17 Nisan 2017 – Serkan Şahin’in yorumu

Serkan Şahin’in hafta başı yorumu aşağıdadır:

“Ham petrol ve islenmis ürün stoklarında optimum seviye nedir? Stokların sıfırlanmasını beklemek hiç gerçekçi değil. Peki hangi stok seviyesi fiyatları ciddi bir backwardation içine sokar? ABD ticari  ham petrol stoklarindaki petrolun gittikce hafifledigini, ic uretimin ve kondensatin payının çok arttığını anlamak zor değil. Bunun testi için stratejik rezevlerin içeriğine bakarsak, büyük kısmının hafif petrolden olduğunu gorebiliriz. Son alinan kararla stratejik rezervden satış yapma kararı maliyetleri karşılamak için olsa da ticari stoklardaki ciddi miktardaki hafif petrole güvenerek bu azalmanın yapıldığını tahmin ediyorum ki bu benim icin geçerli bir test. Cushing stokları backwardation ile beraber tekrar güney kuzey yönünde (Meksika Körfezi’nden Cushing’e) akisla dolmaya baslarsa bu durumda stokların erimesi daha kolay olabilir mi? Bence evet. %90 üstü rafineri kullanim oranına rağmen erimeyen ham petrol stoklarını bence guney kuzey yönlü akışın artışı çözer. Ama bu Venezuela’nin kapasite durumu ile doğrudan alakalı ve ABD için Suudi Arabistan’a karşı verdiği savaşta ciddi bir handikap.”

“Buradaki gorusler yazarin gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari baglamaz.”

14 Nisan 2017

Yorum

Bugün Dr. Fatih Birol’un neleri takip ettiğini sormuştum. Burada. 3-5 satır ama bence çok faydalı. Venezüella PDVSA’nın durumu pek çok kişiyi üzüyor. Permian’ı Suudi petrol sahası Ghawar’a denk görülüyor. HSBC’nin petrol tahminleri daha agresif bir yükseliş bekliyor. Güneşten doğrudan hidrojen üretimi yeni rekoru. ABD’de güneş gelişiminde (California) difüzyon modeli örneği. Güney Avustralya’da depolama yatırımları ilginç, şöyle: arz eksiği olduğunda üretim yatırımı yapılırdı, İngiltere’de kapasite sistemi kuruldu, en son Güney Avustralya’da depolamaya dayalı bir arz eksiği yönetimi var gibi…Değişen zamanlar mı, illüzyon mu

Okuma Önerisi

Venezüella PDVSA petrol şirketinin durumu

Haberler

Gazprom 2013’ten beri Bangladeş’teki 7 sahada 15 arama ve geliştirme kuyusu açtı. Gazprom’un temel ortağı Petrobangla, Bangladeş devlet şirketi. 2017’de Gazprom ve Petrobangla, Güney Bangladeşteki Bhola adasında iki kuyu daha açacak.

John Hopkins’ten Steve Hanke göre dünyanın en kötü petrol şirketi PDVSA, 10 milyar$ faiz ve anapara ödemesi var, raporlara göre 2 milyar $ nakit.Hükümet yardım edemeyebilir, rezervleri 10.5 milyar $’ın altında. Exxon rezervlerini %8 tüketiyor.PDVSA ise %0.35, 198.6 yılda rezervleri tüketme medyan süresi.

Permian’ı dünyanın en büyük petrol sahası Ghawar ile kıyaslayan Pioneer’dan Scoett Sheffield, basenin 10 yıl içinde günde 8-10 mv/g ihtimalini belirtmiş. Her yıl 0.8-1mv/g artış. Merrill Lynch’de OPEC dışı geleneksel sahalarda düşüş(decline) oranını %4.87’den %5’e çıktığını söylemiş.

Saudi Aramco’nun CEOsu Amin Nasser, gelecekte 20mv/g üretim kapasitesi gerektiğini söyleyerek, bu küçük ve kısa dönemli yatırımların bunu sağlamayacağını belirtti.

Hindistan’da 245 milyon kişinin elektriğe erişimi yok, 13 günlük net ithalat stoğu var. Petrolde dışa bağımlılığı %80, gaz da %40. Hindistan, IEA’nin 29 üye ülkesinin yanındaki 6.birlik üyesi oldu. Çin, Endonezya, Tayland, Singapur, Fas da diğer birlik üyeleri.

JPMorgan Chase, Wells Fargo ve Citigroup artan petrol fiyatları sonucu gelişen 1.çeyrek gelir artışı sayesinde daha önce batık(bad) krediler için ayırdıkları 370 milyon $’ı yeni kredilerde kullanacaklar. “Dikkatli optimizm” tema. Petrol projelerine destek artabilir.

Güneşten hidrojen (STH solar to hydrogen) verimlilğinde %16.2 ile, daha önce 2015’te %14 olan verimlilik rekoru kırıldı. Nature Energy’de yayınlanan makalede. Hedef ABD enerji bakanlığının hidrojenin kilosunu 2$’a mal edebilmek. Hidrojenli arabalar elektrikli arabalara göre depolama sorunu yaşamayabilir.

ABD-Kanada ilişkisinde, ABD’nin Kanada’ya ihracatının değer olarak %5’i, Kanada’dan aldıklarının %19’u enerji.

HSBC diğer yatırımcılara göre daha agresif petrol fiyat artışı bekliyor, 2018- 75$, 2019- 77$

Güney Avustralya’da 2 hafta önce Elon Musk’ın 100 MW pil önerisinin ardından ihale ile 100 MW pil için ihaleye çıkılıyor. Adelaide’da 1000 evden güneş enerjisini etkili kullanmak için 5 MW pik, 7MWh depolama kapasitesi olan pil üzerinde de çalışıyorlar. En etkili pil, sayacın gerisinde(evde) olan pil iddiası var.

7 Nisan’da Çinli firmalara Kuzey Kore’den alınan kömür alımlarını geri gönderme emri gelmiş. Kuzey Kore’nin ihracatının %40’ı özellikle Çin’e kömür satışı. Kuzey Kore’den alımlar durunca ABD’den kömür alımları 400,000 ton arttı.

ABD’de güneş gelişimi için “Bass Diffusion” Model ile yapılan çalışmada 1994-2010 yılları modellenerek, piyasa doygunluğuna göre bir öngörü çıkarılıyor. Farklı yılları baz alarak da öngörü çeşitlendirilmiş. Hepsi S curve (S şekilli eğri), ama her halükarda hızlı adaptasyon gözüküyor.

ABD körfez basenindeki Bossier ve Haynesville formasyonlarının deniz kısmında 4 milyar varil petrol, 9 trilyon metreküp gaz ve 1.9 milyar varil doğalgaz sıvıları olduğu USGS tarafından tahmin ediliyor. 2010Daki rapor göre 4 misline çıkmış gibi.

Grafik

Küresel petrol üretim yatırımları ve tahmini (Barclays)

PDVSA’nın toplam üretimi düşüyor

14 Nisan 2017 – Fatih Birol Neleri Takip Ediyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra direktörü Dr. Fatih BİROL’a neleri takip ettiğini ve takip etmemizi önerdiğini sormuştum, cevabı:

“- OPEC ve Rusya nin 6 aylik petrol uretim kisitlama planlarini bir 6 ay daha uzatip uzatmayacaklari
– Gunes enerjisi maliyetlerindeki hizli dususu
– Asya LNG piyasalarindaki gelismeler
– ABD hukumetinin LNG ve komurle ilgi yakinda berraklasacak yeni politikalarini
– Temmuz daki G-20 zirvesinde enerji ve cevre ile ilgili muhtemek kararlar
– Ekim ayinda Cin Komunist Partisi kongresinde enerji ile ilgili alinabilecek kararlar
– Kasim ayinda UEA nin Bakanlar toplantisinda alinacak kararlar.”

13 Nisan 2017

Bugün ilgimi çeken Boeing’in 3D yazıcı çıktılı titanyum parçalarını kullanmaya başlaması oldu.(GE da yaptı daha önce) Döküm dediğimiz konu değişiyor mu? Kaldı ki katma değerli döküm yöntemi de değişiyor. İlgimi çeken bir iki konu da termoiyonik dönüştürücüler, nano-quantum enerji çalışmaları. Bu futuristik değil ama materyal-maliyet süreçlerini sarsar. Nature Energy de yer vermişti. Yani buhar türbinine gerek kalmıyor, direk bir termoionik dönüştürücü ısıyı elektriğe dönüştürüyor. Petrolde IEA raporu açıklandı, güçlenme olsa da daha yavaş oluyor. Baker Hughes kule rakamları artıyor. Havadan su yakalayan/üreten güneş enerjili cihaz…Oyun değiştirici olabilir, tarım vs.

Okuma önerisi

Boeing 787’ler için ilk kez 3D yazıcılı parçalar

Haber

IEA raporu tam petrol piyasalarında karışık veri raporu. Talep beklenenden zayıf, talep artışı 100,000v/g aşağı revize ile 1.3 mv/g, 2017 sonu 97.9 mv/g. OPEC dışı üretim 485,000v/g artacak. 2016’daki 790,000 v/g düşüşü eklersek 1.4 mv/g artış demek. Stoklar da düşüyor.

($$$)EIA’a göre ABD üretimi %3.9 artarak 9.22 mv/g’e çıkacak. Gelecek sene de %7.4 artarak 9.9 mv/g. ABD işletme stokları 2.2mv ile bu yıl ki en büyük düşüşünü gördü, rafineriler üretime başladı. 2017’de stoklar 50 mv artmıştı.

Yeni, güneş enerjili bir cihaz, havadan su topluyor. Deniz suyundan su elde edemeyen ülkelere faydalı olabilir. Science makalesine göre 12 saatte, 2.8 litre su toplayabiliyor. %20 nemlilikte.

IoT projeleri enerji tüketimini azaltabilir, hareketliliği iyileştirebilir, sosyal eşitsizliği azaltabilir ancak ve ancak bu projeler değer-temelli hedefleme yaparlarsa. Harvard raporundan.

TENG– triboelectric nanogenerators, iyi (mekanik) titreşimlerden elektrik elde eden nano jeneratörler. TENG’ler tarak-kumaşın birbirine sürtmesi sonucu kağıt parçalarını çekmesi gibi, doğru materyal ve geniş yüzey alanı ile rüzgardan yayalara pek çok alanda elektrik üretebilir.

Çin’in rekor petrol ithalatının arkasında stoklama ve rafinerilerin hızlı alımları var. Ama talep bu dönemde o kadar canlı değil. 9.21 mv/g ve Şubat’a göre %11 yüksek. Çin ilk çeyrek 8.5 mv/g, ABD 8.15 mv/g. Nisan’da bu yükselişin düşüşü bekleniyor. Çin yerli üretim %8 düştü.

Nijerya askerleri Nijer deltasındaki 13 illegal rafineriyi imha etti. Deniz Kuvvetleri komutanı 181 illegal refinerinin imha edildiğini ve 1.3 milyar $ ham petrol ve dizele el konduğunu söyledi. Askeriya 2017 ilk haftalarda 50 rafineri-konduyu da kapattı.

($$$) ABD’li Carlyl’ın alt şirketi Black Sea Oil & Gas (BSOG), Romanya’da iki açık deniz kuyusu açma hakkı kazandı.

Kamusallar (utility), artan otomasyon ve zaman bağımlı uygulamalar sebebi ile daha fazla kesinlikli zamana ihtiyaç duyuyorlar. 1 ms kesinlik gerekiyor. Özellikle synchrophasor ölçümleri için… En önemli sorun da GPS saldırıları…

Boeing 787’ler için ilk kez 3D yazıcılı parçalar kullanımına geçiyor. FAA onayı aldı. Dreamliner maliyetini 2-3 milyon $ azaltacak. 3D yazıcı derken titanyum tozu ve lazer, teknoloji Norveçli Norsk Titanium’dan. Boeing 787’deki metal ihtiyacı daha yüksek

Yarın ABD’deki tatil sebebi ile Baker Hughes kule rakamları açıklandı. Aktif kuleler 8 artarak 847 oldu. Arka arkaya 13 hafta artmış oldu. Artış Permian’dan. ABD Körfezde’de üretim 2017’de 1.7 mv/g, 2018’de 1.9 mv/g’e çıkacak.

Tesla yeni duyurular yaptı, Eylül’de kamyonet, 18-24 ayda da pickup vaadetti. Yeni Steve Jobs-Dört Teker oldu.

Karbon alan ülkeler kulübü. Ne demek? Anladığım kadarı ile karbon azaltım çıktılarının ülkeler arası transferini kolaylaştıracak bir yapı önerisi.

Grafik

ABD içi petrol taşıma masrafları (CreditSuisse)

2017 2.Çeyreğe kadar arz-talep dengesi (IEA-Aylık petrol raporu)

12 Nisan 2017

Serkan Şahin’in haftaortası petrol yorumu burada. Çok ilginç bir teknik detay veriyor. Bloomberg’deki ABD’de ekonomi-elektrik tüketim ilişkisi yazısı güzel, bağlantı koptu ama elektrikli arabalar var diyor. Batı Çin’de kömürden petrol projeleri hem de büyük. ABD’de bu tip projeler 1970’lerde batmıştı. BHP Billiton demir cevherinin değer kaybı ile değer kaybediyor. Ama elektrikli arabalar ile bakırdan çok para kazanabilir. Çin’deki inşaat projeleri benzin talebi için önemli olabilir, özellikle şehirler arası büyük yollar ve zonelar. Dünyanın ilk 100% güneş enerjili havaalanı nerede. Bugün önerim GE’nin dijital enerji görüşleri.

Okuma önerisi

GE’nin enerjideki dijitasyona bakışı (Forbes)

Haber

Dünyanın ilk 100% güneş havaalanı, kapasiteyi iki misline çıkarak. 15.5 MW’lı Hindistan’da Cochin havalimanı. 12 MW ile başlayıp, 15.5’e şimdi de 21.5’e çıkacaklar. Hindistan sivil havacılık bakanı ülkedeki 143 havalimanının 148 MW güneş inşa edeceğini açıklamış

GE sadece yazılımla rüzgarda %20 daha fazla üretim elde edebiliyormuş. GE’nin makineleri dünyanın enerjisinin 3’te 1’ini üretiyormuş. En son termal makinelerinde eskiden 3000 olan sensör sayısı 5000-6000’e çıkmış. Endüstiyel Nesnelerin Interneti (IIoT)

Tata Power’ın 4000 MW UMPP (ultra mega power plant) Endonezya’dan kömür almak için anlaşmış. Fakat 2010’da Endonezya hükümeti kömür ihracatını pahalılandırmış. Hindistandaki şirketler zam yapmış. Anayasa Mahkesmesi iptal etmiş. Başka yerden kömür alacaklar.

Batı Çin’de kömürü sentetik petrol ürünlerine dönüştüren projeler, düşen kömür fiyatları ile canlandı. Şi, Ninxia’da çok büyük bir kömürden petrol tesisine izin verdi. Fakat bu tesisler 1 ton yakıt için 13 ton su kullanıyor. Hedef 6 tone su. Maliyet de 434$/ton

Dünyanın en büyük madencisi BHP Billiton’un en önemli gelir kalemi demir cevheri. Demir cevheri %20-25 değer kaybına uğrayınca şirketin borçlanma durumu da sarsıldı. Şubat’ta 2 yılın zirvesini gören cevher fiyatı %22 değer kaybetti.

Çin’de 650 işçiyle çalışan fabrika 60 işçi ile çalışıyor ve 20’ye düşecek. Fakat fabrika üretimi %250 arttı ve hatalı üretim %80 düştü. Nalet olsun içimdeki robot sevgisine

Ortalama arabada 15-22.5 kg bakır var. Elektrikli arabada bunun 4 misline ihtiyaç var. BHP 140 milyon elektrikli araba, petrol talebini 2 mv/g azaltır. Ama bakır talebini 8.5 milyon ton arttırır. Bu da dünya bakır talebini de bugünkine göre 3’te 1 arttırır.

Saudi Aramco, Asya’ya Mayıs için belirlediği resmi satış fiyatı (OSP)’yi son 8 ayın en düşüğüne indirdi ve tüm kontratları da tam olarak tedarik verecek.

Doğu Nil Deltasında, geçen ay BP gaz bulgusu açıklamıştı. BP Mısır gazının %40’ını üretiyor ve 30 milyar $’a yakın yatırımı var.

Bulut bilişime geçişle, 2000-2005’te %90 olan veri merkezi elektrik talebi, 2005-2010’da %24, fakat 2010-2014’te %4’e düşen bir artış olmuş.

Nature Energy: 2007’deki çalışma Avrupa’da üretilen her TWh linyit, kömür, gaz, petrol 78.3 ölüme sebep oluyormuş. Biyokütle 18.4, nükleer 0.052.

Xiongan, Pekin’in 100 km güneybatısındaki bölge. New York veya Singaput’un iki katı büyüklüğünde olacak. Pekin’in 20 milyonluk nüfusundan kaçış. Gelecek 20 yılda 580 milyar $’a mal olacak. Çin de benzin talebi artmaya devam edecek.

Goldman, “bekleyin fiyatlar artacak, makroekonomik veri iyileşiyor” diyor. Piyasada biraz daha sabıra ihtiyaç var. Geçen ay S&P GSCI indeksi %3.5 düşmüştü. İkinci çeyrek brent beklentileri 59$. Bakırda da Congo da tedarik sorunları ve Çin’de güçlü konut satışı bekliyor.

Nijerya’da petrol ve gaz’da yerli katkı konusunda danışman dökümanı.

Grafik

ABD’de ekonomik büyüme ile elektrik talep artışı ilişkisi ayrıştı (EIA)

 

 

12 Nisan 2017 – Serkan Şahin’in Yorumu

Serkan Şahin’in hafta ortası yorumu aşağıdadır:

“ABD toplam ticari ham petrol stoklarinda 2.17 milon varillik dusus var. Stratejik rezervlerde dusus de devam ediyor. PADD 2 ve Cushing, Dakota Access Pipeline (DAP) sonrasi artista, beklendigi gibi. PADD 2 ham  petrol ihracati da Kanada’ya ragmen beklenenden az dusmus. PADD 2’deki yuksek rafineri kullanim oranina ragmen petrol stogunun artisi dikkat cekici, DAP beklenenden daha verimli calisiyor olabilir.

Bu haftanin en ilginc verisi gasoline stoklarinda. Gasoline stoklarinda keskin dusus gorunmezken gasoline blending components ciddi dususte. Ozellikle CBOB’da dusus cok muazzam. Burada iki ihtimal var. Birincisi ileriye donuk ABD gasoline talebine dair bir hazirlik var ki Avrupa ve Hindistan’dan da kargolar yolda ABD’ye dogru. Burada beklenen talep fiziki karsilik bulmazsa is cok karisir. Ikinci ihtimal ise gasoline blending component ihracati icin bir hazirlik yapiliyor. CBOB’da marlar dusmus olabilir, CBOB stoklarini temizleme cabasi olabilir. Her iki  durumda da olusan gasoline stoguna care bulunmasi lazim. ARA stoklarindaki artisla beraber bu hafif petrolde crack marjlari olumsuz etkileyebilir ki ABD uretimi icin kotu haber.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

11 Nisan 2017

Timera Energy’nin Avrupa gaz-kömür yazısı tek önerim. Grafiğini de çok beğendim. Oxford Energy’nin Lng fiyatlandırma yazısı yapısal anlamda ufuk açıcı, bazı grafikleri de çok iyi.Kobalt deyip geçmemek lazım, lityum pil için önemli. ABD’de kömür talebi artacak gibi. Cezayir petrol satışı da Asya’ya kaydı. Suudilar gaz planı açıklayacak. Değişik offshore teknolojilerine yatırım artıyor, Almanya’da 50 MW ile en büyük pil kuruluyor. BCG raporuna göre yeni mobilite %6 araç tasarrufu getirecek, 2030’da mesafelerin %25’i otonomlarla. Dünki petrol fiyat hareketi yorumuma itiraz geldi. Benim bugün ki sorum şu, Avrupa gaz talebi hangi yıl zirve yapacak – peak gas hangi yılda?

Okuma önerisi

Timera Energy’nin Avrupa’da kömür fiyatları ve gaz fiyat-talep ilişkisi yazısı

Haber

Ocak’tan beri LME’de cobalt’ın tonu 33,000$’dan 55,000$’a çıktı. Geçen sene 25,000$’dı. Lityum pillerde kullanılan kobalt’ta istikrar sorunu yaşayan Afrika ülkeleri başı çekiyor. Dünya üretiminin yarısı DRCongo’da. Dünya rezervlerinin de yarısı Congo’da. Madencisi de Glencore ve Çinliler.

Oxford Energy’nin son raporu petrole dayalı LNG kontratlarının sonuna mı gelindi konusunda. Raporu sonuna kadar okuyabildim. Satıcılar aslında daima bir portföy stratejisi güdecek gibi. Yani hem uzun hem kısa kontratlar olacak. JKM swaplarda da yazar gelecek görüyor.

EIA, ABD kömür üretiminde 2017’de %4 artış bekliyor. Bunun üzerine %2’de 2018’de artış bekliyor.

BNEF’e göre Almanya Avrupa’nın en büyük lityum ion pilini kuruyor: 50 MW. Mitsubishi ve Eneco, Almanya-Danimarka sınırında, 107 milyon $’a kuracak. VW’de elektrikli arabalar için 500 milyon $ harcayacak. Norveç ve İngiltere arası 655 km 1400 MW hat en ucuzu: 1.4 milyar euro

E.ON’da Ampyx Power’a havada asılı rüzgar enerji teknolojisi konusunda yatırım sözü verdi. Uçurtma tipi türbinler offshore rüzgar üretimini değiştirebilir.

Cezayir’in de son dönemdeki petrol ihracatı Asya’ya rekor hızla arttı. Hindistan İran’dan aldığı petrolü 60,000 v/g azaltınca, İran’da vade süresini 90 günden 60’a indirdi. Hindistan benzin talebi arka arkaya 3.ay düştü. Hindistandaki banknot kuralı(uzunhikaye).

Boston Consulting Group’a göre ABD’de 2030’da 4.7 milyon otonom araba olacak. Tüm yolculukların 4’te 1 paylaşımlı otonom araçlarla. İlginç nokta 5 milyon geleneksel araba 4.7 milyon otonom araç ile değişecek.

Rus Novatek’in ilk çeyrek gaz üretimi %10 düşmüş,ama satışı %5.5 artmış. Depodan yemiş herhalde

Columbia Energy’den 112 sayfa Gelişmiş Nükleer teknolojileri kıyaslama raporu. Çakıl yatağı teknoloji kısmı ilginç, maliyet büyüğün %20si

Rus Ural petrolünün Karadeniz Novorossissk fiyatı 90 cent sıçradı. 8 tankerin 4’ü Hindistan’a beklenmedik Asya talebi.

Rosneft, Houston’lı petrol şirketi Citgo’yu alabilir. Sebebi de Venezuella’nın Rusya kredisini ödeyemezse, şirket Rosneft’e geçebilir. Senatörler mektubları yazmış hemen

Avrupa’da kömür fiyatlarının 2016Ç1’den 2016Ç4’e artışı gaz kullanımını ve gaz fiyatlarını yüksek tuttu. Kömür 45$’fan 60$’a çıkınca, 2016 fiyatları 0.25$/mmbtu arttı. Elektrik sektör talebi de 2015’e göre 20 bcm/yıl yükseldi

Suudiler 1990 sonu 2000’lerin başında “gaz insiyatifi” yapmak istemiş ama çökmüş. BP-Chevron gibi şirketler ile gaz rezervlerini geliştirmek istiyor. Dünyada 6.sırada. Aramco gelecek haftalarda gaz stratejisi açıklayacak.Günlük üretimi iki katına 700 mcm/gün’e çıkarmak istiyor.

Rus devleti Glencore CEOsu Ivan Glasenberh’e Dostluk nişanı verdi

Elektrik hibritli jetler. 2025’e 700 mil menzil. Ben şehrin göbeğinden dikey kalkan uçak isterim, yakıt önemli değil.

Grafik

Dünyada LNG arzının kontrat sürelerine göre dağılımı (Oxford Energy)

LNG ithal eden ülkeler (Oxford Energy)

2016’da Avrupa’da yüksek kömür fiyatları gaz fiyatı ve talebini yüksek tuttu (Timera-Energy)

 

 

10 Nisan 2017

Bugün bitirmeye çalıştığım video “Sürdürülebilir enerji geleceği için Quantum çözümler(İngilizce)”. Petrol fiyatları neden yükseldi? Genelde Libya sebebi ile. İran haberleri ağırlık kazanıyor, üretimi stoklardan sonra beklenilen şekilde artamaz diye. OPL 245 olayı doğru/yanlış okunması gerekir. Oxford Energy Latin Amerika’da Brezilya talebi artmaz diyor. Katılmıyorum. Çin’de işler iyi gidiyor hacası var. Dünyada petrol stratejik rezervleri…. Bugün Burak Yitgin’in makale ve rapor önerileri var. Kitap özetinde “Emtia kardeşliği-Dünyayı yöneten gizli kulüp” kitabının ilk bölümü var. Kitap komplo değil, yayıncı satsın diye ismi böyle koymuş sanki. Anlattığı ise emtia ticaretini etkileyen isimler. Yazarı CNBC’den Kate Kelly.

Okuma önerisi

Shell ve Eni’nin Nijerya açık deniz petrol sahası OPL 245 macerası

Haber

BHP Billiton’un kazancının %20sı petrol, %20sı kömür, %17.6sı bakır, %42si demir cevheri

8 milyar $’lık HSBC’nin Çin yatırımlarını yöneten Mandy Chan, daha fazla hükümet yatırımı, ve üretim kesintileri (emtialarda) bekliyor. Çin 150 mnton kömür kapasitesi 50 mnton çelik üretimi kesmeyi hedefliyor. Chan’ın favorileri kimyasallar, gübre ve bakır hisseleri. Talep güçlü geliyor demiş.

Norveç’te kısa mesafelerde fjordlarda elektrikli feribot denemeleri başladı. Elektrik ve hibrit feribotlar kullanılması gündemde. 800 kWh, 11 tonluk piller kullanan sistem, günlük 34 kere 20 dakikalık geçişte 150 kWh kullanıyor. Ama şarj için bağlandıkları yerlerin nüfusu az olduğundan orada da pil var.

Pakistan, Katar’dan LNG için petrol fiyatının %13.4’ne anlaşmış, Japon Chubu ise daha önce %14.9’una. 2007’den bir kontratta ise %17sine. (LNG fiyatı 7’de 1’den 8’de 1 oranına gidiyor)

Shell ve Eni’nin Nijerya açık deniz petrol sahası OPL 245 macerası üzerine kesin kitap yazılır. Hikaye şu, bu saha onlar için çok önemli, eski petrol bakanı da çözerim diyor, kendi kontrol ettiği petrol şirketi üzerinden karmaşık ilişkiler.

İran’ın eski sahalarının kesintilerden sonra hızla üretime geldikleri fakat üretim çevikliklerini kaybettiklerini iddia eden analiz. Bu eski sahalardan üretimi arttırmak istedikçe, yüksek su oranı, ani üretim düşüşleri ve zayıf geri üretimler olabilir.

ABD Suriye’yi vurunca Güney Kore borsası sallandı. ABD aynı şeyi Kuzey Kore’ye de yapabilir diye.

Kok kömüründe Debbie Siklonu Avustralya’nın Kuzey Doğu eyaleti Queensland’i vurdu. Queensland dünya kok kömürünün yarısına yakını üretiyor. 2011’deki siklonda da kömür madenleri etkileninde tonu 330$’a çıkmıştı. Deniz aşırı kok kö. marketi 300 mton. Geçen hafta da fiyatlar 283$’a çıktı.

Latin Amerika LNG talebi ABD için önemli. Oxford Energy’ye göre Brezilya’nın LNG piyasası düşmeye devam edecek. Brezilyada sanayi büyümesi 3 yıldır -3%’den daha negatif. En önemlisi tuz öncesi sahalarda ürettiği gazı altyapı olmadığından geri basıyor. 2020 sonuna kadar talep artmaz gibi

“ABD hava alanlarını özelleştirmeli”, BlackRock’tan Larry Fink. 1 trilyon $ altyapı yatırımı için özelleştirmeyi öneriyor. Goldman’ın eski başkanı da hava trafik kontrolünün özelleşme ihtimalini…

“2016da olan herşey iki kelime ile açıklanabilir : Çin ve petrol fiyatları”. Artışlar var ama yavaşlıyor

Dünyanın en büyük stratejik rezervlerinde 727 milyon varil(mv) kapasite ile ABD, 511 mv’i hedefleyen ama 2016 ortasında 400mv’de olan Çin, Japonya 324 mv, Güney kore 92.6 mv, İspanya 120 mv. ABD satış yapıyor ve 530 mv’e(60günlük tüketime) düşebilir, çünkü SPR altyapısı eskidi, yenileme 2 milyar$

McKinsey’e göre 1kg tekstil ürünü 23 kg gaz emisyonu üretiyor.

Kentuck Kömür müzesinin tepesine enerji maliyetlerini düşürmek için güneş panelleri konuyor.

Bağımsız önerileri – Burak Yitgin

Euroelectric bünyesindeki ülkeler ve alt katılımcıları olan sektör temsilcileri ile birlikte, Polonya ve Yunanistan hariç olmak kaydı ile 2020 sonrasında kömür santrali kurmama konusunda ortak niyet bildirimi yapıldı.

Dünya Bankası’nın açık erişim olarak sunmaya başladığı “GLOBAL SOLAR ATLAS” da tüm dünya üzerine istediğiniz koordinatlarda irradiation ve PV çıkış değerlerine ulaşabilmek mümkün. Buna ek olarak GHI, DNI, DIF, GTI, OPTA, TEMP, ELE değerlerine ulaşabiliyor. Hatta bu veriler neticesinde optimum çıkış gücünü de hesaplayan bir optimizasyon programı dahi mevcut. Sapmalar elbette olacaktır lakin bu ölçekte benim gördüğüm en faydalı açık erişim veri portalı şuana kadar.

Rüzgâr& Güneş santrallerinin smart grid ve teknolojik gelişmeler ile birlikte baseload olabileceğinin tartışıldığı okurken çok keyif aldığım bir makale.

Kapasite Mekanizmalarının/Piyasalarının nedenlerinin ve çeşitlerinin incelendiği Berkeley tarafında yayınlanan güncel bir rapor.  Daha önce benzer rapor Oxford yayınlarından Avrupa ülkelerini özelinde kitap olarak çıkarılmıştı.

Grafik

İrandaki büyük sahaların üretimi (TR)

JBC’ye göre Mayıs-Haziran’da petrol arz eksiği olacak-yani stoklar daha hızlı düşecek. (JBC)

Kitap Özeti

Dünyayı işleten gizli kulüp: Emtia Tacirleri Kardeşliğinin iç dünyası

Kate Kelley, https://www.amazon.com/Secret-Club-That-Runs-World/dp/1591845467

Kate Kelley aslında kitabın aslında kitabın başlığını yarı sarkastik olarak koymuş. Kitap kısaca 2000 sonrası 2012-2013’e kadar emtia (öncelikli olarak petrol) dünyasındaki belli başlı bilinmeyen büyük oyuncuları inceliyor. Kitabın başlığını yayıncı koymuş, yarı biyografik, tarih içeren emtia ticaretini anlatan bir kitap. Kate Kelley CNBC’de programcı

Giriş

Chesapeake enerji’nin CEOsu Aubrey McClendon: “Gaz fiyatları 2011’de sıfıra giderse, bu tüketiciler için harika, bizi ilgilendirmez, rakiplerimizin sorunu…. Bir defa koruma yaptıktan sonra, düşük gaz fiyatları isteriz” diyor. McClendon’un bir ticaret şirketi açarak, Chesapeake’in ürettiği ürünlerin ticaretini yapması, 2013’de emekliliğini getirdi. Yazar New York’ta ham petrol tacirinden bu sektörün riske karşı mantıksız bir tutku, ve kocaman adamların duygusal konularını içerdiğini söylemesi bu kitabı yazmasın yol açıyor. Nebraska’daki bir mısır çiftçisine gidiyor. Attığı ürün hasadı ile ilgili tweetler CME (Chicago Mercantile Exchange)’deki aracılar tarafından takip ediliyor.

Emtia ticareti aslında tüm bir yaşamımızı etkilemesine rağmen, medya da çok yer bulamıyor ve birçok kişi tarafından tam anlaşılamıyor. Yazar cevaplar arıyor, kim bunlar, nasıl çalışıyorlar, fiziksel metaların fiyatları üzerindeki etkileri ne ve bunları kim izliyor. Kitap bulgularını anlatıyor.

1. Balon

Pierre Andurand’ın 8 milyar $ lık ham petrol pozisyonu var ve gününün yarısını spor vs ile geçiriyor. 5 Mayıs 2011’de Osama bin Laden öldürüldükten sonra ortadoğu daki politik kararsızlık yüksek fiyatları gösteriyor.

Brent 120$lerin altında fakat bu kendisini rahatsız ediyor, daha yükseğe çıkmasını bekliyor. Market Wizards (Piyasa Büyücüleri) isimli serilerin yazarı ile konferans odasında da bir toplantısı var. Toplantının üzerinden 1 saat geçmeden tacirlerinden biri Brent’in 2.5$ düştüğünü söylüyor. Bu kısa bir dilimde çok büyük bir hareket.

Andurand endişenmiyor, petrol piyasası oynak bir canavar. Bir seferinde ameliyattan uyanınca petrol fiyatlarının tahmin ettiği gibi 10$ arttığını da öğrendi. Yazarla konuşmaya devam etti, Bluegold Capital Management isimli koruma fonunda öğrendiklerini ve felsefesini nasıl uyguladığını anlattı. Meşhur olmasının sebebi, petrol piyasalarının hem 2008’deki zirvesini sonra da takib eden dibini tahmin etmesinden….

Fakat emailler gelmeye devam ediyor. Dolar dolar brent düşüyor. BlueGold bu sırada 100 milyonlarca dolar kaybediyor. Andurand odaklanamıyor, yazar da “Neden sürekli Blackberry’ne” bakıyorsun diyor.

Andurand hemen toplantıyı bitirip tacirleri Neel Patel ve Sam Simkin’e gidiyor. Endişeliler. 34 yaşındaki Anduran’ın çok ender gördüğü bir stres. Neden olduğunu kimse bilmiyor, brent düşüyor.

Andurand yönettikleri 2.4 milyar$ varlıktan kağıt üzerinde 3 misli bir pozisyon oluşturdular. Eğer ham petrol hızla düşerse bu koruma fonu için felaket demek. Andurand “bir kaç 100 milyon değerinde sat” diyor.

Milyar dolarlık varlıkları satmak zor. Böyle günlerde ekstra para kaybedebilirler. Sakin bir günde diğer tacirlerde birinin çok fazla sattığını öğrenip, kendi pozisyonlarını da satabilirler. Bu da daha fazla fiyat düşüşü demek.

Birkaç saatte Brent 6-7$ düştü ve duracağı yoktu. Andurand tacirlere 20 dakika bekleyip tekrar satmalarını söyledi. Ofiste kaos vardı. Telefonlar çalıyor, Bluegold batıyor mu?

Akşam 7:30’da Brent 10.4$ değer kaybetmişti. BlueGold 3 milyar $ pozisyon satmıştı. Günlük kaybı yarım milyar $dı. Hala yatırımda olan 5 milyar $’ı vardı.

Emtia çok kullanılsa da, küresel piyasalarda, emtia tarım, sanayi ve ticaretin yapı taşları. Brent petrol ve buğdayın emtia olarak nitelendirilmesi, bu ürünlerin nerede üretilirse üretilsin kimyasal yapıları benzer olması. Fiyatları ise tacirlerin “fundamental”-temelleri izlemesi : emtiayı yeryüzüne çıkarma maliyeti, onu kaynaktan satıcıya maliyeti, belirli bir zamanda kaç kişi bunu alacak, diğer lokasyonlarda da çok mu? Hangi fiyat ve ne zaman?

Emtia fiyatlarını etkilemek eski bir oyun. 3000 yıl önce Sümerli çiftçiler hasatlarının bir kısmını önceden alınan bir gümüş ile takas ediyorlardı. Bugünki tacirleri ileri-forwards(kontratlar) diyorlar. ABD’ye ise 1848’de Chicago Board of Trade ile resmiyet kazandı. Çiftçiler veya metal imalatçılar fiyatları önceden bağlayabiliyorlardı.

2000lerde ise emtia ticareti yeni bir aşamaya geldi. Hacim ve oynaklık patladı. Sıradan ve profesyonel tacirlerin akını başladı. 2002’de yılda 500 milyon kontrat, 2008’de 2 milyar kontrata çıktı. Kağıt ticareti 800 mmilyar$ dan 13 trilyon $’a ulaştı(aynı dönemde).

Aslında diğer stok, tahvil ve para birimlerine göre emtia küçük bir orandı. 2000’den sonra artmasında artan fiyatlar ve Wall Street’teki istihdam etkili oldu

2000in başından 2008 ortasına kadar Goldman Sachs Commodity Index (Daha sonra S&Pde gelince, S&P GSCI oldu) 3 katına çıktı. Petrol, mısır 3 katın üzerinde arttı, altın bile iki misline çıktı. Emtia piyasalarında bu artışı görenlerin yatırım yapmamaı için çılgın olması lazımdı.

“Portföylerde emtia bulundurmanın bir değeri var, fakat geri dönüşler değişti” diyor Jeff Scott, 74 milyar$lık finansal şirket Wurts&Associates’in CIOsu.

Çin ve Hindistan’ın hızlı büyümesi ve emtia talebi, analistlerin tabiri ile yeni bir “supercycle-süper döngü” başlattı. Ayrıca Peak Oil – petrol üretiminde zirvenin yapıldığı teorisi de vardı. 2008’in ikinci yarısında petrol 147$’dan çok düşük bir oranına düştü. Emtia balonunda Andurand gibiler karları iç ettiler. Bazen strateji bazen piyasaları kendi yararlarına çalıştırdılar. Piyasaların yukarı hareket edeceğine dair tahminleri yukarı hareketleri tetikledi, düşeceği de tersini. Bu kişiler fiziksel emtia da almadıklarından piyasası köşeye de sıkıştırmıyorlardı (cornering). Büyük kaynaklar onlara inanılmaz avantajlar sağlıyordu. Kaybederlerse de, o kadar zengindiler ki ertesi gün gelip devam ederlerdi.

Bazıları babalarının eksikliğini güç ve para ile doldururken bazıları da risk almak konusunda daha rahat davranabiliyordu.

Gary Cohn, Goldman Sachs’daki röporajda “yakında 3 standart sapma hareket olacak” diyenlerle oturmaya bayılıyorum, emtiada 3 standart sapma hareket 1 günde oluyor diyor.

Emtia oyuncuları genelde tembel, kendi evlerinden çalışabiliyorlar vs. fakat konu hammadde ticaretine gelince deha ve konsantre oluyorlar, çünkü ticaretini yaptıkları alan hala geniş şekilde düzenleniyor.

Çok iyi kazananlarda oluyor. John Arnold, Enron taciri, herkesten daha başarılı olarak, Centaurus Energy ile 2006’da %317 getiri başardı. 38 yaşında milyarder olarak emekli oldu bir kaç yıl sonra

Andurand 2008’de %209 getiri elde etti. Fakat sektörün geri kalanı çok büyük, çok uluslu aracılar ile dolu. Kolombiyadan kömür çıkarıp, Singapura gönderecek gemileri kiralayan vs. Sektördeki büyük oyuncular Amerikan kaçak Marc Rich’in kurucu babası olduğu Glencore ve Trafigura gibi şirketler. Bu şirketlerin kapsamı ve insan gücü, bölgesel küçük farklılıkları gözeterek ucuza alıp pahalıya satmalarına yardım ediyor.

Koruma fonları da bunların arasında. Para el değiştiricileri. Sosyalist eğilimleri olan Fransız Andurand, bu işin kirli olduğunu ve gerçek bir varil petrolü hiçbir zaman kabul etmeyeceğini söyledi. O sadece tacir.

İyi günlerde Goldman Sachs and Morgan Stanley, petrol, benzin, bakırdan parça başı 3 milyar $ gelir elde ediyorlardı. Müşteri için pozisyon açarken müşteri kaybederken kazana da biliyorlar. Fakat gerçek para ticaret kurumlarında oluyor.

2008’de Credit Suisse’de bir grup tacir, ham petrol piyasasında 35 milyon $ kazandı. 2010’da ABD’De bu işlemler yasaklandı.

Emtia güç ilişkisinin en altında da fiziksel emtialara bağımlı şirketler var. Coca-Cola, StarBucks, Delta Air line, küçük çiftçier. Bu oynaklığı anlamakta zorlandıklarından bankaları kullanarak pozisyon alıyorlar.

Fakat müşteri fonları ile pozisyonlarını kurtarmaya çalışanlarda oldu. MF Global’den Jon Corzine, eski Goldman Sachs yöneticisi ve New Jersey Valisi, Avrupadaki tahviller kötü gidince, küçük yatırımcının parası ile borç ödedeğinden hala yargılanıyor.

Genelde emtia ticareti yapan elit isimsizlikten avantaj alıyor. Bir çok şeyi açıklamak zorunda değiller. California Kamu Çalışanları emeklilik fonu gibi bir çok kamu yatırımcısının da işe girmesi, bu tacirlerin, ortalama vatandaşın emtia harcamalarını arttırarak mı fiyatları yükselttiği sorusunu gündeme getirdi.

Abd de petrol fiyatı artışlarından sorumlu olup olmadıkları veya küresel olarak 2000 ortasında başlayan gıda artışından sorumlu olup olmadıları tartışıldı. Bu gıda artışı 2011de Mısırdaki ayaklanmada da pay sahibiydi. Bazı akademisyenler GSCI’yi suçluyorlar.

Fiyatlar ve emtia tacirleri ilişkisi kolay değildi. Andurand 2011 Mayıstaki panik satışının 2-3$ daha düşük bir Brent fiyatı oluşturduğunu tahmin ediyor. (%33 etki) . 2010Da altını tek günde %2 düşürmekle suçlanan John Paulson’da önemli bir tartışma konusu. Ama piyasanın gerçekte nasıl hareket ettiğini bilemeyebiliriz.

2000lerdeki emtia balonu, Amerika finans sektöründeki en ilginç dönemlerden biri. Piyasa, ve düzenleyicilerin rolleri için dersler içerdiği gibi, para dünyasının nasıl bazen gerçek dünyadan koptuğunu da gösteriyor

 

7 Nisan 2017

İran’ın stokları eridikçe ihracat miktarı düşüyor. 2.4 mv/g’e Mayıs’ta düşebilir. Bu da Mayıs sonunda 60 $ üzeri tahminlere puan verir. Venezüella’da borç ödememe durumu Ekim’e kalabilir. Gunvor rakiplerinden birine satılabilir. Total CNG istasyon işinde ilerliyor. ABD’de PJM bölgesinde inanılmaz bir gaz kurulu gücü gelecek. Vestas depolama işine de girmek istiyor. Kısaca petrol fiyatları yukarı trend belirledi diyebiliriz. Mayıs sonu 60$ üzeri yüksek ihtimale dönüştü.

Öneri

İran, Mart’ta 3.05 mv/g petrol ve kondensat ihraç ediyordu. Stoklar eridi.

Bilgiler

Büyümelerde Almanya beklenenden iyi, İngiltere, Fransa kötü geldi.

Venezuella‘da PDVSA %10 hissesini Rosneft’e önermişti. Meclis Madura’nın ulusal varlıkları meclis onayı olmadan satamayacağını iddia ediyor. Anayasa Mahkemesi 29 Mart’ta bu gücü meclis’ten aldı. Fakat baskılar sonucu ilanı geri çekti.

Gunvor, petrol ticaret şirketlerinden biri, tamamını rakiplerinden birine satabilir. 2000’de İsveçli petrol taciri Torbjörn Törnqvist ve Rus iş adamı Gennady Timchenko tarafından kuruldu. 2.5 mv/g petrol ve ürünleri ticareti var. Geliri 47 milyar $ (2015’te 64 milyar$), ama vergi sonras karı 315 milyon $.

İran, Mart’ta 3.05 mv/g petrol ve kondensat ihraç ediyordu. Stoklar eridi. Şu anda hedefi 2.4 mv/g. 75 mv olan stoklar şu anda 25 mv’e düştü. Mayıs’ta 0’ı bulur. İran’ın petrol üretimi 3.8 mv/g, 1.7 mv/g rafinerilere gidiyor. 560,000 v/g de gaz kondensat var, 160,000 v/g petrokimyaya.

Total dün Fransa’daki ilk doğalgaz dolum istasyonunu açtı. 15 tane daha açılacak, hedef 110. Total’in dünya çapında 450 istasyonu var (Mısır, Pakistan dahil). Avrupa’daki petrol istasyonu sayısı 9000. Avrupada geçen sene mart da 3000 CNG ve 75 LNG dolum istasyonu vardı, çoğu İtalya’da

L’Oreal, eylülde ABD’deki üretiminde güneş kullanacağını duyurmuştu. En büyük 25 kurumsal yenilenenilir enerji yatırımcısı içinde olan firma, bunu seçim değil, olursa güzel olur olarak değerkendiriyor. Kadınları iklim değişikliği konusunda da teşvik edecekler. Şirket YK %46 kadın, markaların da %58ini kadınlar yönetiyor.

Petrol 56$lar civarında seyrediyor. Bazı analistlere göre jeopolitik [riskler] – Libya, Irak, Kolombiya- gibi daha fazla rol almaya başlayacak. Saldırı, Mayıs seçim öncesi İran’daki muhafazakarları güçlendirebilir, Çin’e ise ABD ilişkileri konusunda daha dikkatli ve belirsizliği gözleme ihtimali verir.

ABD’de Marcellus şeyl baseni aynı zamanda en büyük şebeke birliği PJM’in alanında. 2015-2019 arası 33 GW yeni kapasite bekleniyor. Daha önceki 5 yılın 3 katı. Ve çoğu gaz.

11 Mart’ta California‘da net şebeke üretiminin 11:00 ile 14:00 arası %40’ı güneşten oldu ve ilk defa bu seviyelerde. Fiyatlar negatif olsa da, California perakende de ortalama en yüksek fiyatı ödeyen eyaletler içinde. 2016’da 14 GW güneş kapasitesine sahip.

ClipperData‘ya göre Asya’ya Latin Amerika ve Batı Afrika ihracatı 4.6 mv/g ile rekor kurdu. Hafif petrolde %3, ağırda %8, orta’da %20 artış var. Rystad Energy’e göre ise Permian’daki yatay izinler geçen seneki dibe göre %280 arttı.

ABD’nin Suriye saldırısı, petrol fiyatını teki çizgide %2 sıçrattı. Küresel olarak ticareti yapılan (shipped crude) ham petrol Mart’ta 45.6 mv/g de kaldı(1.4 milyar varil).

Vestas 4 sene önceki iflastan hızla kurtuldu ve 5 sene öncesine göre hisseleri %1000 arttı. Şimdi büyük depolama işine girmek istiyor. 3.2 milyar $ nakit var, borcu yok. Büyük Bir şey almayacak ama depolama ile rüzgar pazarını genişletmek istiyor gibi

Daimler ve Bosch anlaşması ile, sürücüsüz otomobil yarışı hızlanıyor. 2020 başı gibi tam otonom araba planlıyorlar. Daha önce Daimler Uber ile bir araya gelmişti. Delphi ve MobilEye, Volvo ve Uber ortaklık kurmuş, GM’de Cruise Automation’ı almıştı. Önce filo araçları sonra tüketici güveni

Rusya, 2018’den başlayarak Özbekistan’dan 5 yıl içinde 4 milyar m3/yıl gaz alacak. Lukoil de Özbekistan’daki üretimini arttıracak. Özbekistan ihracatının önemli kısmı Çin’eydi.

Kıyafetin geleceğine dair 3D yazıcı gibi 3D örgü makinesi (videosu var). Seçiyorsun örüyor. Daha önce Adidas, Berlinde bir dükkanda, istenen süveteri 4 saatte 200 euro’ya hazırlayan bir cihaz tanıtmıştı. Boston’da ise 345 $. Espri? Bir tanesi de 50 tanesi de ürün başına aynı maliyet. “Zero marginal cost” society mi?

Dağıtık üretim düzenleme kütüphanesinde her noktada zengin kaynaklar var.

Grafikler

ABD- PJM bölgesinde 2015-2019 arası gelecek kurulu güç kapasitesi (Bloomberg)

İngiltere’nin Kuzey denizi petrol ve gaz gelirleri (CarbonBrief)

6 Nisan 2017

Okuma Önerisi

Doğalgazda üreticiler arz sıkışıyor, tüketicilerde fazla var diyor

Bilgiler

Petrol stoğu(yüzen kısmı) dünyanın her yerinde aynı şekilde düşmüyor. Hala 100 mv civarın üzerinde olan YÜZEN stoklarda, Singapur/Malezya ve İran körfezinde düşüşler var. İran’ın ekimde 30 mv olan yüzen stokları 5 mv’e düştü. Üretimi arttırmakta zorlanıyor. Suudilerinki de 329 mv (Oct2015)’ten 262 mv’e düşmüş

Çin hükümeti iki bağımsız rafinericiye daha ithalat izni verdi. Henan Fengli Petkem ve Sahngdong Zhonghai Kimyasal Grup. İlkine 16 mv, ikinciye 13.6 mv. İzin kapsamında hızla ithalata başlayabilirler. İlk turda 70 mv kota verdiği Sinopec, CNOOC ve Sinochem’e ikinci turda 28 mv izin verdi.

Hindistan’daki araç satışında 5’te 4’ü 2 tekerlekli. Hindistan “Maden in India” insiyatifi ile imalat sektörü payını GSYİH’da %15’ten 2022’de %22’ye çıkarmayı planlıyor.

BAE’in üretim maliyeti 12.3 $/v. 2015’te üretimi 3.9 mv/g. Petrolün bütçe gelirlerindeki pay %60’ın üzerinde. Benzinin (litresi herhalde) 0.44$. Katar ve BAE’yi kıyasladığımıda, kişi başı petrol tüketimi OECD’de stabil 30 varil/kişi ilen, Katar’da 140, BAE’de ise 60 civarı. Katar’ın talebi hala fiyat esnek

Doğalgazda üreticiler arz sıkışıyor, tüketicilerde fazla var diyerek, uzun dönemli kontrat savaşı yapıyor anlaşılan. Dünya sıvılaştırma kapasitesi 308 mton’a erişirken, LNG ithalatları 261.2 mton civarında. Kapasite 2015’e göre sıvılaştırma da 70mton, ithalat da ise 15 mton artmış.

Grafik

Dünya LNG ithalat ve İhracat Kapasitesi (Energy Aspects)