.9 büyüme bekleniyor.

ABD Ticaret Bakanı, ABD ve Çin arasındaki ticaret dengesinin azaltılması için başlangıç olarak Çin’in ABD’den daha fazla gaz almasını önerdi. 2030’da kadar Çin LNG talebi 82 milyon ton’a çıkacak. Çin tüm LNG’yi ABD’den alsa 28 milyar $.

Japonya bu ay 6.reaktörünü işletmeye aldı. Ohi 3 devreye girdi, 2 reaktör daha önümüzdeki aylarda devreye girecek. Fakat BNEF’e göre 2030’da Japonya’daki nükleer üretim hükümetin hedefindeki gibi %20 değil, %9 olacak. Bu yıl sonunda ise Japonya’da 60 GW güneş kapasitesine ulaşılacak.

Petrobras’ın kredi notu geçen ay Fitch tarafından çöp seviyesine düşürüldü. Brezilyada “petrol kralı” olan devlet şirketinin tuz altı üretiminin kafa kafaya maliyeti 35$. Şirketin üzerinde ise 85 milyar $ borç var. Son yapılanmada, 3 milyar $ ödeme ile dava kapattı, 185000 işten çıkarma yaptı.

ABD Venezüella’nın dijital para birimi petro’yu yasaklamakla kalmadı petrol şirketi PDVSA ile her türlü işlemi de yasakladı. Yasak ABD vatandaşı ve yerleşiklerini kapsıyor.

Venezüella’da Madura bu hafta Orta Amerika ülkesi Antigua ve Barbuda’nın Başbakanı Gaston Browne ile görüştü ve Petrokarayip(Venezüella’dan karayip ülkelerine verilen ucuz petrol yardımı) programı kapsamında 139 milyon $ borcu sileceğin duyurdu.

Meksika devlet hidrokarbonlar komisyonu(CNH) başkanı Zepeda, devlet petrol şirketi Pemex için “anayasal reform yapın, Pemex devlet kontrolü altında kalsın ve hisseleri de, ama Pemex’in halka açılarak sermaye bulmasına izin verin”.. “Pemex başka türlü başarılı olamaz” dedi.

Justin Timberlake’in işbirliği yaptığı ama sonra sözlerini unuttuğu Macarena’dan bu yana en meşhur İspanyol esintili şarkı Despacito’yu youtube’da dinlemek istediğinizde, 6-8 veri merkezi devreye giriyor, 5 milyar izleme oldu 100,000 taksinin yıllık emisyonuna eşitmiş.

Japon petrol şirketi Inpex, Ekvator’da 18.blok kontratının 2010 yılında hükümet politikası sonucu sonlandırılması sonrasında 319 milyon $ tazminat karşılığı anlaştı. Bu ay başında Ekvator petrol saha ihalesi açtı, 800 milyon $ yatırım bekliyor.

Arjantin ABD’nin şeyldeki başarısını tekrarlayabilir mi? Sendikalarla anlaşarak maliyetler düştü ama yerel halk sorunları var. Fakat hükümet dünyanın bu ikinci büyük şeyl sahası olan Vaca Muerta’da yatırım için çok istekli. Son çeyrekte ekonomi %3.9 büyüdü.

İtalyan Enel, Peru’da 170 milyon $’a mal olan 440 Gwh üretecek, (sanırım 200 MW) ülkenin en büyük güneş santralini açtı. Avrupa Yatırım bankası da destek sağladı. Proje 2016’da Enel’e veilmişti.

ABD ordusunun kendi tesisleri uç hava olaylarından dolayı zararlara uğradığı için iklim değişikliği için hazırlık yapıyor. Savunma Bakanlığı raporuna göre ABD askeri tesislerinin %50si kuraklık, sel ve diğer hava olaylarından etkilendi.

[Makale] Depolama teknolojileri hem elektrik hem kapasite piyasalarında işlem gördüğü zaman en büyük karbon emisyon düşüşü sağlayacak. Teksas elektrik sistemi özelinde ise önce emisyonları arttırıyor, sonra da 10-20 yıl içinde düşürüyor.

ABD’de çarşamba günü İçişleri bakanlığı Meksika körfezinde petrol ve gaz ruhsat ihalesi yaptı. Fakat sadece 124 milyon $ teklif kapandı. Arazi arttırıp, devlet hakkını düşürmesine rağmen çok katılım olmadı.

Vaclav Smil, geniş bir entellektüel kapasite ile enerji tarihi, dönüşümleri konusunda kitapları ile biliniyordu. Son dönemde Bill Gates meşhur yaptı. Ama hala Kanada’daki mütevazi hayatına devam ediyor.

Bugün ABD’deki en büyük MBA öğrencileri iklim değişikliği zirvesi var. Videolar internette.

22 Mart 2018

IEA raporuna göre enerji yoğunluğu bu sene geçtiğimiz yıllara göre daha yavaş ama düşmüş %1.7 (iyi birşey). Ama emisyonlar %1.4 yukarı hareket ederek 3 yıllık durgunluktan uyandı. Afrika’da yeni hidroelektrik santraller ile enerji ihtiyacını karşılama kuraklığa daha dayanıksız bir elektrik sistemi getiriyor olabilir. ABD tarifeleri sonucu Çinli büyük üreticiler ABD’de güneş üretim tesisi açma yolunda. LNG talebi geçen seneki kadar olmasa da artmaya devam edecek. Güneşte panel kapasitesi (DC) evirici kapasitesinin %10-30 üzerinde kuruluyor gözlemlenmiş.

Özetler

İki tip LNG taşıma gemi var, buhar türbinli verimlilik düşük. 2000’den itibaren çift yakıt dizel-elektriklere geçildi. Maliyet kiralama, yakıt, sigorta, bir de dönüşü cebinden verecek. Temmuz 2017’de ABD-Avrupa 0.5 $/mmbtu, Shangaya 1.1$/mmbtuydu.Şimdi 0.6’ya 1.5.

[Makale-Nature Energy] Afrikada planlanan barajlar bittiğinde hidroelektrik kapasitesinin %62-82si Nil’de, %73-85’i de Zambezi havzasında olacak. 2030’da bu hidro kapasitesi bölgenin temel enerji kaynağı olabilir ve tek bir yağış ikliminden etkileniyor. Ek analizler burada

2017’de LNG talebi 285 mtpa’ydı, bu %9.6 artış tekrar etmese de 2018’de de 305 mtpa talep bekleniyor. 2022’ye kadar da 314-330 mtpa seviyelerinde olacak.

Enerji yoğunluğu son 3 yıldaki %2.3’den sonra 2017’de %1.7 iyileşti. Emisyonlardaki artışın ana sebebi ekonomik büyüme. Karbon emisyonları da %1.4 yukarı hareket etti.

ILR(Inverter Loading Ratio), yani güneş tesislerindeki evirici kapasitesi bölü panel kapasitesi. Genelde evirici gücünün 1.25 katı güneş kapasitesi kurulu oluyor. Sistem verimliliği için. Eviriciyi en yüksek noktada almıyorlar.

Kayıtzincirinin petrol ticaretinde kullanılması için önce bir takım çalışmasına, yani firmalar arası ortaklığa ihtiyaç var. Başkalarının da verilerine ve alım-satım işlemlerine erişebilme ihtimali petrol tacirleri için bir sorun, değişik defter sistemlerini birlikte çalıştırmak zorunda kalabilirler.

2025’te Shell yol kenarı istasyon sayısını %25 arttırarak 55000 ile 40 milyon günlük müşteriyi hedefliyor. Yeni petrol istasyonlarının yarısı Çin, Hindistan, Endonezya, Rusya, Meksika gibi gelişen ekonomilerde olacak.

“Çin’e bizim arabalarımız %25 vergi ile gidiyor, Çin arabaları bizim ülkeye %2 vergi ile giriyor”, bugün ABD Çin’e 60 milyar $ ithalat vergisi kararını yayınladı, ama bir sürü süreç olacak, Çin itiraz edebilecek. Yumuşak geçiş ama arkası gelebilecek

ABD’nin güneş paneli tarifeleri sonrasında Çinli üreticiler ABD’de tesis açmaya çalışıyor. JinkoSolar teşvik bile alabilir. Kuracağı tesiste 200 işçi istihdam edecek.

Elektrikli yılanbalığı prensibi ile 110V üreten jel baskı ile elektrik üretimi

Afrika kıtası serbest ticaret alanı AfCFTA, ülkelerin malların %90ındaki ithalat vergilerini kaldırmaları üzerine bir anlaşma, Çarşamba günü imzalandı.

Grafik

BNEF’e göre 2017’den 2030’a LNG talep büyümesi(BNEF)

21 Mart 2018

Nissan Leaf’in eski ve yeni modellerinde elektrik pillerinin zamanla sağlık durumu makalesi ilginç, fakat 100,000 km’deki düşüşler verilmemiş. Türkiye’deki hibritlerde 100,000 km’de pil sağlığındaki değişim bir parametre diye biliyorum. Denizcilik yakıtları tartışması devam ediyor. Çin ulusal kongresi sonrası bazı kararlar kesinleşti. Saudi Aramco’nun 2018’deki tüzük değişikliğini Arapça’dan tercüme etmişler. Uber kazasında yeni bilgiler. BHP Billiton gelişmekte olan Asya’da çelik talebine güveniyor. Grafen tabanlı soğutma, bakalım Dünya’da ve Türkiye’de evlere ilk motorsuz buzdolabı ne zaman girecek

Özetler

Petrol fiyatlarını yukarı iten, İran yaptırım kararı beklentisi, zayıf dolar, EIA stoklarındaki düşüşler oldu.

Çin Ulusal Halk Konresinin ilk oturumu bitti. Büyüme beklentisi %6.5da kaldı. Enerji yoğunluğu yılda %3 düşecek, kömür kapasitesi 150 milyon ton/yıl kesilecek, 30 milyon ton/yıl çelik kapasitesi de kapanacak. 2017’de çelik üretimi 831 milyon ton’du.

[Makale] Nissan Leaf’te 30kWh pili olan araçlar 24 kWh pili olanlara göre daha hızlı yani %7.2 sağlık durumu düşüyor. 24 kWh’da bu %2.9. Leaf-24’te 7 yılda %70’e, Leaf-30 2 yılda %80’e geliyor. Makaledeki sorun yaşa göre değil, km’e göre bu grafikler çizilmeliydi.

Grafen tabanlı hareketli parçası olmayan kryojenik soğutma aleti, şimdilik uydularda kullanılıyor. Knudsen kompresörü tabanlı. Uyduları soğutmada kullanılıyor. Motorsuz buzdolabı yakındır inşallah

Mikrogrid-şebekenin farkı, öncelikle 2 modu var. büyük şebeke ile birlikte çalışabildiği gibi, izole de çalışıyor ve bu modlar arası geçişi sürtünmesiz. Dayanıklılık, voltaj kontralünde etkili, optimizasyon.

Saudi Aramco’nun rafineri gücü şimdi 5.4 mv/g’müş. Bir kaç yıl içinde 10 mv/g’e çıkmayı planlıyor. Hindistan, Endonezya, Malezya da yeni büyük rafineriler ve Çin’de kapasite artışı da gündemde. 10 yılda 414 milyar $ yeni tesis ve rafineri/petro kimya ile daha da entegre olacak.

Saudi Aramco’da 2018 yılında şirket tüzüğünde değişiklikler yapıldı ve Arapça duyuruldu. Yeni tüzük madde 3, Aramco’nun çalışma alanları sıralanıyor. Madde 6 ve 8 yeni hisse ve sıradan hisseleri geri alım. Madde 11 çalışanlara hisse, Madde 14-19 devlet dışı YK üyeleri.

[FT$] SEB araştırmaya göre denizcilik yakıt kararı sonrası 2020’de yüksek kükürtlü fuel oil (HSFO) talebi 400,000 v/g’e (3.1-4 mv/g’den) düşebilir. HSFO-gaz yağı farkı 2017’de 220$/ton’du. 2018 başında 350$ oldu, 450$’a doğru artıyor.

Rusyanın ve dünyanın en büyük nikel ve palladium, platinium, kobalt madencilerinden Nornickel hisseleri yüzünden Potanin ve Deripaska Londra mahkemelerinde davalaşıyor.

Uber’in otonom kazası: Direksiyondaki güvenlik sürücüsü de frene basacak zamanı olmamış olabilir. Kadın bisiklet ile birden yola çıkmış gibi anlaşılıyor. 35 mil bölgesinde araba 38 mil ile gidiyormuş. Acı olanı kaza yapınca aracın fren yapmamış olabilir.

BHP Billiton, gelecek 10 yılda çelik talebinin daha da artacağına yatırım yapıyor. South Flank(Au)’de 80 milyon ton/yıl demir cevheri madeni, Hindistan, Vietnam, Malezy,a Endonezya’da da çelik tesisleri kurulmasını bekliyor. Çin’in kuşak projesi 150 milyon ton çelik talebi üretebilir.

[Makale] Düşük sıcaklıklı bölgesel ısıtma tesislerinin kıyaslanması. 55C /25 C en maliyet etkin daha düşük sıcaklıklarda elektrik ve ısı pompası ile destek var. Hem şebekeden besleyip, hem de binaya girince elektrikle 45 C’ye çıkarıyor.

Grafik

Çin’in petrol ithalatının karbon yoğunluğu (kırmızı en yüksek) – Nature Energy

20 Mart 2018

Bugün IAEE enerji forumu okumaya çalıştım. Nijerya ile ilgili iklim değişikliği ile mücadele için daha az kırmızı et tüketmeli yazılmış. Nijerya kişi başı et tüketiminde OECD istatistiğinde 2.3 kg/kişi/yıl gibi, sonlarda, ülkenin %70i fakirlik sınırının altında, s30’da cümle “Nigerians… to reduce the consumption of meat as these efforts alone will help to reduce individual carbon footprint”. Yani “Nijeryalılar karbon ayak izlerini azaltmak için et tüketimini düşürmeli”. Rakam 2.3-6 kg/kişi/yıl. Ayda yarım kilo. Bana bu öneri çok vicdansızca geldi. Bu sene metaller revaçta, petrol fiyatlarındaki yükseliş ABD petrol üreticilerine yarasada, ABD tüketimini vurabilir. Vattenfall hidrojen tedarik zincirini düşünüyor. Uber’in ölümlü kazası ilk yaya kazası olabilir.

Özetler

ABD’de AAA’ye göre benzin fiyatları geçen haftaya göre 4 cent, geçen yıla göre 27 cent daha pahalı, yani %10 daha yukarıda. Geçen haftaki ABD talebi genelde yaz aylarında görülen cinsten, yüksek. ABD TÜFE %2.2 artarken, benzinde %12.6 arttı

Almanya’da yapılan ankette katılımcıların ⅔’ü içten yanmalı motoru tercih ettiğini söyledi. BMW ve Daimler’de güneydoğu Asya’da elektrikli araba ve pil üretimini arttıracak. Kobiler dün ki, Bakanın düşük elektrik sözünü sevinçle karşıladılar, federal bütçeden karşılansın dediler.

PWC’nin Petrol ve Gaz sektör CEOları anketinde %60 ekonomik büyüme, %83’de gelir artış umudu var. %85 yumuşak, %67 de dijital kabiliyetlere önem var.

İsveçli Vattenfall, Hollanda’da 700-750 MW Hollandse Kust Zuid offshore rüzgar çiftliği ile ilk alım garantisiz rüzgar santrali olarak 2022’de devreye girmesi bekleniyor. İlk değil, Almanya’da 3 tane alım garantisiz rüzgar ihalesi yapılmış 2024-2025’de devreye girmesi bekleniyor

Vattenfall CEOsu, yenilenebilirden elde edilecek hidrojen ile çelik-çimento gibi ağır sanayiyi 2030-2050 gibi dekarbonize edebileceklerini ve firma olarak tedarik zincirinde olmak istediklerini söyledi.

Çinli CEFC China Energy Şirketi, Glencore’un elindeki Rosneft hisselerin Rus devlet bankası VTB finansmanı ile alacaktı. Fakat CEO göz altına alınmıştı, 2 Mart’ta da Shangai Guoesheng Group, belediyenin yatırım şirketinin CEFC operasyonlarını devraldığı WP tarafından yazıldı.

ABD bu hafta Çin’e 60 milyar $’lık daha ithalat vergisi uygulamayı düşünüyor.

Pazar günü Arizona’da otonom sürüşteki Uber’in Volvo aracı 49 yaşında bir bisikletli kadına 65 km/saat hızla çarparak ölümüne sebep oldu. Otomatik sürüş modunda olsa da direksiyonda sürücü de vardı, müdahale etmemiş. Yayanın karıştığı ilk ölümlü otonom kaza.

Fas sadece kendisi için yenilenebilir enerji üretmeyi değil, 200 kmlik 1 GW’lık hat ile de Portekize satmayı düşünüyor. Hattın maliyeti 739 milyon $. Fas elektrik talebinin %20sini İspanya’dan alıyor.

Hindistan’ın öncü hükümet programlarında harcamalar diplerde. 6 büyük altyapı insiyatifinde %21 harcama-gerçekleşme oldu. Akıllı şehir programında %1.8. Hindistan hükümeti buna karşı çıkıyor, fonlar tüm iş bittiğinde harcanmış gözükecek diyor.

[FT$]2017’de Glencore metallerde, petroldekinin iki misli gelir elde etti. Trafigura petrol kadar. Metal ticareti yeni gözbebeği

Çin yeni petrol kontratı ile ticaret yapacak yabancıların işlemlerini 3 yıl vergiden muaf tutacak.

Avrupa komisyonu Alman şebeke operatörü Tennet’e, Danimarka’dan gelen kapasiteyi kısıtladığı yönünde şüpheler üzerine soruşturma açtı

Avrupa’da gazdaki 10 önemli trend. Gazın elektrikteki oranı %19.7’ye düşerken, kömürünki %20.6’ya düştü. 2017’de ithal gaz fiyatı ortalama 5.65$/mmbtu oldu. Biyogaz/biyometan,

2019’dan sonra AB emisyon izinlerinde kesimler olunca, 1.7 milyar to 832 milyon ton’a düşecek izinlerle karbon fiyatlarında artış olacak. Almanya’nın nükleeri kapatması da fiyatları yukarı itecek. Fiyatlar 14€/ton’dan 32€/ton’a çıkabilir.

Çin’den Avrupa veya Batı Afrika’ya 285,000 ton dizel yüklemesi yapılacak. Geçen sene sonunda bir kargo Avrupa’ya gitmişti. garip.

Vitol CEO’su Afrika ve Ortadoğu’da bazı dönemsel anlaşmalar yapmaya çalışacak. 7 mv/g petrol ticareti yapan Vitol’e göre ABD ihracatı önemli, “ABD’deki boru hatları çok kritik olacak”

Pazartesi ABD başkanlık kararı ile Venezüella’nın petro dijital yatırımı yasaklandı.Venezüella hükümeti tarafından piyasaya sürülen ”herhangi bir sayısal parabirimi, parası, jetonu”

[Makale girişi] Nature Energy’de eğer daha düşük karbonlu bir dünyaya geçersek, kişi başı enerji taleb 2050’de muhtemelen i%24-31 düşük gerçekleşir.

Glencore Avustralya’da iki tane kömür madeni hissesini 1.7 milyar $’a aldı. Hail Creek’te 9.4 milyon ton yıllık üretim var, Valeria’da ise rezerv 762 milyon ton, yani 10 milyon ton/yıl üretim yapabilir.

Elektrikli ısıtmanın türleri ve avantajları.

[Makale]Bilgisayarlar kişilik muhakamesinde insanlardan daha iyi.

Grafik

AB’de karbon emisyonları, fiyatları (Platts)

19 Mart 2018

Bugün İbrahim Halil’in gönderdiği Alman araba üreticilerinin de şebeke destekleri vs ile ilgilenerek elektrik sektörüyle daha ilgili olacağı haberinin açık halini bulamadım. Eski piller veya arabalardan şebekeye elektriği geri vermek araba üreticilerine de ilginç gelmiş. “Enerjini değeri kaynakta mı teknoloji de mi”. Hidrojen haberleri tekrar artıyor. Otonom arabalar güneş patlamalarından etkilenebilir, GPS’ten. Mısır, soya spekülasyonu devam ediyor. Göktaşlarında madencilik dünya GSYİH’ının 192000 katı, Hilbert uzayında sonsuz olması gerekirdi. Emisyon bifteğimize de el attı, 100 gr biftek 1.6 kg CO2 emisyonu, karbon vergisi kırmızı et fiyatlarını da arttırır.. Ceraweek’te Vaclav Smil(51.dakika), iklim değişikliğine karşı en etkin yöntemin kırmızı et porsiyonlarını düşürmek olduğunu iddia etmişti, metan da var çünkü işin içinde.

Özetler

Asya’da bu hafta, Japon müşteriler ve Avustralyalı tedarikçiler arasındaki 1 Nisan’dan başlayacak dönemsel kontrat fiyatı önemli. Şu sıralar 95$/mt. Kömür deniz kargo miktarı düşerken, nikel ve klinker talebi kargo fiyatlarını arttırıyor.

Hindistan güneş enerjisinde Mart 31’de 22000 MW’ı geçecek.

Mısır, soya ve kakao’da uzun pozisyonlar artmaya devam etti. Hampetrol de ise düştü.

Göktaşlarında madencilik planlayan Planetary Resources’ın Asterank veritabanına göre, göktaşlarının değeri dünya GSYİH’ının 192bin katı olabilir.

100 gram biftek 1.6 kg CO2 emisyon sebebi, tavuk 700gr, süt ürünleri 347. Dünyayı kurtarmak için arkadaşınızı vejeteryan yapın

Bitcoin madencilerinin 55 TWH (Türkiye tüketiminin 6’da 1’i) kadar elektrik tükettikleri tahmin ediliyor.

Alümiyum tozu ile hidrojen üretimi. 9 kg toz, 1 kg hidrojen üretiyor. Bir elektrikli arabada 500 km gitmek için 50 kg aluminyum tozu yeterli.

Suudi veliaht prens MBS, ABD’de GE , Amazon, petrol servis, film şirketleri ve Uber ile biraraya gelecek.

IMO’nun denizcilikteki kükürtsüz yakıt kararı, benzin için kullanılan VGO gibi ürün talebini arttırabilir.

National Grid plastik boruları olan dağıtım seviyesine hidrojen basmakta ciddi.

Avrupa’da bu hafta, soğuk hava dalgası geldi, biraz daha etkileyecek, Kuzeybatı Avrupa gaz stokları 7 yılın dibi olan 7 bcm altında. Rus tedariği günde 230 mcm’e çıktı. Çelikte ise ABD tarifeleri Avrupa çeliğini vurabilir. EUROFER, minimum ithalat fiyatı istiyor.

Çin, petrol kontratlarında spekülasyon olmasın diye teslim depolama maliyetlerini dünyanın 2 misli olarak belirledi. 25-50 cent/varil/ay olan depolama maliyeti, 95 cent. Daha önce elma konttratları ilk işleme açıldığında 4 saatte 11 milyar $lık kontrat ticareti yapılmış.

Economist’in yazısında ilginç bir anekdot : “Enerjinin değerinin kaynağında olduğu bir dünyadan, teknolojinin kaynak olduğu bir dünyaya geçiyoruz”, MIT’den Francis O’Sullivan demiş.

Otonom arabalar güneş fırtınalarından da etkilenebilir, GPS’e çok bağımlı olmamalılar. 11 yıllık döngüleri var, en son Nisan 2014’te zirve yapmış.

İngiltere’de Centrica’nın işletmesi zor diye Rough gaz depolama tesisini kapatması sonrasında, 15 gün olan depolama kapasitesi 4-5 güne düştü. Yaz-kış fiyat farkı düşük. Bu seneki soğuklarda gaz fiyat sıçraması yüzünden bu kış fiyatlar ortalama %20 yukarıda.

Vitol ve Carlylye rafineri ve petrol istasyonu şirketi Varo Energy’yi halka açacak. İsviçre’de Cressier rafinerisi 68000v/g, Almanya’da Beyernoil 97000 v/g kapasiteli rafineriler

Londra’da bu sene hiç bir dizel taksiye lisans verilmedi. İlk defa alacaklar sıfır emisyonlu. TfL şehirde 100 hızlı şarj noktası kuracak. Şu anda Londra’da 2000 standart şarj noktası var.

Almanya’da yeni enerji ve ekonomi bakanı Peter Altmaier Kobiler için düşük enerji fiyatları istedi. Yeni hükümet çevre konusunda daha az ilgili. Dizel araç satışlarındaki düşüşler CO2 emisyonlarına büyük etki yapmayacak. Bedava şehir içi ulaşımı belediyeler reddetti.

Otomotiv sektörü ile ilgil bu FT haberi okumaya değer.

Imperial College’ın “Beklenmeyeni Bekle” raporu

Grafikler

Eğer bifteğe sebep olduğu emisyon kadar vergi uygulanırsa fiyatı %41 artar (NYT)

Kuzey batı Avrupa doğalgaz stokları (Platts)

16 Mart 2018

Latin Amerika özetleri bu siteden alındı. Bugün Latin Cuma, Latin Amerika enerji haberleri var. Petrol fiyatlarında Cuma hikayesi şu idi. Haftasonu satışlar için piyasalar kapanmadan önce yüksekten kontrat alarak cuma kapanışında fiyatı tacirler yükseltiyor. Hafta sonu fiyatlarını yükseltmiş oluyorlar. Latin Amerika’da yenilenebilir alanında ilginç gelişmeler oluyor. Brezilyalı şeker kamışı üreticileri RenovaBio’dan umutlu. Repsol ve BP Meksika’da genişlemeyi düşünüyor. Şili’deki yeni bakanın önceliği enerji piyasaları deregülasyonu. Samsung Şili’de lityum pil katod fabrikası kuracak.

Özetler

2009’dan bu yana Latin Amerikada ABD Eximbank 3 milyar $’lık çevreye faydalı proje finanse etti. 1992’den beri böyle bir misyonu var bankanın. Yenilenebilirde 18 yıl vade verebiliyor. Fakat 5 kişilik YK’nın 4’ü kongreden onay bekliyor.

ABD hükümetinin işlettiği Overseas Private Investment Corporation (OPIC), geçen sene 600 milyon $ güneş projelerine finansman verdi. Meksika ve Arjantin daha kısa dönemli PPA(ESA)’lara geçmek istiyor.

OPIC, Şili’nin son 5 senede güneşteki başarılarında pivot bir role sahip. Energia Abierta raporuna göre Şili’de 1834 MW PV var ve Ocak’ta elektriğin %41’ini geleneksel olmayan yenilenebilirden karşıladı. OPIC’in girişi sermaye piyasalarının olgunlaşması ve gelişmesi için kritikti.

Latin Amerika’da 4000 MW güneş kapasitesine ek, sırada 8000MW’lık da projeler var. Büyük ölçekli projeler Meksika, Brezilya, Arjantin, Şili ağırlıklı. Fakat iki sorun var, sözleşmeler yerli para birimi ve enflasyon. İkincisi Meksika, Brezilya gibi ülkelerde başkanlık seçimi var.

İspanyol Repsol, Meksika’da 200 benzin istasyonu açacağını duyurdu. Şirket 5 yılda %10 pazar payı hedefliyor. Bu yeni istasyon ve altyapılara Repsol 430 milyon $ ödeyecek. Geçen hafta da BP, Meksika’da 1500 istasyon ile %15 pazar hedeflediğini duyurdu. Pemex’de ABD’yi hedefliyor.

Şili’de yeni enerji bakanı Susana Jimenez oldu. Daha önce Şilili think tank Libertad y Desarollo’da başkan yardımcısıydı. Daha önceki yönetim gibi yenilenebilire ağırlık verecek ama Jimenez enerji piyasasının deregülasyonuna öncelik verecek. Pinera kabinesindeki taze kanlardan.

Ekvator devlet şirketi Petroamazonas, 13 Mart’ta 800 Milyon $ yabancı yatırım çekebileceği petrol ve gaz [ruhsat alan] ihalesi açtı. Kazananlar, Doğu Amazon bölgesinde 4 sahada petrol işletecek. İhaleler Haziran’da tamamlanacak. ABD, Şili, Çin ve Rusya’dan 40 şirket hevesli

Vestas, Arjantin’deki üretimlerini güçlendirmek için yeni montaj tesisi açıyor. Hub ve nasel birleştirme için Buenos Aires’deki tesis, Vestas’ın dünyadaki 9.üretim tesisi olacak. 2025 gibi Arjantin 10 GW rüzgar gücüne erişmeyi planlıyor.

Siemens, gelecek 5 yılda Brezilya’daki yatırımlarını 3 misline çıkararak 1.24 milyar $’a ulaşmayı hedefliyor. Siemens, Brezilya yatırım ajansı Apex-Brasil ile mutabakat zaptı imzaladı.

Venezüella dış işleri bakanlığı, yeni dijital para birimi Petro ile güneş projelerini finanse edeceğini duyurdu. Ülkenin Karayip ülkelerine indirimli petrol verdiği Petrocaribe insiyatifi güneşten devam edecek. Petro satışından 186,000 sertifika ile 5 milyar $ para elde edildiği açıklandı.

Samsun SDI ve Güney Koreli POSCO başındaki konsorsiyoum, Şili’de 2021 gibi lityum piller için katod fabrikası kuracak. 54 milyon $’lık tesis Mejillones’de olacak. Yıllık 3200 ton katod üretecek. 2021’in ikinci yarısında çalışmaya başlaması bekleniyor. Konsorsiyumda Çin’de var.

Brezilya’nın biyoyakıt programı RenovaBio şöyle çalışacak. RenovaBio her cins biyoyakıt bir karbon yoğunluğu (CI) verecek. Verimli ve temiz biyoyakıt üretenleri ödüllendirecek. Dağıtıcılarda emisyon azaltım sertifikası zorunluluğu (CBIO) ile almaya teşvik edilecek. Şeker kamışçılar umutlu

Arjantin’in 30 yıldaki en kötü kuraklığı soya fazulyesi ve mısır hasatını vurdu. GSYİH bu sebeple %1 daha düşük oldu. Ama ilk çeyrekte ekonomi güçlü görünüyor. Yıldan Yıla %3 artması bekleniyor.

15 Mart 2018

Özetler

Statoil’in yeni adı Equinor oluyor. Yani eşitlik ve dengeye “nor” eki ile bir İskandinav süsleme yapılmış. Şirket yatırımlarının %15-20sini karlı yenilenebilir ve düşük karbonlu çözümlere aktaracak ama ne zaman? 2030 gibi.

1920’lerde ABD’de elektrik şirketleri buzdolabı satışlarını arttırmak için de ArGE, pazarlama işleri yapıyorlardı. ABD’de yine 1920’lere dönüş, AEP Ohio ile DNV GL müşterilere çok verimli ULC (çok düşük soğutma) buzdolaplarına geçmeyi teşvik ediyor.

Latvia’lı Aeronos’un drone’u rüzgar türbin kanatlarına bir sıvı sıkarak buzlama önleme, böcek, temizlik işlemleri yapıyor. Güneşte drone’lar infrared resimleme için kullanılıyor. Drone’lar yenilenebilir işletme maliyetlerini düşürüyor.

Venezüella petrolüne ABD yaptırımlarına uzmanlar karşı. Büyük ihtimalle borcunu ödeyemeyecek. Petrol şirketi PDVSA, sosyal bir sektöre döndü ve hükümet alabildiği her doları aldı. Son 4 ayda PDVSA ABD’ye 400,000 v/g petrol ihraç etmiş. Rusya ve Çin daha çok müdahil olmak istiyor

ABDli metallurjik kömür üreticisi Corsa Coal Corp, 2017’de 811.905 ton kömür sattı. 2017-2019 arasında bunu iki misline çıkarmak istiyor. ABD tarife kararından pozitif etki bekliyor.

Enerji depolama Avrupa konferansının ilk gününde, şebeke mi arttırılsın, depolama mı gelsin sorusuna cevap, ortadan gidin.Doğru soru “enerji altyapısı ile esneklik opsiyonlarının hangi oranda birleştirilmesi daha iyidir”

ARPA-E’de de elektrik ulaştırma konuşuldu. İki kişilik elektrikli uçak 3 saat uçabiliyor. Uçaklarda verimlilik önemli olacak “lift-to-drag” oranı %20 iyileştirmek, enerji tüketimini %35 azaltıyor. Ulaştırmada ise elektrikli ve otonom araçta faydalar katlanıyor.

Avrupada benzin fazlası çıkınca, tankerde depolama arttı. Traderlar Avrupa kıyıları açıklarında gemilerde tutuyorlar. Sadece bu hafta enaz 3 tane 90,000ton tanker 60 güne kadar benzin depolamak üzere kiralandı. Gunvor 3 tane kiralamış.

AB-ABD ticaret savaşı çıksa hangi sektörler etkilenir. AB28’in ABD’den ithalatında 28 milyar € elektrik üretim ekipmanı, 11 milyar € arabalar, 7.6 milyar € petrol ve ürünleri var.

ABD ilk defa açık olarak Rusya’yı ABD enerji altyapılarını hack etmeye çalışmakla kınadı. Mart 2016 veya daha öncesinden başkayan faaliyetler ile çok katmanlı saldırılar var.

Florida Power&light 74.5 MW güneş santraline 10 MW/40MWh pil ekledi.

Asya spot LNG’lerinin Avrupa’ya göre premium’u 1$/mmbtu’ya düşünce hem ABD hem Rusya LNG’si Avrupa’ya yöneldi.

2017’de enerji sistemleri de dahil SCADA sistemlerini tehdit eden saldırıların değerlendirmesi, rapor olarak.

 

14 Mart 2018

Özetler

Çin’in görünen petrol talebi bir sene öncesine göre Ocak-Şubat döneminde %13.3 arttı. Tatil dönemi farkından olabilir. Elektrik talebi de %11 artmış. Ağustos 2013’ten beri en hızlı artış. Kombidir..

Dünyada üretim zirvesini geçmiş petrol sahaları 51mv/g ile dünya üretiminin %52si. Bu sahaların 2016’da %7.5 üretim düşüşünden 2017’de %5.7’ye düşmesi ekstra 0.9 mv/g. IEA’a göre düşüş oranı 2010’da %10’dan 2017’de %5.7’ye düşmüş. Verimlilik, yatırım, teknoloji ile.

Popp’un 2016 yılı makalesinden, baştan verilen 1 milyon $’ın 3 yenilenebilir teknolojisinde patentin başka biri tarafından referanslanması (citation) ile sonuçlanma olasılığı çıkarılmış. En yüksek ihtimal 10-12 yıl sonra. Chapter2-Fact8de.

İngiltere’nin en büyük sendikası Unite “Elektrikli arabalar, otonom teknoloji ve mobilitenin geleceği” raporunu yayınladı. İngiliz otomotiv sektörünün elektrikli araç teknolojisinde vites arttırmasını istedi. Rapor burada. Sendika elektrikli araba teknolojisi istiyor.

VW Çinli SAIC ile geliştirdiği şimdilik adı Volks-SUV olan çok amaçlı aracı küresel olarak üretecek. 2020’de bu SUV’lerin satışların %40’a erişmesini bekliyor.

Çin’de kış bitince emtia’da kış başladı. Çelikte 15 Mart ile çelik kapasite kısıtları kalktı, üretim hızlanır, doğalgaz fiyatı ve talebi düşer, kömür stokları artar, rafineriler de mevsimsel bakıma girer.

Enerjideki büyük şirketler müşteri enerji yönetimi şirketlerini satın alıyorlar. Son olarak Engie, Afrika, Asya, Amerika ve Avrupa’da aktif enerji depolama ve mikroşebeke şirketi Electro Power’ı satın aldı. Bu yazıdaki grafik-satın alma işlemleri tarihçesi çok iyi.

Aramco’nun halka arzı yattı gibi, sadece Suudi borsası Tadawul’de işlem görebilir. Tadawul’un toplam değeri 475 milyar $, Aramco’nun ki 2 trilyon $. %5’i borsaya açılsa 100 milyar$, borsayı ağır etkiler. Petrol fiyatı düşse borsa çöker

ABD’de FERC elektrik piyasalarını kurtarmak için onu parçalıyor mu? Montana kurul üyesi sormuş. Son karar ile bu kapasite mekanizması tartışması alevlenmiş gözüküyor. Manava gitmekle, yemeğe davet edilmek gibi örneği ilginç.

Güneş yok da yağmur var ise, yağmur damlalarının düşüşünden de elektrik üreten güneş paneli Çin’de icat edildi. Hücrenin üstünü iki kat şeffaf polimer seriyor.Yağmur damlası üstüne düşüp kaydıkça sürtünmeden statik elektrik üretiyor. Triboelektrik nanoüreticiler. Makale burada

Grafik

Verilen 1 milyon $’un sonunda alınan patentin bir yayında referanslanmasına kadar geçen süre olasılığı (Hamilton Project)

Çin’in elektrik talep artışı (YuanTalks)

13 Mart 2018

Bugün Serkan Şahin’in yorumu önemli, Rusya’nın petrol kalitesinde oynamalar yaparak pazar payını alma çabasında oluşan negatif etkiler. Detaylı analizi ise köşe yazısında. Bugün CSIS’in Kalkınma örgütlerinin enerji yatırımları, Platts’ın Çin LNG raporu ve Anas Alhajji’nin makalelerine bakılabilir. Günün tartışması ise FT’deki ABD şeyl petrolüne rafinericilerin isteksiz olabileceğine dair haber sebep oldu. Grafikte de hangi petrolden ne kadar hangi tip ürün çıkar…

Serkan Şahin’in Yorumu

“Rusya’nin Cin’e ham petrol ihracatinda aslan payi kapma cabasi Avrupa pazarinda Urals piyasasini zora sokar hale geldi. Rusya’nin Urals petrolu Volga ve Urals bolgelerinden gelen agir ve yuksek sulfurlu petrol ile Bati Sibirya’dan gelen hafif ve dusuk sulfurlu ham petrolun karisimi. Rusya, kendi boruhatti sistemini dizayn ederken Asya ve Avrupa arasindaki karlilik durumuna gore ham petrolunu batidan doguya ve dogudan batiya aktarabilecek sekilde dizayn ettigi icin, İhtiyac durumunda Bati Sibirya petrolunu doguya aktarabiliyor. Rusya’nin Çin’e ham petrol satisini artirmak icin insa ettigi ESPO boruhattina daha fazla hafif ve dusuk sulfurlu petrol sunarak Pazar payi artirma cabasi icerisinde Bati Sibirya’daki uretime ESPO’ya kaydirinca, Urals petrolu Volga ve Urals uretiminin agirliginda daha agir ve sulfurlu hale geldi. Bu da Avrupali rafineriler icin Urals’in cazibesini neredeyse öldürdü. Avrupa’da fuel oil marjlari dusunce Urals’in marjlari zaten olumsuz etkilenmisti. Dusen kalite ve artan sulfur orani ile bu talep neredeyse yok oldu.

Rusya petrol piyasasinda Avrupa’yi gozden cikardi mi bilmiyorum ancak hem Avrupa’ya hem de Cin’e yaranacak bir cozum bulmasi imkansiz gibi. Cin’I hedef alarak daha hafif petrol uretme hevesi, daha da kuzeye giden bir uretim stratejisine goturuyor ki bu da Rusya’nin uretimini mevsimsellik sorununa sokabilir. Bu da Dunya’nin en buyuk ikinci ham petrol ureticisinin Dunya’nin en buyuk ham petrol ithalatcisinda mevsimsellik riski demek ki gerisini siz dusunun. Rusya’nin durumunu yakindan izlemeyi siddetle tavsiye ederim.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

Özetler

[FT$] Exxon, Synthetic Genomics ile 2025 gibi 10,000 v/g genetiği oynanmış alg(yosun)’dan dizel için bir tesis kurmak için anlaştı. Enerji sektörüne de bir Canan Karatay lazım, zehir onlar

BNEF’te üç ”3’te 1”(Three third world) Dünyası: 2040 gibi elektriğin ⅓’ü rüzgar-güneş, yollardaki arabaların ⅓’ü elektrik, enerji yoğunluğu ⅓ daha düşük. Isıtmayı nasıl karbondan ayıracağız: bina verimliliği, hidrojen, nükleer

Eskom(Güney Afrika), 27 yenilenebilir ESA(enerji satış anlaşmasını) 2016’den beri imzalamamış, şimdi de kömür yoğun bölgeye hakim işçi sendikası yüksek mahkemeye başvurarak durdurmuş. Duruşma 27 Mart’ta.

IMO kararı ve rafinerilerin ürün kullanımı konusunda detaylı bir mesaj zinciri.

Şubat’ta OPEC, OPEC harici üretimin 2018’de 1.4 mv/g artacağını söylemişti. EIA’ya göre sadece ABD’den gelecek artış bu kadar olacak. Aramco’nın halka arzı da olmayacaksa Suudi üretimi de artık artabilir. Fiyat düşerse de Nijerya, Libya, Angola, İran, Irak, Venezüella etkilenir

Çin’de yeni kurulan Ekoloji ve Çevre bakanlığı, emisyonları düşürme ve iklim değişikliği ile mücadele ile görevi NDRC’den devraldı.Yeni reformların açıklandığı gün Pekin’de hava kirliliğinden dolayı turuncu alarm verdi.Demir yumrukla mavi gökyüzünü korumaya çalışacaklar.

Londra borsasına kote ve Luksic ailesinin kontrolündeki dünyanın en büyük bakır madencilerinden Antofagasta artan bakır fiyatları ile temettü dağıtacak. Tüm operasyonları Şili’de. Gelirleri %31 artarak 4.75 milyar $ olmuş.

[Rapor-Platts] Çin LNGsinin getireceği fırsat ve tehditler. Çin’in 2017’deki toplam LNG ithalatı da orjinal kontrat rakamlarının altında kalmış. Fakat bu kontratlara sahip şirketler bunları daha ucuz spot kargolar ile değiştirmiş.Böylelikle Çin spot LNG piyasası ve fiyatlarını da desteklemiş oluyor

[FT$] ABD 2018de 11 mv/g petrol üretimiyle Rusya ve Suudileri geçebilir. ABD şeyl petrolü çok daha hafif. Bu da orta damıtık ürünlerde(dizel-jet yakıt) iyi olmadığı ve rafinerilerin çok da talep etmeyebileceklerini düşündürüyor. WM’ye göre 100mv/g dünya üretimi 2mv/g artışı hazmeder.

[Rapor-CSIS] Dünya Bankası gibi kalkınma örgütlerinin enerji yatırımlarına yaklaşımı. 2016’da Dünya Bankası 45 milyar $, Asya Kalkınma Bankası 31, USAID 23, JICA 16 milyar $ enerji projelerine harcadı.

RWE-Eon takası, İngiltere piyasasındaki büyük 6lıyı 5 olarak konsolide edebilir.

[Makale] Anas Alhajji’nın bu makalesi ABD sıkı petrolünün küresel etkisini inceliyor. ABD üretimi fiyatları düşürdü, ama ham petrol bağımlılığını bitirmez. Ham petrol kalitesi önemlidir.

VW 2022 sonuna kadar 16 fabrikasını elektrikli araba üretir hale getirecek. 2025 gibi yılda 3 milyon araba üretmeyi planlıyor.

Grafikler

Hangi petrolden ne kadar, hangi ürün elde ediliyor (FT)