29 Mayıs 2017

Bugün major piyasalar kapalı, haber akışı tatilde. Geçen hafta petrolde önemli haftaydı. Traderların istediği uzun-büyük kesinti olmayınca petrol fiyatları çalkalandı, Citi ise yanlış yapıyorsunuz demiş. Goldman Sachs PDVSA’nın borçlanma senedini aldı. Avustralya 1991’den beri teknik olarak resesyona girmemiş. Bence Çin etkisi. IMO’nun denizcilik yakıtlarındaki düşük sülfür kararından geri dönüş zor. Hafta sonu ABD’de sürüş sezonu başladı. Fiyatların artış göstereceği döneme giriyoruz. Enerji şirketleri 2017Ç4’te kendi kayıtzincirleri (blockchain)’i devreye alacak. Tarih’de Ameli Elektrikten devam..

Haberler

Geçen hafta: ham petrol Perşembe %5 düşüşten sonra Cuma toparlanmıştı. Brent haftalık kaybı %2.7 oldu. Daha uzun daha çok bekleniyordu. Cuma günü de 19.haftada da Baker Hughes kule sayısı arttı(+2).

Bu hafta: Bugün piyasa kapalı, Çarşamba API ABD petrol arz; Perşembe EIA petrol,benzin, doğalgaz stok ve Cuma Baker Hughes sondaj kule rakamları

Fransa’da tanker sürücüleri grevi petrol istasyonları benzinsiz bırakabilir.

Otonom arabalarda, sadece ABD’de 488 Milyar $ kazaların önlenmesinden, 158 M$ yakıt tasarrufu, 11M$ trafik sıkışıklığındaki yakıt harcaması, 507 M$ üretkenlik, 138 M$’da sıkışıklık önlenmesinden iyileşme imkanı var.

ABD’de özel araçlarda otonom sürüş çalışılırken, Avrupa’da toplu taşımada çalışmalar yapılıyor.

Citi’ye göre geçen hafta OPEC kararının ardından petrol fiyat düşüşü yersiz. 2017 2.çeyrek sonu 60$/v Brent fiyatı sürpriz olmaz. Fiyat neden düştü? Traderlar daha uzun daha fazla kesinti bekliyordu

Avrupadaki büyük enerji şirketleri (Enel, RWE), toptan elektrik ve doğalgaz piyasalarında 2017 4.çeyrekte çalışmaya başlayacak sistem Enerchain. Daha önce de Vattenfall ve Tennet şebeke operatörü bu teknolojileri test etmişti. 20,000 euro veren projeye katılıyormuş

Malawi’de tartışmalara yol açan, petrol anlaşmaları internette. 6 bloktaki, 6 lisans 2011-2013’te ihale edilmişti. 2014’te ise eksik anlaşmalar hükümet tarafından imzalanmıştı. Şimdi ek yapmaya çalışıyorlar

IMO’dan Hughes’la yapılan röportajda, kükürt oranının düşürülmesine konu MARPOL Annex VI’nin değiştirilmesinin en az 22 ay süreceği, zaten adım adım kükürt düşüşlerinin devam ettiği, 1997’de %4.5, 2008’de %3.5, sonra da 0.5%. 1 Ocak 2020 uygulama tarihi, S&P raporu kapsamlı

Irak’ta Meksika gibi üretimini korumak(hedge) isteyebilir. Fikir aşamasında, ama geçen ay SOMO, Dubai Ticaret Borsası (DME)’de ilk kargosunu sattı. Adım adım finansal araçlara geçiş aranıyor…

Goldman Sachs, 2022’de vadesi dolan Petroleos de Venezuela hisselerinden 2.8 milyar $ aldı. Muhalefet ateş püskürüyor. Olay Citgo rafinerisinin Ruslara kayması ile de ilgili olabilir.

“Dünyanın düşük karbonlu ve iklime dayanıklı bir ekonomisi olması bu yüzyılın büyüme hikayesi”, Joseph Stiglitz ve Nicholas Stern. Güçlü karbon fiyatı gerekiyor. 2020’ye 40-80$, 2030’a 50-100$

Merkel’in uluslar arası toplantılardaki iklim değişikliği çağrılarına rağmen, gerek araba üreticilerini gerekse de kömür santrallerini kayırması ağır eleştirilmiş. İklim değişikliğine bakışı “çelişkili”. Almanya sera gazı emisyonlarındaki azalmanın yarısı doğu Almanya’nın rehabilitasyonundanmış.

Rusya 2012,2014’ten beri yerli malzeme/katkı zorunluluğu uyguluyor. 2017 için bu oran %10. Bugünden itibaren 9 Haziran’a kadar iki kademede 1.9 GW yenilenebilir ihalesi olacak.

Avustralya 1991’den beri teknik olarak resesyon, yani iki çeyrek arka arkaya negatif büyüme görmemiş. Fakat sallanıyor. Bu çeyrek Debbie Fırtınası, Kuzey Queensland’de kömür ithalatı %70 düştü.

İngiltere AB’nin yenilenebilir ve verimlilik hedeflerini Brexit’e rağmen zayıflatmak istemekle suçlanmış. Belgeler internette.

Doğalgazın geleceği kitabı (tekrar veriliyor).

ISTRADE 2017 videoları.

Grafik

ABD’de elektrik piyasalarında belirli bölgelerde belirlenen hedef rezerv marjinleri ve fazla kapasite

Bir hizmet olarak ulaştırmanın(TaaS) payı (RethinkX)

Tarih

Ameli Elektrik, Silahtarağa’nın yeni jeneratörleri (Salt Research) Kasım 1931

26 Mayıs 2017 – Podcast

Bugün 51 dakikalık bir podcastimiz var(indirilebilir):

Sohbet Karbuz, Serkan Şahin, Emin Danış ile beraber 26 Mayıs 2017’de ISTRADE 2017 sonrası küresel petrol piyasalarını değerlendirdik:

  • Petrol arz ve talebi dengelendi mi?
  • Veriler ne kadar güvenilir?
  • OPEC, Suudi Arabistan olsan ne yapardın
  • Asya talebi
  • Elektrikli arabalar
  • Petrol fiyatlarının geleceği

25 Mayıs 2017

OPEC kesintiyi uzatıyorum dedi %4 düşüş oldu. Hidrojen depolamaya sıcak bakanlar çok. Şeyldeki verimlilik konusunu servis şirketlerinin fiyatları arttırmaya başladığı zaman tekrar değerlendirmek gerekiyor. Ford’un yeni CEOsunun otonom taraftan gelmes, Almanya’da dizel araba satışlarının %19 düşmesi ilginç. Çin dünyanın en pahalı doğalgazını kullanıyor. Grafikte hangi araba şirketinin satışlarının ne kadarı dizel. ABD dağıtık güneşten 100% faydalanıp, ulaştırma ve ısıtmayı elektrifike de etse, 1990’un %80 seviyesine gelemiyor.

Haberler

Geçen çeyrekte 10 petrol saha hizmet sağlayıcılarından sadece 5’i karlıydı. ABD’de petrol sahası sektöründe 2015 ile Nisan 2017 arası 127 iflas görüldü. Petrol üreticileri üretimi arttırsa da, henüz para akışı hizmet sağlayıcı firmalara ulaşmadı. Yani petrol üreten/sondaj yapan eski fiyattan hizmet alıyor.

Glencore ile Bunge ortak hareket ederse, dünyanın en büyük tarım tacirlerinden biri olacaklar. Soya, buüday ve şekerde, Latin Amerika ve Çin’e kadar uzanacaklar. Tarım da ABCD var: Archer-Daniels-Midland, Bunge, Cargill, Louis Dreyfus. Glencore ABD tahıl pazarına girmek istiyor. ABCD’nin en küçüğü D’nin kazancı 830M$

Singapur’un güneyindeki Semakau adasında Engie ve proje ortakları, güneş ve rüzgarı hidrojen olarak depolayacak sistemi deniyor. Süre ve bekleme açısından hidrojenin uzun dönem potansiyeli yüksek. Ama bugün hidrojen sistemleri, dizel jeneratör sistemlerine göre 10 kat pahalı.i

Altın Fed tutanakları ardından değer kazandı. Faiz artışını yavaşlatarak, ABD’de son dönemde görülen ekonomik yavaşlamanın geçici olduğunun netleşmesini bekleyecek.

PJM bölgesinde kapasite fiyatları, 65 GW için 76$/Mwh’e düştü. 2020-2021 yılı ihalesinde 2 nükleer santralin teklifleri yüksek kaldığından faydalanamadı. PJM’in Base Residual Auction (BRA)’de yapılan değişiklikle kaynakların yıllık devam ettirilebilir hizmet şart sağlaması şart koşuldu. Talep tarafı da ihalede yara aldı.

Brattle Group raporunda, elektrik kamusallarının iklim değişikliğinde karbonsuzlaştırmaya ağırlık verdikçe ölüm sarmalına düşmekten uzaklaşıyor.. Isıtma(elektrikli) ve elektrikli arabalar, yeni gelir kapısı olabilir. Texas üniversitesi makalesinde depolama eklemenin enerji tüketimini arttırdığı da öne sürülmüş.

Ford’un yeni CEOsu, Jim Hackett, daha önce Ford’un otonom araç bölümünün başından geliyor. Rebecca Lindland’a göre “Mobilite düzlemi, 2025de çok farklı olacak ve kilit kararların şimdi alınması lazım”. Ford’un hedefi 2021’de ticari otonom araç piyasaya çıkarmak. Argo AI’de sene başında 1 milyar $ yatırmış.

Çinde düzenlemeler sebebi ile doğalgaz dünyanın en pahalısı. Ham petrolün %16.3’ü (6da 1’i) fiyatını ödüyor.7 $/mmbtu’nun üstü. Çin’i, Güney Kore, Japonya, Tayland, İtalya, Almanya, Endonezya takip ediyor. Çin’de fiyatların 10$/mmbtu’ya çıkması ABD LNGsini Çin için cazip hale getiriyor.

Brezilya’da Petrobras tartışmalarına rağmen Brezilya’nın üretim artışı devam ediyor. Petrobras’ın 2013’teki 2020 hedefi 5 mv/g’den 2.7 mv/g’e düştü. Çin’den daha önceki 10 milyar$ borç üzerine 5 daha aldı. 10 yıl boyunca Çin’e 100,000 v/g petrol sağlayacak. Bu sene 215,000 v/g üretim artışı bekleniyor.

Almanya’da dizel satışları Nisan’da %19 düşmüş. Bu da kullanılmış araba fiyatlarını da baskılayabilir. Dizel skandalına rağmen araba üreticileri ayak diriyor gibi bir izlenim var.

Grafik

Brattle raporuna göre ABD 2050’ye kadar ısıtma ve ulaştırmayı elektriklendirse, dağıtık güneşde %100 teknik potansiyeli kullansa da 1990 yılına göre %80 düşüşü sağlayamıyor (Brattle Group)

 

Firmaların küresel araba satışlarında dizel araç payı (Bloomberg)

24 Mayıs 2017

Haberler

Moody’s Çin’in notunu AA3’ten A1’e düşürdü. 25 yıldır ilk defa Çin’in kredi notu düştü. Ama Shangai indeksi sadece -0.8% değer kaybetti.

Groningen’de gaz üretiminin %10 düşürülmesine karşı Shell ve Exxon Hollanda hükümetine karşı temyize gidecek. 2013’te 53.9 milyar m3 üretim şimdi 21.6 milyar m3 ile sınırlandırıldı.

ABD’de şeylden üretimin hızlanarak büyümesi bekleniyor.

Gelecek elektrik piyasaları tasarımında 6 kural: dark ve spark spread’den firm(güvenilir) spread’e geçiş, talebin liderlik ettiği sistem, mevcut sistemi rehabilite etmek diyeyim, iletim ve dağıtımdaki tüm maliyetlerin yansıtılması, enterkonneksiyonlar, veri erişimi

Bloomberg emtia endeksi son 6 yılın 5inde değer kaybetti. 1992’de New York’ta kurulan Gresham Yatırım Yönetimi, sadece uzun pozisyon giderken, varlık değerleri yarıya düşünce 2 koruma fonu kurmuş. Biri boğa biri ayı pozisyonda

Meksika’da boru hattından kaçak petrol çekmek için kuyrukta 148 kamyon görüntülenmiş. Son 10 yılda hırsızlık %2000 artmış. Yılda en az Pemex’e maliyeti 1 milyar $. Boru basıncına göre de sisteme kaçak giriş noktalarını görebiliyorlar.

23 Mayıs 2017

OPEC ne yapacak sorusunda, 9 ay kesinti anlaşmanın parçası oldu gibi, kesinti miktarı önemli. Önden çok kesip sonra azalan kesinti mantıklı olabilir. WSJ’nin Çin’deki tüketici talebinin jiplere kaymasına değinilmiş. Bu sebeple crossover arabalar gündeme gelir. Petrolde petrokimya önem kazanıyor, tanker yakıtlarında ise 2020 sonrası düşük sülfür dönemi tartışmaları bitmiyor. Kömür ve nükleerin düşüşü piyasa gerçeklerinin sonucunda, politikalar ile geri çevrilemez deniyor. Çin yeni uzun dönemli petrol ve gaz stratejisi yayınladı. Okyanuslara çok plastik bırakılıyormuş. Tarih de elektrik lambası gözü kamaştırdığı için eski buğulu karpuz kullanıldığını düşündüren bir haber

Haberler

WSJ iyi yakalanmış, Çin benzili araçları elektriklilerle değiştirmek isterken tüketiciler de jip(SUV) istiyor. Çin’de yol kazalarında her gün 700 kişi ölüyor. Geçen sene 350,000 elektrikli araç satıldı Çin’de. Dünyanın yarısı. Bernstein araştırmaya göre 2025’te 30 milyon elektrikli araç(%9), 150 milyon SUV olacak(%45)

Rüzgar ve güneş kömür ve nükleeri öldürüyor mu? Rüzgar ve güneş eski üretim teknolojilerini sistemden dışlıyor, gelişmeleri ile birlikte yeni inovasyonda geliyor. Texas’daki rüzgar kapasitesi, takip eden 3 eyaletin toplamından gazla. Daha gaz güneş şebeke yönetimine 10 milyon$’a mal olurken, toptan elektrik fiyatlarını 900 milyon $ düşürüyor.

Dünyadaki petrol devleri, petrokimyaya yöneliyor. McKinsey’e göre 2050’ye kadar %1.4 yıllık büyüme, ve talep artışının %60ından petrokimya sorumlu olacak. 2025’e talepteki 3 mv/g artışın sebebi kimyasallar, hafif taşıtlarda ise negatif veya nört artış bekleniyor. Plastik geri dönüşümü sektörün petrol talebini %25 düşürebilir.

Her sene okyanuslara 8 milyon ton plastik sızıyor. Bugün okyanuslarda 150 milyon ton plastik var. 2025’te 3 ton balık için 1 ton plastik olacak. 2050’de ise okyanuslar balıktan daha fazla plastik içerecek. Plastik sektörü dünya toplam karbon bütçesinin %15’inin sebebi.

2015 sonunda ABD’nin en büyük 4 kömür şirketinin değeri 33 milyar $’dan 150 milyon $’a düştü. 2015’te kömür üretimi 2011’e göre %11 düştü. Kömürdeki düşüşün %49 sebebi ucuz doğalgaz, %26 düşük talep, yenilenebilir %18, çevre politikaları %3-5. Çevresel düzenlemeler, piyasalar ile rekabet edemez, dönüşümün sebebi piyasalar diyor.

AB’nin pazartesi sızan yenilenebilir enerji direktifi revizyon taslak raporuna göre, 2030’da enerjide (elektrik değil) %35 yenilenebilir hedefi var ve ulusal hedefler de zorunlu olacak. Daha önceki taslaklarda en az %30 idi.

Çin petrol ve gaz uzun dönemli reform planını yayınladı. Üstakışta, devletdışı şirketler de deniz aramacılığı yapabilecek,bağımsız rafinericiler daha fazla gözlem altına alınacak, boruhattı işini petrol devlerinden alacak, rafineri sektöründe kalite artışı, sektöre yeni girişin kontrol edilmesi,petrol ve gaz ticaret platformları kurulacak.

“Ağlar, çitler ne kadar yüksek olursa olsun, uzaktan sızılabilir, etki sızan kişinin erişebildiği düğüm ve uygulama hizmetleri ile orantılı”, akıllı şehirlerde 7 sorun, 6 öneri

OPEC toplantı sonucu perşembe 18’de… Ama içeriden daima birşeyler mesajlıyorlar, sabah 10’dan itibaren hareket bekleniyor.

Çevrenin Şifrelenmiş yönetime(Cryptogovernance) ihtiyacı var. Kayıtzinciri 4 noktada işe yarar: Sahiplik (sertifikasyon ve doğrulama) Mesela Ghana’da tapu kayıtları denemesi, İzlenebilirlik: tüm bir gıda zinciri ve tedarik takip edilebilir, ekolojik izleri gözlenir; Teşvik: çantacı devreden çıkarılır; Politika yapımında oylama vs gibi sistemlerde

Hindistan, OPEC’ten özel ilgi “preferential treatment” bekliyor. OPEC’in önemli bir müşterisi olarak,

Beklenenden daha yüksek bir ABD benzin talebi geldi ve fiyatlar daha yükseldi. AAA, bu uzun hafta sonunda 34 milyon ABD’linin yollara çıkacağını tahmin ediyor.

2020 sonrası gemi tanker yakıtlarındaki sülfür tartışması devam ediyor. Platts kurallara uymama konusunu bile çalışmış. IMO Temmuzda tekrar toplanıyor. 2020 ertelenmeyecek/değişmeyecek deniyor.

ABD’nin ithalat bağımlılığı azaldığından SPR, stratejik petrol rezervlerindeki 688 milyon varil petrolün yarısını satarak 17 milyar $ gelir elde edecek. Günde 100,000 v/g ek üretim gibi etki eder.

 

Grafik

OPEC ülkelerinin başabaş petrol fiyatları gelişimi (Chris Johnson)

Çin’de SUV ve benzin talebi (WSJ)

Tarih

Yıllar sonra neden lambalara karpuz taktıklarını anlamış oldum. (Ameli Elektrik, 1934) Çünkü göz kamaştırıyor

22 Mayıs 2017

Bugün iki grafik IEA ve EIA’nın güneş ve doğalgaz tahminlerindeki yanlışlar görmeye değerdi. Hem fosil de hem yenilenebilirde sistematik sapan tahminler. Bence ders: teknolojik gelişimin hızı kaynağın gelişimine göre daha belirsiz. Kayıtzinciri ile ilgili gelişmeler hızlanıyor. Bitcoin kayıtzinciri üzerine inşa edilmiş bir para birimi. Doğu Afrika petrol gelişimi büyük değil ama Uganda-Tanzanya nispeten şanslı gibi. Dünya fakirlik saati. Make in India raporunda elektrik, kömür ve çelik kısmını okudum, tavsiye ederim. Arşivlik. Tarihte 1926 yılına ait İstanbul elektrik ali tevettür (yüksek gerilim) hatları. Elektrikli arabalar, kayıtzinciri veya bir başka teknolojide sorguladığım kısımlar önce ekonomikliği, sonra da kabul edilme hızı…  Bu sebeple bunları etkileyen faktörlere bakıyorum

Öneri

S&P’nin Hindistan raporu “Make in India”

Haberler

Bu hafta: Salı API ABD petrol arz raporu; Çarşamba EIA haftalık petrol ve benzin stokları; Perşembe OPEC toplantısı, ABD haftalık doğalgaz stok raporu; Cuma Baker Hughes ABD kule rakamları

Oxford Energy’nın Doğu Afrika petrol gelişmelerinde, Uganda, Kenya ve Güney Sudan’la ilgili olarak Uganda-Tanzanya boru hattının şansı yüksek görülmüş, Kenya ile ilgili risk algısı çok yüksek. Güney Sudan’da ise 2019 sonrası Sudan’la yaşanabilecek sorunlara değinilmiş.

Kayıtzinciri (blockchain)’de Mercuria “akıllı kontratlar” ile bir petrol ticaretini tamamladı. Kağıtla 10-20+ gün süren kağıt işleri yerine 2 gün içerisinde yapıldı. 2015’de 2 trilyon $ küresel ticaret için 4.5 milyon kredi mektubu yazıldı

Kayıtzincirinde, Mercuria ING bank ve Societe Generale ile akıllı kontratla petrol ticaretini pilot olarak yaptı, Gunvor bankalarla görüşme halinde, Trafigura IBM ve Natixis ile ABD ham petrol ticareti için IBM’in Hyperledger Fabric kullanıyor. BTL ve GFT teknolojiler de konu ile ilgili olarak çalışıyor.

İngiltere açık deniz rüzgar projelerinde %50 istihdam ve malzemede yerlilik istiyor. İngiltere’de açık deniz rüzgar gücünün bugün ki 5 GW’dan 2020’deki 10 GW’a çıkması bekleniyor. Liverpool açıklarındaki 32 tane 8 MW’lık türbin de dünyanın en büyüklerinden. Açık denizde türbin ve kanatlar maliyetin %30-40…

OPEC ve nOPEC kesintileri 2017 ikinci yarıda devam etse de, stoklar 5 yıl ortalamasının altına düşmez. Ocak’ta kesintilerin yürürlülüğe girdiği tarihten önce OPEC’de üretimi arttırarak stokları şişirdi. Şimdi hedef tekrar stokları düşürebilmek.

Emtia taciri olmak zor, çünkü bilgi heryerde, bu sebeple Vitol gibi gruplar oyunda herşeyi ile olarak sahadan birinci elden bilgi almaya çalışıyor, bunun içinde toptan/perakendeye uzanıyorlar. Asıl belirsizlik IMO kükürt kararının etkileri.

ABD’de Permian sahasındaki üretimin Haziran’da 2.49 mv/g (ABD’nin üretiminin 4’te 1), 2020’de 5 mv/g (Citigroup tahmini), gelecek 10 yılda da 8-10 mv/g bekleyenler var. Suudi Arabistan kadar… 100 yıldır üreten bir basen.

“The end of theory” kitabında, 4 unsur: “gelişen olaylar”: insan davranışlarının toplamı beklenmeyen sonuçlar doğurur. “Ergodik olmama”:aynı kuralları takip etmeme, “radikal belirsizlik”, insanların bilememesi; “hesaplanabilir indirgemecilik”, gelecek çok karışık. Bir de “reflexivity”: mevcut gözlemin davranışları ve sonucu değiştirmesi

OPEC daha önce suçladığı finansal oyuncular ile daha fazla iletişim halinde. Ama hala 700 milyon varil net uzunluk(length) var. Suudiler görüşüyor ama çok dinleyip az konuşuyorlar, renk vermiyorlar.

ABD’de enerji sektöründe tüketiciden üreticilere para akışını Sankey grafikler ile görselleştiren yazılım ve makalesi(indiren bana da maillesin).

Fransa’da Macron, ülkenin nükleere bağımlılığını 2025’te %50’ye düşürmeyi hedefliyordu. 2022’ye kadar güneş rüzgar x2, kömür de devre dışı

Bugün Auke Hoekstra’nın, Uluslararası Enerji Ajansı’nın sistematik olarak nasıl güneş gelişimini düşük tahmin ettiğini grafiği ile; ABD’nin enerji bilgi dairesine göre ise doğal gaz üretimi tahminleri de gerçekleşenden hep düşük olmuş.

Dünya Fakirlik Saati bir web sitesi, dünyanın fakirliğe karşı başarısını ölçüyor. Saniyede 1.5 kişi fakirlikten kurtuluyor

Grafik

Tunus petrol ve gaz projeleri, (MeesEnergy)

OPEC kesti ama diğerlerinin üretimi arttı (Bloomberg Gadfly– Julian Lee)

Tarih

İstanbul elektrik kablo haritası (Salt Research Archieves), Nisan 1926

“ İstanbul alii tevettür(yüksek gerilim) şebekesinin başlıca kablolarının şematik planı “

21 Mayıs 2017 – Serkan Şahin

Serkan Şahin’in haftabaşı yorumu aşağıdadır:

“Iran’da Rouhani’nin son secimleri kazanmasi sonrasi yeni kontratlarin hayata gecmesi ve yabanci yatirimin ulkeye gelmesi bekleniyor ama ben Obama yonetimine cok yakin olmus Rouhani yonetiminin Trump tarafindan bir sekilde onunun kesilecegini bekliyorum. Yeni bir ambargo seklinde gelmesini bekledigim bu yaptirimlarin ABD’nin Cin ile Kuzey Kore uzerine anlasmasinin hemen ardindan gelecegini dusunuyorum. Bu durumda Iran petrolunun yerini Rus petrolu alabilir, Venezuela petrolu Hindistan’a akip islenmis urun olarak Avrupa’nin yolunu tutabilir. Hindistan ve Cin son zamanlarda Iran’dan petrol ithalatini azaltmanin testlerini yaptilar zaten, hazirliksiz yakalanacaklari bir durum olmaz. Guney Kore ve Japonya da muhtemelen ölumu görüp sitmaya razi edilecek Kuzey Kore sonrasi, bu ambargonun kendilerine dokunan sartlarini kabul edeceklerdir. Bu ay sonunda Suudi Arabistan ve Rusya’nin bu sartlari goz onunde tutacaklarini dusunuyorum.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

19 Mayıs 2017 – Sohbet Karbuz

Sohbet Karbuz’un yorumu aşağıdadır:

“4 Mayis’ta Japonya’nin metan hidrat test uretimine baslamasinin Turk medyasinda yer almamasina nedense hic sasirmadim. 18 Mayis ta Cin test uretimine basladi. 2007 yilinda gaz hidrat potensiyeli kesfedilen Guney Cin Denizinde faaliyetlerini arttiran Cin, metan hidrat kaynagindan su anda gunde 16 bin metrekup test uretimi yapiyor. Bu haber de medyamizda yer almadi. Ya da ben bulamadim. Buldugum tek haber Dokuz Eylül Üniversitesi’nin, gaz ve hidratlar ile ekonomiyi uçurmayı amaçladigi. Aferin bize.”

18 Mayıs 2017

General Motors 5 ülkeden çıkıyor bunlardan biri de Hindistan. GM’in Hindistan gibi bir ülkeden çıkmasının arkasında çok detaylı bir analiz vardır. Bence günün haberi. Hindistan’daki bir çalışmada güneş enerjisi mikro şebekesinin sosyal ekonomik kalkınmaya sistemik etkisi bulunmamış. Axios ile ilgili çok reklam var, yerküre mühendisliği ve güneş ym konusu çok özet ve güzel. Çin’de metan hidrat yaktı ama “küresel devrim” habercisi görüyor. ABD baz yük raporu yayınlayacak, yenilenebilirlerin zararı anlatılacak diye endişe var. Otonom sürüş teknolojisi bir Uluslar arası ilişkiler konusu da olmuş. İklim değişikliği ile bitki örtüsü kuzeye gidecekti batıya gitmiş ABD’de. Tarih de “Türkiye Petrol Piyasası” ama 1963’den.

Haberler

İklim değişikliği ile hayvan ve bitkilerin kuzeye doğru hareket etmesi beklenirdi. ABD’de yapılan araştırmada ağaçların ABD’de kuzeye değil batıya doğru gittiği görülmüş. Yağışa tepki veriyor olabilir.

Intel 15.3 milyar $’a İsrailli otomotiv teknoloji şirketi Mobileye’i aldı. Otonom araba teknolojisini geliştirmenin İsrail-ABD ilişkilerine etkisi ve sağlayacağı fayda makalede detaylıca anlatılmış.

Cumhuriyetçi senatör Grassley, ABD Enerji Bakanı Rick Perry’nin yenilenebilir artışının baz yüke ve sistem güvenliğine verdiği zararın araştırılması raporunu eleştirdi. “Sonuçlar belli, yenilenebilirin önünü kesecekler”e getirmiş. Senatör rüzgarcı, eyaletindeki elektriğin %35’i rüzgardan. Raporun konusu “base load power review”, bakalım bitince ne olcak

General Motors CEOsu Mary Barra, Hindistan’a gidip, 1 milyar $’lık yatırımın kötü fikir olduğunu söyledi. Sorduğu sorulardan biri Hindistan’ın diğer gelişmekte olan ülkelerden bu kadar farklı olup olmadığı. Güney Afrika, Rusya dan çıkmışlar.Endonezya ve Tayland’dan da çıkmış. FT’de “GE küresel bir şirketten çok karlı bir şirket” hedefinde iması var.

ABD’de ham petrol ihracat yasağı Obama döneminde kalkmıştı. 2016’nın son 10 haftasında 509,000 v/g olan ihracat bu hafta 767,000 v/g. Çoğu Asya’ya ama kaynağı şeyl değil, körfezdeki deniz kuleleri. Peki nasıl ortadoğu değil de ABD Asya’ya mal satıyor. WTI, Dubai benchmarka göre düşük.

Çin, Güney Çin denizinde metan hidrat yakmayı başardı. Yanan buz diye tanımlanan bir tür doğalgaz hidratı. Haberde ilginç olan “bu büyük başarı, küresel bir enerji devrimiyle sonuçlanabilir” deniliyor.

Axios’da bulutlara güneş ışığını yansıtıcı parçacık atarak, okyanusları gübreliyerek karbon emen plankton büyümesini hızlandırarak, dünya ekseninde büyük bir gölgelik yaparak yer küre mühendisliği incelenmiş: Anthropocene

Yerküre mühendisliği (geo-engineering), potensiyel olarak yapılabilir ve Paris iklim değişikliği ve ABD dahil bazı ülkeler bazı yerküre mühendisliği projelerini meşru görüyor. Fakat güneş ışığını yansıtan teknolojilerin hukuki durumu belirsiz.

Dünyanın güneş mühendisliği ile soğutulması bilim adamlarına bırakılmayacak kadar önemli. Ama yönetimi önemli… Diğer görüş de yerküre mühendisliğini iklim değişikliği ile mücadelede alet çantasındaki stratejik bir araç olarak görmeliyiz. Güneş yerküre mühendisliği,(solar geoengineering), bilinçli olarak gezegenin yansıtabilirliğini arttırmak.

Dağıtım otomasyonu, telekom, fiber optik, kablosuz ve yazılım ile şebekesini dağıtık enerji kaynaklarına hazırlamak isteyen Southern California Edison (Sce), 2.1 milyar $ daha istedi. 4 kV hatları değiştirecek. Bazıları dağıtığı bahane edip gelir arttırmaya çalışıyor derken, bazıları da dağıtık sistemler daha maliyetli şebeke istiyor diyor.

GE, Edison ve JP Morgan birlikteliği ile kuruldu. Elektrik emtia oldu, Edison patentlerinin süresi bitti. Ama GE ayakta. 2003-2011 arası 40 GE başkan yardımcısı başka büyük şirketlerde CEO oldu.

Güneş mikrogridlerinin sosyoekonomik etkileri … Hindistan’da 1281 kırsal hanehalkı ile yapılan araştırmada, elektrifikasyon %29’dan %36ya çıkmış, ortalama elektrik süresi 0.99’dan 1.42 saate .. Kerosen tüketimi ayda 47-49 rupi düşmüş ama sosyoekonomik kalkınmaya dair sistemik kanıt yok.

Yarın ki İran seçimleri öncesi, ABD İran yaptırımlarını uzatma sinyali verdi.

Eski ama yollarda kaybolan dakikalar ve yakıt görselleri .Mega’dan

Grafik

ABD petrol üretimi ve kuyu (Spencer Welch)

Tarih

31 Mayıs 1963 – Milliyet – Türkiye Petrol piyasası – Milliyet

17 Mayıs 2017

Bugün yollardayım, Serkan Şahin’in yorumu aşağıda, haberlerde Timera-Energy’nin Alman elektrik piyasasında esnek kapasite eksiği önemli… Çin de stok artışı.

Yorum

Serkan Şahin’in haftaortası yorumu aşağıdadır:

“ABD ticari ham petrol stoklari bu hafta da dusus yasadi. Bu haftanin dususu 1.76 milyon varil. PADD2’de hafif yukselis var ama dikkate almaya degmez. PADD3’deki 5.5 milyonluk dusus cok onemli. Ithalattaki 500,000 varillik artisa ragmen bu dususun olmasi bence onemli bir sinyal. Rafineri kullanim oranlari hala yuksek. Bence rafineriler talebi gormus, cunku PADD3 RBOB yukselisi tesaduf gibi durmuyor. RBOB stoklarinin toplamdaki 596,000 varillik dususu fitilin atesini yakmis olabilir. CBOB stokgu artisi sorun degil, talep kisminda zaten etkisi dusuk.

Irak’in nisan ayinda Hindistan ithalatinda Suudi Arabistan’i gecerek en buyuk tedarikci konuma gelisi onemli. Irak’in daha cazip fiyati Hindistan’i Iran’dan da bosalan yerin Irak ile doldurma konusunda guclu kilmis. Suudi Arabistan icin tedirgin olacak bir durum gormuyorum burada, cunku Hindistan’a ihrac ettigi toplam hacimde degisim yok. Iran icin ciddi tehlike. Iran OPEC anlasmasina yanasmazsa dusuk fiyatlarda indirim rekabeti yapamayacagi icin bence ciddi bir baski altinda kalacak Mayis sonundaki toplantiya kadar. Gunun kazanani bence Hindistan.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

Haberler

Suudi Arabistan’ın askeri harcamaları 2016’da 64 milyar $ olarak gerçekleşti. 2015’te 87 milyar $’dı. 2030 stratejisinde ülke askeri ihtiyacının yarısını üretme hedefi var. Yabancı para rezervleri Ağustos 2014’te 746 milyar $’dan, 509 milyar $’a düştü.

Çaydanlık rafinerileri ile meşhur Shandong’da ham petrol ve fuel oil taşıyan 20 tanker denizde bekliyor, çünkü karadaki stoklar dolu. Merkezi yönetimden izin bekliyor.

OECD stokları 2. ve 3. çeyrekte daha hızlı düşecek. Tedarik zincirinin davranışı, OECD stoklarının OPEC üretimine doğrusal olmayan tepki vermesiyle sonuçlanıyor.

Trump’un Enerji Bakanlığı bütçesi kesintisi belli oldu. Enerji verimliliği ve yenilenebilir kısmın bütçesi %70, fosil yakıtların ki %54, nükleerin ki %31 kesilecek. 2018 bütçesi haftaya Kongreye sunulacak.

ABD batı yakası Rus petrolünü düzenli ithal ediyor. Geçen yıl 40,000 v/g ithal etti, 2/3’ü Sokol. 2012’den beri ilk defa da Doğu yakası Rus petrolü aldı. İlk Bakken petrolü de 27 Mart’ta yola çıkmıştı, Malezya’ya ulaşmak üzere. Bu Bakken petrolünün Kanada hariç bir ülkeye 2.defa gittiğinin gözlenmesi

Alman enerji sistemini önümüzdeki 5 yılda bekleyen sorun:yüksek hacimli yenilenebilir eklerken, yüksek hacimli kömür, gaz ve baz yük nükleer kaybedecek. 2022’de 26 GW kapasite kapanacak. Son 5 yılda sadece 3.3 GW esnek kapasite artışı gördü. Spark spreadler 5 yıldır negatif, darklarda son 18 aydır 0 etrafında.

Libya’da elektrik kesintisi sebebi ile Messla ve Sarir petrol sahalarında üretim 683,000 v/g’e düşmüştü. 2 gün içinde 800,000-820,000 v/g’e geri dönmesi bekleniyor. Wintershall ile problemi çözerlerse 160,000 v/g üretim de gelebilir.

ABD’de yeni mesken güneş kapasitesi yıldan yıla ilk çeyrekte %17 düştü. California’da 2016 4.çeyrekten 2017 ilk çeyreğe yeni kapasite %22 düştü. California için 2016Ç1’den 2017Ç1’e 284 MW’dan 196 MW’a düştü.

 

Grafik

Almanya’da geleneksel kapasitede devreden çıkacak güç (Timera-energy)

,

Hangi karar petrol fiyatlarını nasıl etkiledi (ZeroHedge)