8 Haziran 2018

Latin Amerika özetleri buradan. İtalyan Enel Latin Amerika’nın en büyük elektrik dağıtıcısı oldu. ABD’nin kuzeybatısında bölgesel enerji madenciliği için elektrik bağlantı talepleri tüketici fiyatlarını arttırır diye beklemede. Çin devlet şebeke şirketi, Brezilya’da 37.4 milyar $ yatırım planlıyor. Japonya’da elektrik piyasasında ticaret hızla artıyor.

Özetler

Blockchain Energizer’de ilginç haber yok. ABD’nin kuzey batısında düşük fiyatlar ve serin iklim sebebi ile şifrelipara madencilerinin akımı devam ediyor. 2017 Ocak’tan beri bir bölgede 210 MW talep diğer bölgede 170 MW. Katalan hükümeti dijital jetonlar ile yerel enerji projesinde

Venezüella daha önce casuslukla suçladığı Venezüella asıllı iki Chevron çalışanını serbest bıraktı. Ocak’ta devlet otoriteleri Petro-Piar, Chevron ve PDVSA’nın ortak girişiminden bazı yöneticileri tutuklamıştı.

Çin devlet şebeke şirketi, gelecek 5 yılda, Brezilya’da 37.4 milyar $ yatırım planlıyor. %55’i iletimde olacak, büyük ihtimalle de çok yüksek voltaj hatlar

Eski Statoil, yeni Equinor, ExxonMobil ve Petroleos de Portugal ile Brezilya’nın Santos Basenindeki Uirapuru bloğunda en düşük teklifin 3 mislini teklif ederek en büyük sahalardan birini aldı. Brezilya devleti ihalelerden 800 milyon $ imza parası aldı.

Arjantin hükümeti akaryakıt şirketleri ile anlaşarak Haziran’da benzin ve dizelin fiyatının %5, Temmuz’da %3 arttırılmasında anlaştı. 3 hafta önce hükümet fiyatları 60 gün dondurmuştu.

İtalyan-İspanyol rekabetinde Brezilyalı dağıtım şirketi Eletropaulo’yu İtalyan Enel %73 hissesini 1.48 milyar $’a alarak, Latin Amerika’nin en büyük elektrik dağıtıcısı oldu. Mevcut 7 milyon müşterisine 17 milyon müşteri daha ekledi.

Kolombiya’da Hidroituango hidroelektrik barajı çevresinde yaşayanlara kırmızı alarm verildi. Heyelanlar sebebi ile sel tehlikesi var, 25000 kişinin tahliyesine başlandı.

Meksika hükümeti de ABD’ye karşı yaptırım olarak, 3 milyar $’lık Amerikan tarım ve çelik ürürüne tarife uygulayacak. Ürünlere %15-25 ek tarife uygulanacak. Ülke dışındaki Meksikalılar da ülkeye 2.72 milyar $ para gönderdi, bir sene öncesine göre %17.9 daha yüksek.

Japonya’da bir kaç büyük şirketin elindeki elektrik piyasası serbestleşme sonrası ticarette hızla hacim kazanıyor. Yıl sonunda da gelecek vadeli ürünler olacak. Borsanın ismi JEPX. Reformlardan önce tüm elektriğin %1.5’i borsadan dı, şimdi %10’u.

7 Haziran 2018

İngiltere’de rüzgar kuraklığı, rüzgar esmiyor, ay ortasına kadar devam edecek. ABD’nin en büyük şahıslar tarafından (privately owned) şirketi Cargill ve teknolojiye büyük yatırım yapıyor, ana işi tarım üzerine eğiliyor. Suudiler üretimi artırıyor ama beklenildiği kadar değil. Çin Arktik Konseyine gözlemci olarak girdi. Kendini “Arktik’e yakın” ülke olarak sınıflıyor. Rusya’da da en önde gelen sorulardan biri artan akaryakıt fiyatları. Meksika’da Temmuz başkanlık seçimleri sonrası petrol şirketlerine %80 yerli katkı zorunluluğu gelebilir, muhtemelen yeni kontratlar olursa.

Özetler

Suudilerin petrol ihracatı Mayıs’ta, Nisan’a göre 0.1 mv/g arttı. Suudilerin ABD’nin endişelerini dikkate alarak petrol üretimini arttırdığı düşünülüyor.

ABD’deki en büyük özel şirket(şahıslara ait) Cargill 153 yıl önce tahıl stokları ile başladı. 2017 geliri 109.7 milyar $. Şirket yönetiminde 14 milyarder var, yönetim klanı zengin kulübü. Ama artık çiftçiler internet ve ticaret yöntemleri ile büyük tacirlere eskisi kadar muhtaç değil

Irak-İran takas(swap) anlaşmasının boyutu 60,000 v/g’dü. Bir analist bunun için günde 300+ kamyon tanker gerekeceğini ve geçecekleri güzergah düşünülürse çok iyimser olduğunu belirtmiş

New York Elektrik otoritesi (NYPA), 250 milyon $’lık elektrikli araba genişleme planı yayınladı. Valinin NY 2.0 insiyatifinin parçası. İlk fazda 40 milyon $, eyaletler arası hızlı şarj, hava alanı hızlı şarj ve elektrikli araba topluluklarına ayrılacak

Çin geçen ay Arktik Konseyine katıldı, gözlemci olarak. Ocak’ta da Çin Kutup İpek Yolu insiyatifini açıklamıştı. Kendini “Arktik’e yakın” ülke olarak sınıflandırıyor. 2013’te de Çinli COSCO gemicilik Çin’den Roterdam’a bu güzergahı kullanmıştı.

Rusya lideri Putin’in televizyonda canlı telefonla halkın şikayetlerini dinlediği programda St Petersburg’dan bir katılımcı artan benzin/mazot fiyatlarından şikayet etti. Hemen açıklama için Enerji Bakanına bağlanıldı.

Hindistan geçen ay 5GW güneş paneli imalat kapasitesi için ihaleye çıkmıştı. Fakat Çin güneş projelerinden desteğini çekmesi ile fiyatlar çakıldı, makine fazlası oluştu.

Meksika’da Temmuz’daki başkanlık seçimleri öncesi petrol ve gaz yatırımcıları temkinli, muhtemel gelecek yönetim özel sektöre iyi bakmıyor. Meksika petrol üretimi 2015 başında 2.7 mv/g’den 2 mv/g’e düştü. Petrol kontratlarında %80 yerli katkı isteyecekler.

Enerji teknolojisi deyince, temiz ocaklar, odunla yemek pişiren dünyanın dört bir yanındaki ev hanımları için önemli. Hindistan’da kadınları bu ocakları kullanmaya özendirmek için önce para veriyorlar, sonra da ocağı her kullandıkça kayıt ediyorlar, bonuslar ay sonunda 4$’a geliyor.

İngiltere’de “rüzgar kuraklığı”, rüzgar esmeyi bırakınca payı %4’e kadar düştü, Haziran ortasına kadar durum devam edecek. 3000 MW altında esmiş rüzgar, hatta 6 gün 1000 MW altı.

ABD petrolü Brent’e göre daha ucuza satıldıkça, petrolü almak için rekabet başlıyor: iç piyasa mı uluslararası piyasa mı? Tayvanlı rafineri için günde ortalama 225,000v/g petrol, ABD’den Tayvan’a 2 ayda 13000 deniz mili yol katediyor ve Brent fiyatı üzerine 1$/v’e satın alınmış.

Rus rafineriler spot fiyat yerine daha formül tabanlı yöntemle ham petrol alıyor.

Asya’da sıcak hava dalgası ile kömürdeki artış LNG’yi geçti.

Grafikler

Dünyanın en büyük tarım emtiaları tacirleri (Bloomberg)

 

 

6 Haziran 2018

Bugün ki EIA’ın petrol stoklarındaki artış düşündürücü oldu, hem ham petrol hem ürün arttı. Detaylarına bakmak gerekecek ama petrol fiyatları İngiltere için de, ABD için de, Çin, Hindistan, Brezilya için de yüksek, çünkü dolar da güçlü. Çelik fiyatları 1 ay içinde yukarı hareket edebilir, Çin denetim ekibi çelik tesisii kapatırsa… Rüzgar güneş projelerine de karşı olma oranı artıyor, başka sebeplerde olabileceği söylenmiş. İklim değişikliği Bangladeşte bazı sahil bölgelerinde insanları korsanlığa itiyor. Hindistan bu sene de araba satışlarında çift haneli artış bekliyor. LED(düşük enerji talebi) senaryosunda 2050’de %40 daha az enerji tüketmek mümkün ama…

Özetler

Bugün Türkiye saati ile 17:30’da ABD stokları açıklandı. Ham petrol stokları 2.1 milyon varil, benzin 4.6 milyon varil, distilatlar 2.2 milyon varil arttı. Herkese süpriz artışlar.

Londra’daki her araç hava kirliliği sebebi ile sağlık sistemi ve topluma 8000 pound’a mal oluyor. Bu maliyetlerin %90’ının sebebi dizel araçlar. 1 milyon aracı dizelden elektriğe çevirmek 360 milyon pound topluma katkı olacak.

[Makale] Fransa hükümeti bazı sanayi gruplarını da korumalı doğalgaz tüketicisi yapınca Eni ve bir grup şirket dava açmış. Mahkeme “ek zorunlulular” ile üye devletlerin korumalı tüketici tanımını genişletebileceklerini değerlendirmiş sanırım. Hukuk bilen yanlışsam düzeltsin

15-20 milyon Bangladeşli 2100 gibi yükselen deniz suları sebebi ile sorun yaşayacak. Dünya bankasına göre deniz suyu artışı ile kıyılarda pirinç hasatı %15 düştü. Gittikçe bu kıyı şeridinde yaşayanlar korsanlığa başlıyor. Yani yeni kaptan Jack Sparrowlar iklim kurbanı

[Makale] Güneş ve rüzgar projelerinde İngiltere’de 1990-2017 arasındaki planlama başvurularında önemli parametrelerin analizi yapılmış. Toplum kabulü için görsel ve estetik öğeler önemli, politik öğeler çok önemli çıkmamış. Gerçi kabul oranları gittikçe düşmüş

Dizel araç gruplarının uzaktan ölçümle yapılan emisyon testlerinde, ne Euro 3 ne Euro 6 dizel araçların tip onayın altında emisyonu yok. Euro 5’te limitlerin en az iki katı, benzinli araçlarda ise sınır değerlere uyum çok yüksek. Şekil 10’a bakmanız yeterli(s16)

Çin’de 6 denetleme grubu Mayıs sonunda 10 büyük çelik üreticisi (toplam 433 milyon ton) bölgeye gitti. 1 ay sürecek denetimde, bazı çelik üreticilerinin daha üretimi durdurulabilir.

Dünyanın en büyük çelik ihracatçısı Çin, ABD tarifeleri sonrası Afrika ve Güney Amerika’ya(Çin ihracatının %8’i) yönelmeye çalışıyor. Geçen ay Vietnam’dan gelen çelik ürünlerini de aslen Çin’den diye cezalandırmıştı. Vietnam’da Çin’den alımı durdurmuştu.

Hindistanlı Tata Motors, elektrikli arabalara büyük yatırım yapıyor, 320 Volt pil ve 300+km menzil hedefliyor. Hindistan’da araba satış artışının çift haneli olması 2023’de 5 milyon’a ulaşması bekleniyor. 2023’e kadar CAGR (toplamda yıllık artış) 8% olacak.

Tarife savaşlarında, Çin ABD’den bu sene 25 milyar $ daha fazla ürün alacak, kömür, petrol ve tarım ürünlerinde istekli. ABD, Çin’e 130, Çin ABD’ye 506 milyar $ mal satıyor. Açık kapanmaz

[Makale] Makale de Çok düşük enerji talebi(LED) senaryosu ile dünya 2050’de bugünkinden %40 daha az enerji kullanıyor. İşin ilginç noktası gelende bir çok hizmeti tek bir cihazdan (mesela cep telefonundan TV vs), 100 kat elektrik tasarrufu görüyorlar. Grafiği de var.

Mükemmeliyetçiler, kitap özetinde, Watt’ın buharlı pistonlar için gerekli hava kaçırmaz silindir üretiminde Wilkinson’dan yardım istediği, onun da askeri toplar için silindir patenti olduğu, Royce’un, Ford’un mühendislikteki kesinlikleri anlatılmış.

Petrolde dört bir yandan çelişkili haberler geliyor. Venezüella üretemiyor, ABD üretimi arttırın ricasında bulunuyor, Haftaya 12sinde OPEC, 13’ünde IEA aylık petrol raporu var.

Grafikler

Çin’in bölgelere göre çelik ihracatı (Reuters) , İhracat ve üretimi (Reuters)

5 Haziran 2018

ABD, OPEC üyelerinden bazılarından petrol üretimini 1mv/g arttırmasını istemiş. Permian’dan dışarı petrol çıkarmak 2019 3.çeyreğe kadar zor olacak. Eğer AB 2050’de tüm araçların sıfır emisyonlu olmasını istiyorsa en geç 2035’te tüm satışlar sıfır emisyonlu olmak zorunda. Kasırgalar sebebiyle, Teksas’ta rafinerilerde kapasite artışından vazgeçildi. İngiltere’de 22 Nisan’dan beri her gün benzin ve dizel fiyatları artmış, zayıf pound ve artan fiyatlar. Kakao üreticileri OPEC pardon OCEC olma yolunda. Daimlerin elektrikli EQ serisi gecikecek

Özetler

Mevcut Permian’dan dışarı petrol çıkarabilme kapasitesi 3.1 mv/g. Üretimin 300,000 v/g altında. 315,000 v/g demiryolu kapasitesi var fakat çatlatma kumu için de kullanılıyor. 2019 3.çeyreğe 3 boru hattı planı var: Gray Oak, EPIC midstream ve Cactus II. Tarihe dikkat 2019 3.çeyrek!

AB’de ulaştırma sektörünün sıfır emisyonlu(ZEV) olması sera gazı emisyonlarında %60 azaltım demek. 2050’de 100% ZEV için 2035’te tüm satışların elektrikli araba olması gerekir. Doğrudan saf elektrikli arabalara odaklanılmalı. 2050’de +4,7mv/g petrol tasarrufu olur.

[Rapor] Dairesel ekonomide malzemeleri daha geri dönüşümlü, temiz teknolojiler ile kullanırsak elde edilebilecek kazançlar da belirtilmiş.

Kasırgalar sebebi ile Motiva Enterprises Port Arthur Teksas’taki rafinerisine kapasite eklemekten vazgeçti. Port Arthur rafinerisi 603,000 v/g işleme kapasitesine sahip.

ABD hükümeti, OPEC üyelerinde bazılarını ve Suudi Arabistan’ı arayarak üretimi 1 mv/g arttırmalarını istedi. Talep cumartesi günki 3lü Kuveyt toplantısı öncesinde gelmiş. Gözler 22-23 Haziran’da Viyana’da yapılacak OPEC toplantısında.

Kakao üreticileri OPEC’in adımlarında. Yıllarca fiyatı km öteden Londra ve New York’taki traderlar belirledi. Fildişi sahilleri ve Gana bir strateji belirledi, üretimi koordine edecekler. Geçen sene hasat iyi olunca,fiyatlar düşmüş, hatta Fildişi elektrifikasyon projelerini hayata geçirememiş

Trump’un kömür ve nükleere yardım etme planına Beyaz Saray enerji yardımcılarından açıklama geldi, gerçek teklif aylar alabilir, herşey masada ama net bir anlaşma yok.

[FT$] İngilteredeki sigorta ve yol hizmetleri şirketi RAC’a göre petrol fiyatları Mayıs’ta son 18 ayın en hızlı artışını gördü.Hem petrol artışı hem de dolara karşı değer kaybeden pound, çileyi arttırdı. Petrol ve dizelin fiyatı 22 Nisan’dan beri her gün artmış.

Almanya’da sol parti, kurulacak kömür komisyonunda doğu Almanya’dan temsilci eksiği olduğunu söyledi. Daimler’in hırslı “EQ” serisinde tekik ve pil sorunları yaşanıyor. S sınıfının elektriklendirilmesi de uzun sürecek.

[Rapor] ABD’de eyaletlerin şebeke modernleştirmelerindeki duruma dair rapor.

Grafikler

ABD Enerji bakanlığının verilerine göre Terawatt saat üretim başına gereken malzeme miktarı (Forbes)

4 Haziran 2018

Bu hafta 7 Haziran’da Avrupa Çelik günü var, Brüksel’de. AB, ABD’nin tarife kararına WTO’dan müdahale istiyor.Cumartesi günü Suudi, Kuveytli ve BAE enerji bakanları bir araya geldi, petrol üretim artışı konusunda hiç birşey söylemediler. Gemi taşımacılığı da artan petrol fiyatları ile ek bedeller talep ediyor.

ABD Başkanı Trump’un tedarikçileri pahalı da olsa kömür ve nükleerden elektrik almaya zorlayacak planına göre “Strategic Electric Generation Reserve” kurulacak. Şirketler belirlenen listedek tesislerden iki yıl elektrik alacak.

Wood Mackenzie’ye göre Çin’in gaz talebi 2018’de 264 milyar m3 olacak, bunun %12si kamyonlarla taşınan LNG olacak.

Hindistan, Rusya’dan ilk LNG karforsunu aldı. 2012’de devlet gaz şirketi GAIL, Gazprom ile 20 yıllık, yılda 2.5 milyon ton doğalgaz anlaşması yapmıştı. Bir analiste göre kargo Nijerya’dan alınarak Hindistan’a gönderilmiş.

Tartışılanın aksine ABD’de 2015’te 5.1 milyar $ olan temiz enerji araştırma bütçesi, 2016’da 6.4 milyar $’a çıktı, 2018’de de 7.1 milyar $’a ulaşmış olacak. 2019’da da 500milyon $ daha artış bekleniyor. Ama Arpa-e de bütçe olmasına rağmen de hükümet harcamaları yavaşlatıyor.

Alman enerji ajansı DENA’nın başı 2050 yılında Almanya %95 emisyon azaltımını hedeflemeli dedi. ODI’ye göre Almanya G7 içinde fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmada sondan ikinci, yılda 18.6 milyar $ destek veriyor. Güneş santralleri bu mayıs %16 daha fazla elektrik üretti: 6TWh

Çin’in petrol talebi geçen seneki büyümesini tekrarlayamayabilir. WSJ haberinden bir kısma göre, Çin petrol talebinin %70’i sanayi ve taşıma. Taşıma trafiği 2017 ortasındaki %11-12’nin yarısı kadar. Yani 2018 ikinci yarıda Çin talep artışı %10’u göremez

Peru LNG’sinin daha büyük kısmı Asya piyasasına kaymış, geçtimiz senelerde Meksika-İspanya merkezli alıcılar dramatik şekilde Asyalılara bırakmışlar yerlerini.

ABD’deki sürücüler, bu sene akaryakıta 700 milyar $’dan fazla ödeyecek. 2016’nın %50 fazlası. Nisan-Eylül döneminde 2014 yılında 100$/v petrol fiyatına karşılık gelen tüketici harcaması görülecek. Sebebi 500,000v/g tüketici talep artışı.

Saudi Aramco, halka arz öncesi bazı varlıklarını ayrı bir şirkete alıyor. Emeklilik, havayolu bölümleri gibi. Aramco Aviation’ın 10 tane jeti var.

Oxford Energy forum, okuyamadım daha. Yenilenebilir ve elektrik piyasaları

Grafikler

G7 ülkelerinin fosil kaynaklara desteği

1 Haziran 2018

Latin Amerika özetleri buradan. Şili enerji planını açıkladı. Brezilya’da petrol çalışanları ve kamyoncular ayaklandı, ortak noktaları piyasa bazlı fiyatlama istemiyorlar. Meksika petrol ruhsatlarında politik belirsizlik korkusu hakim. Hollandalı balıkçılar açık deniz rüzgar türbinlerine karşı. Ifri kömür raporu detaylı, ABD SPR’ı yani stratejik petrol rezervleri asıl enerji dönüşümü olurken gerekli diyor Columbia Üni. enerji merkezi, oynaklığı azaltmak için. 4 Alman otomotiv firması gri piyasadan buldukları Tesla’yı parçalamış, parçalar 18000$, üretim 10000$ bulmuşlar.

Özetler

[Makale] Megaşehirlerdeki enerji-materyal akışı. En büyük megaşehir Tokyo – 34 milyon kişi. New York’ta kişi başı enerji tüketimi 47 GJ, ama Tokyo’da 18 GJ. New York en yüksek su tüketimine de sahip, atık da. Megaşehirler dünya nüfusunun %6.7si, GSYH’İn %14.6’sı,  benzinin %9.9, elektriğin %9.3’ünü tüketiyor.

Meksika’nın petrol ruhsat ihalelerine ilgi giderek azaldı. Yeni Başkanın AMLO (Lopez Obrador) olması bekleniyor. Gelirse ihalaleri iptal edeceğini söyledi. Enerji reformlarını geri çevirmesi zor, Kongre’de %75 oy istiyor.

Almanya 2023’te 20 GW rüzgar türbinini emekli edebilir, alımları bitiyor. 4 otomotiv şirketi Tesla’yı parçalamış, parçalar 18000$, üretim 10000$. Baden-Wurttemberg eyaletinin Yeşilci başkanı dizel yasağını engellemeye çalışacak

[Rapor] ABD stratejik petrol rezervlerinde(SPR) yeni gerçekler ve riskler. Yani stoklar önemli, piyasalar daha volatil diyorlar. Bir de enerji geçişi sebebiyle oluşacak dengesizlikleri de engeller. Kronoloji, tarihçe var.

Brezilya’da petrol çalışanları çarşamba günü72 saatlik greve gitti. Petrobras CEO’su Pedro Parente’nin istifası ve hükümetin piyasa tabanlı petrol fiyatlamasından vazgeçmesini istiyorlar.

[Rapor] Ifri’nin Kömürden çıkış mı artış mı raporu. 2017 kömür için nispeten iyi bir yıl olmuş, fiyat ve arz açısından. Güney ve güneydoğu Asya ve Afrika yeni büyüme alanları. Çin’in kömrü tüketimi azcık arttı. Hindistan’ın ki yavaşladı.

Şili devlet başkanı Sebastian Pinera, 25 Mayıs’ya hükümetinin enerji planını başlattı. Enerji modernizasyonu ve sürdürlebilir ulaşım öncelikli. 15 bölgeden 2000 kişi ile hazırlanmış.

Hollandalı balıkçılar, hükümetin kuzey denizindeki rüzgar türbini yapımlarını protesto etmeyi planlıyor yarın. Balıkçılara göre 2025’te Hollanda’nın balıkçılık yapılan deniz sahasının %25’i rüzgar türbinleri ile dolacak.

Enel Green Power, Meksika Guanajuato’da geçen hafta, planlanandan 5 ay önce, 238 MW güneş projesini devreye aldı. 2018 sonuna da 22 MW daha ekleyecek. 220 milyon $ yatırmış.

Brezilya’da kamyoncuların grevi bugün 11.gününde. İkinci çeyrek tarım çıktısını etkileyecek. Şeker kamışı ve et sektörleri özellikle sorun yaşayabilir. Canlı hayvan sektörü grev sebebi ile 348 milyon $ kaybetti. Dizele indirim istemişler

Küba’daki Cienfuegoz petrol rafinerisinde, Alberto fırtınası sebebi ile ham petrol sızıntısı oldu. 12000M3 kirletilmiş atık su sızdı. Rafineri Havana’nın 150 mil güney doğusunda.

Venezüellalı PDVSA Haziran’da 900,000 varil dizel, nafta, propan almak için ihaleye çıktı.

IHS Markit’e göre küresel şebeke bağlantılı enerji depolama kurulu gücü 2017’de 1900MW’a ulaştı. Bir önceki yıla göre %53 artış. 2018 ilk çeyrekte proje stoğu da 10.4 GW. 2018’de ama 3 GW’dan fazla kapasite devreye girmesi bekleniyor.

Grafik

California Edison’un çok zamanlı elektrik tarifesi (IEEE)

1997-2017 bölgelere göre kömür tüketimi (IFRI)

Devreye giren yeni kömür kapasitesi (IFRI)

31 Mayıs 2018

Tarımda ABCD denen dev şirketler Archer-Daniels-Midland, Bunge, Cargill, Louis Dreyfus(aşağıdaki haber için), Mısır’ın meşhur buğday alımlarında yine kalite sorunu. Shell açık deniz petrol projesini 1 sene öncesinden devreye aldı. V1G ve V2G, elektrikli araç tek yönlü ve çift yönlü şebeke etkileşimi. Dün doğalgaz ve saf oksiyen yakıp sonra saf kritik CO2’i türbinden geçiren teknoloji ilk denemelere başladı. ABD’de Texas ve California’da elektrikte kapasite kısıtları bekleniyor. Çin’de de. Çin bu yüzden bazı bölgelerde kömüre tekrar yeşil ışık yaktı. Petrolde in-çık’a devam. Bu sıralar ürün(benzin, dizel) takibi yapıyoruz, talep gelecek diye rafineriler ham petrole yüklendi, ham petrol stokları hızlı düştü, fiyatlar tekrar toparland. Ürettikleri ürün o hızla tüketilmez ise depolar şişer, stoklar artar, sonra talep yavaşladı vs.

Özetler

ABD’nin çelik ve alüminyumdaki vergilerine Kanada, Meksika’da dahil oldu. AB’yi bekliyorduk. AB yetkilileri 7.5 milyar $ ticaret etkilenir dedi. Kanada başbakanı da çok içerledi.

Shell, ABD Meksika körfezindeki Kaikas sahasından derin deniz petrol üretimine planlanandan 1 yıl önce başlayacağını duyurdu. 40,000 v/g üretim yapacak, Shell maliyetleri azaltarak 30$/v altında bile kar elde edebilecek.

İran’da kamyon sürücüleri, yol vergilerinde ve yedek parça fiyatlarındaki artıştan eylemde.

Petromatrix’den Olivier jakob 80$/v’in üzerine çıkmak zor olacak diyor. EIA verilerinde en Mart’tan beri en yüksek ham petrol stok düşüşü fakat en Şubattan beri en yüksek ürün stoğu yükselişi görüldü. WTI/benzin arttı

ABD’de California ve Texas’ta elektrik kapasite sorunları bekleniyor. California’da Aliso Canyon doğalgaz depolama tesisi sorunları, Teksas’ta da 4.5 GW kömür santrali devreden çıktı ama 2.1 GW yeni yatırım da gecikti. NERC uyarıyı vermiş.

Çin bazı bölgelerinde kömür santrali yapımını durdurma kararında bazı bölgelerde (yeşil) kapıları tekrar açmış

Mısır, dün Rusya’dan gelen tahıl kargosunu ergot mantarı olduğu için reddetti. Bu sene buğday fiyatları ABD ve Karadeniz kuraklığınan Chicago gelecek fiyatlamsında %22 arttı. Geçen sene de gene benzer durumda ABCD ve büyük tacirler Mısır ihalelerinden çekilmişti.

2050 gibi denizde balıktan çok plastik olabilir. Dünya petrol-gaz talebinin %4-8’i plastik üretimine gidiyor. Son araştırmalarda en derin nokta olan Mariana çukurunun olduğu bölgede denizin 10898 m altında plastik poşet bulunmuş

Ichthys LNG, aynı zamanda Avustralya’nın en büyük kondensat projesi ve 1.6 milyon ton/yıl LPG ve 100,000 varil eşi kondensat üretecek. Japon Inpex projede %62.2 ortak. Gelecek hafta projede gaz üretimi başlayacak, hem LNG hem LPG üretecek

[Makale]Küresel plastık üretim-kullanımına dair iyi bir makale

Google, İngiltere’de EOn ile “Çatı projesi” başlattı. Bu projelerden çok var. Ama Google projelerinin tek bir ağacın bile güneş potansiyeline etkisini hesaplayabileceğini söyledi.

Dün Net Power, ABD’de 50 MW’lık 140 milyon $’a mal olan, önce gazı yakıp sonrada çıkan CO2’i de kritik yüksek basınç ile türbinden geçiren sistemini ateşledi. Yani saf oksijenle doğalgazı yakınca çıkan CO2’i de süper kritik olaran türbinden geçirip elektrik üretiyor.

[Makale] Bu çalışmada, elektrikli arabaların şebekeye tek taraflı (V2G değil V1G) desteği ile California’a da çok daha ucuza daha fazla yenilenebilir entegrasyonunu mümkün kılacağı işlenmiş. V2G’ ile tabii ki daha çok destek verilmiş oluyor.

Çin’in iki bölgesinde Güney Guangdong ve doğu Sh andong bölgelerinde zayıf hidro, yüksek sıcaklıklar sebebi ile elektrik kesintileri bekleniyor. Guangdong’da başlamış bile. Shandong’da 5GW kapasite eksiği olacağı tahmin ediliyor.

Almanya’da 2017 yılına ait, elektrikli ulaştırma standardizasyon dökümanı listede bulunmalı

Dünyada ve ABD’de de teknolojik ilerlemenin hızına dair bu slaytlar gayet iyi.

Grafikler

Ortadoğudaki enerji sübvansiyonlarının tarihi (Nature Energy)

Elektrikli arabaların şebekeye tek taraflı (V1G) ve çift taraflı(V2G) desteğinin California özelinde maliyet/hacim hesabı (Jonathan Coignard et al 2018 Environ. Res. Lett. 13 054031)

 

30 Mayıs 2018

Uluslararası Enerji Ajansının elektrikli araba görünümü yayınlandı, ücretsiz üyelik ile rapora baktım, otobüs ve ağır vasıtalar kısmını merak ediyorum. Grafiklerde 1 tanesi var. Açıkcası otomotivde araba tüketicisi bence biraz daha sofistike, yani farklılaştırılmış ürün istiyor. Hafif taşıtlarda araç satış sayısı için model sayısının artması çok önemli, bunun için de 2020-2021’i görmek lazım. Tesla araçlar hem polis aracına, hem itfaiye aracına çarptı, polisin bir açıklaması var. Kleinman’a yazan Ari Peskoe, ABD’deki dağıtık kaynakların federal mi eyalet düzeyinde mi düzenleneceği konusundaki tartışmayı anlatıyor. ABD’de elektrik düzenlemesi neredeyse 100 yıllık mevzuat. İngiltere’de elektrik ve gaza ilk zamlar geliyor %6-7 artışla sezon  açıldı. Kanada kendi petrolünü kıyıya ulaştırmak için bir OECD ülkesinde olmayacak işi yaptı, boru hattını yatırımcısından satın alıyor.

Özetler

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) bugün küresel elektrikli araba görünümü yayınladı. BNEF’te gelecek ay yayınlayacak. Bir rekabet var galiba. Elektrikli araba stoğunda 3.japonya. Aslında 1. Çin hariç hepsi OECD ülkeleri. Ücretsiz üyelikle indirebiliyorsunuz raporu.

Almanya’da Merkel, Federal Şebeke Kurumu (BNA) 20.yılında, yeni güç hatlarının ivedilikle gerektiğini söyledi. Araştırmacılara göre, yenilenebilirlerin şebeke üzerindeki yükü düşünülenden daha fazla. 2 kuzey Almanya eyaleti, 2035’te 100% yenilenebilir enerji hedefliyor.

Tesla, bizim ilkokulda oynadığımız “önümüze gelene bir tekme” isimli sadist çocuk oyununu oynuyor galiba. Bir Tesla aracı otopilotta bir polis aracına, bir diğeri de duran bir itfaiye aracına çarpmış. Takip ettiği araç şerit değiştirince onu yakalamak için hızlanıyor mu ne

Güneş panel atıkları büyük bir problem. 2016’da Irena 250,000 ton güneş panel artığı olduğunu hesaplamış, 2050’de 78 milyon ton’a çıkacak. Özellikle cadmium korkutuyor. Fırtına parçalarsa.

Almanya’da Hamburgdaki dizel yasağı arkasında, yasaklanan caddelerin hava kalitesi cihazlarının olduğu sokaklar olduğu ortaya çıktı. Münih’te de hava kalite cihazları 1.5m yerine 4 metre yukarı konuyormuş. Bu da kirliliği %10 daha az görüyor.

Kleinman’da Ari Peskoe’nin 21.yy elektrik şebekesinde güç yazısında ABD’deki federal ve eyalet ayrımına; daha sonra talep tarafı yönetiminin FERC düzenlemesine konu olması ve dağıtık enerji kaynaklarının da düzenlemesinin eyalet-federal ayrım tartışmasına yer vermiş.

İngiltere’de SSE adlı tedarikçi elektrik ve gaz faturalarına %6.7 zam yapacak. Gaz fiyatları %5.7, elektrik fiyatları %7.7 artacak.

ABD’de de ethan üretimi 2016’da 1.26 mv/g’den 2021’de 2 mv/g’e çıkacak. Çoğu etilen olacak. Houston’da 1 milyon ton kapasiteli gelecek sene açılacak etilen terminali inşaatına başlandı.

Kanada hükümeti, ülkenin batı sahilinde Trans Mountain boru hattını satın alacağını duyurdu. Amerikalı sahibi Kinder Morgan’dan 4.5 milyar kanada dolarına satın alacaklar. Kanada başbakanına “iklim liderinden” “boru hattı amigosu(cheerleader)”na dönüşme suçlaması var.

Yüksek düşülü hidroelektrik santrallerinde(HPP)lerde toprak sedimentli ve Pelton türbin kullanılıyorsa özel kaplama da yapılsa türbinlerde erozyon engellenemiyor. Yüksek sediment dönemlerinde türbinlerin kapatılması vs. gibi incelemeler var.

Grafikler

Elektriki ağır vasıta modellerinin ticarileşme tarihleri (IEA)

 

 

 

 

 

 

 

 

29 Mayıs 2018

Petrol fiyatlarında Brent 75$/v altını da gördü, sepet(hedge) fonlar paniklemişti, yine panik var ama daha sakinler. Cumartesi Suudi-Kuveyt-BAE OPEC konuları için toplanıyor diğer taraftan piyasalar İtalya’yı da gözlüyorlardır. AB plastik yasakları, yani çok güçlü gelmedi. İngilizcesi olanlar için Richard Rhodes enerji tarihinden güzel hikayeler anlatıyor Columbia podcast’inde. AB’de çekicilerin verimlilik standardı yokmuş, ABD’li çekiciler daha verimliymiş çok ilginç geldi bana. Petrol ve gaz şirketleri ve ülkeler yenilenebilir devrimini nasıl karşılamalı, mevcut iş modellerine çok hızlı olmayarak entegre edin mesajı vermiş Oxford Energy raporu. Avustralya’da tedarik şirketleri %30 indirim diyor ama neyin üzerinden olduğunu söylemiyorlarmış. İngiltere’de soğuk kışın faturası şimdi çıkıyor, tedarik şirketlerinin yarısının yönetmesi gereken problemleri var.

Özetler

[FT] Plastik yasaklarında, Kenya’da geçen sene devreye giren kanunda, plastik torba satan veya kullanana 4 yıla kadar hapis cezası gelmiş. AB 25.8 milyon ton plastik atık üretiyor, %30’u geri dönüşüm, %31 çöp sahaları, %39 yakılıyor.

[Podcast] “Energy: A Human History” kitabı yazarı Richard Rhodes’ı konuk etmişler. İngiltere’de aslında kokusunu sevdiklerinen odun yakıyorlar, hatta odun ithal ediyorlar, fakat sonra kaçış yok (ağaç kıtlığı), kömüre geçiyorlar ama James I kömür yakana kadar herkes uzak duruyor.

AB komisyonu, Almanya’nın 2012-2013’te büyük elektrik tüketicilerini şebeke bedellerinden muaf tutmasını “devlet desteği” kurallarına aykırı buldu.”Her kullanıcı şebekeye verdiği maliyeti ödemeli” dedi. Alman postalarının elektrikli vanı İngiltere’de evlere süt dağıtımında kullanılacak.

[Rapor] Oxford Energy raporunda, petrol şirketlerinin yenilenebilir devrimine nasıl entegre olacağı, petrol üreten ülkelerin nasıl bu devrime ayak uyduracağına değinilmiş. Yenilenebilirleri karbon projelerine entegre etmek, statik ve dinamik verimlilik kavramı. Hızlı geçmeyi önermiyor

Çekici (TIRların) en iyisi 29.9-30 litre/100km yakıyor. Ortalama 32.6l/100km. ABD’de yakıt hedefleri var, AB’de HDV’ler için yokmuş. “road-load energy demand”, yani yola bağlı toplam etkilerden oluşan talep. ABDli çekiciler daha verimli gözüküyor.

AB’de, Ulaştırma Piyasası İzleme (TMM)’ye göre yakıt ve şöfor azlığından işletme maliyetleri geçen sene aynı döneme göre %7 artmış. Kapasitede %2.4 aşağıda. Aslında 2017Ç4’e göre bayağı düşmüş. Dizel fiyat endeksi de %3 artmış, ticari aktivitede 2017Ç1’e göre %7.7 artmış.

[$] İngiltere’de doğudan gelen soğuk hava dalgası sonrası yükselen fiyatlar sebebi ile 10 en kırılgan tedarikçi batmak üzere, 40 tedarikçi de tüketicilerden bu paraları çıkaracak.

Hindistan’da Tamil Nadu eyalet hükümeti milyarder Anil Agarwal’ın Vedanta’sinin kirlilik sebebi ile 400,000 ton/yıl bakır eritme tesisini kapatmasını istedi. Geçen hafta protesto eylemlerinde 13 kişi öldü. Tesisin kapatılması ile Hindistan üretimi yarıya düştü.

Yenilenebilir ağırlıklı elektrik sistem işletimindeki alfabe çorbasına hoş geldiniz. Burada önemli olan elektrik sisteminde atalet sağlayan senkron jeneratörler yerine gelecek dijital ataletin yönetilmesi ayrıca bir çok destek yan hizmetin devreye alınması. İrlanda’dan vaka çalışması.

Avustralya’daki tüketici gözlemcisi, artan elektrik faturalarının sebebinin yenilenebilir enerji olmadığını söyledi. Sebep artan şebeke bedelleri. Tedarikçiler piyasayı izlenmez(opqaue) yapmak istiyor, mesela %30 indirim diyorlar ama neyin üzerinden belli değil.

Cape Town’ın kuzeyindeki Saldanha körfezi petrol tacirlerinin yeni gözdesi. Apartheid rejiminde BM petrol amborgalarından korunmak için büyük petrol depoları yapılmış. Ümit burunundan günde 5.8 mv/g petrol geçmiş 2016’da. Saldanha’nın kapasitesi 45 milyon varil, 13 daha geliyor

Dünyanın en büyük pil üreticisi Çinli Contemporary Amperex Technology Ltd- CATL %10 hisse satacak ama değerleme 8.5 milyar $, oysa 1 sene önce 20 milyar $’dı.

Grafikler

Dünya pil hücre üretim kapasitesi (Bloomberg)

28 Mayıs 2018

Petrolde düşüş aynen devam ediyor. Rusya ve Suudi Arabistan üretimi arttıracak, gerçi ABD üretimi 10.7 mv/g, Rusya 11 mv/g yakın. Lukoil’in ilk çeyrek karı da %75 artmış. ABD petrolü Brent’e göre farkı açtı (negatif), yani ABD petrolünün satışı -tabi altyapı imkan verirse- artabilir. Bulaşık makinelerinde verimlilik diye 2 saatleri aşan yıkama süreleri, uçaklarda verimlilik diye uzayan uçuş süreleri, elektrik süpürgeleri bile 650 watt civarı… Sıcak hava öğrenmeyi zorlaştırıyor. Çin’in petrol üretimi hariç herşey artmış.

Özetler

Bu hafta Asya’da; artan Dubai ve Suudi OSP petrol fiyatları sonrası Çin’in daha çok ABD petrolü alması bekleniyor. Unipec Haziran için 16 milyon varil ABD petrolü aldı. Asya spot LNG fiyatları da 9$/mmbtu. Koreliler kömür ithalatında kükürt oranını %0.4e sınırlandırdı ve etkisi bekleniyor.

Bu hafta ham petrol tarafında özel bir rapor yok. Bugün ABD piyasaları tatil. Geçtiğimiz hafta ABD’de 15 petrol sondaj kulesi daha eklenmiş. ABD iç üretimi 10.7 mv/g, Rusya 11 mv/g civarı. Petrol Cuma günü %3 düşerek, haftada %2.6 değer kaybedip 6 haftalık artışa son verdi.

Alberto fırtınası, ABD’de Meksika körfezini etkileyecek ama kasırgaya dönüşmedi. Bölge ABD petrol üretiminin %17si, doğalgaz üretiminin %5i ve ülke rafineri kapasitesinin %45’ine sahip.

Bulaşık makinelerinde artan enerji verimliliği standartları ile birlikte, bulaşık süreleri hiç bitmiyor. “Temizleme 2 saat sürüyor, o kadar da temiz olmuyor” şikayetler arasında

Asya’da LNG’de, Çin’in LNG ithalatı ilk 4 ayda %58 artarak 15.8 mton, Korenin ki %18.2 artarak 16.2 mton, Japonya’nın ki de ilk çeyrekte %1.1 arttı. Tüm dünyada ilk 5 ayda 125.1 mton LNG kargolandı(discharged), geçen seneye göre %12 yukarıda

Çin’in elektrik üretimi Nisan’da %6.9 arttı. 510 TWh’lik aylık üretimin 378 TWh’i termal. Rüzgar ve güneş üretimleri yıldan yıla %22.6 ve %26.4 artarak sırasıyla 32.8 TWh ve 7.7 TWh oldu.

ExxonMobil, IMO’nun denizcilik yakıtlarını %0.5 kükürt ile sınırlama kararı sonrasında düşük kükürtlü yakıtlara geçiş kılavuzu yayınladı.

Almanya’da 20 yılını dolduran rüzgar türbinlerinin sökülmesi çevresel problem olabilir. Siemens İsveç’teki Avrupa’nın en büyük lityum ion pil fabrikasına 10 milyon euro yatıracak. Northvolt fabrikası 2023 yılından itibaren 32 GWh pil üretecek.

Çin’in ABD’ye karşı otomobil ithalat vergisini düşürmesi Almanları da sevindirdi. Almanya, Çin’e 260,000 araç ihraç ediyor. Alman şirketler 2017’de Çin’de 4.89 milyon araç imal etti, Alman araç markalarının küresel üretiminin %30’u.

[Makale] Sıcak hava öğrenmeyi de zorlaştırıyor olabilir. Sıcak sınıflar dersin etkinliğini düşürüyor, başarıyı da azaltıyor. Sürekli sıcak havalara maruz kalan yerlerde insani sermaye birikimi azalabilir.

Yapımı devam eden Büyük Etyopya Rönansı Barajı konusunda Mısır, Etyopya ve Sudan tam olmasa da birşeyler de anlaştılar.

[Makale] 100% yenilenebilir elektrik sistemi akademik savaşlarında, olmaz diyenlere “olabilir ki” diyenler cevap yazmış.

Teknolojinin üretkenliğe etkisi gecikmeli. ABD’deki fabrikalarının yarısı, AC elektrik motorunun icadından 30 yıl sonra bile motor kullanmıyordu. Entegre devre icadından 25 yıl sonra bilgisayarlar iş yerlerine girdi. E-ticaret 20 yılda perakende de %10 paya sahip oldu.

Grafikler

Bulaşık makinelerinde yeni verimlilik düzenlemeleri ile artan yıkama süreleri (CEI)