25 Mayıs 2018

Latin Amerika özetleri buradan. Çin enerji yönetimi başkanı da Suudi Bakanı aramış, “petrol de sorun olmaz di mi?” diye. Bu hafta Hindistan’da aramıştı. Trump’ta yüksek fiyatlardan şikayet etmişti. Ben 70$/v Brent’i makul buluyorum. Sepet fonları (hedge) da geçen hafta boğa pozisyonlarını %10 düşürmüş. Permian’da petrolle gelen gaz üretimi sorun olacak, ABD’de gaz yakma da sınırlı izinli, gazı yakamazlarsa petrol üretmemeleri gerekecek. Elektrik kesintisi deyince akla ne geliyor, önce buzdolabında bozulan yiyecekler, en önemlisi ısınma 5.sırada. ABD-Çin enerji ticareti açığı kapatır mı? Hızla artıyor ama taş çatlasa bu sene 15 milyar $

Özetler

Brezilya’nın biyodizel üretimi son 10 yılın en yüksek Mart rakamına ulaştı. 452 milyon litre. İlk çeyrek üretimi 1.13 milyar litre oldu, geçen sene aynı çeyreğe göre %32 artış. Artışın önemli kısmı B10 düzenlemesi sebebiyle, yani %10 biodizel zorunluluğu. Yıl sonu 5.3 milyar litre tahmin.

Peru’nun enerji ve maden bakanı 4 Nisan’da göreve başlamıştı. Fakat Peru’nun petrol üretimi 45,000 v/g’e düştü. Eski başkan döneminde hiçbir kontrat imzalanmadı. Yerel halktan yoğun bir muhalefet var. Perulu Amazon köylüleri 50 petrol kuyusunu da geçen eylül kapatmıştı.

Peru hükümeti, İngiliz Tullow petrolün 5 açık deniz arama ruhsat onayını reddetti. Sebep kıyı halkları ile yeterli danışma yapılmaması. Muhtemel kirlenme balinaların alanlarını tehlikeye atabilir. Tullow kararı büyük hayal kırıklığı olarak değerlendirdi.

İngiliz Echo Energy, Arjantin’in güneydoğu sahilindeki Aşağı Tobifera formasyonundaki ilk sondajında önemli bir gaz sütunu buldu. Haziran da testler sonucu sonuç netleşecek.

Hindistan merkezli Sterlite Power 2022’ye kadar Brezilya’da 4 milyar $ proje planlıyor. Geçen sene iletim hattı yapımı kazanmıştı. Şirket Sao Paulo’da Latin Amerika merkezini açmayı planlıyor.

Vitol grup başkanı Ian Taylor İran yaptırımları ile ilgili olarak “şahsen, hiçbirimiz etrafından dolaşmayı beceremez” dedi.

Sibergüvenlik şirketi Dragos Inc, Perşembe günü yaptığı açıklamada, Xenotime ismini verdiği grubun Trisis tip malwarelerle belirli sanayi ekipmanlarını hedeflediğini söyledi. Trisis daha önce Suudi Arabistan’da enerji santrali kapatmıştı. Yeni jenerasyon tehlikeli saldırıların altyapısı olabilir.

ABD başkanı Trump’un yüksek fiyatlar konusundaki şikayeti sonrası, Suudi Arabistan ve Rusya OPEC ve nOPEC üretimini 1 mv/g arttırmayı konuşuyor. 17 aydır devam eden üretim sınırlaması ile petrol 2014 sonundan beri en yüksek seviyeye geldi. 2018 kesinti hedefi 1.8 mv/g’dü

Çin ulusal enerji yönetimi başkanı Nur Bekri, Suudi Abaistan enerji bakanı Falih’e Suudi Arabistan’ın “yeterli arzı garanti edecek gerekli hareket planlarını alabileceğini” umduğunu söylemiş.

Permian’da petrolle birlikte gelen gazı yakmak için izin alınamaz, boru hattına verilemez ise, petrol üreticileri kuyuları kapatmak zorunda kalabilirler. Texas’daki Waha hubunda doğalgaz 1.89$/mmbtu, Henry hub’dan da 98 cent ucuz.

İnsanlara elektrik kesintisi dendiğinde ancak 5.olarak ısınmanın da olmayacağı akıllarına geliyor. 1 numaradan başlayarak buzdolabında çürüyen yiyecekler, bilgisayar, TV, cep telefonu şarjı sonra nihayet ısınma.

Bu hafta koruma fonları fiyat artışı yönündeki pozisyonlarını %9 düşürdüler. Geçen hazirandan beri en büyük düşüş.

ABD, Çin’le olan 375 milyar $ olan ticaret açığını 200 milyar $ düşürmek istiyor. 2017’de ABD’den Çin’e enerji ihracatı 8.6 milyar $ oldu, 2016’da 2.6 milyar $’dı. ABD’li bakan Mnuchin kolaylıkla 40-50 milyar $’ı buluruz diyor. 2018 ilk çeyrekte 3.2 milyar$ enerji ihracatı olmuş.

Grafikler

Çin’in petrol arz talebi ve ABD’nin net ithalatı (CSIS)

ABD’nin Çin’e enerji ihracatı -aylık (CSIS)

 

24 Mayıs 2018

Özetler

İki deltanın hikayesi. Biri en iyi zamanını yaşayan Mississippi deltası, diğeri en kötü zamanını yaşayan Nijeryadaki Nijer deltası. 2010’larda Nijerya’dan 1 mv/g petrol alan ABD şimdi Nijerya’nın rakibi oldu, benzer petrol. Avrupa pazarında da sorun yaşıyor, ABD petrolü var.

Blockchain Energizer’ın 28nci sayısı yayınlandı. California’da Pacific Gas&Electric (PG&E), dağıtık güneş verilerini kayıtzinciri ile toplayarak akıllı kontratlar ile eyalette geçerli Low Carbon Fuel Standard kredilerine dönüştürecek. CPUC (komisyondan) onay bekliyor.

California güneş ve rüzgarda lider de olsa, eyalet şebeke operatörleri bunu yönetmekte zorlanıyor ve Nisan’da 95000 Mwh yenilenebilir kesinti yaptılar. Yıldan yıla sanki %10dan fazla artmış kesinti. “Bu deflasyon problemi güneşin yükselişini yolda bırakır” Varun Sivaram.

Bakır lobisinden eski bir yazı: Yenilenebilir teknolojileri bakır yoğun, 1 MW offshore 6 ton bakır kullanıyor. PV santralleri 4 ton/MW. Petrol 1.1 ton/MW, Nükleer 0.7 ton/MW. Ortalama elektrikli araba 50-60 kg, sıradan bir araba 20 kg bakır kullanıyor. 2050 AB hedefleri 20 milyon ton bakır

AB kömür yerine daha fazla gaz yakmak istiyor, ama uygun fiyata bu kadar gaz var mı? 13-15 €/ton CO2 fiyatında kömürden gaza geçiş hızlanıyor.Gaz santrallerinin marjı 0 etrafında dönerken, kömürlerin ki negatifte. Yani karbon gaza geçişi hızlandırırken gaz fiyatları tersine gidebilir.

Alman hükümeti Nükleerden çıkış kanununa 2011’de nükleer santralini kapatanlara ödeme yapacak. Karbon fiyatları arttıkça, Almanya’nın elektrik ithalatı da arttı.Alplerdeki karlar eriyince bir de tatil gelince karbon fiyatları sebebi ile kömürler 16 GW’dan 3 GW’a düştü

Porto Riko EPDK’sı PREC mikrogrid kuralları yayınladı. Kurallar burada. Kişisel mikrogridler (1-2 tüketici), kooperatif mikrogridleri (3’den fazla üyeli) ve üçüncü taraf mikrogridler (fiyatları düzenlenen ve proje bazında belirlenenler). 3ncü tarafta ilk 3 yıl getiri makul.

Romanya yenilenebilir desteklerini yeni devreye girenler için değiştiriyor. 2017’de 58.8€/Mwh olan destek. Düzenleyici kurum sertifika sistemi (CoO)’dan FIT veya FIP (Feed-in-Premium)’a geçmeyi planlıyor.

İlk defa küçük modüler nükleer tasarımı (SMN) ABD düzenleyicilerinde geçti. NuScale tasarımı ABD düzenleyicilerinin faz 1’inden geçti. Diğer firmalar da sırada. En erken 2026’da ABD’de bir SMN tipi reaktör devrede olabilir. 58$/Mwh ile başlar ama 37$/Mwh’a düşer denmiş fiyatlar.

Grafikler

California’da aylar bazında yenilenebilir enerjiden şebekeye aktarılamayan/inkita yapılan miktar (MIT Tech Review)

23 Mayıs 2018

Bugün EAK yerine Platts’ın Çin raporunu okumanızı tavsiye ederim. ABD’de kasırga sezonu da başlıyor, normalde 1 Hazıran-30 Temmuz arası ama Ağustos sonu -Eylül’de sezon zirve yapıyor. Hindistan’da fiyat artışları iki türlü etkiliyor, hem dolar güçleniyor rupi değer kaybediyor hem de petrol fiyatları artıyor. Hamburg iki yolda dizel araçları yasakladı, 31 Mayıs’ta başlıyor. Çin’deki çubuk çelik dünyadaki en aktif metal borsası. ABD’nin çelikte ithalat vergileri petrol ve gaz sektör maliyetlerini arttırıyor. Bölgeler arası LNG makası son aylarda daraldı. Elektrikli arabalar daha dingin ve aklen rahat bir sürüş sağlıyor, bilimsel araştırma. Fakat ABD Enerji bilgi dairesine göre satışlarda öyle önemli bir artış gözükmüyor.

Özetler

Hambug, Almanya’da dizel araçları 31 Mayıstan itibaren iki yolda yasaklayarak ilk şehir oldu. Çin tekrar, Alman iletim işletmecisi 50Hertz’den pay almak istiyor. Elektrikli araçlar için şebekeye 2030’a kadar 11 milyar euro yatırım gerekiyor.

Gunvor, ClearOcean Tankerler isimli şirketle, kükürtsüzleştirme ünitesi olan 6 tanker teslimi için Güney Kore tersaneleri ile anlaştı.

[Rapor] ABD’de hafif petrol ihraç etmek istiyor, Asya’da ise Çin rafinerileri de daha fazla benzin üretmek için hafif petrole ihtiyacı arttırabilir.Şeyl tipi petrol daha parafinimsi, daha iyi nafta ve etilen çıkarıyor. Petrokimya için ideal, bu da Çin için iyi (s27)

Çin 2009’da Şangay (SHFE) çubuk demir (rebar) gelecek işlemlerini başlatmıştı. Bu kontratlar şu anda 10 tonluk lot büyüklükleri ile dünyada en çok ticareti yapılan metal kontratı. DCE(Dalian emtia endeksi)’de 2013 ekimde demir cevheri endeksini başlatmıştı. Aylık hacim 2.7 milyar ton

Hindistan 2030’da tamamen elektrikli araba planlıyor ama BNEF anca 2030’da tüm satışların %7si elektrikli olur demiş.

Uluslararası gemiciler odası (ICS), IMO’nun düşük kükürt kararını da içeren düzenlemelerin sonucunun “kaos ve karışıklık” olacağını söyledi. %0.5 kükürtlü gemicilik yakıtları deneniyor. Lukoil ve Exxonnmobil 2019 sonu ve Ocak 2020 gibi 0.5% kükürtlü yakıtlar hazır olur diyor.

SUV, çok amaçlı arazi arazi – jip gibi-, ABD talebinin %42si, Çin araç talebinin de %39’u.ABD elektrikli araba satışları bu sene 314000’den 2022’de 853000’e, Çin’in 750000’den 2.5 milyona çıkacak.

Brent’de toplam 2,7 milyar varil kontratın %44’ü Temmuz (437 milyon), Ağustos (463 milyon), Eylül (281 milyon varil). Kontratların zamanı gelince ileri bir tarihe (rolling forward) kontrata geçiyorlar. Uzun vadeyi contango’ya itiyor.

ICIS’e göre bölgeler arası LNG fiyat makası son aylarda daraldı.

Gazprom, Rusya elektriğinin %17sini üretiyor. 2017 başında 40249 MW kurulu gücü vardı.2016’dda 156.8 milyar kWh elektrik üretti.

ABD’de elektrikli araba sahiplerinin %67si 100,000$ ve üstü gelire sahip. Elektrikli araba satışları da sanıldığı kadar hızlanmıyor. %2.5-4 arası.

Hindistan’da hükümet kömürü devlet elektrik santrallerine kaydırınca, otop şeklinde kendi elektriğini üretenler kömür bulamayınca, IEX’de spot fiyatlar 10 cent/kWh civarından neredeyse 2 katına çıktı.

Yapılan çalışmada elektrikli arabanın sessiz olmasının kafa sağlığı için önemli bir fayda olduğu görülmüş. Daha odaklı, sakin ve mutlu.

Teksas petrol ve gaz sektörü, çelik tarifeleri (ithalat vergisi)nden etkileneceğini belirtti. Trump ithal çelikte %25, alüminyum’da %10 vergi getirmişti. Petrol ve gaz şirketlerine göre geliştirme maliyetlerinin %20si çelikten. Maliyetler artar, tüm enerjiyi kullanamayız vs. vs.

[FT$] Hindistan’da zayıflayan rupi, bu yıl sadece %6 düştü, 16 ayın en düşüğünde 1$= Rs68.1. Petrol vergisinden gelirler Yeni Delhi’nin gelirlerinin %17si. Vergilerdeki her Rs1 düşüş 1.8 milyar $ gelir. Ama benzin fiyatları da geçen sene bu döneme göre %17 arttı.

Grafikler

ABD’nin bölgelere göre ham petrol ithalatı (Platts)

Asya’da farklı petrol tiplerine göre rafineri ihtiyaçları (Platts)

22 Mayıs 2018

ABD’de bu hafta sonu sürüş sezonu başlıyor, bu insanların daha çok yola çıktıkları bir dönem, petrol talebi yükselmeye başlıyor. En çok gözden kaçan ise Dodd-Frank kanunundaki Volcker kuralının bu ay sonuna kadar yumuşatılacak olması, yani bankalar da yeni spekülatif heyecana daha çoşkulu katılacak. Nature Energy makalelerinde, özellikle Finlandiya ile ilgili matematiksel veriler, araba satıcılarının elektrikli arabalarda önemli bir etken olduğunu gösteriyor. Baltık boru hattı Norveç gazını Polonya’ya bağlayacak. Gaz varlıkları da batık varlık olabilir diye RMI raporu var. İngiltere’nin yeni sanayi stratejisinde 2030’daki yeni binaların %50 az enerji kullanması var.

Özetler

Bu hafta sonu ABD’de Anma günü haftasonu (memorial day), resmi olarak “sürüş sezonu” başlıyor. Geçen seneye göre benzin fiyatları %22 yukarıda. 41 milyon Amerikalı araba ile yollarda olacak. Geçen seneye göre yazın yolculuk düşünenler %24 azalmış.

ABD’de 120 GW gaz pik üretim santralinin medyan kapasite faktörü %3 müş. 2017’de her devreye girmede medyan çalışma saati de 5.3 saat. 8 saat depolama Li-Ion, 2022’de gaz türbinleri ile başabaş olacak.

Nature Energy makalesinde, İngiliz elektrik sistemi üzerinden yapılan simulasyonda, 2050 yılında sıfır emisyonlu elektriğe geçmek %61 daha pahalı olacak. Tüm sistem geneli planlama maliyetleri %13 azaltır.

[Makale-Nature Energy] Kuzey ülkelerinde yapılan bir araştırmaya göre, elektrikli araba satışlarının önündeki engellerden en önemlisi de satıcılar. Ya az bilgi sahibiler ya da yanlış yönlendiriyorlar. Tüketiciyi daha fazla benzin ve dizel araca yönlendiriyorlar.

Polonya yeni bir “elektrikli ulaştırma ve alternatif yakıtlar kanunu” çıkardı. 2025’te 1 milyon elektrikli araç hedefliyor. Ülkede 1068 elektrikli araç satılmış. Altyapı çerçevesi çiziyor. Şarj istasyonları için imar izni istenmeyecek veya şarj için elektrik satmak için lisansa gerek yok.

Ofgem, National Grid Elektrik İletimin elektrik talep tahminlerinden dolayı soruşturma açtı. Geçen finansal yıl ile ilgili olarak, sürekli ve bir desen ile yüksek veya düşük tahmin ettiği dönemlerle ilgili.

[Oxford Energy] Fiyat sinyallerinde, hareketler temelleri yansıtsa da farklar, seviyeler ve uzun-kısa dönem bağlantılar arasındaki ilişki kopuk. Bir sonuç, piyasalar ABD şeyl üretiminin piyasayı dengeleyeceğine inanmıyor. Boğalar yönünde görüş gibi geldi

ABD’nin Çin’e ham petrol satışı ClearView’e göre 2017’de 6.5 milyar$’dı, Reuters petrol ve gaz satışını 4.3 milyar $ olarak hesapladı.

[Makale]2011-2015 arasında 19 büyük çevresel hibe veren kurumlar toplam 556 milyon $’ın %25.2sini yenilenebilir ve verimlilik’e; %16.6’sını iklim değişikliği ile ilgili iletişim, media, hareketlilik, %16.4’ü iklim uyuma, %12.5’uğunu fosil yakıt sektörünü sınırlamaya ayırmış. Özet

Yeni bir çalışmaya göre, ABD’de 2025 yılına 110 milyar $lık gaz santrali ve 32 milyar$’lık bu santraller için gereken boru hattı yapısı “batık varlık”(stranded asset) olabilir. Çalışma burada

Bu ay sonuna kadar 2010’da Dodd-Frank’la gelen Volcker Kuralı yumuşatılacak. Bankalar müşteri paraları ile kendi riskli al-satlarını(kağıt spekülasyonu) yapamamaları demekti. Bankalar için tacirlik(al-sat) işini banka karlarının bir parçası yapmaktan çıkarmıştı.

Baltık boru hattı, Polonya Danimarka gaz boru hattı ve 15 yıllık kapasitesi şimdiden kiralandı. Polonyali PGNiG ile Gazprom arasındaki anlaşma 2022’de bitiyor. 10 bcm ve Polonya’nın Norveç gazına daha doğrudan erişimini sağlayacak.

İngiltere yeni sanayi stratejisinde 2030’da yapılacak yeni binalarda enerji kullanımını yarıya düşürmeyi planlıyor.

Danimarkalı Oersted’in sahibi olduğu Elsam’ın toptan satış piyasasında 2005’ten sonraki 18 ay hakim durumu kötüye kullanıp kullanmadığını karara bağlayacak.

Demir cevherinde %65 demir tenörlü 84.1$/ton, %58 tenörlü 53.05$/ton. Çelikte marj 157$/ton’a çıkmış. Zaten fiyat 555$/ton gibi. Fakat marjın 35$/ton’lara düşmesi bekleniyor.

 

 

 

21 Mayıs 2018

ABD Başkanı Trump, Nato müzakerelerinde doğalgazı gündeme getirecek. BNEF (Bloomberg New Energy Finance) elektrikli araç görünümü yayınlandı. Petrol de uzak vadeli kağıt-opsiyonlarda yukarı yönlü hareketlilik yakın dönemden fazla. Malezya’da yeni başbakan düşük petrol fiyatları döneminde gelen vergileri kaldırıyor. Elektrik üretim varlıklarının değeri için gaz fiyatları çok önemli. Timera Avrupa’da 20-30 bcm daha elektrik için gaz talebine sıcak bakıyor gibi. Bu hafta ABD kongresi Dodd-Frank düzenlemelerini geri alacak gibi.

Özetler

BNEF elektrikli araç görünümünü yayınladı. 2040’da yeni satışların %54’ü, lityum pil fiyatları 2030’a %70 düşer, 2040’da 8 mv/g petrol talebinin yerini alır.

Petrol fiyatları yükseliyor olsa da 2020 tarihli kağıt petrolün yükselişi yakın vadeliden daha yüksek. 5 yıl ileri gelecek vadeli Brent %11 değer kazanırken hemen teslimler %6.8 kazandı. Cuma günü 2020 vadeli 130$/v opsiyon (call) 2000 adet el değiştirdi.

Kolombiya’da 27 Mayıs’ta seçimler var. Ocak 2015’te üretimi 1.03 mv/g’ü görmüş sonra da düşmüştü. Geçtiğimiz aylarda 0.85 mv/g’ü gördü. 6 defa ertelenmiş petrol ruhsat ihalesini bu sene ikinci yarıda yapmayı planlıyor.

[Rapor] İletim altyapısı için kamunun (halkın) güvenini kazanmak önemli, o zaman şirketleri halkın güvenini kazanacak prosedürleri yerine getirecek şekilde teşvik edelim. FSR raporu olmasa ciddiye almazdım

Malezya petrol sektöründe, 2015’te düşen petrol fiyatları sebebi ile konulan %6 mal ve hizmet vergisi yeni Başbakan Mahathir Mohamad(92 yaşında) tarafından kaldırılacak. Yakıt sübvansiyonlarını da geri getirecek. Petronas’a çok iş düşecek.

Nijerya’nın ilk çeyrek GDP artışı %1.95, petrol üretimi de 2 mv/g’e ulaştı. GDP’sinin %10’u petrol

Elektrik üretim varlıklarının değeri için gaz fiyatları çok önemli. Timera’ya göre düşük fiyat riski daha yüksek. Kömür fiyatları düştükçe tüketilen gaz miktarı düşebilir. Karbon ve kömür fiyatlarına göre 20-30 bcm daha kömürden gaza geçiş-gaz talep artışı olabilir.

Kamerun yüzer LNG ile sıvılaştırdığı ilk LNG kargosunu Galicia Spirit ile Çin’e gönderiyor.

Drax grup, İngiltere’de BECCS (biyoenerji ile karbon tutma depolama) da bir biyokütle yakan üniteden çıkacak CO2’yi tutup depolayacak. 400,000 pound harcayacak.

Demir cevheri piyasasında yüksek tenörlü cevher ve düşük tenörlü cevher piyasası ayrıştı. Son 5 yılda yüksek tenör %9 daha yüksek fiyatlıyken, 2017’de %23 daha yüksek fiyatlanıyor. Düşük tenör de %17 daha düşük. Sebep büyük fırınlar ve Çin’deki üretim düzenlemesi.

[FT$] Bu hafta ABD kongresi, 2008 ekonomik krizi sonrası çıkarılan Dodd-Frank finansal reformlarını geri alan bir kanun geçirebilir.

Romanya’da 1990’dan 2017’ye rafineri kapasitesi 32 milyon ton/yıl’dan 13.7 milyonton/yıl’a düşmüş. Petrokimya kapasitesinin de %12.87’si işletmede.

Mercedes, Fransa Hambach’da elektrikli araba yapmak için 589 milyon $ yatırıyor. 2025 gibi satışlarının %15-25’i elektrikli olmasını umuyor.

[Rapor] IEA’e eleştirel yaklaşan çevreci ekip, iklimde IEA’in emisyon düşüşlerinin önemli kısmını non-OECD’den olacağını öngördüğünü ve WEO’yu yazan en az iki uzmanın petrol şirketlerinin çalışanı olduğunu yazmış. ES-4’e bakılır. Önerileri “Paris’e sadık kal, ona göre senaryo hedefi yap”

10 büyük petrol şirketi dünyadaki derin deniz petrol aramacılığının %70’i. Petrol fiyatları yükselse de şirketler açık deniz petrol arama işinde o kadar heyecanlı değil. Meksika körfezinde 3 yıl önce 500 milyon $ alan ruhsat ihalesi geçen sene 275 milyon $, geçen ay da 125 milyon $’ı buldu.

İngiltere’de elektrik ve hibrit arabalar tüm araç stoğunun %1.4’ü. Yeni satışların %4.7si. Geçen sene toplam araba satışı 2.54 milyon araçtı. 2040 elektrikli araba hedefini az görenler var.

ABD başkanı Trump, doğalgazı NATO görüşmelerinin bir parçası yapmak istiyor.

Grafikler

BNEF Elektrikli araba görünümü grafikleri (BNEF)

Elektrikli otomobillerde malzeme talebi (lityum pil)

Elektrikli otobüs ve dizel otobüs kıyaslaması

18 Mayıs 2018

Latin Amerika özetleri burada. Brezilya yatırımcıların gözbebeği. Çinliler, İspanyollar, İtalyanlar burada. Günün şaşırtan istatistiği, Rusya’nın dünya petrokimya üretiminde %1 paya sahip olması. Elektrik dağıtım şirketleri ve Tesla, ABD’de yakıt verimliliği standartlarının geri alınmasına dava açıyor. Bir politika nasıl yanlış gidebilir? Verimlilik standartlarında büyük alanı olan arabaları daha gevşek verimlilik standartlarına tabii tutunca, araba üreticileri o araçlara yönelmiş, sebep de tüketici istiyor. Petrokimyada dünyada fazla kapasite oluşacak, o kadar çok proje var ki..

Özetler

Venezüella’ya ABD yaptırımları sadece belirli kişilere. Tüm enerji sektörüne yönelik birşey uok. Ama PDVSA’nın ihracatının %40’ı yani 0.5 mv/g ABD’ye. 11.7 milyar $ yıllık gekir. Ayrıca ağır petrolle karıştırmak için çözücü de Venezüella ithalatının %49’u.

ABD’de gelişmiş ulaştırma için ulusal koalisyon (NCAT), 16 üyeli ve elektrik şirketleri ve Tesla’da var. EPA’ya yakıt verimliliği standartlarında geri adım attığı için dava açtılar. Standartlar daha çok elektrik talebi ve elektrikli araba demek. Grup daha esnek standartlardan yana.

Fransız Engie, Brazilya’da Petrobras’ın ülkenin kuzeydoğusundaki boru hattı işletmecisi TAG – Transportadora Associada de Gas’ı almaya çalışıyor. TAG, 4500 km gaz boru hattı işletiyor ve TAG’a önerilen rakam 8 milyar $.

Meksika’nın hafif petrol üretimi düşünce, rafinerilerin de kapasitesi düştü. Ülkede rafineri kapasitesi 1.54 mv/g, bunun sadece %48’i çalışır durumda. Ülke Isthmus ham petrol ayarında hafif petrol arıyor. Temmuz’da ilk dış petrolle testler başlar

Çin’in devlet şirketi State Power Investment Company, Brezilya operasyonlarını genişletiyor. Şirketin dünyada 120 GW üretim kapasitesi var. Brezilya’da 2 GW hidro ve rüzgar tesisi var. 280 MW daha rüzgar santrali yapmayı ve ülkede genişlemeyi planlıyor.

Siemens Panama’da 6 gaz türbini sattı toplam güç 440 MW. 2020 sonbaharında teslim edilecek. Siemens Çinli Shangai Electric Grouplar birlikte.

İspanyol Iberdrola, Brezilya’nın Rio Grande de Norte eyaletinde 828 milyon $ yatırım yapacak. Eyaletde İberdrola’nın 11 rüzgar parkı var. 30 Mayıs’ta Enel ve Iberdrola’nın satın almaya çalıştığı Eletropaulo’nın kararını da öğreneceğiz.

Venezüella Petrocaribe ülkelerine indirimli petrol sağlıyordu. Kendi petrolü olmayınca 440 milyon $ verip başka ülkelerden petrol alarak Küba’ya vermiş. Olay Ocak 2017’den beri devam ediyormuş. Küba petrol karşılığı para değil, mal ve hizmet veriyor.

PetroChina, Çin’in kuzey ve batı bölgelerindeki sanayi kullanıcılarının gazını kesti. Çin’in gaz talebi ilk 4 ayda %14 arttı. Gaz fiyatı iç Moğolistanda 279$/1000m3’e çıktı. İlk defa yaz öncesi PetroChina arzı düşürdü.

Amerika’da 2010’da satılan arabaların %50si pikup tarzı araçlar iken bu şimdi %68’e çıktı. Ayrıca 2018 model arabalar daha büyük ve uzun. Çünkü verimlilik standartları arabanın uzunluğu ve genişliğine göre. Daha uzun ve geniş araçlar daha ortalama verimlilik hedeflerin tabi.

Rusya, Batı Sibirya’da dünyanın en büyük 5 petrokimya tesisinden biri olacak bir tesis kuruyor. Rusya dünya petrokimya üretiminde %1 paya sahip. Taylan, Tayvan, İran’ın da gerisinde. ZapSibNefteKhim yıllık 1.5 milyon ton etilen ve 500,000 ton propilen kapasitesine sahip olacak

Amerikan Enerji bakanlığı, enerji sektörü için orta vadeli bir sibergüvenlik planı yayınladı. Sibergüvenlik hazırlıklarını güçlendirmek, olaylara tepkiyi ve kurtarmayı koordine etme, oyun değiştirici araştırmaları hızlandırma.

 

17 Mayıs 2018

Bugün petrol fiyatları ile ilgili gerek Total CEOsunun gerek Amrita Sen’in 2019 ikinci yarıya kadar Permian petrolünün altyapı sorunları ile boğuşacağı bilgisi, yüksek fiyat platosu dönemini uzatabilir. Fakat gelişmekte olan ülkeler yüksek petrol fiyatlarına hazır değiller. Bunun üzerine bir de bugün ki gibi Shell’in Nijerya’da ilan ettiği force majeurler artarak devam ederse IEA’in dediği petrol fiyat sıçramaları uzak ihtimal değil. Fakat talebin motoru gelişmekte olan ülkeler güçlü dolar ile 80$/v üstü petrol fiyatlarını uzun süre kaldıramayabilir. Bence Amerikalı ekonomistler de yanılıyor, ABD araba stoku çok daha büyük ve daha çok tüketiyor, 80$/v’de ABD tüketici harcamaları da zarar görür. Tüketim tabanı ve araba parkı farklı, 2010’dan daha çok etkisi olur 2018 100$/v’inin. İngiltere şeyl düzenleme kurumu kuruyor, çünkü izin süreçleri uzadıkça şeyl üretimi gelmiyor. Dağıtık piller(ve elektrikli arabaları) bir araya getirerek sistem frekans kontrolü. Almanya’da ilk defa rüzgar ihalesine başvuru az oldu. Kanada LNG’de yükselen yıldız olabilecek mi?

Özetler

Asya bu sene 2015/2016’ya göre iki misli petrol faturası ödeyecek. Fiyatlar 80$/v olursa, fatura 1 trilyon $. Asya aynı zamanda en az petrol üreten bölgelerden biri, dünya üretiminin %10’u.

Shell bugün Nijerya Bonny light ihracatında bugünden geçerli force majeure ilan etti.

Goldman, hedge fonları payladı. Araştırma notunda boğa piyasasından ufak ufak ikilemeye çalışan fonlara “stratejiniz tehlikeli, talep güçlü olacak vs” dediler.

İngiltere hükümeti şeyl gaz üretimini hızlandıracak “Şeyl Çevre Düzenleyicisi” kuracak.

Almanya’da kömür komitesi istihdamı iklim değişikliğine tercih edecek.Bavyera, Isar 2 nükleer santralini mümkün olduğunca çok kullanmak istiyor, bu uğurda gerekli hat genişlemesini de engelliyor. Borçlu belediyeler energiewende’yi suçluyor. İlk defa rüzgar ihalesine talep düşük

Batı Kanada’daki LNG Kanada projesinde Shell, Koreli Kogas, Japon Mitsubishi var. Bu ekimde FID (nihai yatırım kararı) alınabilir. Chevron ve Avustralyalı Woodside’ın desteklediği Kitimat LNG maliyetleri düşürmeye çalışıyor. Doğu Kanada’da Nova Scotia’da 8mtpa bir proje planı var

Helium, kablosuz ağ sistemi, kayıtzinciri ve protokol jetonundan oluşan yeni nesil bir IoT-kayıtzinciri iş modeli. IoT’ler için kablosuz ağ erişimi sağlayanlara jeton veriliyor. “Proof of Coverage” yani erişimin ispatı sistemi öneriyorlar.

Energy Aspects’de Sen’e göre Permian’daki üretim için EIA tahminleri yüksek ve yanlış. Çünkü çok fazla altyapı sorunu var, tüm boru hatları dolu ve 2019 2.yarıda belki çözülür. Brezilya üretimi de artmayabilir ve düz plato olabilir. Seneye üretim artışı çok daha düşük olur diyor.

[Makale] Dağıtık piller, elektrikli arabalar sisteme birleştirilerek elektrik sistem frekans kontrolüne destek nasıl sağlarda consensus tabanlı sonlu zaman yaklaşımı ile değişik bağlantı yöntemleri ile küçük pillerin toplulaştırılarak sistem destek sağlamasına dair yöntem öneriliyor.

[Tez] Elektrikte talep yönetimi ve akıllı cihazlar için geliştirilmiş teklif yöntemleri: fiyattan bağımsız genişletilmiş zamanda talep teklifi ve ekonomik versiyonu, başlangıç ve bitiş zamanları arasında x MWh kadar talep teklifi, sistem optimizasyonu (yani 3 veya 4 parametre ile çözüm)

[Kitap] Elektrik sistemlerinin teknik güvenliğine yönelik ilk bölüm tamamen açık ve çok güzel sınıflandırmalar ve tanımlar var.

Nissan, İngiltere’de EOn ve Ovo Energy ile ev enerji sistemi satacak, güneş, depolama ve araba şarj sistemi.

Yenilenebilirden hidrojen ile çelik üretimi, işin içinde Vattenfall da var.

ABD’de araç milleri tepeyi gördü, mevsimsel normalize edilmiş de düşmeye başladı.

AB ETS- Karbon fiyatları 2011’den beri ilk defa 15€/ton’u aştı. 2018’de sadece mayıs artışı %17.

2008’de gelişmiş biyoyakıtlar (daha çok gıda dışı-selüloz) üretmek üzere 125 milyon $ fon ile kurulan ABD’deki JBEI, hala yeterli ilerlemeyi yapamadı. 10 yıl içinde 3$/gallon’a yakıt üretmeyi hedefliyor. Asıl hedef hücre yapısındaki odunsu lignin yapıdan karbonlu molekülleri sökmek.

Danimarka ve İsveç ortak dengeleme bölgesi üzerinde işbirliği yapacak. Nisan 2019’da devreye girecek.

Yeni bir konsensus protokolü önerisi. Bitcoin ve diğerlerinden daha hızlı, ağdaki doğru işlemleri rastgele örnekleme ile izliyerek onlar üzerinden çalışıyor anladığım kadarı ile.

[Tez] İletim genişleme planlamasında Bayesian çerçeve, R kodları da var.

Grafikler

Asya ülkelerinde gelirin ne kadarı akaryakıta gidiyor (Henning Gloystein)

Asya’nın petrol faturası hızla artıyor(Henning Gloystein)

16 Mayıs 2018

Bugün IEA petrol raporu fiyat risklerinin altını çizdi, talep beklentisini aşağı yönlü revize etti. Venezülla’nın Karayiplerdeki tesislerine el konulunca, tüm bir lojistik sistemi hasar aldı, ülke üretimi 500,000 v/g daha düşebilir. Çinliler, Şili’deki en büyük lityum üreticisi SQM’in peşinde, anlaşma yakın. ABD’de kömür istihdamı sabit, güneş istihdamı düştü. Asya kömür fiyatları düşük Çin hidroları sebebiyle yükseklerde. Statoil, Avrupa’yı bir gaz sıkıntısının beklediğini iddia ediyor. ABD’de iklim ve çevre konusunda Cumhuriyetçilerde net bir jenerasyon farkı var. Almanyada ulaştırma-wende gündeme gelmeyecek bile.

Özetler

Venezüella, ConocoPhilips davasını kaybettikten sonra bazı lojistik problemler arttı. Üretim zaten 2016’ya göre 700,000 v/g düşmüştü. Conoco gemilere-tesislere el koyunca, tankerler geri çekildi, Karayipteki depolama ve hafif petrol ile Venezüella petrolünü karıştıran tesisler riskte.

Amerikadaki Enerji Barosu etkinliğinde eski FERC üyeleri bir araya geldi ve mevcut durumu değerlendirdiler. Texas piyasası eylülü görürse, kapasite piyasalarına ihtiyaç olmadığına dair tartışmalar alevlenir.

İran ve Venezüella sebebiyle arz açığı sert fiyat artışına sebebiyet verebilir. IEA petrol raporunda, bunun yanında yüksek fiyatlar sebebi ile talep 0.1 mv/g daha aşağı çekildi. Ham petrol Haziran 2017’den beri %75 artmış.

Çinli Tianqi, Şili’de SQM’in %24 hissesini 4.3 milyar$’a almak üzere. SQM, Sociedad Quimica Y Minera, dünyanın en büyük lityum üreticilerinden biri, piyasa değeri 14.8 milyar $. SQM yıllık 48000 ton lityum karbonat üretiyordu, bu sene 70000, seneye 100000 ton hedefte.

[Rapor] ABD’de enerji sektör istihdam raporu, Elektrik üretim ve yakıt sektörü 1.9 milyon kişiye istihdam verdi. %55’i kömür, gaz, petrol. Güneş istihdamı düştü. Kömür istihdamı sabit kaldı. Rüzgar %6 arttı. Pil depolamada istihdam artışı %12 oldu.

Almanya’da kömürden çıkış için görev gücü çallışma takvimi yayınlanmasından vazgeçildi. Yeni ulaştırma bakanı da Verkehrswende yani ulaştırma dönüşümü kavramından hoşlanmıyor. Almanyadaki yeni patentler hala dizel ve benzin; patent sayıları 2136 ICE, 467 elektrikli taşıma.

Asya’da yüksek kömür fiyatları Çin’deki düşük hidro seviyelerinden. Asya’da nafta crackleri 2015’ten beri en yüksek seviyede.

Mısır hükümeti, 4 ila 6 devlet şirketinin 2018 sonuna kadar hisse satışı ile açacak. Toplam değerleri 1 milyar $. Petrol şirketlerinin %15-30’u 2018 Haziran-2019 başına kadar borsaya açılacak.

Statoil’in pazarlama ve satış başkan yardımcısı, Avrupa’yı gaz da “ciddi bir sıkıntı(shortage)” beklediğini söyledi. Mevcut durumda gaz talebi geçen kış nerdeyse arz limitine dayanmıştı. Kömür ve nükleerden gaza geçiş ile sorun büyüyebilir.

Elektrik sistem planlamasında dağıtım seviyesindeki güneş üretim artışını düşük tahmin etmenin maliyeti, yüksek tahmin etmeye göre 3 misli. Rapor burada

Petrol arama üretimde, 2018 arama bütçeleri 2017 ile aynı. Odak eski sahalar. İlk defa petrol ve gaz üretimin enerji ikameleri ortaya çıktı. IHS ABD’nin 2018 ortalama petrol üretimini 10.4 mv/g tahmin ediyor. Maliyetler ise artmaya devam edecek. Ama FID’ler 2013’ten beri en hızlı dönem

ABD’de Cumhuriyetçiler arasında eski ve yeni jenerasyon arasında çevreye bakışta büyük fark var. Pew research araştırmasında, bir güneş panellerinde hem fikirler gibi.

Fransız petrol ve enerji şirketi Total, İran Güney Pars 11.fazdaki çalışmaları durdurdu. ABD’de projeye has yaptırım imtiyazı alana kadar.

Grafikler

Rafinerilerin petrol 73.6$’dan 90$/v’e geldiğinde marjları neredeyse ikiye katlanıyor. (@Ben_Winkley)

15 Mayıs 2018

Bugün IEA’in iklimlendirme raporuna [Future of Cooling] biraz baktım, kesinlikle okunması gereken rapor. Makale ve raporlarda; Çin’de biyokütlenin kırsalda kullanımı sanılandan daha çok azalmış olabilir. Yolculuk zamanlarını kaydırmakta elektrikli arabaların şebeke yardımcı olmasına yarar sağlar. YEKlere negatif olanlar küçük hareketlerle dost olabiliyor. Düzenleyici böbürlenmede California’nın evlere güneş zorunluluğu iyi eleştirilmiş. Dağıtım-İletim koordinasyonunda bir çok denge noktası var.

Özetler

[Nature Energy] Çin’de kırsal kesimde biyokütle vs kullanımı IEA ve FAO’ya göre yılda %0.5 düştü. Ama yazarlar, elektrik ve LPG’nin 97 ve 7 kat artışını göstererek biyokütle düşüşünün %63(odun) ve %53 düştüğünü iddia ediyor.

[Nature Energy] Cep telefonu aktivitesi ve elektrikli arabaların şarj bilgilerinden, bireysel elektrikli araç hareketlilik tahmini yapıyorlar. Şarj normalde trafik yoğunluklarını takip eden sabah akşam talep tepeleri yapıyor. Sürücü yolculuk zamanlarını değiştirerek de şebekeye yardımcı olur

[Makale] Yunanistan’da Attica kentinde yenilenebilir kaynakların yaşam kalitesine etkisi. 400 kişiye anketle yapmışlar, yani eh eh. Sadece %2si hayat kalitemi iyileştirmedi dedi. Biri YEK ile ilgili negatif ise çok az bir algılanan fayda artışı ile pozitif tarafa geçebiliyor.

Düzenleyici böbürlenme yazısında, California’nın 2020’den itibaren yeni evlere güneş enerjisi zorunluluğunda: “Teknoloji hoşumuza gitti, zorlarız”, “Altyapı maliyetlerini güneşsiz evlere yıkmak, güneş yapan evler için maliyeti düşürmek gibi gözüküyor”, “net-sıfır dikkat” eleştirileri.

[Kitap bölümü] Akıllı şebeke teknolojik yeniliğinin maliyeti. Bir ülkenin dayanıklı ve güvenilir şebekeye ihtiyacı otonom sistem ve teknolojileri aktivitelerine entegre ettikçe artar (s359). Burger and Luke(2016) 144 dağıtık iş modeli incelemiş. Bayağı bir sayfası açık

[Makale] Teknik bir makale ama elektrik dağıtım-iletim koordinasyonunu genelleştirilmiş Nash dengesi açısından analiz etmiş. Bir çok denge noktası var, İletim kısıtları var ise bir “beleşçilik” oluştuğunu da ortaya çıkarmışlar.

[Rapor] Çok değişken yenilenebilirlerin toptan elektrik fiyatları ve elektrik sektörü karar almasına etkisi. Düşen elektrik fiyatları, artan volatilite, artan düşük fiyat saatleri, gündüz değişen fiyat dizileri. Yüksek kapasite değerleri de akşama kayıyor.

[Makale] İtalya’dan kendi elektriğini üretenlerin ana şebekeden destek aldıkları sürece genel sistem maliyetlerinin daha büyük bir kısmını ödemesi önerisi

[Makale] Brezilya’da biyoetanol üretim kontratlarında çiftçilerin 3 kontrat opsiyonu arazi kiralama, tarımda işbirliği ve (hammadde) tedarik kontratı ve mevcut durum incelenmiş. Arazi kiralama kontratları dikey entegrasyonu teşvik ediyor. Yüksek emtia ise kısa kontratlarda sorun.

Grafikler

Çinde kırsal hanelerde pişirme ve ısıtmada yakıt kullanımının değişimi (Nature Energy)

 

14 Mayıs 2018

Bugün OPEC raporu yayınlandı, kayıt olup linki aşağıya bıraktım. Çarşamba IEA raporu bekleniyor. IEA’dan Fatih Birol, fiyatlar yüksek kalırsa üretim artar talep zayıflar…yüksek fiyat isteyen bazı üreticiler ne dilediklerine dikkat etmeli demiş. Opsiyon piyasası Meksika “Hacienda Koruma”sı ile hareketli, Brent’de pek çok kişi 60-80 $ arası fiyat aralığı dışını risk görmüş, Fakat 80$ üstüne sigorta yaptıran kesim de bayağı çok. Microgrid 2018 özetlerinde çok güzel örnek uygulamalar anlatılmış. Tesla’nın Avustralya’daki pili yan hizmet bedellerini de %90 düşürmüş. Grafikler kısmında Çin’in INE petrol kontratı bayağı momentum kazanmış görünüyor.

Özetler

Bu hafta, bugün OPEC aylık raporu(aşağıda), Çarşamba IEA petrol raporu, gerisi aynı. Emtia tarafında ise ekonomik verilere bakacağız, burada.

Fatih Birol’un Columbia Energy Exchange demeci önemli:“Bazı üreticiler daha yüksek petrol fiyatı istemeye başladılar. Bunun iki etkisi var: 1)ABD şeyl ve Brezilya açık deniz üretimi hızlı gelir. 2)Güçlü petrol talep büyümesi yavaşlar. İnsan ne dilediğine dikkat etmeli

Brent petrolde call opsiyonları, fiyat opsiyon fiyatını aşarsa kontratı geçerli yapar, put da petrol fiyatı opsiyon fiyatı altında kalırsa. Call opsiyonları 80$/v, put’da 60$/v’e ağırlık vermiş. Yalnız 80$/v üstü call opsiyonlar toplamı da yüksek

Meksika üretimini koruma(hedge) için bu seneki aktiviteye başladı. 200-300 milyon varile denk gelecek multi milyar dolarlık opsiyon kontratı alıyor. Put opsiyonları ile petrol bir fiyatın altına düşerse de sabit – opsiyon fiyatından- alıyor: “Hacienda Hedge”

Güneş panellerindeki zararlı ağır metal kalıntıları da zararlı. Tüm silikon panellerde carcinogenic oranlarda cadmium ve kurşun var. Alman innogy geçen yıl çeyrek milyon müşteri kaybetti, net borcu 17.3 milyar $. Hamburg’da belirli caddelerde dizel yasağı yakın

Maharashrta eyalet hükümeti bugün 1000 MW güneş ihalesine 8 geliştiriciden 1450 MW teklif aldı. 4 cent/kWh galiba teklifler. Adani 200 MW, Tata 150 MW.

OPEC Mayıs raporu bugün yayınlandı. Sizin için link burada. Nisan’da OPEC basket fiyatı (ORB) geçen aya göre %7.3 arttı.Brent %9, WTI %6. Sene başından beri ICE Brent %25.7 arttı.Petrol talep tahmini 1.65 mv/g 2018 için. Brezilya’dan dolayı üretim tahmini azaltılmış.

ABD’nin İran anlaşmasından çekilmesi sonrası ABD petrol üretimi artacak, üretimde birlikte gelen doğalgaz da artacak, bu da ABD LNG ihracatını arttırır.

Massachusetts Kamusal Hizmetler Dairesi (DPU), akıllı sayaç kurulumlarını “ileri sayaç kullanılabilirliğinde iş modeli zayıflığı sebebiyle” inceleme istedi. Ama gelişmiş dağıtım yönetim sistemleri, otomasyon, Volt/VAR (aktif/reaktif) optimizasyonlarına ise izin verdi.

Çin’de 15000 km uzunluğunda 51 GW kapasiteli 17 ekstra yüksek gerilim (EHV DC) hattı; 21000 kmlik 99 GW kapasiteli 13 ultra yüksek gerilim (UHV DC) ve 9000 kmlik 40 GW kapasiteli 9 UHV AC hattı var.

Tesla’nın Güney Avustralya’da kurduğu pil, eyalet frekansında %55 pay aldı ve fiyatları %90 düşürdü. Resmi ismi Hornsdale Power Reserve. Tüketici faydası 35 milyon $ oldu. Avustralya’da dün ki tekliflerin tamamı da burada.

Rusya’nın deniz limanları 450,000 ton/gün kömür elleçledi. Geçen aya göre %6.5 artı. Avrupa’ya olan Ust Luga (St Petersburg), yıldan yıla %5 arttı.

SolarGen daha önce Nijerya’da güneşle su pompa sistemleri yapmıştı. Şimdi Somali’de mini şebeke projelerinde çalışıyor. Veriown’da aydınlatma ve cep telefon şarjı mikroşebekeleri ile büyük bir fark yaptığını söyledi. Diğer projelerde çok iyi, Microgrid 2018 özeti.

Grafikler

Şangay INE petrol kontratında son grafikler (@hgloystein)