19 Şubat 2021

Bugün petrol fiyatları %2’ye yakın düştü. Sebebi de ABD’nin İran’la tekrar mevcut anlaşmaya devam etme ihtimali.

Baker Hughes petrol sondaj istatistiklerine göre, 12 haftadır artan petrol ve gaz sondaj kule rakamı bu hafta son buldu. Petrol’de 1 kule düştü, gaz da 1 arttı. Kanada’nın ki 4 azaldı. Permian’da ise 1 aktif kule daha devreye girdi.

Finansal hizmetlerin Brent gelecek kontrat ve opsiyonlarındaki net pozisyonları 16 Şubat ile biten haftada çok az bir düşüş gördü.

The Economist, doğru yönetilmeyen enerji dönüşümüne karşı uyarmış. Çinli şirketler dünya güneş modüllerinin %72sini, lityum pillerın %69’unu, rüzgar türbinlerinin %45’ini üretiyor. Çin petrodevlet yerine elektrodevlet olma yolunda. Diğer büyük riskte petrol devletlerinin enerji dönüşümünden etkilenmesi. Güneş ve rüzgarda bugünkinin 3 misli yatırım gerekiyor : 750 milyar $

Haftalık Tanker piyasası raporu.

11 Japon firması 2030’da mavi ve yeşil hidrojen ithalat talebinin 110,000 ton/yıl olacağını varsayıyor. 2030’da Japonya’nın 3 milyon ton/yıl hidrojen kullanacağı tahmin ediliyor.

Bill Gates “İklim felaketi nasıl önlenir” isimli bir kitap yazdı. Yeşil premiumlar dediği bir kavram da anlatıyor. Kısaca yeşil enerjiye geçmek için gereken ekstra bedel. ABD’de perakende elektrik fiyatları %15 artıyor. 4 alanda gelişme gerekiyor : sermayeyi hareketlendirmek, satın alma kararları, ArGe, politikaları şekillendirmek.

The arc of energy history, 1840-present. Charts showing Share of global energy supply (%) for coal, oil, natural gas and modern renewables. From when they first reached 5% and the next 60 years. Coal reached almost 50%, oil 40%, gas 20% and renewables at 5% in 2015

İklim değişikliği ile mücadele yıllara yayılmış bir emtia rallisini sürükleyebilir. Fakat Çin daha çok iç tüketime odaklı, aşı konusunda çok iyimserlik olabilir ve yatırımcıların enflasyon beklentisi. Ama enerji dönüşümünün metalleri ilginç bir alan 2030 gibi bakır ile nikel’de arz eksiği %20lere varabilir.

Government support for energy innovation. Chart showing global public expenditure on energy technology R&D* ($bn). Fossil fuels have seen their share of R&D money fall over the past two decades

Italyan Eni‘de 2020’de 742 milyon € kaybettiğini belirtti. 2019’da 2.9 milyar € kar etmişti. Son çeyrekte ama 66 milyon € kar etmiş, geçen seneye göre %88 daha aşağıda.

Texas’ta 2011‘de de benzer elektrik kesintisi ve sorunlar yaşanmış. Bu da incelenerek raporlanmış.

Makale – Karbonun sosyal maliyetini hesaplamak için 8 öncelik

18 Şubat 2021

Wood MacKenzie‘ye göre Avrupa Birliği, 2030’da 1990’a göre %55 daha az emisyon hedefini tutturamayarak %46’da kalabilir. “2030 hedefi için Avrupa elinden gelen herşeyi yapmalı ama çok daha hızlı”. Daha fazla rüzgar, güneş, depolama kapasitsi ve şebeke altyapısı 2030’a kadar 585 milyon $ demek.

Texas krizinde, zaten zor da olan çip üretimi de etkilendi. Samsung Semiconductor operasyonları kademeli şekilde durdurdu. Arabalar için çip üreten NXP’de Austin’deki 2 tesisteki üretimini de durdurdu.

Gümüş talebinin %50sini, sanayi talebi çekiyor. Yeşil enerji devriminde de gümüş önemli olabilir. Gümüş bir çok otomotiv parçasında bulunuyor, ve 2021’de 61 milyon ons gümüş kullanacak. Elektrikli arabalar 2040’da yıllık gümüş arzının %49’una talip olabilir. 2009’da güneş paneli 521 miligram, 2019’da bu 111 mg’a düşmüş.

Figure 2. Industrial Buyers Drive More than 50% of Silver Demand

Biden’ın 2050’de sıfır emisyon için, 2025’e kadar her sene 40 GW sonraki 5 yılda da 70-75 GW güneş ve rüzgar kapasitesi yapması lazım. 2030’da rüzgar ve güneşin ABD elektriğinin %50sini karşılaması lazım.Ve bir sürü de iletim hattı kapasitesi %60 artmalı. The Economist‘in grafikleri :

Neil Chatterjee, ABD’nin enerji düzenleme kurumu başıyken, Trump tarafından başkanlıktan alındı ama kurul üyeliği devam ediyor. Texas ile ilgili olarak, krizin politikadan ve yakıt politikasından bağımsız olarak değerlendirilmesi için sessizliğe davet etmiş. Herkesin tartışmayı kendi tarafına çekmeye çalıştığının da altını çizmiş.

AB’nin Euro7 planlarına Alman mühendisler federasyonu VDMA karşı çıkmış: “Bu şekilde Euro7 çok az ekolojik fayda getiri, teknolojik gelişimi engeller ve Almanya’da yarım milyon işi engeller.” demişler. Almanya’da elektrikli arabaya geçişe direnen büyük bir grup var.

İsmini vermeyen yetkili ABD petrol üretiminin 4 mv/g düştüğünü söylemiş. Sadece Texas’ta 3.5 mv/g olan üretim Salı günü 600-700,000 v/g.

Even before current cold snap, U.S. oil output had already declined

Soğuklar sebebi ile dün, Texas’ın petrol üretiminin yarısı devre dışıydı. Platts’a göre 3mv/g petrol üretimi etkilendi. 46 GW’da üretim kapasitesi devre dışıydı. Gaz üretimi de ABD genelinde 500 milyar m3/gün düştü, Texas olayları tüm ABD gaz üretiminin %20sini devre dışı yaptı. LNG ihracatı için gaz miktarı da 160 milyon m3 (5.5bnft3) düştü. Haftasonu işlerin düzelmesi bekleniyor.

Texas’ta ne olduğunun cevabını bulmak zaman alacak. Ama problemin katlanmasında donan ekipmanlar sebebi ile doğalgaz arzı da var. Texas şebekesinin diğer eyalet şebekelerine bağlı olmaması da bir etken. Ama Cumhuriyetçi politikalar yeşil politikalar saldırmaya başladı.

Warren Buffet Chevron’a 4.1 milyar $ yatırdığını açıkladı ve hisseleri %1.5 arttı. Fakat efsanevi petrol taciri Andy Hall’a göre petrol ve gaz sanayisi sürekli bir düşüşte ve tekrar ayağa kalkmaz. Ama belki kısa dönemli eğlenceler olabilir demiş. Buffet’in “puro izmariti” ile dediklerine atıfla, belki izmaritte son bir nefes/kar vardır diye de eklemiş.

Column chart of $ (bn) showing Federal spending on nuclear R&D has slid since the 1970s

İngiltere’de hali hazırda 10 GW rüzgar kapasitesi devrede, 2030’da 40 GW hedefi var. 29 GW zaten planlama ya da inşaat aşamasında. İhaleler CfD-yani piyasa ile fark kontratı, ihalede deniz alanı için 60 yıllık kiralama teklif ediliyor. Sonra da nihai yatırım kararına kadar ödenecek yıllık opsiyon miktarı var. 25 yıl işletme ömrü ve 55% kapasite faktörü, IRR 8% ile BP teklifi, 58£/MWh’a geliyor.

ABD’nin temiz enerji dönüşümü için bugün ki iletim kapasitesinin %60 daha fazlasını yapması lazım. Bu da 2030’a kadar yılda 3-7 milyar $ demek. Daha sonraki 20 yılda da 7-25 milyar $ yeni yatırım gerekiyor. 3 temel sorun var: İzin, planlama ve kimin hat için ödeme yapacağı. Fakat hatları istemeyenler de yabancı düşmanı mesajlara kadar olayı tırmandırıyorlar.

Column chart of Rolling 10-year plans for new high-voltage transmission (circuit miles, ’000)  showing Downward trend for power line investment

Texas’daki enerji krizini anlatan Bloomberg’in iki grafiği ilginç. “ABD tarihindeki en büyük enerji krizi” demiş Paul Sankey, Sankey Research. Kriz Pazar 22:00’de başlamış. Santraller beklenmedik şekilde devreden çıkmış.

Load on Texas power grid has fallen amid rolling blackouts

Cold weather started forcing plants offline two hours before blackouts

Texas krizinde Payne Enstitüsü, gece uydu fotoğraflarından enerji krizinin etkisini çıkarmaya çalışmış. Normal zamanlar sarı, kırmızı olanlar azalan ışıklar ve doğalgaz kule yakmaları.

ABD’de Texas krizinde kaynakların üretim grafiği şu şekilde olmuş

Image

Uluslararası Enerji Ajansı, Rusya’da Batı Sibirya’daki Bazhenov formasyonunu dünyanın en büyük kaynak kayası (petrol kaynağı) olarak tanımlıyor. Burada Gazprom Neft şeyl olarak 2025’ten bu yana 1 milyon ton üretmeyi planlıyor. Rusyanın üretimi yılda 500 milyon ton=10 mv/g. Ruslar şeyl üretiminde İstedikleri maliyet düşüşüne henüz erişemediler.

17 Şubat 2021

ESG(çevre,sosyal ve yönetim) yatırımcılarının fonlara yatırımları 2018’den bu yana 2 misline çıkarak 2020’de 326 milyar $’a ulaştı. Total CEO’suna göre yeşil yatırımlarda bir balon var. FT, Lex ise şikayet edeceğine bu sürece dahil ol demiş.

Texas’ın kış başlamadan önce çalışmaya hazır kapasitesi 83 GW’dı ama soğuklar, boruların donması, rüzgar kanatlarının buzla kaplanması sonucu bunun yarısı üretim yapamaz durumda. Genelde Texas’da pik talep yazın yaşanıyordu. 2mv/g e yakın petrol ve 6milyar feet küp/gün hidrokarbon üretimi de etkilendi.

16 Şubat 2021

OPEC+ Mart toplantısı öncesi gerilim artıyor. Putin ile MbS(Suudi veliaht Prensi) bir telefon görüşmesi yaptılar. Açıklama TASS’dan geldi ve “karşılıklı görüş alışverişi” dendi. Yani anlaşmazlık var. Ruslar üretimi arttırmak istiyor, Suudiler ABD’de düşman kazanmak istemiyor.

“Enerji dönüşümü çok daha emtia yoğun ve üreteceğimiz tüm minerallere ihtiyaç var. Daha bakır yoğun, nikel yoğun, çelik çoğun olacak. Çelik hem rüzgar santrallerinde hem de karbon yakalama ve depolama altyapısında kullanılacak.”. Bunları diyen BHP CEOsu, dolayısıyla demir cevheri ve met kok kömür talebi için iyi olacak diye de eklemiş.

Japonya’nın bir zamanlar elektriğinin 3’te 1’i nükleerdendi. 2011’de deprem sonrası ülkedeki reaktörlerin sadece 5’te 1’i devrede. Yüksek elektrik ve LNG fiyatları sonrası nükleere kızgınlık azalmış gözüküyor. İyimser hava şirket hisselerine de yansıdı. Tepco, Aralık dibinden beri %47 değer kazandı.

Piller, Texas’daki elektrik kıyameti – electrogeddon’u engelleyebilir miydi? Steve Levine’e göre sistemin bir defa bu uç soğuklara dayanıklı olması gerekir. Eğer pilleri ısıtmadan, soğukta şarj edersen pillere zarar verirsin.

Dünyanın en büyük maden şirketleri BHP ve Glencore son 10 yıldaki en iyi dönemini yaşıyor ve 6.7 milyar $ temettü dağıtacak. BHP 1.5 milyar $ ödeyecek. Rio dünyanın en büyük demir cevheri üreticisi. Demir cevheri fiyatları geçen seneden beri %85 arttı. Çin ve yeni bir emtia boğa marketi şirketleri daha da zengin yapabilir.

Stiglitz ve Stern bir makale yayınlayarak, karbonun sosyal maliyetinijn en az 100$/ton olması gerektiğini belirttiler. Obama döneminde bu rakam 60$(2018 yılı $)’dı. Trump bunu 8$’a düşürmüştü. Tek dışssallık sorunu karbon fiyatı değil. Eşitsizlik, teknolojik yenilik, sermaye piyasalarında risk beyanları, mevcut altyapı sahiplerinin piyasa gücü, diğer kirlilik zararları.

Goldman Sachs’ın eski analisti Jeffrey Currie’ye göre petrol bu sene 80$ civarını “hatta daha yukarısını” görebilir. Fakat bu sefer artış sebebi hükümetlerin covid sebebiyle yaptıkları harcama paketleri olacak. Durumu 1960’larda Lyndon Johnson’ın “Great Society” insiyatifi sonrası 1970lerdki petrol fiyat sıçramalarına benzetiyor. Eğer petrol 1.2-1.4 mv/g artarsa fiyat kazaları tekrar olabilir.

OMV, Viyana dışındaki bir rafineride 10MW’lık bir yeşil hidrojen elektroliz tesisi açıyor. Tesis 25 milyon €’a mal olacak ve 2023’de tamamlanacak.

Çin nadir toprak minerallerinin ihracatını limitleyecek düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Geçen ay Bilgi ve Sanayi Bakanlığı 17 nadir toprak mineralinin üretim ve ihracatının kontrolüne dair bir taslak önerdi. Bu 17 NTE’de Çin dünya arzının %80’ini kontrol ediyor. Çinli görevliye göre “Çin hükümeti, bir NTE yasağında ABD’nin F35 yapmasında sorun olup olmayacağını bilmek istiyor” demiş.

Jaguar Land Rover (JLR) yılda 3.5milyar $ harcayarak tüm arabalarını elektrikli yapacak. 2024’te LandRover’in ilk tam elektrikli modeli olacak ve sonraki yıl Jaguarların tamamı elektrikli olacak.

Emtia boğa marketinde, yeniden bir canlanma olabilir. Bir çok metal vs %40’lra yakın değer kazandı. Bakır 8 yılın zirvesinde ve Glencore’a göre 2050’de bakır talebi iki misline çıkacak. Ama tüketim kadar önemli olan Çin Merkez Bankasının likidite konusundaki tutumu, eğer sıkı olursa büyük bir ralli olmaz.

Tesla’nın Hindistan’da ofis açacağı biliniyordu. Hindistanlı yetkililere göre Tesla başkenti Bangalore olan Karnataka’yı seçti. ArGe merkezi olacak ama fabrika net değil. Burada ayrıca uzay çalışmaları ile ilgili olarak da yetenek devşirmek isteyebilir. Hindistan lüks pazarı çok küçük, elektrikli araba sayısı da az.

Texas’da 4.16 milyon olmak üzere, ABD’de 4.3 milyon kişi elektriksiz. 34 GW üretim kapasite devre dışı ve Texas’ta elektrik talebinin 70 GW’ı aşması bekleniyor. Kuyu ve boruhatlarındak donmalar 1 milyar m3 üzeri günlük üretimi engelledi. ABD doğalgaz fiyatları %10 arttı.

Suudi Arabistan‘ın 2024’ten sonra bölgesel merkezleri kendi ülkesinde olmayan şirketlerle iş yapmayacağını duyurdu. Bu daha çok BAE’ye bir mesaj. OPEC öncesi gerilim artıyor.

Demir Çelik sektörü, %7-9 olarak doğrudan emisyonlardan sorumlu. Yılda 2 milyar ton ürün üreten bir sektör. Avrupa’nın en büyük çelik üreticisi, ArcelorMittal’a göre AB’deki tesislerinin emisyonsuz hale getirmek 15-40 milyar€’a mal olabilir. Dünyadaki çelik üretiminin %30’u elektrik ark ocakları. Çin bugün 1 ton çelik için 2 ton CO2 üretiyor. Avrupa’da bu daha çok 1 ton. H2’den çelik üretiminin rekabeti için karbon fiyatının 220$/ton olması gerekiyor.

Pie chart showing total industry CO2 emissions by sector, 2017. The largest emitter was Iron and steel with 24%, followed by, cement on 18% and chemicals on 12%

Lüksemburg’un yeşil hidrojen altyapısı ve kaynak için 2030 yılına kadar düşündüğü para yılda 37-138 milyon €. Ülkede hidrojen ve elektrikli arabaya 5000€, hibrite 2500€ destek var.

Makale – Türkiye’de %50 yenilenebilir oranı için elektrik sistem esnekliğini arttırmak

Makale – Uber hem trafiği arttırıyor hem de araç sahipliğini değiştirmiyor.

Haftalık Arktik osilasyonu ve Polar Vortex analizi.

15 Şubat 2021

Bu hafta

  • Pazartesi – ABD tatil
  • Pazartesi-Çarşamba Çin tatil 
  • Salı 15’te 2050’de sıfır emisyonlara erişimde davranışsal faktörler – IEA
  • Perşembe
    • 00:30 : API Haftalık ham petrol stokları
    • 18:30 : ABD doğalgaz stok istatistikleri
    • 19:00 : EIA petrol istatistikleri
  • Cuma
    • 21:00 – Baker Hugher petrol ve toplam sondaj kule rakamları
    • 23:30 – CFTC spekülatif pozisyonlar

Japonya’da Cumartesi deprem sonrası, 6867 MW 13 kömür ve gaz santrali kapandı. 14 Şubat’ta test ediliyordu. Deprem yine Fukushima’nın yakınında oldu. Kömür santralleri de var kapananlar arasında. Japonya’da deprem olsa LNG(sıvılaştırılmış doğal gaz) fiyatları artardı. Nükleer o kadar yok ama bugün göreceğiz.

ABD, Beyaz Saray, İklim İnovasyon Çalışma Grubu kuruyor ve ARPA-C dediğimiz (Gelişmiş Araştırma Projeleri Ajansı – İklim) kurma çalışmalarına başlıyor (Kongre onaylamalı). Net sıfır binalar ve malzemeleri, bugün kinin 10’da 1’i maliyetine depolama, sürdürlebilir yakıtlar, doğrudan havadan karbon yakalama.

Irak, Çin’de ve Pakistan’da ham petrol depolama tesisleri inşa etmek için görüşmelerde. Başka ülkelerde de depolama tesisi kurma planı varmış.

Arktik soğukları Texas’ta enerji krizine yol açtı. Salıdan sonra düzelmesi bekleniyor. Elektrik talebi 66GW’a ulaştı. 83 GW üretim kapasitesi var. Fakat bir kısım devreden alınmış. Pazartesi devreye giremeyebilir. Fiyatlar 9000$’lara kadar çıktı. Sorun biraz da rüzgarın esmemesi. Spot gaz fiyatları da 5000$/1000m3’ü aştı.

Mart’taki OPEC+ toplantısı öncesi Rusya Başbakan Yardımcısı Novak bu sene petrol fiyatlarının 45-60$/v bandında beklediğini söyledi. Rusya’da üreticilerle OPEC+ öncesi toplantılar daha başlamadı ama Lukoil 2022’den itibaren yatırımı arttırıyor. Rusya için yukarıdaki fiyatlar anlaşma koridoru olabilir.

Hidrojende düzenleme nasıl olmalı? Öncelikle acele edilmemeli, düzenleme neden yapılıyor? Dinamik bir düzenleme olmalı, mevcut varlıkların tekrar kullanılması ve bu durumda düzenlemeye tabii varlık tabanından düşürülmesi önemli. ACER’in CEER ile hidrojen düzenlemesi dökümanından kısa özetler. ACER daha önce hidrojen karışımları ile ilgili de bir rapor yayınlamıştı.

Eski ama iklim değişikliği ile kutup girdabı ilişkisi üzerine önemli referanslara sahip. Kısaca negatif Arktik Osilasyonu ile zayıf kutup girdabı, yani Avrasya ve ABD’de uç kış olayları ilişkili olabilir deniyor. NAO – Kuzey Atlantik osilasyonu ise negatif ise kışlar bizim bölgelerde daha soğuk olabiliyor.

Schematic of influences on northern hemisphere mid-latitude weather. Source: Cohen et al. (2014)
Illustration of two globes showing positive and negative phases of the North Atlantic Oscillation Credit: Met Office

12 Şubat 2020

Türkiye’de soğuk ve karlı bir hava bekleniyor. Ama son tahmin haritaları oldukça uçlarda.

Image
Image

EU ETS-Emisyon izinleri 40.12 €/ton’a çıkınca, AB spekülasyonu azalrmak için harekete geçiyor. Yatırımcılar tarafından tutulabilecek emisyon izinlerini sınırlamak istiyor. Bunun için MIFID’de yıl sonunda değişiklik bekleniyor.

Çin’in mısır piyasasındaki agresif alımları fiyatları yükseltiyor. Çin daha önce mısırda kendi kendine yeterlilik hedeflemişti. Ama geçen sene 11.3 milyon ton mısır aldı. Ocak’ta 2.1 milyon ton daha ABD’den mısır aldı. Mısır fiyatları 8 yılın zirvesinde 5$’ın üstünde. Çin’de bir stoklama dönüyor olabilir.

Column chart of Million tonnes showing Chinese corn imports surge

Rus petrol şirketi Rosneft, 2020Ç4’te kâr etmeye tekrar başladı. Rosneft, gelecekte Vostok Oil isimli 85 milyar $’lık projesinin kâr getireceğine inanıyor. Proje 2024’te 500,000v/g, 2027’de 1 mv/g üretim hedefliyor.

Dün Biden yönetimi “İklim İnovasyonu Çalışma Grubu“nu kurdu. Daha önce enerjide olan Arpa-E’nin yanına Arpa-C (Advanced Research Projects Agency – Climate) planı somutlaştıyor. Öncelikleri karbon nötr inşaat malzemeleri, ucuz depolama, karbonsuz hidrojen vs.

Renault ve PSA arasındaki rekabet Macron sözü dinlemiyor. Peugeot, Stellanis grubu ve Total ile devam ederken Renault’da Güney Koreli LG Chem ile devam ediyor. “pillerin Airbus”‘ı projesi derin dondurucuda gibi. Avrupa’da 15 milyon elektrikli araba için 10 pil fabrikası ihtiyacı var.

Elektrikli arabalarda kullanılan metallerin fiyatındaki artış bir talep olduğunu doğruluyor. (Grafik: The Economist)

Image

Almanya havaalanları için 1.1 milyar $’lık bir kurtarma planlıyor. Hava kontrole 300 milyon €, 12 havalimanına 200 milyon € ve büyüklere de 400 milyon € destek verecek. Geçen sene de Lufthansa’ya 9 milyar € kurtarma yaparak en büyük ortağı olmuştıu..

Rusya’nın en büyük petrokimya şirketi Sibur, 2018’de başlayan halka arz görüşmelerini 2 yıl daha yavaşlatacak. İhracata odaklanacak. Polymer üretimini 5 misline çıkaracaj 19 milyar $’lık bir genişlemenin ortasında. 2024’te tamamlanınca dünyanın en büyük polimer üretim fabrikası olacak Amur, %60 Sibur-%40 Sinopec ortaklığıyla devam ediyor. Sibur’un da %20si Çinlilerde.

Uçan taksi işinde olan Joby Aviation, girişimcilerin desteğini alıyor ve şirketi 5.7 milyar $’a fiyatlıyorlar.

Danimarka’da soğuklar bastırıp da rüzgar esmeyince kömür kapasitesi en yüksek seviyelerde çalışmaya başlamış.

Image

11 Şubat 2021

Bugün:

ABD’de Biden, Harris ve Ulaştırma Bakanı senatörlerle bir araya gelerek modern ve “sürdürülebilir bir altyapı” tartışması yapacaklar. Yani senato desteği ile bir mobilite dönüşümü hedefleniyor.

IEA petrol piyasası raporu, yeni virüs varyantları sebebi ile daha bir süre arz talebin üzerinde olur diyor. OECD ülkelerindeki stoklar 5.ay üstüste düşmüş oldu. IEA küresel petrol talebinde 5.4 mv/g artış ile 2021’de 96.4 mv/g’e çıkacağını öngörüyor. Arz-talep dengesi de şöyle:

Image

OPEC Aylık petrol piyasası raporuna göre dünya petrol talebi 2021’de daha önce düşünülenden daha yavaş artacak. 2021’de petrol talep artışı 5.79 mv/g ile 96.05 mv/g’e ulaşacak. OPEC, kendi dışındaki üreticilerin üretimini de aşağı yönlü 850,000 v/g’den 670,000v/g’e revize etti.

OPEC tahminlerine göre arz ve talebi dengelemek için, OPEC’in üretmesi gereken ham petrol miktarı

Image

Moody’s ABD ve dünyada petrol ve gaz şirketlerine not yükseltme ve düşürmede pek de cömert değil. En çok not düşüşü ama 2016’da olmuş. 2020’de bu kadar not düşüşü olmamış.

Image

ABD’de ITC – uluslararası ticaret komisyonu, Koreli SK Innovation’a LG Chem’den lityum pil sırları çaldığı için 10 yıl ithalat yasağı uygulama kararı verdi. Ford ve VW, SK’dan pil alacaklardı. Ford için 4 yıl, VW için 2 yıl SKI’ya izin verildi. Biden hala yasağı veto edebilir ama çok nadir.

Alman muhafazakar CSU partisi lideri Marku Söder’e göre Almanya’nın daha yüksek bir karbon vergisine ihtiyacı var. Ayrıca iklim değişikliğinin Almanya’yı bir çok insanın düşündüğünden daha kötü etkileyeceğini söyledi.

Shell 2030 yılında 560 TWh elektrik satmayı planlıyor. 2025 yılına şarj noktası sayısını 60,000’den 500,000’e çıkarmayı planlıyor. Her yıl 8 milyar $ petrol, 4 milyar $ gaz ve 5 milyar $ kimyasallar ve 3 milyar $’a kadar yenilenebilire harcamayı düşünüyor.Shell’in petrol üretimi her yıl %2 düşecek, 2030’da petrol ve dizel üretimi %55 daha düşük olacak.

Alman hükümeti mevcut gaz boru hatları ile yeni hidrojen altyapısını ayrı değerlendirecek. Yani gaz şebekesi için geçerli olan kurallar hidrojen için otomatik olarak geçerli olmayacak. Ayrıca enerji depolamada da kimin depolama tesisi yapıp yapamayacağı belirleniyor.

CarbonTracker’a göre 40 petroldevletinin gelecek 20 yılda gelirleri 9 trilyon $ düşecek. En çok etkilenecek ülkeler gelirlerinin %40’ını kaybedecekler. Irak, Kuveyt, Nijerya ve Suudi Arabistan ise gelirlerinin %20 ila %40ını kaybedebilir.

Çin yeni ay yılı tatiline girerken, kısıtlamalar sebebi ile jet yakıt talebinde beklenen iyileşme olmadı. Yıldan yıla Şubat ayında Çin içi hava trafiği %37, Japonya’nın ki %65 daha düşüktü. Bunun sonucunda da Çin daha fazla jet yakıtı ihraç ediyor.

Shell senaryolarında önemli tarihi noktalar

Hindistan’da petrol iştahı düşünüldüğü kadar erken bitmeyebilir. Dolayısıyla önümüzdeki 4-5 yıl, bir çok rafineri kapasite artışı görülecek. Son aylarda rafineri kapasiteler en üst seviyede çalışıyor.

10 Şubat 2021

Bugün gece ABD’de Uluslararası Ticaret Komisyonu (ITC) Koreli SK Innovation’ın Koreli LG Chem’den lityum ion pil sırlarını çaldığı kararı verirse, ilginç bir durum olacak. SK, Ford F150 ve VW ID.4 için pil üretmek için Georgia’da fabrika inşa ediyor. LG Chem’de Tesla ve GM’e sağlıyor. SK’nın başı dertte.

COP26 iklim görüşmeleri Zoom üzerinden yapılmak zorunda kalabilir. Bu da küresel ısınmayı yavaşlatacak yeni bir anlaşmayı zora sokabilir. Kyoto Aralık 97’de 36 saatlik toplantı sonrasında çıkmıştı.

Yarın yayınlanacak petrol piyasa raporları öncesi, raporlar arasındaki geçen ay ki farkları IEF paylaşmış.

Table: Snapshot of demand, supply and stocks

Amazon, Google, Microsoft, Facebook ve Apple‘in toplam elektrik tüketimi 45 TWh. Microsoft iç hesaplamalarında karbon fiyatı olarak 15$/ton kullanıyor. Dünyada bilişim sektörü tüm küresel emisyonların %1.8 ile %2.8’i.

Bar chart showing global cumulative offsite power purchase agreements from 2000 to present in MW DC

Avustralya’da 2010’da 7 çalışan rafineri vardı, yakında sadece 1 kalacak. Asya ve Ortadoğu’dan rekabetten dolayı rafineriler ekonomik değil ama bu da yakıt güvenliğini etkileyecek. Geçtiğimiz sene ABD ile anlaşma imzalayarak ABD stratejik petrol rezervlerine erişim aldı ama rapora göre Avustralya IEA’in 90 günlük ithal petrol stok şartına da artık sahip değil

Vestas 260m yüksekliğinde, kanatları 115 m uzunluğunda dünyanın en büyük rüzgar türbinini yapıyor.

ABD’de propan yani LPG talebi 17 yılın zirvesinde 2.2 mv/g’ü aştı. Bu da Almanya’nın toplam petrol talebinden fazla

Image

İngiltere, Yeşil Evler Desteğinin eksik harcanan 4.2 milyar $’ını tüketicilerden yeterli talep olmadığı için seneye devredilmedi, yandı. Böylelikle bir enerji verimliliği programı daha bütçesini bile harcayamadan kapandı. Programda ev sahiplerine 5000£, düşük gelir sahiplerine de 10000£’a kadar destek veriliyordu.

Norveçli Equinor, 8 milyar $’ı Bakken kalan 3.5 milyar$’ı da Eagle Ford olmak üzere 11.5 milyar $ yatırdığı ABD şeyl yatırımlarını 900 milyon$’a satıyor. Equinor’un %67si Norveç hükümetinin ve yatırımları yapmaktan çok pişmanlar

9 Şubat 2021

Bugün yayınlanan raporlar:

ABD’de EIA’nın kısa dönemli enerji görünümüne göre petrol fiyatlarında 2021 ilk çeyrekte 56$/v fiyat bekleniyor. Fakat yılın kalanında 52$/v. 2022’de fiyatları daha yukarı çekmişler. Talep tahmini ise hep yukarı ve 2022’de mevcut seviyesini de geçiyor. Gerçek olursa 2 yıla 80-90$/v fiyatlar görülür.

World liquid fuels production and consumption balance

Trafigura’nın petrol ticareti müdürü petrol talebinin kuvvetli olduğunu belirtti. Vitol ve Gunvor bu kadar boğa değiller: 60$/v’e hızlı gelindiğini düşünüyorlar. Mart ve Paskalya geçtikten sonra asıl ralli başlayabilir. 70$/v görülür mü, soru bu. “Yeni araç sahipleri, araçlarının ilk yılında %20 daha fazla km yapıyorlarmış”. ABD şeyl üretimi ise en az 4.3 mv/g daha artmalı ki, düşecek üretim toparlansın.

Bloated stockpiles tend to weigh down oil prices

IEA bugün Hindistan enerji görünümü raporunu paylaştı. 2000’den bu yana Hindistan’ın enerji kullanımı ikiye katlanmış. 2030’a kadar %35 daha artacak. Hindistan’da kömür elektrik üretiminin %70’i, güneş %4ü. 660 milyon Hintli biyokütle yakıyormuş.

Shell enerji dönüşümleri senaryolarında, 3 senaryo yapmışlar. Hepsinde dekarbonizasyon artıyor ama hızı farklı. 3 önemli hızlandırıcı belirlemişler: politikaların, sektörün ve hükümetlerin aynı bakışta olması; Akıllı politika ve destek kuralları ve öncü liderler.

: alignments of policies, sectors and governments; smart policy rules and incentives; and pioneer leaders – to make Paris happen

Total’in tüm yıl zararı 7 milyar $ oldu. Son çeyrek karı da 903 milyon $. Total ismini TotalEnergies olarak değiştirmeyi planlıyor. 2020’de yenilenebilir kapasitesi 2.4 kat arttı.

Dünyadaki devlet enerji şirketleri petrol ve gaz projelerine 2030’a kadar 1.9 trilyon$ harcayacak. Fakat bu yatırımın 400 milyar $ petrol fiyatının 40$ ve üzeri olması durumunda ekonomik olacak. Soru, petrolde büyük birleşmeler görecek miyiz? Bir bankacıya göre herkes herkes ile görüşüyor. Exxon bir elektrik üreticisini almayı hedefleyebilirmiş. Exxon’un yönetim giderleri 11 milyar $, Chevron’un ki 4 milyar $mış.

IEA Hindistan enerji görünümüne göre Hindistan’da yenilenebilir piyasasının alması beklenen yatırım miktarı ve küresel payı. Altında da Covid19’un 2020’de Hindistan piyasasını nasıl etkilediğinin grafiği var.

ABD’de eyaletler arası trafik artmaya devam ediyor. ABD talebi bu sene önemli talep sürükleyicilerinden biri olabilir.

Image

Katar enerji bakanı, gaz ihracatçılarını eğer uzun dönemli anlaşmalar yapmazlarsa, kışın yüksek fiyat sıçramaları ile karşılaşabilecekleri yönünde uyardı. Bakan Saad Al-Kaabi, aynı zamanda da Katar Petroleum’un CEOsu. Katar Kuzey sahasının 28.75 milyar $ genişmelesini de duyurdu. LNG kapasitsi 77’den 2025’te 110 milyon ton/ yıla çıkacak. Katar LNG ithalat pazarında %20 paya sahip.

Goldman Sachs’a göre 2021 emtia görünümü V şeklinde ve sebebi de aşı iyimserliği. Bu sadece uzun dönemli bir emtia boğa piyasasının başlangıcı. Soya %50, bakır %40 arttı. Brent sene başından beri en iyi performansını gösterdi. Bazı yatırımcılara göre aslında bu döngüsel;Avrupa, ABD ve Çin’in tekrar stok arttırma ve tedarik sorunları ile güçlendirilmiş bir toparlanma.

Line chart of Rebased, % change over one year showing Commodities have swept higher since their pandemic lows

İngiltere’de açık deniz rüzgar ihalesinde BP ve EnBW’nin verdiği yüksek teklif tartışma konusu. Eğer bu projeleri yaparsa BP, petrol şirketleri içinde 2.en büyük açık deniz rüzgar gücüne sahip şirket olacak. BP ve EnBW 2 tane 1.5 GW proje için, Kraliyet Emlak(Crown Estate) 231milyon£ ödeyecek. Bunun çeyreği kraliyete kalıyor. Paralar neden hazine değil de kraliyete kalıyor sorusu soruluyor.

Suudi Arabistan merkez bankası reform yapacak ama analistlerin sorusu bu Prens MbS’nin, kraliyetin petrol gelirlerini büyük projelerine aktarmasını mı sağlayacak.