7 Aralık 2016

Word:  https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdWnpnaHRxeDVMOXc

Bugün ne öğrendim? Umman (Oman), OPEC üyesi değil, üretimi 900bin v/g. Trump enerji politikalarını temsil eden American Energy Alliance sayfasına bakmakta fayda var. CAFE standardına karşı olmalarının sebebi, araba maliyetlerini arttırıp insanları ekonomik zora sokuyorsunuz. Heritage raporu da güzel, değişik ülkelerde ortalama araba maliyetlerinin değişimi var. Hollanda da yeni kömür santrallerini kapatmak zor olacak. Çin spekülatif pozisyonlara karşı tavır aldı, ama kömür fiyatları hala yüksek. Serkan’ın yorumu çok önemli, BP haberi ile de kesişebilir.

Yorum – Serkan Şahin

“Bu haftaki ABD stok verilerinindeki bence en ilginc iki nokta PADD 3’teki 6.91 milyon varil gibi muazzam bir dusus ve PADD 2 (Cushing)’deki 3.78 milyon varillik artis. Bu iki veriden benim anladigim su; ABD’nin ihracati artarken artan gaz uretimi kaynakli ham petrol uretimi de artmis ama uretim hala ABD’nin geri donusu denecek seviyelerden uzak. Gerci EIA tanimlamalarinin bir sorunsali olarak bunun ne kadar kondesat, ne kadari ham petrol goremiyoruz ancak ben kule verilerine bakinca, bu kulelerin gaz uretim yogun petrol bolgelerinde bulundugunu goruyorum ve bence artisan etkili kismi bu bolgelerden gelen petrol ve kondensat. Kondensat ile karisan petrolun API gravitesi arttigindan, petrol daha da hafif hale geliyor. ABD ham petrolu bu uretim kaynakli daha da hafif bir hale geldigi icin de Asya pazarindaki teknolojik olarak daha dusuk seviyedeki rafineriler icin cok makul bir kaynak haline geliyor. Artan fiyatlar sayesinde depodaki petrol spot fiyata ragmen indirimli de olsa hala karli hale gecebiliyor. Guzel bir firsat ABD petrolu icin. Peki ic uretimi ne zaman tetikler; orasi biraz Ocak’a kadarki belirsizligi bekler gibi geliyor bana.

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

Serkan Şahin (https://uk.linkedin.com/in/serkansahin)

Bilgiler

ABD’de kasımdaki petrol kuyu sayısı 36 tane, %6.6 artarak 580’e ulaştı.

BP neredeyse 3 mv, 7 tankeri ABD’Den Asya’ya gönderiyor. Bu taşıma macerasında gemiden gemiye transferler de yer almış. Trafigura’da 2 mv bu ay gönderecek. Ucuz tanker fiyatları, fiyat/zaman eğrileri vs etkili oldu. Niye gemiden gemiye transfer?Amerika limanlarının VLCC’lere yükleme yapamadığı bilgisi var. BP’nin komplex operasyon becerisi

Hollanda da 5 kömür santrali yeni kapanmış, en yeni ve büyük üç tanesine RWE, Uniper ve Engie sahip. Kömür kurulu güç kapasitesi de gerçekte artmış. Başlık, Hollanda gerçekten kömürden vazgeçebilecek mi? Liberaller ve VVD ekonomi bakanı Kamp kömürden vazgeçmeye karşı.

Çin’de kömür de spekülatif pozisyonları azaltmak için ticaret marjlarını Dalian Commodity Exchange’de %15’lere yükseltti. Zhengzhou commodity Exchange ve Shangai Futures Exchange de de ticaret gereklilikleri birkaç misli zorlaştırıldı. Zamanında da batıda da “short pozisyon” yasakları uygulandı. Yasaklar fiyatları çok da indirmiyor.

ABD’de bazı bölgelerdeki aileler yaşanan trajedilere rağmen, kömür madenciliğini heyecanla bekliyor olabilirler. Madenciler lise mezunu bile olmadan 60,000$ hatta 75,000$ kazanabiliyorlarmış. Pek çok maden kazasına rağmen Trump’tan umut bekliyorlar.

OPEC anlaşmasının temelleri eylülde Çin’deki G20’de Putin ve MbS (Veliaht Prens Salman) arasındaki anlaşma ile başlamış. Putin, İranlıların açık olarak Suudilere karşı zafer kutlaması yapmayacağını garanti altına almış. Fatih Birol ise “daha büyük bir petrol fiyat volatilitesine girdik demiş.

Trump enerji politikaları konusunda fikir alınacak yerlerden AEA, arabalarda verimlilik kriteri olan ABD CAFE standartlarına da karşı. 1990’dan 2008’e aynı tip bir araba 6000$ daha pahalı hale geldi, araba alan Amerikalılar üzerinde ekonomik zorluk oluşturuyorsunuz diyor. Yorum yok

GE elektrik hizmetleri başkanı Paul McElhinney, Trump’un seçilmesinin yeni yüksek verimli gaz ve kömür ürün hattına negatif bir etkisinin olmayacağını söyledi. “Emisyonları daha düşük ve yüksek verimlilikli ürünlere canlı bir talep var”. GE’nin potansiyel piyasası Alstom’u almasının ardından 2 misline çıkarak 53 milyar $’lık bir piyasa.

Yukarıdaki haberin raporu daha ilginç. Heritage’dan. CAFE standartları tüketicilere ortalama 3800$/arabaya mal olacak. 2009’dan beri ortalama araba fiyatı 6200$ arttı. CAFE’yi geri çekmek tüketicilere 3800$ kazandırır. CAFE standartları küresel ısınmada etkisi minimal.

Lityum pillerin şiştiğini görürseniz, sebebi 3d grafikle burada. Daha fazla enerji depolasın diye “Swiss roll” şeklinde katman katman sarılan elektrot katmanlar sebebiyle, pil çok ısıtılır, çok şarj edilir ve uzun süre şarjsız kalırsa oluşan gaz patlama sebebi oluyor. Samsung 7’ler bundan mı patlıyor belli değil.

Arktik’te buzul alan 1979’dan beri en düşük seviyesinde. Antarktika ile birlikte kayıp buz kütlesi, Alaska hariç ABD’nin yarısı kadar. Bunu fırsata çevirenler arasında Rusya’da var. @AgniaGrigas adlı kullanıcı Rusya’nın Arktik’teki hızlı askerileşmesi haritasını yayınladı.

Oman, OPEC üyesi olmayan Ortadoğudaki en büyük üretici ve non-OPEC için 46bin v/g üretim azaltacak. Oman bütçe açığı GSYİH’ın %17si. İhracatı 900bin v/g civarında ve geçen seneye göre %10 artmış durumda. Bu arada CME ve ICE, LNG ticaretini kolaylaştırıcı derivatif ürünler sunacaklar. ABD körfez tabanlı LNG gelecek kontratları planlıyorlar

Biyoenerji konusunda İngiltere’de algı anketi sonucu, tek olumsuz sonuç arazi kullanımında gıda tarımına rakip olması

Grafik

Ortalama araba fiyatı ABD ve diğer ülkelerde nasıl arttı. Heritage.org

6 Aralık 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdZkJmem5PLUVCUkE

Dün #OOTT linki yanlış olmuş. Excel burada. OPEC kararı sonrası ilk fiyat düşüşünü gördük. Bakalım şeylciler ne kadar hedgelediler. Trump vergileri de azaltırsa, şeyl maliyeti daha da düşer. Fiyatlar dalgalı seyrine devam eder, çünkü bir çıpası yok. Ya Serkan’ın dediği gibi İran yaptırımları, ya Çin ekonomisinden kötü sinyaller, ya da ABD politikaları yeni bir çıpa olabilir. Edison’dan Enron’a kitabı bitti, Superforecasting (Philip Tetlock)’a başladım. Güzel bir tabir var “Optimistik skeptik”. Afrika kalite dizel konusunda 5 Afrika ülkesi biraz da BM zoruyla yasak getirmiş. Trump politikası ile ilgili ilk mesajlar geldi, Obama dönemi neyse tersini düşünün. Google 2017’de tamamen yenilenebilire geçiyor. Fatih Birol’un the Guardian’daki yazısı güzel ama bence ton değişikliği var. Tarihte, Demirel’in meşhur 1-2 ayda elektrik kesintilerine son verme sözü var: “altını çizin”

Bilgiler

Google’ın tüm operasyonları 2017’den itibaren %100 yenilenebilirden elektrik alacak. 2015’te %44ü yenilenebilrden olup 5.7 TWh miş, 12 TWh tamamı. Türkiye tüketiminin %5’i kadar.

Hafta sonu okuyup atladığım haberlerden bir tanesi, Suudilerin OPEC mutabakatından önce Vitol’dan Mark Couling, Andurand Capital fund’dan Pierre Andurrand ve Lukoil’den(Litasco’dan) yönetici/delegelerle anlaşmaya varılmaması durumunu tartışmış. OPEC öncesi bu tip görüşme çok nadir.Suudiler görüşmelerin başarısız olma ihtimalini görüşmüş

Trump hükümetinin enerji bakanlığındaki geçiş dönemini yöneten Thomas Pyle’in American Energy Alliance memosu sızmış. Memoda “Paris’ten çekilme, federal topraklarda petrol ve gaz aramacılığı, kömür moratoryumunun kaldırılması, federal kiralamalarda eyaletlerin güçlendirilmesi, Clean Power Plan’ı işlevsizleştirme, vs.”

Fatih Birol’un yazısında ton değişikliği hissedilebilir:” herkezin enerjiye erişiminin sağlanması, hava kirliliğinin azaltılması için adımlar, şehirleri enerji verimli hale getirme, ekonomiyi daha temiz ve verimli teknolojilerle güçlendirelim, fosil yakıtların fütursuzca tüketilmesini destekleyen sübvansiyonları durduralım”

Meksika’daki derin deniz imtiyazlarında 10 bloktan 8’i dünyanın en büyük şirketlerine gitti. Kuzeydeki, ve ABD tarafındaki jeolojiye benzer Perdido baseni; güneydeki Salina baseni ise daha riskli. Bu ihale ile 75 yllık Pemex döneminden sonra ilk defa yabancı şirketler yeraldı. 12 yıldır üretim düşüyor. Kuyu yatırımı 4 milyar $

Polonya devlet şirketinin Almanya kolu PGNiG Supply & Trading GmbH, Opal kararından sonra “Rekabetçi gaz piyasasını öldürmekle suçladı”. Opal, 3.taraf erişiminden muaf olursa, kuzey akım daha yüksek kapasiteye çıkacak. Bu da Opal boru hattı ile orta ve doğu Avrupa daki gaz arzını etkiler.

3 Aralık itibari ile Ukrayna kapasitesinin %43.6’sı dolu 14.3 bcm. Geçen yıl aynı dönem 16.8 bcmdi. Haberin başında ise Slovak operatör Eustream’in Budince’de Ukrayna’ya akış için 2017Ç1’den itibaren ekstra 2.8~3 milyon m3/gün artırdığı var.

Suudi Arabistan, Aramco hisselerinin yerel piyasada arzı için hazır.

“Gelecek belirsiz, ama geçmişte öyle”, ekonomi bloglarından bir yazı: Tüketicilerin bir çoğu geçmiş enflasyon konusunda da tam bilgili değil ana mesaj. Monte Carlo simulasyon temelleri yazısı da burada. Ana link

2016’da küresel LNG arzı 262 mt civarında olacak. 2014’ten beri 65 mt devreye girdi. 2017’de ilk yüzen LNG sıvılaştırma terminali Malezya’da PFLNG Satu ilk kargolarını gönderecek. Mozambik ve Ekvator Ginesinde ise inşaat 2017’de başlayacak

Daha önce İsviçreli think tank raporu ses getirdi. Nijerya, Benin, Togo, Gana ve Fildişi sahilleri “Afrika kalitesi” denen yüksek kükürtlü dizeli (3000 ppm) BM Çevre programı çerçevesinde yasaklayarak 50 ppm’e izin verecek. AB’de ise 2009’dan bu yana 10 ppm’e izin veriliyor.

Elektrik arabaların önünü Çin açabilir. Bazı gelişmekte olan ülkelerde telekomda karasal hatlar yapılmadan mobil hatlara geçildi. Benzer geçişler olabilir. Yazıda araba üreticilerinin hedefleri de var.

Suudi Arabistan Asya’ya ocak fiyatını 4 ayın en düşüğüne çekti. Oman/Dubai’ye göre indirimi 0.75’den 1.2$/v’e çekmiş. Brent’e göre indirimi geçen ay 4.2 $mış. Başa döndük yine.

İstatistik

Suudi Arabistan petrol satış fiyatlarının farkı (Arab Light) en yakın teslim dönemi için

  • Oman/Dubai – Arab Light = $1.2
  • Brent- Arab Light=$4.2
  • Arab Light – Argus Sour Crude Index (ASCI)=$0.05
  • Brent-Dubai Arab Light = $3.15

Grafik

Wood MacKenzie, LNG hizmetlerinden, LNG Proje takibi

 

Tarih

27 Ağustos 1977- Sayfa 1 – Milliyet – Demirel 1 ay içinde elektrik kesintisi kalmayacak demesi herkesi şaşırtır. “Bunu yazınız ve altını çiziniz”, sonra da “üstünü çiziniz”

 

 

 

 

 

 

5 Aralık 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdV3dlYWhfZnhVU0k

Bu #OOTT hashtagıyla twitter’da güzel paylaşımlar var. Bir tanesi güzel bir Excel dosyası, hem o hafta beklenen olaylar, hem de haber listesi var. Petrol 60$’ı aşamaz ama seneye bu rakamları zorlar diye düşünürken, şu ana kadar ki yükselişi beklediğimizden iyi. AB’nin yeni taslak mevzuatı ilginç. KRG konferansı ile ilgili çok fazla tweet vardı. Petrol talebi düşüşe geçer mi? Geçse de başka ürünlerde talep düşmesine rağmen fiyat sıfır olmadı. Rapor özet bölümünde Columbia üniversitesinin Nijerya memosu var. Deniz seviyesi 1 m yükselse Niger Delta’sının çoğu gidiyormuş.Grafikte güzel bir backwardation örneği: OPEC sonrası vadeli petrol kontratları.

Bilgiler

Bu hafta, Salı API haftalık ABD petrol arz raporu, Çarşamba EIA petrol ve benzin stok verisi, Cuma Baker Hughes haftalık veri, Cumartesi Viyana’da OPEC ve non-OPEC toplantısı. Yazıda “non-OPEC members” demiş, sanki non-OPEC klubü var

Fitch gelişen Asya( EM Asia), 2017 için büyüme %5.5 bekliyor. Orta doğu ve Afrika için %3.5, Latin Amerika için %2.9, EM Avrupa %2.8. Çin hariç (Bölge GDPsinin %69’u Çin’den), EM Asya büyüme 2017’de %6.3, 2018’de %6.4. Güçlü dolar sebebiyle Moğolistan ve Sri Lanka’nın durum diğerlerine göre daha kötü.

KRG (Irak Kürdistan yönetimi)petrol bakanı Ashti Hawrami petrol şirketlerine “şikayet etmeyi bırakın veya paranızı başka yerden alın. 60 gün geç ödeme aldınız, bizim peşmergelerde geç ödeme aldı”. “petrol fiyatları kırılmasaydı 1 mv/g üretebilirdik”

İngiltere’de kapasite mekanizmaları kapsamında pil depolama sistemlerine verilen destekte, bazı sektör kaynakları “en az 2 saat çalışabilme” şartı isterken, depolama şirketleri kendilerinin daha çok “frekans dengeleme” için kullanılmayı beklediklerini söylediler. 200 MW pil kontratı zaten dengeleme kontratlarına sahip.

AB’nin taslak mevzuatına göre: “hükümetlerin alım anlaşmaları komisyon yasallık incelemesinden geçmeden imzalanamayacak, 9 coğrafik bölgede komisyon daha fazla bölgesel koordinasyon isteyecek, “dayanışma” maddesi ile gaz en çok ihtiyacı olana yönetilecek, gaz şirketlerinin kontratlarındaki başka ek bilgileri bölüşmesi istenecek”.

Norveçli (haberde İsveçli denmiş??) DNO, KRG tarafından eylül ayında Türkiye limanlarından yapılan ihracat için 36.2 milyon $ ödendiğini, bu pararının 6 milyon $’ın da mevcut borçların bir kısmına mükabil ödendiğini belirtti.

Nijerya Ulusal Petrol şirketi (NNPC)’nin Grup direktörü Maikanti Baru, 130,000 ton gemilerin Batı Afrika/İngiltere-Akdeniz fiyatının 7.99$/ton olduğunu, mevcut durumda ülke üretimi için 6.12. milyar $ sadece 2015’te Nijeryanın taşımanda kaybettiğini, ulusal taşıma filosu ihtiyacını belirtmiş. 1957’de kurulmuş, sonra kapatılmış.

Tokyo Gas, Filipin Ulusal petrol şirketi ile Batangas’da bir LNG tesisi kurmaya istekli. Tokyo gas hızla büyüyen Güneydoğu asya pazarından oldukça aktif.

İran’ın gelecek sene bütçesi dün Rouhani tarafından meclise sunuldu. Bütçede %30 petrol ve gaz gelirleri var. 2021 gibi İran petrol gelirlerinin bütçedeki payını %20’ye düşürmeyi planlıyor. Bu rakam 1995-2000’de %55.4idi. İranlı yetkililer bütçenin 50$a göre yapıldığını belirtiyor.

Petkim petrokimya tesisindeki Petlimdeki konteyner terminali, bu hafta işletmeye başlıyor. Operatörlüğünü Hollandalı Dutch APM Terminals yapacak.

Petrol sektörünün talep düşüşünden korkmasına gerek yok.(peak demand). Talebi en yüksek noktayı görüp düşen bir çok tüketici ürünü var. Mesela gelişmiş ülkelerdeki bebek maması ve bebek bezi gibi. Fakat bu ürünler daha az kişi bu ürünleri aldığı için bedava verilmiyor. Fakat üreticiler daha fazla maliyet kısıp, düşük fiyatlarda karlılık arıyor.

 

Grafik

Contango ne Backwardation ne diyenlere, Bloomberg’de OPEC anlaşması sonrası 2018 vadeli petrol fiyatları 2017 teslimlerden daha düşük fiyat gösteriyor. Yani “backwardation” oldu. Contango’da fiyatların daha ileri vadelilerde daha yüksek olması beklenir. Textbook örneği

 

Rapor

(Re)Emerging Threats To Nigeria’s Petroleum Sector: Militancy, Mismanagement, And Low Oil Prices, Columbia University Global Energy Dialogues

http://energypolicy.columbia.edu/sites/default/files/energy/Reemerging%20Threats%20to%20Nigeria’s%20Petroleum%20Sector:%20Militancy,%20Mismanagement%20and%20Low%20Oil%20Prices.pdf

 

Nijerya ABD’den gelen hafif tatl petrol rekabeti ve düşen petrol fiyatları sebebiyle finansal sorunları daha da derinleşti. 2015’te Muhammedu Buhari’nin seçilmesi sonrası, Niger Deltasında huzursuzluk ve Niger Delta Avengers (NDA) hareketleri arttı.

Kuzeydoğuda Boko Haram, Buhari’nin All Progressives Congress partisi ile muhalefetin People’s Democratic parti arasındaki polarizasyonda buna eklendi. Niger Deltası bir önceki başkan Goodluck Jonathan’ın partisi olan PDP’nin güçlü olduğu yer.

Saygı duyulan Nijeryalı teknokrat Muhammed Sanusi Barkindo OPEC genel sekreterliğini aldı.

Mevcut Sorunlar

Sosyoekonomik geri kalmışlık, çevresel bozunma ve eksik yönetimin yanına Niger Deltası üç tane sorunla daha boğuşuyor: militanlığın tekrar geri gelmesi, hükümet hareketi/hareketsizliği ve kötüleşen petrol sektör dinamikleri.

Militanlığın geri gelişi

Daha önceki MEND (movement for the emancipation for Niger Delta) etnik Ijaw’lardan kuruluydu. Niger Delta militanları ise etnik olarak daha çeşitli. Mesela 1960’larda Niger Deltası devrimcisi Isaac Adaka Boro gibi tarihsel sembolleri kullanıyorlar. Bugün bu militanlar masada bir yer istiyor. Pek çok kopuk militan grubun olması 2009’daki gibi bir affı zorlaştırıyor.

Ayrıca 1999’daki sivil politikaya dönüşle birlikte Niger Delta politikacıları militanları ve kültistleri muhalefeti susturmak ve seçimleri karıştırmak için kullanıyor. Rivers eyaletindende Ateke Tom, komşu Delta eyaletinde Kingsley Otuato, Bayelsea eyaletinde Joshua Maciver gibi isimler yönetimde. Bu militan ve politikacı ortaklaşması işleri daha da zorlaştırıyor.

Hükümet Tedbir/Tedbirsizliği

Niger Delta problemlerine Buhari hızlı eğilmedi. Daha çok petrol bakanı Emmanuel Kachikwu ve ulaştırma bakanı Rotimi Amaechi üzerinden bölge sorunları ele alınıyor. Federal ve eyalet ilişkileri zayıf.

Ama Buhari hükümeti Niger Delta’da pozitif adımlar da attı.Ogoniland’in çevresel olarak ıslahı, boru hattı güvenliği kontratlarının eski militanlara verilmesi gibi. Ama birçok kişi Buhari’nin bölgede geniş çaplı askeri operasyonu ile tansiyonu arttırabileceği endişesinde.

Rivers(1994-1995), Bayelsa(1999) ve Delta(2009-2010) daki güvenlik operasyonları büyük insan hakları ihlalleri ile sonuçlandı.

Petrol sektör dinamikleri

Bu sene başında üretim 1.5 mv/g’e kadar düştü, fakat ekim sonunda 1.9 mv/g’e çıktı. Son saldırılar, daha da sofistike hale gelerek bölgede çalışanların işini zorlaştırıyor. Mesela Haziran 2016’da, militanlar, dalış ekipmanları ile 100m deniz altındaki boru hattını sabotajladılar

Nijerya ulusal petrol şirketi NNPC’deki resmi yolsuzluklara karşı Buhari üst yönetimin çoğunu değiştirdi. Fakat hükümet sektör için detaylı bir reform ajandası yayınlamadı. Fakat sadece yönetim değiştirmekle olacak iş değil, çünkü her şey geri döndürülebilir. Bu yüzden geri dönüşü zor olan, politika, kanun, düzenleme ve kurumsal yönetime yatırım yapması gerekebilir.

Petrol sektör reformunun ana aracı Petroleum Industry Bill (PIB), mecliste yeterli adımı atamadı.

Nijerya daha fazla durgunluğa girdikçe, azalan petrol gelirlerine ihtiyaç da artacak. Petrol gelirleri eski başkan Goodluck Jonathan döneminin ikinci yarısında, düşük üretim, ham petrol hırsızlığı ve sorgulamaya muhtaç NNPC gelir düzenlemeleri ile azaldı.

Petrol ve gaz kamu gelirlerinin %70’i, döviz gelirlerinin %90’ını karşılasa da, azalan petrol gelirleri Nijerya’yı sürdürülemez bir makroekonomik pozisyona itmez, veya faturalarını ödeyemez duruma getirmez. Çünkü hem borç vermek isteyen çok hem de borcun GSYİH’E oranı düşük.

Fırsatlar

  • Nijer Delta militanları bölünmüş durumda
  • Niger Deltasında uluslar arası ilgi, petrol ihracatını korumaktan çatışma çözümüne kaydı: Amerika’nın şeyl üretimi ile, Washington bölgeyi insan güvenliği perspektifinden bakıyor. (enerji güvenliği yerine).
  • Birbirine karşı olan gruplar çevre konusunda ortak zemindeler: Lagos ile birlikte, 1 metre denizin yükselmesi, Niger Deltasının %75’inin kaybı anlamına gelebilir.

Tarih

7 Ağustos 1990- Sayfa 5 – Milliyet

 

 

 

5 Aralık 2016 – Serkan Şahin

Yakin zamanin en onemli konusu tekrar Iran olacak. Ocak’tan sonra Iran’a yeni yaptirimlar icin Trump’in bastirmasi ve etkili olmasi surpriz olmaz. Suudilerin OPEC anlasmasina yanasma istegi ve Rusya’nin da gonullu olusunun altinda bence bu yatiyor. Iran da bunu gormus olacak ki yabanci sirketler ile alelacele anlasmalar imzalamaya calisiyor ama ABD’li sirketlerin gonulsuzlugu cok bariz. 2017 ilginc olacak.

Isin teknik analiz kismina girmeyecegim ancak muhtemelen yeni bant $50-$55/varil Brent icin. Eger Iran konusunda yukaridaki senayo olursa Brent/Wti spread acilir. Bu durumda Atlantik arbitraji tekra devreye girer. Daha da onemlisi Afrika menseyli petrol Avrupa’ya daha fazla akmaya baslar. Nijerya’nin OPEC anlasmasindan muaf tutulmasi da bu isi tetikleyebilir. Gerci KuzeyBati Avrupa marjlari baskida. Bu Dubai/Oman piyasasini  isine yarayabilir. Cin icin biraz istenmeyen durumlar olusabilir. Hindistan’da ise durum daha karisik olur.
“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

2 Aralık 2016

OpenDocument: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdY0k3aFZ0RTlkdkE

Haberleri yazarken, Ken Medlock’un sunumuna ilişkin iki tweet vardı. Biri Enerji güvenliği ve büyümesi OECD merkezli modelden uzaklaşıyor. Diğeri de Trump politikalarının sonucu olarak imalat istihdamının otomasyon sebebi ile ABD’ye geri geleceğini düşünmüyorum. Evet ABD’de otomasyon hızlanırsa, işler değişir. İşte OPEC anlaştı, fiyatlar kısa dönemde arttı ama borsalarda uzun vadeli kontratlar çok kımıldamadı, ama enerji şirketi yatırım fonlarında inanılmaz artışlar oldu. Çarşamba OPEC, Perşembe BP meksika körfezinde 9 milyar $ proje açıkladı. Suudi vizyon 2030’un önünde zorlu engeller var. Durum bu kadar kötü olamaz, bilmediğimiz birşeyler mi var. Petrol fiyat düşüşü kozmetik şirketini bile vurmuş, orta doğu satışları taban yapmış.

Bilgiler

OPEC anlaşması sonucu bir sonraki ay teslim kontrat fiyatları artarken uzun vadeli kontrat fiyatları değişmedi.

OPEC sonrası perşembe günü SPDR, S&P Oil and Gas Exploration and Production ETF (exchange traded fund)’a 1 milyar $ para aktı. Daha önceki rekorun iki katından fazla, ortalama günlük akımın da 1000 katı. Bu ETF, arama ve üretim şirketleri ile ilişkili olduğundan petrol şirketleri daha da değer kazanır beklentisi olmuş.

Suudi prens MbS diye tanınan Muhammed bin Salman al-Saud. Tahtın varisi değil, Suudi taht sırasında içişleri bakanı Muhammed bin Nayef önünde. Fakat Vizyon 2030, FT’ye göre zor. İki yıldır 50$’ın altı, Suudileri anlaşmaya zorladı. İran’ın anlaşmaya katılmasında Cezayir önemli rol oynadı. Suudiler için 55$ üstü önemli

Trump ekibinden önemli figürlerden Thomas Pyle, American Energy Alliance’ın başkanı, ayrıca Washington think-tanklarından Institute for Energy Research’le de ilişkili. AEA’ya şöyle bir baktım da anti-Obama argümanlar, yakıt standartına karşı, karbon vergisine karşı, yenilenebilirler piyasa ile yüzleşmeli demeye getiren bir ekol.

Petrol fiyatları 2014Ç2’de 103.01$’dan 2016Ç1’de 33.69$’a düşünce S&P 500deki enerji şirketilerinin kazançları 29.5 milyar $’dan -0.9 milyar $’a düşmüş. Kozmetik şirketi Estee Lauder de etkilenmiş : “Net Ortadoğu satışlarımız çok sert düştü, bölgedeki satıcılarımız daha zayıf bir perakende trafiğine adapte oldular” demiş.

EEI’nin Electric Perspectives’in bu ayki sayısında droneların elektrik sektöründe kullanımına dair bir haberde bazı kavramlar önemli. ABD’de Federal Aviation Administration’ın 107.kısım kuralı ile görsel çizginin ötesinde (BVLOS-beyond visual line of sight) istisnaları veriliyor, elektrik sektörü hemen başvurmuş. (s18)

ABD’de 30 ayrı PEV (prizli elektrikli vasıta) modeli var. 2025’te VW 30 model sunacak. (s19)

20 yıldır devreye giren ilk ABD nükleer santrali Watts Bar Unit 2 – 1150 MW, 4.7 milyar $’a mal oldu. (s22)

OPEC’de kesinti beklentisi bulunan Rusya’nın ekim üretim ve ihracat verilerini yukarı yönlü revize etti. Eski üertim 11.11 mv/g iken yenisi 11.13, ihracat eski 5.11mv/g’den yenisi 5.27 mv/g’e çekecek. 150binv/g yukarı revize etti.

Kömür fiyatlarının sene başından beri 4 katına çıkmış olması GreenPeace’e göre kimseyi sevindirmemeli. Çinli “Coal Strategy Planning Research Institute”’a göre, fiyat artışı hükümetin sektördeki fazla kapasite ile mücadele için aldığı önlemler sonucu düşen iç arzdan oldu. Kok kömürü hala 2014’ün %10 altında

Stratfor, OPEC anlaşması fiyatları arttırmaktan çok, daha fazla düşme riskini azalttı, her OPEC anlaşması baştan delinmeye mahkumdur gibi bir analiz var.

Tesla dönem dönem değişik partiler için kullandırdığı showroomunu karbon vergisine karşı çıkan muhafazakar, American Legislative Exchange Council’a kullandırmış ki ALEC lobi grubunun üyeliğinden Google, Ford çıkmış. Yani elektrikli araba fosil yakıt lobicileri için kötü Bir şey değil ki, petrol üretmelerini engellemiyor, yakın tehdit de değil

BP, ABD körfezinde 9 milyar $ yatırım yapacak. Yeni projeyi OPEC kararı sonrası perşembe duyurmuş. 1998’de keşfedilen Mad Dog sahasında üretimi 140bin v/g arttırmayı planlıyor. Bu da Permian’daki 70 en üretken kuyudan daha fazla

Grafik

OPEC üretimi – Stratfor

1 Aralık 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdUnpVRTJZejQ4SW8

hava tahminleri sitesi : barissanli.com/hava

OPEC anlaştı, fiyatlar arttı. Moody’s tahmini değiştirmedi. İnsan dün ki gibi bir çarşamba görünce, AB paketi + OPEC toplantısı, ertesi gün hiç haber yokmuş gibi geliyor. SBR lastik yapımında kullanılıyor. Oklahoma’da 1 varil petrol için 10-15 varil atık su çıkıyor. Tanzanya LNGsinde statoil daha uzar derken hükümet çok istekli-3 yıl . Hindistan dünyaya göre daha az gaz kullanıyor, arttırma planları resmi. German 50.2 Hz olayı: güneş panellerinin toplu çıkıp-devreye girmesi. Güneş panel teknolojilerine göre verimlilik veri tabanı. Bir iklim direktöründen gelecek öngörüleri. Elektrik kesintisi mi voltaj düşüklüğü mü daha büyük problem, 70 ve öncesinde voltaj düşüklüğü sanki, kesinti zaten hayatın parçası.

Bilgiler

SBR, styrene butadiene rubber, tekerlek üretiminde kullanılan bir petrol ürünü. Fiyatı sene başından beri neredeyse ikiye katlandı.30 Kasım kargoları geçen haftaya göre 80-120 $/ton arttı. 1502 SBR ürünleri konusunda Çin’den yılbaşı öncesi büyük bir talep var ve ABD kargoları da Çin’e kayıyor.

Çin PMI’ı 2 yılın en yükseği 51.7’ye sıçramış.

Oklahoma’da her 1 varil petrol için 10-15 varil tuzlu atık su da geliyor, petrol gaz alınınca atık su geri basılıyor. Bu geri basılan su depreme sebep oluyor. Düzenlemelerden sonra, su enjeksiyon hacmi düşünce deprem aktivitesi düşüyor ama zaman alıyor.

Tanzanya hükümeti 2017-2018 bütçesinde 5.9 milyar$ ayırarak, açık deniz gaz üretim noktalarından planlanan LNG tesisine boru hatları yatırımı yapacak. Resmi rakamlar 3 yıla yatırım başlar dese de Statoil nihai yatırım kararı 5 yılı bulur demişti. Tesis 10mtpa (milyon ton yıl) * 1.35*1000= 13.5 bcm milyar m3

Hindistan petrol bakanı Pradhan “Şu anda primer enerjimizin %6sı doğalgaz, dünyada ortalama %24. Petrol kullandığımız bazı yerlerde gaza geçebiliriz. Bu şekilde petrol ithalat bağımlılığımızı 2022’ye %10 azaltmayı hedefliyoruz. Ayrıca denizcilik ve demiryolunda LNG düşünüyoruz”

Operasyonel teknolojileri(OT) korumak önemli. OT’ler, ICS(endüstriyel kontrol sistemleri) ve SCADA’yı da içeriyor.

Minutenreserveleistung-ingilizcesi Negative Replacement Reserve), EON rüzgarların yan hizmetlerde kullanılması için rüzgar kapasitesinin potansiyelin altında çalışmasına “infeed management” demiş.Tüm konsepte de VPP – virtual power plant.

Daha akıllı sistemler geliştirirken bunların sadece fiziksel olarak değil, işlevsel olarak koordinasyonlu testi önemli. “German 50.2 Hz” probleminde, Almanya’nın güneyindeki tüm güneş panelleri şebeke frekansı 50.2’yı aşınca devre dışı oluyor. 50 olunca tekrar çalışıyor. Bir panel sorun değil, tüm paneller aynı anda girip çıktığında sorundu…

IEEE’de spectrum güneş panel verimlilikleri ile ilgili detaylı bilgi, PDF, CSV, grafik vermiş.

Barclays bankası Macro’daki enerji birimini kapatıyor. 12 en büyük bankanın emtia birimlerinin gelirleri ilk 9 ayda %22 düştü. Barclays adım adım emtiadan çıkıyor.

WEForum’da İngiliz Fizik Laboratuvarlarından bir direktörün 2030’a 5 öngörüsü, kayıtlarda bulunsun.:1. Küresel karbon fiyatı, 2.Yenilenebilir yatırımları 4 misline çıkar, kömür elden çıkarılır., 3. Enerji sektöründe daha fazla halk işbirliği, 4.Avrupa gelecek jenerasyon yenilenebilirlerin üretim merkezi, 5. Fosil yakıt lobisinin sonu gelir.

Kazakistan, Çin’e olan hattındaki kompresör istasyonlarını 30 Eylülde devreye aldı. 4 kompresör ile Çin’e ithalatı 30 bcm/yıl’dan 55 bcm/yıl’a çıkacak

Çin petrol şirketleri Cnnoc, China petroleum& chemical corp (Sinopec)’in eski başkanı Fu Chengyu, Çin şirketlerinin verimlilik için oldukça fazla imkanının olduğunu yoksa önümüzdeki yıllarda sorun olabileceğini söyledi.

Grafik

OPEC üretim değişimi- Wall Street Journal

Tarih

19 Kasım 1969, Milliyet, Sayfa 4, Elektrik Akımı İstanbul’a yetmiyor. ABD’deki elektrik kesintilerini incelerken Türkiye’deki literatürde önce “voltaj düşüklüğü” ile başlamış. Elektrik zaten kesilen, ara ara verilen bir şey ama voltaj düşüşü daha da önemli.

30 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdaFpaZjlzbHBMTkE

Serkan Şahin tatilden döndü ve OPEC yorumu ile burada.İngiltere – Fransa hattındaki enterkonneksiyonun başına gelen ilginç, İngiltere’de hafta sonu çöken GB energy müşterileri hemen bir diğer şirkete 4-5 gün içinde aktarılmış, ek zarar tüm tüketicilere yedirilmiş(fon gibi Bir şey ile). 350 kW’lık hızlı şarj, istasyonda dolum esnasında sigara içersiniz ama araba içinde olmamak gerekecek. Bugün AB öneri paketi ile ilgili geniş bir özet var. “Tüm Avrupalılar için Temiz Enerji”. Yenilenebilirlerde avantajlar ortadan kalkıyor(priority dispatch) gibi. Perakende fiyat deregüle olacak. Dağıtım şirketilerinin DSO birliği kurulacak, mini İletim operatör kuralları vs. Kapasite piyasasına daha bölgesel bir entegrasyon gibi anladım.

Bilgiler

İngiliz National Grid ve Fransız RTE iletim şirketlerinin ortak sahip oldukları 8 kabloluk 2 GW’lık kanal hattına, muhtemelen bir geminin Angus fırtınası esnasında demir atıp zarar vermiş olduğu düşünülüyor. Kapasite yarıya düştü. Fransa tarafında nükleer santralleri incelemede olduğundan sorun, İngiltere de de arz açığı olabilir.

8 Aralıkta Suudi Kralının, Kuveyt’i ziyareti, Saudi Aramco ve Kuwait Gulf oil’in birlikte işlettikleri deniz kuyusu Khafji alanında Ekim 2014’te duran üretimin tekrar başlaması umutlarını doğurdu. Eğer gerçekleşirse 300bin v/g. Suudiler üretim durdururken çevresel sebepleri söyleseler de, fiyat düşüşü sebeplerden biri.

Avrupa enerji sistemini değiştiren 4 trend: dekarbonizasyon ve dijitasyon, ve bu ikisinin sonucu olarak dağıtıklık(decentralisation) ve yakınsama(hizmetlerin). Şehirler de bu konuda anahtar konumdalar.

ABD’de yenilenebilir enerji laboratuarlarının çalışmasına göre Amerikadaki 3.2 milyar feet kare güneş için kullanıldığında ABD talebinin %14’ünü üretebilir.

Kanada hükümeti karbonun sosyal maliyetini asgari 30$ USD olarak hesaplamış.

Baker Hughes %62.5 hisseyi GE’ye sattıktan sonra Goldman Sachs’la da Kuzey Amerikada hidrolik çatlatma ortaklığı kuruyor. Tüm demirbaşlar voltran’ı oluşturuyor gibi geliyor.

OPEC’i kurtaracak petrol fiyatları (breakeven) yükseldikçe, şeyl üretim maliyetleri düşüyor. Fasit daire

Apple niye enerji işine girdi? Makale hoş ama anladığım cevap: Artık tüketici de aktif bir oyuncu, zaten büyük firmalar yenilenebilir elektrik alıyorlar (24 büyük firma 3.6 GW yenilenebilir anlaşma yapmış 2015te), tüm bir enerji hizmetlerine el atmak da bir fırsat kapısı

Mercedes’in sahibi Daimler AG, elektrikli arabalara 11 milyar $ ArGe harcayacak. 2025’e 10 araba. 100 km’ye 5 saniye, 500 km menzil, dijital olarak bağlı. Mercedes geçen ay Paris’te Generation EQ konseptini tanıttı. Söylenmeyen ise otonom sürüş ile elektrikli araba kaçınılmaz bence.

İngiltere’de 3 yıldır faaliyet yürüten GB Energy isimli toptan satış şirketi geçen haftasonu batarak 160bin müşteriyi açıkta bıraktı. Şirket enerji fiyatlarındaki artışı gerekçe gösterdi. 30 Kasım itibari ile müşteriler aynı tarifeleri ile Ofgem tarafından anlaşmaya varılan “son tedarikçi” Co-operative Energy’e geçti. Zararın bir kısmını Ofgem(herkes) ödeyecek

BMW, Daimler, Ford, VW grup (Audi+Porsche), yeni bir mutabakat zaptı ile JV(ortak girişim) kurarak uzun yol güzergahlarında 350 kW’a kadar şarj noktaları kuracaklar. 2017’de çalışmalar başlayacak. Tesla’nın 120-135 kW

İngiltere’de RBS’nin stres testlerini geçemediği raporda Standart Chartered’in da petrol fiyat hareketlerine açık riskleri olduğu raporda var.

“Fransız Nükleer sanayisi, tarihinin en kötü durumunda”, eski EDF direktörü diyor. Bu nükleer santrallerin geçici durdurulması sebebi ile İngiltere, son 4 yılda ilk defa Fransa’ya geçtiğimiz hafta elektrik ihraç etmiş.

Afrika Kalkınma Bankası 12 milyar $ bularak, kıta için “Afrika’da enerji için yeni teklif” paketini uygulamak istiyor. Afrika gelişmesinin %5’ini (potansiyel GSYİH)’i elektrik erişimi sebebiyle hayata geçiremiyor.

İstatistikler

AB paketinden:

– AB’de elektrik sektörünün yıllık cirosu 1.182 milyar euro (2014)
– Hane halklarının ödediği fatura toplam 148.2 milyar euro, hane başına senede 686 euro
– Binalar AB enerji tüketiminin %40’ı
– Bina renovasyon oranı %1
– AB inşaat sektörü 18 milyon doğrudan istihdam ve GSYİH’in %9’unu sağlıyor.
– 2014’te en düşük gelirli kesim toplam harcamasının %9’unu enerjiye harcadı
– Yenilenebilir sektörü Avrupa’da 1 milyon kişiye istihdam sağladı. Sadece rüzgarda 2014’te 320bin kişi

Rapor Özeti

AB’nin Tüm Avrupalılar için Temiz Enerji tanıtımı

https://ec.europa.eu/energy/en/news/commission-proposes-new-rules-consumer-centred-clean-energy-transition

“Bunu okuyan profösör olur annadın mı?” repliğini aklıma getiren bu kadar belgeyi kim okuyacak.

Basın Açıklaması:(link)

AB, 2030’da CO2 emisyonlarını en az %40 azaltmaya söz verdi. Bunu da ekonomiyi modernize ederek ve tüm Avrupa vatandaşları için istihdam ve büyüme ile elde etmeyi planlıyor. Bugün ki önerilerin 3 ana hedefi var:
– Enerji verimliliğini en öne almak,
– Yenilenebilir enerjilerde küresel liderlik,
– Tüketicileri için adil bir dönem (fair deal)
Paket tüketiciler konusunda sosyal mesajların ardından, kırılgan tüketiciler ile ilgili önlemleri de içeriyor.
Maros Sefcovic: Energy Union VP
“sürdürülebilir istihdam, büyüme, yatırım. Temiz enerji sektörlerinin tamamına dokunuyor: araştırma, inovasyon, yeterlilikler (skills), binalar, sanayi, ulaştırma, dijital, finans bir kaçı. Bu şekilde Avrupa vatandaş ve iş sahiplerini temiz enerji değişiminden en çok faydalanacak şekilde donatacak”

Arias Canete:(İklim ve Enerji Komiseri)
“En çok %30 enerji verimliliği hedefi için gururluyum. İthalatı azaltacak, istihdam oluşturacak ve emisyonları kesecek.”

Komisyonun “Tüm Avrupalılar için Temiz Enerji” önerileri, temiz enerji değişiminin gelecek büyüme sektörü ve akıllı paranın olduğunu göstermek için tasarlandı. 2015’te temiz enerjiler küresel olarak 300 milyar euro çekti. 2021’e kadar 177 milyar euro kamu ve özel yatırım mobilize ederek, paket önümüzdeki 10 yılda GSYİH’ı %1 arttıracak ve 900,000 istihdam oluşturacak”

Enerji Verimliliğine Öncelik vermek: Daha iyi tüketmek, daha temiz bir şekilde (link)

Bugün ne oldu?

Küresel temiz enerji dönüşümü başladı ve geri döndürülemez. AB sadece adapte olmak değil, lider olmak istiyor:
1. Enerji verimliliği ile ilgili genel bir çerçeve,
2. Binalarda enerji verimliliiğini arttırmak,
3. Ecodesign ile ürün enerji performansını iyileştirmek ve tüketicileri bilgilendirmek (enerji etiketleri)
4. Akıllı finans ile akıllı bina önerileri için enerji verimliliği finansmaı
AB çapında 2030’a %30 enerji verimliliğ hedefi

Komisyon bu önlemleri neden alıyor?

İstihdam ve büyüme için anahtar Avrupa stratejisi.

Enerji verimliliği poltikasında ne değişeşecek?

Bugün ki öneriler ile Komisyon mevcut Enerji Verimliliği direktifini şu şekilde güncellemeyi öneriyor:
– Enerji verimliliği hedeflerini, AB 2030 iklim ve enerji çerçevesi ile uyumlaştırmak,
– Enerji tasarrufu (saving) zorunluluklarını 2020 sonrasına da uzatarak 2021-2030 arası %1.5/yıl enerji tedarikçi ve dağıtıcılarına enerji tasarrufu zorunluluğu
– Isıtma ve soğutma müşterileri için sayaç okuma ve faturalamayı iyileştirmek

Ayrıca komisyon Binaların enerji verimliliği direktifinde şunları öneriyor:
– Smart (Akıllı): Bilişim ve modern teknolojileri ile, otomasyon ve elektrik şarj altyapısı ile verimli bina işletimi
– Simple (Basit): beklenen çıktıların alınmadığı maddeleri çıkarıp düzelterek
– Supportive(Destekleyici) şekilde binaların renovasyonunu artırmak,, ulusal uzun dönem renovasyon stratejileri ve 2050 gibi bina stoğunu dekarbonize etmek

Komisyon akıllı binalar için akıllı finansman başlatıyor.

2014-2040 arası Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu KOBİ odaklı olarak 2014-2020 17 milyar euro enerji verimliliğine yatıracak. Akıllı binalar için akıllı finansman’da 10 milyar euro kamu ve özel fonlar devreye alınacak.

Yenilenebilir Enerjilerde Küresel Liderlik (link)

Temiz enerji paketi yenilenebilirleri nasıl arttıracak?
Yenilenebilir Enerji Direktifi, Yeni Elektrik Piyasa tasarımı ve yönetimi ile, yatırımcılar için daha öngörüleibilir bir düzenleyici çerçeve ve tüm teknolojiler için eşdüzlem bir oyun alanı -fakat iklim ve enerji hedeflerine zarar vermeden- [burada çanlar çalıyor]
Toptan satış piyasalarında,eterli kurallar oluşturarak daha kısa dönem ticaret ile değişken üretimin gerekliliklerini karşılamak; yenilenebilirler şebeke desteği ve güvenliği gibi sistem hizmetleri piyasalarından da gelir kazanabilecek. Bu daha da kısa dönemli piyasalarda hem üretim hem talep hem de depolama tarafında esnekliği ödüllendirecek.
Yenilenebilirler daha fazla piyasa tabanlı olacak, yeni kurallar yenilenebilir üreticilerinin gelirlerini daha fazla piyasadan kazanmalarını sağlayacak
Paket ayrıca, ulusal destek tasarım ana hatlarını belirleyerek, maliyet etkin, piyasa dostu ve Avrupalaştırılmış bir yaklaşım geliştirecek.

Öncelikli tevzilenme( priority dispatch) mevcut yenilenebilirler ve küçük projer ve inovatif projeler için kalacak. Diğerleri için teknolojiden bağımsız olarak, ayrım gözetmeyen 3. taraf kuralları uygulanacak. Yenilenebilirlerin bedelsiz yük atması /kesintisi (curtailment)ise en son çare olarak yapılmalı [ama yapılmalı denmiş bir kere]

Ulaştırmada, paket ayrıca gelişmiş biyoyakıt ve elektrik de öngörüyor. Gıda ürünleri tabanlı biyoyakıtlar kademeli olarak azaltılırken, gelişmiş alternatif yakıtlar için katkılama teşvik edilecek.

Ulaştırmada Komisyon ayrıca, Birlikte işleyen Akıllı Ulaştırma Sistemleri üzerine Avrupa stratejisini de adapte etti. Daha fazla birlikte işleyen [paylaşım ekonomisi denmemiş ama sanki o], bağlantılı ve otonom hareket. Strateji Avrupa ulaştırmasını dijitalleştirme, verimli ve güvenli hale getirecek

Biyoyakıtlar nasıl sürdürülebilir olacak? 2020 sonrası için 4 şart belirleniyor:
– Mevcut fosil yakıtlardan %70 daha az sera gazı emisyonu olan gelişmiş biyo yakıtlar olmalı,
– Orman biyokütlesinde fazla hasatı önleyen sürdürülebilirlik kriterleri,
– Biomas ve biogaz’dan ısı ve elektrik eldesinde %80 daha az sera gazı emisyonu şartı,
– Biomas’dan enerji yüksek verimli kojen (ısı+elektrik)

Tüketicilere daha adil bir teklif (link)

AB’deki tüm tüketiciler, kendi tüketimi için elektirk üretmeye, depolamaya, paylaşmaya [!!], tüketmeye veya piyasaya geri satmaya hak sahibi olacak.
Komisyon dinamik elektrik fiyatları ve akıllı sayaçlar ile tüketiciler ve piyasa arasındaki mesafeyi azaltacak.

Tüketiciler için ne değişecek?

Tüketiciler günlük faturalama, tedarikçi değiştirme, yeni kontrat yapma gibi işlemleri gelişmiş dijital tüketici bilgi yönetimi ile daha basit, hızlı ve kesin olacak
Sertifikalı online fiyat kıyaslama araçları ile daha net ve güvenilir bilgiye sahip olacaklar
Tüketiciler daha kolay tedarikçi değiştirebilecek, değiştirme bedellerinde sınırlama getirilmesi sayesinde
İsterlerse tüketiciler tedarikçilerinden akıllı sayaç isteyerek,[ fiyat avantajını kullanmayı deneyebilecekler]
Tüketiciler tek başlarına da Energy Union’dan faydalanabilecekler

Tüketiciler nasıl korunacak?

Yeni kurallar daha üst seviye bir tüketici koruması ve tüketici verilerinin yönetiminde ciddiyet
Yeni kurallarda elektrik fiyatları daha piyasa tabanlı olacak. Enerji yoksulluğu ise hedefli sosyal politika ve enerji verimliliği önlemleri (evlerin izolasyonu) ile olacak. Odaklı sosyal tarifeler sadece geçici olarak
Fiyat regülasyonu olmayan piyasalarda, daha fazla rekabet ve tüketiciler için en iyi teklifler gördük. Bu piyasalarda tüketiciler daha tatmin olmuş durumda.
Talep yönetimi gibi yeni sistemler, enerji faturalarını ciddi olarak düşürecek.Tüketiciler zorlanmayacak ama hakları olacak.
Akıllı şebeke kullanımı AB’nin veri koruma kurallarına saygılı olmak durumda. Tüketicilerin izni alınmalı

Memo: Yeni Elektrik Piyasası Tasarımı : Tüketiciler için Adil Teklif (link)

Piyasa tasarımı enerji oyuncuları için kural kitabı. Yazılım gibi.

Sorun ne?

Yenienebilir oranı %29’a 2030 gibi %50’ye çıkacak. Bu değişken üretimin, adaptasyonunun kolaylaştırılması, sistem esnekliğinin arttırılması ve enerji arz güvenliğinin sağlanması lazım. [sınırlar arası elektrik kısmı] .. AB perakende piyasası da kalıcı olarak düşük rekabetten zarar görüyor. Teknolojik gelişmelere rağmen tüketiciler yeteri kadar bilgi sahibi değil ya da desteklenmiyor. Dolayısıyla tüketicilerin elektrik tüketimlerinin kontrolü ve yönetimine engel oluyor

Toptan Satış için yeni kurallar ne?

– Kısa dönem piyasalar daha esnek ve artan değişken üretime daha çok tepki veren hale gelecek
– Toptan satış fiyat tavanları kaldırılacak.Fiyatların, elektrik gerçek zaman ve lokasyon değerini göstermesi, bu sayede sistemin en çok ihtiyaç duyduğu esnek varlıkların yatırımı arttırılacak (talep yönetimi-depolama gibi).
– Priority dispatch – [öncelikli tevzi/devreye alma- yeni yatırımlar için kalkmış]
– Şebeke darboğazları, sıkışıklık gelirleri tekrar yatırıma çevrilerek minimize edilecek
– TSO’ların Sistem yönetimi bölgesel seviyede daha fazla oordine edilecek
– Talep yönetimini ödüllendirme sağladığı esneklik daha fazla talep katılımı

Perakende Piyasalar için yeni kurallar ne?

– Tüketicilere tüketimleri ve maliyetlerine ilişkin daha iyi bilgi. Tedarikçiler enerji mailyetleri, şebeke maliyetleri, vergiler, yükler ile ilgili daha çok bilgi verecek
– Tüm AB elektrik tüketicileri en az bir sertifikalı minimum kalite güvenlilrlik standartlarına sahip enerji tüketim aracına ücretsiz erişim hakkına sahip olacak.
– Tedarikçi değiştirmek kolaylaşacak, ilgili tüm bedeller kaldırılacak (sabit dönem kontratlarında erken iptal bedelleri hariç)
– Tüm tüketicilerin akıllı sayaç hakkı olacak [bedava demiyor]
– Tüketiciler ve birlikler, elektrik piyasasında aktif olarak yer alabilsin diye güçlendirilecek.Üretir, tüketir, satar [burada share/paylaşma kullanılmamış]
– Her tüketici doğrudan veya toplayıcı(aggregator) üzerinden talep yönetimi teklifi verebilecek.[Yalnız devam eden cümleden ben tüketiciler de dinamik fiyatlara maruz kalacak anlıyorum]
– Perakende fiyat düzenlemesinin kalkması gerekecek, ama kırılgan tüketiciler tam ve yeterli koruma alacak. Sosyal tarife geçiş dönemi için izin verilecek
– Üye ülkeler DSO (dağıtım sistem operatörlerine) [bu kısım ilginç]larının esnek hizmet ve enerji verimliliği ile işletimlerinin verimliliğine izin verecek ve destekleyecek. Çünkü büyük bir yenilenebilir üretim dağıtımdan bağlı
– Yeni bir AB DSO teşkilatı/birliği kurulacak. Şebeke yönetim kurallarının konulmasından sorumlu olacak ve AB seviyesinde iletim operatörleri ile işbriliği için kullanılacak. Ayrıca yenilenebilir entegrasyonu, dağıtık üretim, enerji depolama, talep yönetimi ve akıllı sayaç sistemlerinde de çalışacak.

Riske Hazırlık Kuralları

– Arz güvenliği risklerini belirlemede, kriz hazırlık ve önleme, kriz durumu yönetimi, ve az elektrik kaldığında bunun doğru yere gitmesi [acil durum merkezleri vs] ortak metodlar, ortak bir çerçeve ile Avrupa da tedarik güvenliğinin izlenmesi

Piyasa tabanlı fiyat : Kısaca deregülasyon anlatmış

Tüketiciler : Tüketiciler üretip, depolayıp satabilecek, sistemin tamamındaki nimet-külfeti göz önüne alarak

Enerji fakirliği ve kırılgan tüketici: Yeni kurallar ile üye ülkeler her iki yılda bir Comisyona enerji fakirliği izleme ve ölçmeyi raporlayacak. Aynı şekilde borcunu ödeyemeyenler nasıl elektriklerinin kesilmesinin önüne geçebilecekleri konusunda tam bilgilendirilecek.

Kapasite piyasaları ne? Yeni olan ne?

Piyasa tasarımı daha bölgesel ve Avrupa perspektifinden kapasite gerek ve ihtiyaçlarını ulusal mekanizmalarla koordine edecek. Yeni kurallar ile üye devletler, şeffaf yeterlilik seviyeleri belirleyecek, kendi arz güvenliği seviyelerini belirleyecek
Yeni kurallar, mevcut devlet yardımı/desteğine ek olarak bir Avrupa çerçevesi ve sınırlararası işbirliği için sağlam/zorunlu kurallar içerecek. Böylelikle kapasite piyasalarının entegrasyonuna liderlik edecek.

Talep yönetiminin rolü? [konuya aşina olduğum için okuyup geçtim] doğrudan veya toplayıcı üzerinden piyasaya girer, akıllı sistemler, dinamik fiyatlama vs

Depolamanın rolü?

Depolama şebeke esnekliğin sağlayacak anahtar teknoloji. Yokluk fiyatı – “scarcity pricing” , fiyat sinyalini güçlendirerek hem ödüllendirme hem de uzun dönemli yatırım

30 Kasım 2016 – Serkan Şahin’in Yorumu

Serkan tatilden döndü, yorumu ve benim sorduğum iki soruya cevabı aşağıda

“OPEC kisitlamaya gitti. 1 Ocak 2017 itibariyle gunluk 1.2 milyon varil/gunluk kisitlamaya gitme karari aldi. OPEC disi icin de 600.000 varil/gunluk kisitlamanin bu anlasmaya dahil oldugundan bahsettiler. Rusya simdiden 300.000 varil/gun kesinti sozu vermis. Endonezya’nin da uyeliginin dondurulmasi ile teknik olarak OPEC uretiminde daha fazla bir dusus oldu. Bu kesinti aciklamasi bu nedenle komik. Isin matematigi tutmuyor. Sanirim burada bir aciklama gerekecek. Bence basin konferansi cok net degildi. OPEC bir sonraki toplantiya kadar bu taktik ile zaman kazanmaya calisiyor gibi.Ulke ulke kisitlama dagilimlarini gorunce ustune bir daha konusuruz.

32.5 milyon varil/gun halihazir uretimin ustunde, bu nedenle ben fiziki piyasada karsiligini beklemiyorum. Aslinda adi ‘ihracat kesintisi’ olan konuyu ‘uretim kesintisi’ olarak tanimlamak yanlis en basta. Suudi Arabistan’in bu kesintiye yanasmis olmasi onlar icin de tehlikeli sinira yaklasildiginin resmi.  Bu anlasma benim icin bu anlamda onemli. Miktarlara takilmiyorum.

ABD haftalik stok verileri aciklandi. Stoklarda 885 bin varillik azalma var, ancak Cushing stoklari 2.4 milyon varil artmis. Benim anladigim iceride artan uretim bunu desteklemis. Ithalat cok kucuk de olsa dusmus. Meksika’ya ithal edilen gaz ve LNG ithalati petrol stoklarinda artisi saglamis gibi ama ancak bu artis genelde kondensat formunda olmus gibi gorunuyor. Cushing disindaki tum petrol stoklarindaki dususu bence bu acikliyor. OPEC sonrasi heyecanla beklenen ABD petrol aktivitesindeki artis icin hala cok erken, heyecanlanacak bir durum yok.

-Bu kısımda benim Serkan’a sorduğum iki sorunun cevabı var-

Soru 1- Petrol talebi ne zaman zirve yapar?

Cevap 1- Bence yakin gelecekte bul olmaz. Hindistan buyumesi bence tarihte gorulmemis ilginclikte olacak. Bizim tahminlerimiz Hindistan petrol talep buyumesinin Cin talep buyumesini 2017’de gececegi yonunde. Bunu bir ornekle aciklayayim; ‘Hindistan hala en temel ihtiyaclari bile halka sunamamis durumda. 2018’e kadar 100 milyon tuvalet yapilmasi planlaniyor Hindistan’da. Bu tuvalet ihtiyacindan ortaya cikacak plastic boru ihtiyaci bile Asya’da petrokimya sektorunde ciddi bir talep olusturacak. Hindistan’da ortaya cikacak tasima yakitlarinin talebinden bahsetmiyorum bile. Sanirim talepte zirve icin daha erken.

Soru 2- Petrol arzinda petrol gibi baska surprizler olur mu?

Cevap 2- Bence en buyuk surpriz EOR teknolojilerindeki gelismelerden gelir. Mevcut ureten ya da uretimi durdurulmus sahalarda EOR teknolojilerinde yasanacak gelismeler bir anda ucuz ve cok daha dusuk riskli petrol piyasaya surebilir. Bence bu dusuk petrol seviyesi devam ettikce artan bir ihtimal. Tight oil kaynaklarinin Orta Dogu’da ortaya cikmasi gibi bir surpriz icin fiyatlarin en az 3 yil 80-90 Dolar/varil ustu kalmasi lazim. Bu da onumuzdeki en az 2-3 yil icin gercekci gorunmuyor.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

29 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdcXhLWURONmY4Mnc

The Economist ve çevreci gruplar, tarihsel içerikten bağımsız, Trump bir şey değiştiremez söylemlerindeler. Google’da bulunabilir, ABD başkanı Carter beyaz sarayın çatısına güneş paneli koymuştu, Reagan söktürdü. ABD başkanı politikaları ile önemli değişiklikler yapabilir, Çin başkanı da. Ekonomi, hacim, ölçek büyük. Realizme bir marj tanınmalı. Alman gaz piyasasının geleceği notu çok ilginç, alenen bu Hollanda’da Groningen üretimi hızla düşerse, birleşirsek biz kaybederiz mesajı var. ClipperData’ya her gün bakmak lazım. DESFA kararı 1 hafta içinde denilmiş. Yarın “winter package” ve kar bekliyoruz. Japonya’ya LNG’de esneklikse bir fiyatı olacak, esneklik istemezsen de indirim veririz mesajı da ilginç olmuş. Büyük devletler kendi filolarında elektrikli arabalara yer verecek, deklarasyon imzalanmış.

Bilgiler

OPEC dünya talebinin 3’te 1i, denizden ithalatının %75’i OPEC ülkelerinden(15mv/g). İran’ın Güney Kore’ye satışları Kasım itibari ile Ocak ayının iki misline çıkmış durumda, ortalama 280bin v/g. ABD gaz ihracatı arttı ama Meksika’ya boru hattı ile olan en büyük artışı gördü(seviye olarak). Kasım, ABD’nin net doğal gaz ihracatçısı olduğu ilk ay

Japonyaya, BP ve Shell, LNG de esneklik isteyen fiyatına katlanır mesajını verdiler. Japonya’nın Adil Ticaret komisyonu, satıcıların LNG’lerin tekrar satış hakkının kısıtlanması ile ilgili endişeleri devam ediyor. Shell yetkilisi “Alıcılar, daha düşük fiyatı veya daha çok esnekliği, hangisi önemli ise, tercih ederler” demiş.

Afganistan’da ABD savunma bakanlığı verilerine göre 1 trilyon $ değerinde bakır, demir, kobalt, altın, lityum var. Afganistan’dan Hindistan’a gidecek boru hattını Taliban korumaya söz vermiş, şartı var ama.Taliban tarafından açıklanmamış kurallara uyarlarsa.

Azerbaycan devlet şirketi SOCAR Yunan devlet şirketi DESFA’daki %66 hisse için 2013’te 400 milyon € önermişti. AB daha sonra SOCAR payının %49’a düşmesini istemiş, %17 pay İtalyan şebeke operatörü Snam’ın ilgi alanına girmişti. Yunan Varlık Kalkınma fonu (HRADF), SOCAR’dan teminat mektubunu uzatmasını istedi. Bu hafta durum netleşir

Suudiler Çin ve Hindistan’da Pazar kazanmış gözükseler de aslında rakipleri daha fazla Pazar kazanıyor. Sebebi, Suudilerin OSP(official selling price) ile kontrat yapısı. Dönemsel kontratlar ve OSP spot alımlara göre daha zor. Bir rafineri ihtiyacı olduğunda ise, spot alımı Suudi sistemine tercih ediyor.

Kanada, Çin, Fransa, Japonya, Norveç, İsveç, İngiltere ve ABD “devlet araçları” deklarasyonu ile, kendi filolarındaki elektrikli araç miktarını arttırma sözü verdiler.

ABD’de Wyomingde madenciler oldukça soğuk bir kış sebebiyle 2 yılın en yüksek kömür üretimini bekliyor. İlk altı ayda elektriğin %36sı doğalgaz %31’i kömürdendi. Wyoming’de üretim bu sene 2014’teki seviyesinden 35 milyon ton daha düşüktü. Büyülü rakam gaz için 2.5$/mmbtu, bu rakamın üzeri kömürcüleri mutlu edecek.

OPEC’te bazı kritik noktalar. Irak veri kontrolünde ikincil kaynakları kabül etmiyor, üretimini daha düşük gösterdiği için. Üretim hedefi 6 ay için belirlenecek. İran, geçtiğimiz iki yıl boyunca üretimini ciddi olarak arttıranlar yükün büyük kısmını alsın diyor.

Amerikan sayıştayı GAO, gelişmiş biyoyakıtlarda gelecek görmüyor. Selüloziklerde hedeflerin çok altında kaldı fiyatlar çok yüksek, diğerlerinde de ise petrole göre çok pahalı kimse girmek istemiyor modunda bir özeti var. Mevcut motorlarla uyumlu yakıtlara “drop-in fuels”, doğrudan kullanımlı yakıt deniyormuş.

Alman gaz piyasasının geleceği ile ilgili 7 sayfalık not’ta: TTF ile Gaspool veya NCG’nin birleşmesinin net refahı arttırmasa da likidite arttıracağı, ama orta uzun vadede Groningen’deki üretim ve kuzey akım 2 ve ABD LNGsi ile AB’de gaz akışının değişerek (üstü kapalı) birleşmenin zararlı olacağı (Almanlardan çok TTF’e yarar sağlayacağı)

2011-2014’e göre Asya LNG fiyatları çok düşük olsa da son aylarda 7.1$/mmbtu’ya yaklaştı. Aynı zamanda bu ABD ve Avrupa fiyatlarında da bir güçlenmeyi yansıttı. 2016’da alınacak 3 ders: LNG fazlası fiyat seviyelerini düşürmekten çok fiyat farklarını daraltıyor, Avrupa LNG fiyatlarında bir çıpa, ABD ihracatını Avrupa hubları belirler. Grafik : NBP-HH

Grafik

Transatlantik fiyat farkları. (Timera –Energy)

Venezüella şirketi PDVSA’nın üretimi ( Caracas Chronicles)

Tarih

5 Ekim 1983, Milliyet, Sayfa 11 – “Baraj, tezeğe karşı”

 

 

 

 

 

 

28 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdQlZkYm1OZEx3MHM

OPEC toplantı sonucu ne kadar önemli? Bugün bir kağıt kalemle neler olabileceğini ve senaryo ihtimallerini ve sebeplerini yazarak öngörü egzersizi olabilir. Karar alır, almaz..Alır-> 1.1 keser, 0.8 keser. Ama olaylar ne zaman karışır, Suudiler anlaşmayı son anda yapmazlarsa o zaman komplolarda tavan görürüz. AB kış paketi, çarşamba. Edison’dan Enron’a kitabında bir 10 sayfa özeti daha var. ABD’de 1965 elektrik kesintisi Life dergisinden. Güneş patlamaları 1989’da Kanada’da elektrik kesinti sebebiydi.

Bilgiler

Bu hafta; Petrolde Yarın API haftalık ABD arz raporunu yayınlayacak; Çarşamba OPEC toplantısı bir anlaşma bekleniyor, EIA haftalık petrol ve benzin stokları verisi; Cuma Baker Hugher’tan ABD kuyu rakamları

Çarşamba günü AB’nin “winter package”’ini bekliyoruz. Ön açıklamalara göre, 550 g/kWh CO2 üzeri yeni santrallere izin verilmeyecek. Kapasite mekanizmasına ise AB genelinde bir yeterlilik değerlendirmesinden sonra izin verilecek.

OPEC’te hafta sonu Suudi bakan al-Falih’in fiyatların 2017’de stabilize olacağı, Libya’nın kesinti yapmayacağı, Cezayir ve Venezüela bakanlarının bugün Moskova’ya ziyaretleri gibi haberler vardı. Beklenti, bir çeşit anlaşma olsa da bunun piyasayı tutup tutamayacağı.

Geçtiğimiz hafta, EPH adlı çek şirketin (GE de ortaklarından), AB’deki yok pahasına satılan kömür santrallerini topladığına değinilmişti. Daha detaylı bilgi İbrahim Akgün’den geldi

Japon çevreci gruplar hem çatlatma(fracking) hem de gaz konusunda pozitif. LNG yerine çatlatma ile gaz üretiminin çevresel etkisi daha az olur demeye getirmişler. Enerji sistemini dönüştürebilmek için gaza ihtiyacımız var.

Avustralya Sayıştayı, ANAO, Kuzey batı kıta sahanlığındaki petrol ve gaz girişimi North West Shelf JV’nin devlet hakkından 3.7 milyar $ indirim aldığı, bunun bir kısmının geçerli olmadığını açıkladı. Devlet hakkının 3’te 1’i federal hükümete, kalanı da Batı Avustralya eyaletine gidiyor. NWS JV: Woodside, BHP, BP, Chevron, Mitsubishi, Mitsui, Shell

Madencilik makineleri harcamaları 3.çeyrekte iki yılın ilk artışını gördü. ABD’de petrol kuyusu miktarı Mayıs’taki dipten %50 artarak 474’e ulaştı. Pioneer 2016 yatırımını 2 miyar$’dan 2.1 milyar$’a, Devon’da 1.3 milyar $’a kadar arttırdı.

Petrol talebi hangi tarihte zirve yapacak. Shell 5-15 yıl içinde, OPEC 2029’da, IEA’de 2040’da diyor. Geçtiğimiz yıllardaki kayıtlara bakılsa, IEA 2006’da petrol talebinin 2030’da 116 mv/g’e çıkacağını iddia etmişti. Tahminin kendisi ve seviyesi değil, değişen desenlerin ne kadar etkilediğine odaklanmalı

10 Mart 1989’da güneş patlaması sonucu 36 dünya büyüklüğünde bir coronal kütle sıçraması güneşten koparak 1.6 milyon km/saat hızla iki gün sonra dünya magnetosferine çarptı. Kuzey ışıkları Teksas hatta Küba’dan görüldü. Bunun sonucu olarak sabaha doğru 2.45’te 13 Mart 1989’da Hydro Quebec sistemleri topraktan gelen yükten dolayı kapandı

İngiltere, 2025’te tüm kömür santrallerini kapatmayı düşünüyor. Ama kendi üretiminden de fazla (8.6 milyon ton) tarihinde ilk defa Rusya’dan kömür ithal(9.1 milyon ton) ediyor. Rus kömürü İngiliz kömüründen daha az kükürtlü.

Rusya Alexander Sannikov isimli -30 derecede çalışabilen buzkıran ile Arktikte 2018 sonu sezonuna hazırlanıyor. Bu gemi petrol çalışmalarına katkıda bulunacak. Yeni gemiler ile Gazprom Neft tüm sene bölgeden petrol ihracatı hedefliyor. Bölgedeki terminallerden biri 0.2 milyon v/g kapasiteye sahip.

BP, Mısır hükümetinin onayını alırsa, Zuhr gaz alanınında bulunduğu Şoruk imtiyazında Eni’den 375 milyon$’a 10% pay alıyor. 2019’daki ilk üretim 500,000 varil eşdeğeri olabilir. Saha gelişimi için Petrobel olarak bilinen Mısırlı Belayim petrol’de Schlumberger’in alt şirketine 170 milyon $ kontrat vermişti.

Küresel petrol stokları Avrupa 5.5mv, Yüzer stoklarda da 29.4 mv düştü. Hala +1200 mv sok var

Grafik

Rusya’nın kömür rezervleri ve üretimi (Energydesk, Greenpeace)

İstatistik

OPEC ülkelerinin ihtiyacı olan fiyatlar ve OPEC üretimindeki oranı ( @A_Riley17)

ülke, fiyat, oran

1. Cezayir, $90.6, %3.3
2. Angola, $66, %4.4
3. Ekvator, $104.69, %1.7
4. Gabon, n/a, %0.6
5. İran, $55.3, %11
6. Irak, $58.3, %14
7.Kuveyt, $47.8 , %8.7
8. Libya, $216.5, %1.5
9. Nijerya, $85.4, %4.9
10. Katar, $62.1, %1.8
11. Suudi, $79.7, %31
12.BAE, $58.6, %9.1
13. Venezüella, $117.5, %6.4
14. Rusya , $69

Kitap Özeti

“From Edison to Enron: The Business of Power and What It means for the Future of Electricity”, Richard Munson

22 Kasım’daki EAK’ta 17. Sayfadaydık. Oradan devam:

Elektrikte ilk dönemde bir çok sorun vardır. Edison, telgraf tellerinin havada olmasına rağmen, elektrik kablolarını yer altına döşemeyi seçti. Zift ile kaplanmış bakır teller döşedi. Francis Upton 3 ay sonra test ettiğinde hemen hemen tüm devre kutularının sorunlu olduğunu gördü. Edison parafin, katran ve asfaltum ile bir kaç kat yalıtılmış kablo üretti.

Edison her binaya giden kalın bakır kablolar yerine, ince “fider(feeder) ağları ile çözüm üretti. 2 Aralık 1882(kitapta 1982)’de New York Times Edison’un çok kablo döşediğini ama sonuç daha alınamadığından dert yandı.

Edison aynı zamanda politik mucizelere de ihtiyaç duyuyordu. New York’ta yolsuzluğa bulaşmış politikacılar, sokakları kazmak ve elektrik kablosu döşemek için de para istiyorlardı. Şehirdeki 6 gaz şirketi de Edison’un önünü kesmeye çalışıyordu.

Edison’un avukatı Grosvenor Lowrey, Wells Fargo , Western Union şehir kurulu üyelerine lobi için Menlo Park laboratuvarında bir araya geldiler. Karar alıcılara para vererek elektrik şirketlerinin şehirde çalışmasını kolaylaştırıcı bir kanuna desek aradılar

Edison, Pearl Caddesi İstasyonu için 4 Eylül 1882 tarihini belirledi. Bu tarihte önce şirketinin yöneticilerini JP Morgan’ın Wall Street’teki ofisinde topladı. Hatta bir yönetici 100$’a, ışıkların çalışmayacağını iddia etti. Edison kabul etti.

Saat tam 15:00’da, Jumbo(ABD’ye getirilen büyük filden ismini almıştır) jeneratörden gelen akımı taşıyan düğmeyi açtı ve Morgan’ın ofisindeki 106 lamba yandı. New York Times editoryel ofisindeki 52 lamba daha yandı. Bu lambalar finanscı ve habercileri şaşkına çevirdi. Dergi elektrik ışığını “hafif, göze hoş gelen… baş ağrısı yapan hiç bir fliker(titreklik) yok… Karar oybirliği ile Edison’un lambası için

Rekabet

Edison rekabete inanırdı. “Rekabetin olmaması, icat olmaması demektir” demiştir. Edison’un isteği gerçekleşti ve bir elektrik sanayisi sektörü gelişmeye başladı. Bir çok deneyci yeni lambalar, dinamolar yaptı. Avukatlar patentler konusunda birbirini dava etti.

Rekabetçilerden biri de William Sawyer, Ekim 1883’te kurul üyelerini kendi yaptığı karbon filament’in Edison’dan önce yapıldığına ikna etti. Edison’un bazı patent başvuruları kaotik çizimlerle dolu olduğundan düzenleyiciler reddetti.

Hiram Maxim, Edison’un kırılgan filamentini, ampülü hydrokarbon buharı ile doldurarak güçlendirdi. Bu “flaşlama”, Illustrated Science News tarafından “Elektrik aydınlatma ile (Maxim’in) adı, onun şişirilmiş rakibi Edison’dan sonra bile hatırlanacak” şeklinde kaleme alınmıştı.

Bu arada Moses Farmer’ın ark ışıkları; Elihu Thomson ve Edwin Houston’ın dinamo tasarımları; Charles Brush’ın ark ışıkları ile Union meydanı ve Broadway’in 3/4’ünü aydınlatması da “Büyük beyaz yol” olarak bilinir.

1890’da rekabet çok yoğundu. 30 firma akkor ampül üretiyordu.Bir rakip 8 Hudson feribotunu aydınlatma kontratını kazandı. Edison’a göre “Servete önem vermiyorum, başkalarının önüne geçmek için yapıyorum” temel motivatör

1883’te Edison’un ortakları, Strasburg, Almanya’da yeni tren istasyonunda 1200 ampül kurdu. İmparator William I, ışıklandırmayı görmek yerine, duvarı yaran bir patlamaya şahit oldu. Utanan Edison bir kaç mühendis gönderdi.

Yeni sistemi kurmak J Pierpont Morgan gibi zenginler için bile zordu. Madison Avenue’deki mansiyonunda dinamo çok gürültü yapıyordu. Komşusu şikayet etti. Edison’dan makineyi lastik destekler üzerine koymasını istedi. Komşusu, jeneratörün dumanının gümüşlerini kirlettiğinden şikayet etti. Morgan başka tip bir kömür aldı. Jeneratörün başında bir mühendis olmasına rağmen, ışıklar ara ara gidip geliyordu. Bir gün eve gelen Morgan, çalışma masası ve pahalı bir halısının yanmış olduğunu da gördü.

Elektrikle ilgili ilk tahminler biraz zehirli bir başdöndürücülükteydi.

Başarı ise bir analistin deyimi ile “bir çok insanın evini bağlaması, elektrik çarpmasından korkuya karşı koyabilmesi, balina yağı lambaları atmaları ve güneş battıktan sonra ayakta kalmalarına bağlı”ydı

Edison lambalara uyarı işareleri koyuyordu: “Bu oda Edison Elektrik Aydınlatma tarafından donanmıştır, Kibritle yakmaya çalışmayın, sadece kapıya yakın duvardakı düğmeyı çevirin. Elektrik kullanımı sağlığa zararlı değildir, uykunuzun kalitesini de etkilemez”. Buna rağen, güvenlik görevlileri Başkan Benjamin Harrison’un Beyaz Saray’ın ilk elektrik düğmelerine basmasına engel oluyorlardı.

Edison gazla rekabet için ampülleri ücretsiz değiştiriyordu. Lambalarını “güneşin tek rakibi” diye tanıtıyordu. Edison’un en büyük avantajı zengin yatırımcılarla ilişkisi idi. Diğerleri para toplamak için uğraşırken, o sadece elektrik dağıtım vizyonu ile 500,000$ toplamıştır.

1859’da petrolün bulunması ile gaz sektöründe yatırım 1850’lerdeki 6.5 milyon $’dan 1870’de 72 milyon $’lara çıkmıştı. Ama Edison gaz-yağ lambalarının eksiğini biliyordu, titreme, amonyak ve kükürt salınımı, odadaki oksijenin tükenmesi.

1880’de 6 gaz şirketi birleşerek Consolidated Gas Company of New York’u kurdular ve fiyatları düşürmeye başladılar. Edison gaz da geleceği görmüştü. “Gaz daha az aydınlatma daha fazla ısıtma vs, dolayısıyla piyasası ve geliri artacak”

Rekabet sonucu açılan davalarda Edison kazansa da, maliyetli olmuştu. Kendi sözleri ile “Benim elektrik ışığı buluşum bana kar getirmedi, sadece 40 yıl dava getirdi.

Bu ilk rekabet, uyumsuz standartlar, uyumsuz fişler, prizler ve değişen voltajlar getirdi. 20 elektrik aydınlatma, telegraf ve telefon şirketinin Manhattan’da direklerde ayrı ayrı kabloları vardı. New York Times’a göre sokaklar “kablolarla kararmış”tı. Elektrik şirketleri battığında da hatları asılı kalmaya devam ediyordu.

Pearl istasyonu başladıktan 2 ay sonra müşteri sayısı 59’dan 203’e çıktı. Bir yıl sonra ise 513’e. Fakat girişim para kaybediyordu. Fakat Pearl dışında kariyeri parlaktı. 1889’da 39 yaşında, milyonerdi, varlıklarının değeri 10 milyon $’dı.İnşaat şirketinin 500 izole santrali ve mahalleler için 58 büyük santrali vardı. Yeni elektrik şirketleri de Edison’a pay ödüyordu. (s23)

Tarih

9 Kasım 1965 saat 17:28’te ABD’nın doğusunda elektrikler gider, o zaman kadar görülmüş en büyük elektrik kesintisidir.

LIFE dergisinin anlatımı ile