2 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdOUVTUEtMbFprV28

Bugün petrol fiyatları stok artışları ile değer kaybetti. OPEC’in de payı var. Serkan’ın yorumunda ABD ve Irak perspektifi önemli. Benim için bugünün haberi, Shell CFO’sunun petrol tepe talebinin 5-15 yıl da, 5 yılı telafuz etmesi. Yani petrol talebi yakında zirve yaparsa, işler hep yokuş aşağı. Hem daha çok üretim gelecek, hem de talep gelmeyecek. Herkes gaz şirketi olmaya çalışıyor, orada da yenilenebilirler var. Toshiba’nın süperkritik CO2 teknolojisi ilginç. Bu IMO kararı tüm bir sektörü derin etkiler. En önemli soru Fuel Oil’i ne yapacağız, basit rafinerilerin işi zor. Oxford Energy’nin Suudi stratejisi raporu özeti var.

Bilgiler

Rusya üretimi, post Sovyet dönemi yeni rekoru 11.2 mv/g’e ulaştı

Uluslar arası Denizcilik Örgütü’nün 2020’de denizcilik yakıtlarındaki kükürt oranını %3.5’dan %0.5’e düşürme kararı sonrası, fuel oil fazlası, dizel eksiği oluşabilir. Emisyon miktarını tutturmak için gasoil ve HSFO(high sulphur fuel oil) karışımlarının ne oranda olacağı önemli. Kim kaybedecek, dizel ve küçük rafineriler…

Shell’in CFO’su Simon Henry konferans aramasında “biz uzun zamandır talebin üretimden önce tepe noktasına geleceğini düşünüyorduk. Bu tepe 5 ila 15 yıl içinde olabilir”. Haber kısmı: 5 yıl sonra petrol talebi bir daha yükselmemek üzere düşmeye başlayabilir. Gaz üretimi 3.çeyrekte Shell üretiminin %48ine ulaştı.

ABD Başkanı Duran Kaya Siu kabilesine destek çıkarak Dakota Access petrol boru hattında güzergah değiştirme çalışmaları yapılacağını belirtti. Kabile boru hattının kutsal topraklarından geçmesini protesto ediyordu.

Petrol traderlarından bir kural. ABD’de PADD 3’de 3.4’ün üzerinde stok olursa arz fazlası var. Son rakam 3.8 mbd

“Temel olarak siber hava, su, karadan farklı değil, bir mekan ve burada ulusal güvenlik sorunlarımız olacak”. ABD’de kongre 1 Aralık’a kadar bloke etmezse, devreye girecek Federal Kriminal İşlemler kuralı 41.madde değişikliği ile hakimler web sunucu veya smart TV’yi bloklama ve devre dışı bırakma kararı verebilecek. Su sektörü endişe sebebi

Platts’ Colonial boru hattındaki patlama etkilerini vermiş: New York benzin fiyatları 11 cent artmış, Trans Atlantic tanker tarifeleri artmış. Boru hattı omayınca Avrupaya körfez(PADD3)’ten benzin satışı, Baltıklardan da benzin alımı

ABD’de entegre kaynak planlaması yapan entegre elektrik şirketleri araştırması: biri hariç tamamı her yıl talebi gerçeklemenin üzerinde tahminlemiş, en çok hata yapanlar basit model kullananlar ve sanayi müşterisi çok olanlar

Toshiba, 25 MW’lık, Allam döngüsüne göre çalışan, NET Power sistemi tabanlı, dünyanın ilk direkt ateşlemeli, süperkritik, oxy-yanmalı CO2 türbinini Texas’a gönderdi. 2012’den beri çalışıyordu. Saf oksijenle yakıyor, çıkan CO2’den de enerjiyi alıp tekrar enerji üretiyor. Verimi %60, ayrıca capture-yakalamaya gerek kalmıyor. Devrimsel

Kazakistan Kaşagan faz 2 petrol üretimi Azerbaycan üzerinden gitmek zorunda kalabilir. İkinci faza daha var, ilk üretim 2016 ekimde başlamıştı. Mevcut üretim CPC ile taşınıyordu. BTC’ye iş düşüyor. Daha önce Azerbaycan günlük 150bin v/g petrolün BTC’den ihraç edilebileceğini söylemişti.

Huawei: Otomotiv ve enerji 5G ve nesnelerin interneti(IoT) sürecini sürüklüyor, Telekom şirketleri değil. 5G Otomotiv birliği diye bir şey varmış.New Street Research’e göre IoT üreticilere kar getirse de telkolara önemli gelir kapısı olmaz

Pakistan LNG ltd, 5 yılda 60 kargo, 15 yılda 240 olmak üzere iki ayrı LNG kargo alımı için teklif topluyor.

ABD ağustosta LNG ithalatını sadece Amerikalar ve Asyaya yapmış.

Şehirleri ağaçlandırmak şehir ısısını, toz parçalarını düşürür, havayı serinletir.

Yorum – Serkan Şahin

“ABD ham petrol stoklarinda 14 milyon varillik bir artis oldu. Bence surpriz degil. Ihracattaki artis bu durumu tetikleyecekti. Colonial boru hattindaki sorun, ABD icinde rafinerilerin kollarini baglamis gibi gorunuyor. Henuz Avrupa’dan ABD’ye islenmis urun hareketi gorunmuyor ancak Colonial’daki problem bir ay surerse muhtemelen etkilerini Avrupa’da hissetmeye baslayacagiz.

 ABD’de bir yandan mevcut boruhatlarinda sorunlar yasanirken, bir yandan da ileriye donuk kapasite artirma cabalari fiyatin artmasi durumunda kabus gibi duruyor. Dakota Access Boruhatti’nda yasanan protestolar da gosteriyor ki isler ilerisinde ABD icin hic de kolay olmayacak. Peki ya bunun uzerine bir de Trump Baskan olursa? Cok kritik bir hafta, bu hafta, cok ilginc gelismeler olabilir.

Irak’in maliyetleri dusurme cabalari devam ediyor. En son aldigimiz haberlere gore Irak hukumeti ulkede uretim yapan sirketlerin oeprasyonlari Dubai ofislerinden yonetmeye son vermesi ve Dubai ofislerini kapatmasi cagrisinda bulundu. Irak’taki sirketler calisan personelin ikametini Dubai’de tutarak operasyonlari yurutmeye calisiyordu. Guvenlik risklerinin cok ust duzeyde oldugu Irak’ta surekli ikamet edecek personel bulma konusunda zorluk yasayablirler. Bu da ileride verim problemlerine yol acabilir.”

Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

Nasıl Çalışır

Toshiba’nın Süperkritik CO2 termik elektrik üretimi nasıl çalışıyor?

Türbin, doğalgaz ve saf oksijen ve CO2 ile çalışan bir akışkan gaz elde ediyor. Bu akışkan gaz su ve CO2 karışımı, türbini çeviriyor. Sonra soğutularak su alınıyor ve saf CO2 kalıyor. Bu CO2 de basınçlandırılarak, yakıcıya geri döndürülüyor.

Grafik

ABD’de petrol verileri 6 grafik – tek sayfa

IMO kararı sonrası deniz yakıt tüketimi gasoil ve fuel oil miktarı

Rapor

Oxford Energy – OPEC Deal or No Deal? This is the question

OPEC Anlaşması yada Anlaşmaması, işte bütün mesele bu

Suudi stratejisini bazıları tam bir stratejik hata olarak gördü. Diğer kısım ise “finansal kriz” ve panik modu sebebiyle çaresizce ve maliyetine bakmaksızın bir anlaşma aradığını düşündü. Hayal gücünü çeksede, gerçek Suudi politikasına çok sınırlı bir bakış bunlar. Mesela Suudi poltikasının temel prensipleri : tek başına hareket etmekteki isteksizlik ve politika değişikliği daha yüksek gelir için yapılmalı- artık tedavülden kalktığı kabulleri yapılıyor.

Suudi Politikasının 3 fazı

  1. İlk faz 2011-2013: dünyadaki arz açıklarını doldurmak için üretimi arttırdı.
  2. 2014 sonunda yeni gaza girdi. Ali Al-Naimi, eski Suudi petrol bakanı, Pazar payını önceliklendi. Yüksek maliyetli verimsiz üreticiler gitmeliydi
  3. 2016 başında ise yeni bir faz belirdi. Piyasa fiyatlar ne olursa olsun Suudilerin harekete geçmeyeceğini düşünüyordu. Ama Suudiler düşük petrol fiyatlarını mantıksız bularak Pazar payı savaşından işbirliğine geçiş yaptı

Piyasanın kafasını karıştıran, üretimi arttırırken işbirliği yapma girişimleriydi. Oysaki petrol ihracatı, gaza geçiş, verimlilik, fiyat artışları ve ekonomik durgunluk sebebi ile oldu.Eylül 2015’ten beri Suudi petrol ihracatı 7.3 mv/g’de

Oysa sabit bir Suudi üretim politikası yok. İç ve dış etkenlerden etkileniyor. Gelir ve küresel koşullar gibi

Suudi ekonomisi %3.5 büyümelerden %1.2 (2016)’da düşüyor. Borsa 2014 ağustos zirvesinden beri değerin yarısına düştü. Ama ithalat da 259 milyar $ (2014)’dan 217 milyar $’a düştü. Aralık 2015’te yakıt ve elektrik fiyatlarını arttırdı.Benzin fiyatları %67 arttı. 23 milyar $ proje de iptal edilebilir. Maaşlarda kesintiye gidildi.

737 milyar $ olan rezervler, 2014’ten bu ağustos’a 554 milyar $’a düştü.

Oysa bir panik modu yok, borç/GDP oranı hala çok düşük. Fakat gerek Aramco’nun halka arzının gündemde olması ve istihdam konusunda hükümet kemerleri beklenenden daha hızlı sıktı. Bu sebeple işbirliğine daha yatkın.

Diğer taraftan 2015’te 1.7 mv/g olan stok artışı 300bin v/g’e düştü 2016Ç3’te.

Dolayısıyla Suudi Arabistan’ın yüksek fiyatlara ihtiyacı var ve piyasayı bu yönde yönlendirebilir.

Viyana’daki görüşmelerin başarıya ulaşması için şu 4 prensibi atlamamak lazım

  • Suudiler yalnız hareket etmezler, anlaşma kolektif çaba eseri olur –Kota sistemi
  • Suudileri altına düşmek istemedikleri bir üretim seviyesi var – 10 mv/g, yatırım yapmaya devam eder
  • Potensiyel bir anlaşma politik olarak kabul edilebilir olmalı – İran anlaşmanın parçası olmalı
  • Anlaşma petrol fiyatlarında bir etki yapmalı ve krallığa daha fazla gelir getirmeli –Suudiler tek başına keser, diğerleri arttırırsa petrol fiyat etkisi olmaz

Anlaşmaya varamazlarsa tüm OPEC’i zor günler bekler. OPEC bu sebeple mesela kota sistemindeki bireysel limitleri sonraki bir tarihe atıp, üretim sınırlama konusunda anlaştığını açıklayabilir. Fakat piyasalar bunu affetmeyebilir.

Tarih

Herhalde muhabir yanlış anlamıştır. Deniz suyundan elektrik enerjisiı –Çetin Altan (3 Temmuz 1981 – Milliyet)

 

1 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdSEJFek5nMUkySEE

Yenilenebilirde yeni bir döneme mi giriyoruz? İki şekilde, daha az öde daha fazla kapasite yap. Yani yenilenebilire yatırım azalsa da, kapasite artıyor. 2015-2016 çok hızlı fiyat düşüşleri gördük. Sabit alım garantisi yerine yarışmalı ihale sistemine geçişte, güneşte %30-%50 direkt fiyat düşüşleri olmuş. Geçtiğimiz haftalarda Alman ulaştırma bakanının 2030 gibi içten yanmalı motorların yasaklanmasına “utter nonsense”-tam saçmalık dediğini not almıştım. Dün de AB’ye 16 eyaletin desteği ile 2030’da emisyonsuz araba yazısı Alman hükümeti tarafından yazılmış-istenmiş. Üreticiler 2025’te %25 yapalım diyordu.

Bilgiler

Nepal hidro potansiyelinin %1’ini kullanmıyor, Hindistan’dan elektrik alıyor. Hindistan’da Bhutan’dan elektrik alıyor. Bhutan’ın milli gelirinin %40’ı Hindistan’a elektrik satışı. Hindistan’da ucuza aldığı bu elektriği Bangladeş’e iki misli fiyata satıyor deniyor.Hindistanda da bazı eyaletlerde arz fazlası varken, milyonlarca insanın elektriği yok.

Almanya’nın Bundesrat’ı, federal hükümet organı, AB komisyonundan “2030’dan itibaren, birlikte sadece emisyonsuz araçlara izin verilmesi için inceleme” istedi. 16 eyaletin tamamı destekledi. Çin geçen hafta geleneksel hibritleri arttırmayı açıklamış. Norveç ve Hollanda da 2025’ten sonra yeni içten yanmalı yasaklamak istiyor. Çember daralıyor

Güney Çin denizinde, Avustralya ve Endonezya ortak askeri devriyeye çıkacaklar. Daha önce ABD açıktan Avustralya’nın “seyir özgürlüğü” kapsamında Çin kontrolündeki 12 deniz milinde seyretmesini istemişti. Filipinler’in başkanı Duterte ABD’den ayrılarak Çin ile ittifak açıklamıştı.

Pew Research’e göre Clinton ve Trump taraflarının ikisi de güneş ve rüzgarı %77’lerin üzerinde destekliyor. Trump destekçileri en fazla %22 ile rüzgara karşı. Ama kömür, deniz sondajı, çatlatma ve nükleerde taban tabana zıtlar.

Lockheed Martin uzay teknolojisini dalga enerjisine uygulayacak. Neresine? “Uzay programlarında kullandığımız teknolojilerin bazısının aynısını, türbin içindeki sistemleri korumak için kullanacağız”. AR1500 dalga türbininde kullanacaklar.

Eylülde sızıntı sebebi kapatılan Colonial boru hattı 1.hatta çalışmalar esnasında patlama oldu. 1.3 mv/g benzin kapasitesi vardı, hat 2’nin de 1 mv/g distilat(dizel vs). İkisi de kapandı. 1 ölü ve yaralılar var.

Elektrikli arabalara en çok sevinenler arasında madencilik şirketi BHP Billiton da var. Bakır talebi, araba başına 80kg. BHP’nin ürün satışının %27si bakır, %34’ü demir cevheri

Asya’da ilk 9 ayda temiz enerji teknolojilerine yatırım %41 düşerek 70.1 milyar $ düştü. Yatırımın düşmesi ama sektörün düşüşte olduğunu göstermiyor, çünkü yatırım maliyetleri düşüyor. Bu yıl asyada temiz enerji kapasitesi 24000 MW artabilir.

Petrol şirketlerinin karları, Shell sürpriz yaptı BG ile birleşmesinin olumlu etkilerini görüyor. Kar 2.79 milyar$, tüm beklentilerin üzerinde. BP 3.çeyrek kazancı beklenenden iyi de gelse %49 azalma ile 933 milyon $. Exxon, üretimi son 7 yılın dibinde, Chevron senenin ilk karını açıkladı ama üretim beklenenden düşük

Toyota tamamen elektrik araç üretimi konusunda isteksizdi, ayrıca en son hibrit modelleri hariç NiMH kullanıyordu. Lityum piller çok aktif ve hızla yangına sebep olabiliyor. Toyota lityum pilleri sonunda “evcilleştirdiğini” belirtti.

İstatistik

Asyada yenilenebilir

  • Endonezya’da 2018’e kadar 30 jeotermal imtiyaz, 1650 MW’a çıkarma gayreti
  • Güney Kore, 2020’ye 38 milyar $’lık temiz enerji planı yaptı. Bu sene rüzgar ve güneş kapasitesini %30 arttıracak
  • Taiwan, 20 ekim deki plan ile, bugün yenilenebilir %4 olan payını 2025’te 20%’ye çıkarma planı devreye alabilecek
  • Pakistan, temiz enerji projeleri için 1 milyar $ arıyor ve yarısını Çin’den bekliyor. Pakistan’ın en büyük güneş projesi, 2016 – 2.çeyrekte finansal kapanışı yaptı (Çin)

Grafik

Hindistan’ın kapasite artışı

Hindistan’ın kapasite artışı

Tarih

Manda gözü (25lik) ile elektrik kumbarası –Çetin Altan (19 Aralık 1980 – Milliyet)

31 Ekim 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdSGhNbndCUHlDdjg

Bugün ki ana haber bence GE Oil&Gas ile Baker Hughes’i alması. Neden ilginç? GE ilginçtir, tam dekarbonizasyon derken en büyük petrol ve gaz hizmet firmasını oluşturması, sektör büyümesinden beklentisini gösterir. Belki de big data ile ilgili bir atılımları var. Çevreden enerji hasat eden cihazlar için programlama dili : Chain. Neden önemli? Pilsiz, bulunduğu ortamdaki enerjiyle çalışan cihazlarda, alet sürekli resetler, vs. Programlama dili hafıza kanalları ile kesikli enerjide işlem yapabiliyor. CSIS’teki Enerji güvenliğinin bir parçası olarak Rafineri sistemi sunumu ve videosu (CSIS webde var), kesinlikle ufuk açıcı ve bol bol öngörüler ve temelleri var. Elektrikli arabalara inanmasa da, yaptığı yorumlar 4 gündür kafamda dönüyor. Aşağıda özet kısmında.

Bilgiler

Chevron, Avustralya Wheatstone LNG tesisinde 5milyar $ bütçeyi aştığını söyledi. Avustralyadaki LNG projelerindeki bütçe aşımları 50 milyar$’a ulaştı. Geçen sene Shell, 20 milyar$’lık Arrow LNG’yi iptal etmiş, Woodside Petroleum’da 40 milyar$’lık Browse projesini rafa kaldırmıştı. Wheatstone, 8.9 mton LNG/yıl, ilk bütçeyi 20 milyar$ aştı.

The Economist, Rusyadaki politik gelişmeler ve petrol fiyatlarını gösteren (Grafik) kısmındaki grafikte, genel tez olarak petrol fiyatları düşünce dost, çıkınca düşman olunur tezi işlenmiş. Kısa kısa, Aralık 1979’da Rusya’nın Afganistan’ı işgali,1991 Sovyetlerin Çöküşü, 2008 Gürcistan krizi, 2014 Kırımın ilhakı

Petrol ihracatında(üretimi değil) İran 3, Irak 3, Suudi Arabistan 7 mv/g, akılda kalsın. Permian’da arsa fiyatları 40,000$’a çıktı, 2 yıl önce 100$ seviyesindeki arsa fiyatının 8 katı. PetroChina, Sinopec ve Cnooc Capex hedeflerinin de altında harcıyor. Exxon’un petrol üretimi son 7 yılın en düşüğünde: 3.8 mv/g.

İngiltere’de Hunterston B ve Hinkley B nükleer reaktörlerinin çatlaklar sebebiyle acil durumda sistemin kendini kapatamayacağı raporlanmış. 1970’lerde yapılan Advanced Gas Cooled Reactorleri. Bilgiler bilgi edinme kapsamında edinilmiş. Graphite çekirdek ile ilgili de endişeler var. Açıklama yapan yetkili tüm sonuçlar beklendiği gibi demiş

SOMO(Irak), şeffaflık kapsamında Eylül ayı için 26 sahanın üretim rakamlarını ikinci kaynaklara vermiş. Uzmanlar Kürt yönetimi uhdesindeli üretim rakamlarıyla ilgili endişeli.Geçen ay, Kirkuk ve Baba Gurgur 93bin v/g, Bai Hasan ve Avana 275bin v/g,Rumaila 1.4 mv/g,West Qurna 870binv/g,Zubair 390bin v/g, Majnoon 214binv/g,Halfaya 204binv/g

İklim değişikliğinin altyapı ve dar gelirliye etkileri açısından uzun ve güzel bir yazıda, nasıl felaket miktarının arttığı, kamusal lojmanların sigorta şirketlerinden HAI grubun nasıl 2016’da son 10 yılın en yüksek bedellerini ödediği, su 5 cm yükselse, Charleston(Güney Carolina)’da 2.9 milyar $ altyapının tehdit altında olduğu anlatılmış.

Maden sektöründe robot ve otomasyon teknolojileri sebebiyle iş gücünün %40-%80i atıl kalabilir. Mesela sürücüsüz sistemler üretimi %15-20 arttırıken, yakıt tüketimini %10-15 düşürür,bakım masraflarınıı da %8 azaltır. Batı Virjinya’da madende işçi sayısı %9.6 düşerken, kömür üretimi %0.5 düşmüş. Rapor burada. Sayfa 12 sonrası

Biyoyakıt kullanımı ABD’de net CO2 emisyon artışına sebep oluyor. Aslında kullanılan bitkisel ürünler sadece biyoyakıtların ürettiği CO2’nin %37sini(2013) karşılıyor. 2013’te fark 83 TgC’ye(teragram Carbon) ulaşmış

Chevron %4 artarken, Exxon %2.5 düştü. İki firmanın toplam değeri 550 milyar $. Chevron’un Permian’da güçlü olması, Exxon’un ise uzun dönem vaadetmesi etkenler. Permian Chevron’un üretiminin %6sı, Citigroup bu varlıkların değerini 50-60 milyar $ olarak belirliyor.

İstanbul’da Novak ile Sefcovic kısa bir görüşme yapmış ve Sefcovic Ukraynanın 2019 sonrası da öneminden bahsetmiş. Türk akım ilk hat iki ülke işi, ikinci hat AB yasaları çerçevesinde tartışılmalı [AB’ye girişi itibari ile].

Exxon’un Liberya’daki Mesurado-1 başarılı olursa yılın en büyük petrol keşfi olabilir. İngiliz Tullow Oil, Kenya, Ghana da; Shell Tanzanya’da; Sound Energy Fas’da… Afrika kıtası toplam kuyu sayısı 77 ile 5 yılın dibinde.

Kontrata adil fiyat “fair price” tanımı koyunca, Litvanya’nın Gazprom’a tahkimi kaybetmesi durumu oluyor

İstatistik

Rusya petrol üretiminde 2016-2017de beklenen artışlar

  • Trebs ve Titov (Faz 2): Lukoil ve Bashneft işletecek, Timan-Pechora bölgesi. Bashneft görünce Sibirya akla gelsin. Bashneft’i de Rosneft almıştı. Üretimi 2015’te 30bin v/g’den, 60bin v/g’e çıkacak. 2019’da 100bin v/g
  • Novy Port: Gazprom Neft işletmeci,Bu yıl 50 bin v/g, seneye 100bin v/g, 2018’de 120bin v/g hedef 160bin v/g’e çıkmak
  • Messoyakha: İşletmeci Gazprom neft ve Rosneft. Bu yıl 12bin v/g, seneye 60bin v/g, 2020’de 110bin v/g
  • Pyakyakhinskoye: İşletmeci Lukoil. Arktik’te Yamal’da, 25 ekimde devreye girdi. 2016’da 12bin v/g gibi, 2017’de 30bin v/g hedef
  • Filanovsky: İşletmeci Lukoil, Hazar denizince, 2017’de 30bin v/g. 2019’da 120bin v/g
  • Suzun: İşletmeci Rosneft,Doğu Sibirya-Vankor, bu yıl 24bin v/g, Gelecekte 70bin-100bin v/g hedefleniyor
  • Kuyumbinskoe: Rosneft ve Gazprom Neft ortak işletme, 2017’de 6bin v/g, 2029’da 220bin/g de pik üretim hedefleniyor

 

Özet

Rafineri: Enerji Güvenliği konularında Kritik ve Gözden Kaçmış bir bağlantı – Dr Fereidun Fesharaki

Bence çok önemli bir yaklaşımı var Fesharaki’nin ve konusunda uzman, videosunu da baştan sona izledim. Bu hafta da özetlemeye çalıştım

Üstakış (upstream) ve Altakış (downstream) karlılığı ters yönde gider. Bu doğal bir hedge mekanizması. 2015 gibi. Bu sayede entegre firmalar daha başarılı.

Ham petrol fiyatları OPEC tarafından, jeopolitik, doğal felaket ve ekonomik büyüme ile belirleniyor
Petrol ürün fiyatları ise ekonomik performansın türevi.

Ham petrol akışları aslında rafineri taleplerinin fonksiyonu.
Ürün akışları ise çevresel düzenleme, altyapı yetersizlikleri ve depolamanın bir fonksyionu

ABD dünyadaki en iyi rafineri sisteminden birine sahip, cracking-to-distillate ratio ya göre. Sonra Kore. Hindistan’taki Reliance rafinerisi dünyadaki en iyisi. Çinlilerinki sofistike, AB çok geride. Yeni Ortadoğu rafinerileri de en iyilerinden
Avrupa’nın dizele bağımlılığı devam edecek. ABD petrol ihracatı, dünyanın en büyüğü. Asya ilerde ABD benzin ihracatından büyük bir pay alacak

Libya nın 1970’lerdeki gücü nereden geliyordu. Libya tipi tatlı-hafif ham petrol olmadan Avrupada bir çok rafineri istedikleri ürünleri üretemezdi.

Ham petrollerin bazısı çok ağır, suda batar, bazıları da hemen buharlaşır. Rafineri bu değişik ham petrollerden standart ürün üretir.

ABD uzun zamandır yeryüzündeki en karmaşık rafinerilere sahip. Rafinerilerdek iki ana faktör var: cracking – ağır ürünlerden hafif ürün eldesi ve yükseltme-kaliteyi arttırma-. ABD dünyadaki cracking’in %36sına sahip.

ABD’nin özelliği şu: Yıllarca en kirli petrolden bile en hafif ve temiz ürünleri üretmek üzere bir sanayi kurdu. Oysa şeyl’den elde edilen petrol çok hafif ve temiz. Buna herkesin ihtiyacı var, ama ABD rafinerileri daha ağır petrolleri işleyebilir, yani ihtiyaçları herkes kadar elzem değil

Jones Act yüzünden (bu bir ABD deniz işçileri kanunu), Kanadaya petrol ürünleri göndermek, ABD içinde göndermekten daha ucuza geliyordu. ABD petrol ürün ihracatının iki sebebinden bir Jones Act, diğeri de yakında kaldırılan ihracat yasağı

IMO’nun denizcilik yakıt kararı ABD’ye yarar (sunumda yapılması çok zor, imkansız diyor).4 mv/g fuel oil ne yapılacak dediğinde IMO’dan üretmesinler deniyor. Eskiden dizel kirli (5000ppm kükürt), jet yakıtı temizdi (3000 ppm). Şimdi dizel 10-15 ppm, jet hala 3000. Bu yasaklar jet yakıtını da bulabilir

ABD’de (slayt 12), 2005’teki 2.5 mv/g ürün ithalatından 2016’da 2.5 mv/g ürün ihracatına çıkıldı. LPG ihracatı ise 1 mv/g’e çıktı.ABD ilk defa 2016’da net benzin ihracatçısı oldu. Dizel ithalatı da 1 mv/g’ü aştı. Petrol taleb artışı Asya’da 800bin v/g artarken, yavaşlayarak 450bin v/g’e düştü.

Asya’da Japonya’da yaşlanan nüfustan, yakıt talebi de düşüyor ve 386bin v/g kapasiteli rafineriler 2017 gibi kapanıyor

Dünyada LPG, benzin talebi artmaya devam edecek. Rafineri yatırımları gecikiyor. Mevcut kullanım oranları artar. Asya ve Latin Amerika piyasalarının yatırıma ihtiyacı var. ABD rafinerileri bu desteği sağlar.

Grafik

Dünyadaki en büyük 5 LNG ihracatçısı

Avustralya ve Papua Yeni Ginede LNG Maliyet artışları

Sovyet/Rus Politik Tarihi ve Petrol fiyatları

Tarih

Enerjide tasarruf örnekleri ve Türkiye (15.09.1980-Milliyet Sayfa 2)

31 Ekim 2016-Serkan Şahin’in yorumu

OPEC toplantisina bir ay kala belirsizlik devam ediyor. Uretimde kesinti mi yoksa donma mi olacagi, hangi uyenin uretiminin ne kadar etkilenecegi belirsiz. Rusya’nin OPEC’in olasi bir uretim kesme/dondurma hamlesine uretim dondurarak karsilik verecegini aciklamasi, butun cabalarin ozune aykiri ancak gorunen o ki Rusya kendisine oynanan oyunu gormus. Iran’in bir yandan Irakin kuzeyinde belirsizligi artirirken bir yandan da Korfez uyesi ulkeler arasinda uretim kisma/dondurma planindaki tek imtiyaz sahibi ulke olma cabasi manidar.

GE’nin Baker Hughes’u satin alma planlarini duyduk. Teklif edecegi duyurulan miktara bakilirsa saha hizmetlerindeki karlililiklarda en az kriz oncesi seviyeler kadar iyi bir performans bekledigi acik. S&P Global’in RigData’yi satin almasinin ardindan GE’nin bu hamlesinin gelmesi bana ABD petrol uretimindeki toparlanmanin 2014 oncesi oldugu gibi kuyu sayilarindan degil, verilerin getirecegi verimlilik artisindan gelecegini dusundurtuyor.

Karadeniz uzerindeki hava durumunu takip etmekte fayda var.

Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.

28 Ekim 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdc2k0U2hlWTUwZkk

Temiz enerji devrimi bakır talebini nasıl arttıracak iyi haber. Dün twitter’da bölüştüğüm videoyu özetlemek istedim, ama haber olmuş. IMO kararı ile gemicilik yakıtlarında kükürt oranının %3.5’tan %0.5’e düşürülmesne rafinericiler hazır değil, yakıtlar için dizel talebi artabilir. Dizel fiyatları daha premiumlu hale gelebilir. Yanılmıyorsam dünyadan 4 milyon v/g kükürtlü yakıt kükürtsüz hale getirilecek. Bu sürede mümkün değil deniyor.

Bilgiler

Karbonsuzlaşma bakırı seviyor. 2016’da 22.5 milyon ton bakır üretilmesi bekleniyor. 2030’da 30.8 milyon ton daha bakır talebi gelecek. Yenilenebilir enerji 4 ila 12 kat daha fazla bakır gerektiriyor.2030’a güneş enerjisi gelişimi 7-10 milyon ton ek bakır talebi getirebilir. Elektrikli araba da 90 veya daha fazla kilo bakır kullanıyor. Normal arabaya göre 3-4 kat.

Günün tek bir önemli haberi var bence. Uluslararası Deniz Örgütü (IMO)’nun denizcilik yakıtları ile alacağı karar. 2020’ye kadar kükürt orannı %3.5’tan %0.5’e düşürme kararı almış (web de var), dizel talebine kadar gider bu iş. Tek bir büyük gemi bir günde , o sene dünyada yola çıkan tüm yeni araçlar kadar Sülfür Dioksit emisyonu yayıyor.

GE’nin Baker Hughes’ı alma veya birleşme işi ile ilgili haberdeki istatistikler: GE, Baker Hughes’a 2017’de öngörülen EBITDA’sının 21 katını öneriyor, Siements Dresser-Rand’a 14 mislini önermişti. GE 2014’de Lufkin’in Ebitdasının 11 mislini ödedi. GE, fosil yakıtların sonuna geliyoruz denirken bir petrol saha ekipman tedarikçisi almaya çalışıyor.

Kemper, temiz kömür – IGCC+ CCS proje bitmiş ve linyit gazlaştırma ile 582 MW üretebiliyordu. Proje 7 milyar $’a mal olmuştu. Şimdi ise işletme maliyetinin ilk 5 yıl için 1 milyar $ olması tartışma konusu. 300-350 kişi santralde, 500 kişi de maden de çalışacak. Duke Enerjinin 1640 MW doğalgaz santrali ise 2018’de 50-75 kişi ile çalıştırılacak

30 yıldır Kalifornia’da gıda bitkileri petro ve gaz operasyonlarından atık su ile yapılmasına rağmen düzenleyici çalışmalarda bir zarara dair bir bulgu olmadığı belirtildi.

ABD’de evlerin %87sinde, Hindistan’da %5inde klima var. Hindistanda sıcak günlerin ölüm oranları üzerindeki etkisi çok büyük, 35C üzerindeki her fazla gün için Hinidstanda ölüm oranı ABD’nin 25 katı.

AB’de Kuzey akımı orta avrupa (Çek)ya bağlayan OPAL boru hattının %50sini Gazprom kullanıyordu, kalanı için de izin çıkmış. Gazprom geri kalan %50’nın de önemli kısmına erişebilecek. Toplamda %10ila %20 diğer kullanıcılara bırakılacak.AB artık bu kararı aldığını doğruladı

Global Algae Innovations, yosundan benzin üretimi konusunda verimlilik hedeflerini aştığı için ABD Enerji Bakanlığı BETO’dan fonlama almıştı. Hawai deki Kauai yosun çiftliğinde 2$/gallon’a (1.64 TL/l) yakıt üretmeye çalışıyor

Yenilenebilir devrimi kazanılmış olsa da, elektrikli araba ve ulaştırma devrimleri daha kesin değil. Şeyl üretiminde uzun süreli üretim olmadığından 2020 öncesi bir petrol fiyat sıçraması daha görülebilir. Bir diğer konu ise Swanson yasası, güneş panellerinde kurulu güç ikiye katlandıkça yatırım maliyeti %20 düşer.

Fransız gaz tüketimi 2015’te 461 Twh, yani 45 bcm civarında. Hane ve ticarethaneler %53, sanayi %36, elektrik üretimi %11.

Grafik

Pil fiyatı ve enerji yoğunluğu(IEA)


27 Ekim 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdX05QWndhc2RWX1k

Bugün kısa tuttum, tek sayfa. OPEC meselesi evlilik programına döndü. ABD’deki internet saldırısı aynı “yalnız kurt” saldırılarına benziyor. Ülkeler arası siber savaş naraları atarken, biri IoT’leri hackleyip, 7500$’a saldırı yapıyor. Çok çok tehlikeli, smart grid geleceğini tehlikeye atar. Bugün ki tweetlerden biri hem komik hem trajik,”OPEC toplantısına ABD’de çağrılsın en azından toplantıda ABD enerji bakanı piyasayı dengelemek için 1.2 mv/g kesinti yaptıklarını söyler”. Droneları vurmak için 3-5 veya 18kW lazer sistemleri çok mantıklı, 2018’de devreye giriyor. Sağlam soğuk hava geliyor. İstanbul daha çok etkilenecek gibi

Bilgiler

Moody’s in Rusya enerji şirketlerini değerlendirmesine göre: 1)bu fiyatta da karlılar, 45$ olsa da kardalar, 2) Post Sovyet dönemi rekoru 11.1 mv/g eylül rekoru

Leviathan’dan Kıbrıs üzerinden Yunanistan’a boru hattı 5.7 milyar $’a mal olurmuş. AB projeyi Project of Common Interest (PCI) olarak değerlendiriyor. Yunanistan 2.5 milyar m3, İtalya 60-70 milyar m3 gaz tüketiyor. Boru hattı, 1300km, 24 veya 32 inch, 16 milyar m3/yıl. Kmsi 4.3 milyon $’a mal olur. Gaz İsrail’den 5$’a satılsa, gelişi 8$

GE, Brezilyada 1500 MW’lık doğalgaz santrali için 900 milyon$lık ihaleyi kazandı. Alstom’u alarak elde ettiği şebeke iletim sistemlerini de paket haline getirerek proje kW başına 150$ geliri, 300$’a çıkarmayı planlıyor. Haberde bir matematik sorun var

Asya petrol piyasasında mevsimsel rafineri ayarlamaları sebebi ile benzin marjı Singapur’da 9.82$’a gasoil (dizele çevrilebilir) 13.11$’a çıktı. Stoklar düştü. Oysa Çin’in artan bir dizel (295.400 v/g) ve benzin (215.000 v/g) ihracatı var.

Suudi petrol şirketi Çin, Hindistan ve Vietnam’da rafineriler yapıyor. Rus Rosneft Hindistan’da rafineri satın aldı. Nijerya ve Angola ABD piyasasına ithalatlarını 3’e katladılar. “Daha çok petrol üretip daha ucuza satıp, bütçeyi denkleştiremiyorsun, nokta bu”. Bu OPEC işi de evlilik programına döndü.

Yunanistan elektrik şebeke operatörü ADMIE satışında haftaya “iyi haber” bekliyor. Teklifler değerlendiriliyor.

4.çeyrekte petrol ürün fiyatlarında Avrupada artış yaşanabilir. Suudilerin Yasref (400bin v/g) ve Ras Tanura tesisi (530bin v/g) bu çeyrekte bakıma alınacak. Avrupa dizel talebinin de 300bin v/g daha yükselerek 6.8 mv/g olması bekleniyor.

Amerikadaki internet kesintisinin sebebi, akıllı cihazlar, Internet of Things şeklinde açıklandı. Anlaşıldığı kadarı ile Çinli bir teknoloji şirketi olan XiongMai Technologies’in DVR ve IP kameralarına yüklenen bir yazılım ile yapılmış. Yapılan araştırmalarda, 7500$’a böyle bir saldırı öneren bir mesaj da bulundu. Saldırı sivil, devletten değil dendi.

Fransız Engie, dünyanın en büyük bağımsız elektrik üreticisi, Asya pasifikde gaz ve yenilenebilir projeler konusunda genişlemeye çalışıyor. Endonezya’da 150 MW gaz, Sumatra’da 100 MW jeotermal, Moğolistanda 50 MW rüzgar vs

Fransız GTT (cryojenik membran sistemi sahibi), Daewoo gemi yapımından iki gemi için sipariş aldı. 2019’da teslim edilecek. Daha önce de Mark V teknolojisi için sipariş almış. Mark V teknolojisi günlük buharlaşmayı tank hacminin %0.07ine düşürüyormuş

ABD’deki bir sonraki kıyıötesi(offshore) rüzgar türbini Erie gölündeki 20.7 MW türbin olacak.

Trafigura’nın bir yöneticisi Brezilya’da PetroBras skandalı ile ilgili olarak tutuklandı. 2013’de Trafigura bir ortak ile demir cevheri limanı ihalesi kazanmıştı

Grafik

OPEC ve OPEC-dışı üretim – yıldan yıla artış (FT-IEA)

26 Ekim 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdeXFOQ08yRDJFMkU

Otonom kamyon taşımacılığı ile ilk kargonun sürücüsüz olarak teslim edilmesi önemli bir kırılma noktası. Brent 50$’ın altını gördü. Exxon için kırmızı bayrak raporu bence ilginçti. Yani bu büyük fosil yakıt üreticileri sistemik olarak yatırım yapılmaması gereken kurumlar demek abartılı. Almanyada yenilenebilir yükü konusundaki grafik ilginç ama linki takip edince enerji yoğun sanayinin istisna kısmı grafiği var. Bugün ki tema “yanılmak” her uzmanın kaderidir. 14 hafta stoklar doğru tahmin edilememiş. Dünyanın en baba uzmanları ile çalışan en üst CEOlar, kurum yöneticileri defalarca petrolde dibi gördük demiş. Serkan’ın yorumu var bugün. Enerji segmentleri arası ilişkileri anlamak açısından önemli

Yorum – Serkan Şahin

“ABD’de petrol urun stoklarinda da dusus yasandi, bu haftaki verilere gore. Uretimde artis var gibi gorunse de benim tahminim bu artisin gaz uretiminden gelen stabil kondensat kaynakli oldugu yonunde. Artan ABD ve Meksika’daki elektrik talebine paralel olarak gaz aktivitelerinde artis gormustuk, bunun sonucu oldugunu dusunuyorum. Artan ithalat da bunu desteklemis gorunuyor. Bence ABD’de uretimde toparlanma gormeye heveslenmek icin cok erken.

Dun Irak Petrol Bakani’nin ‘aslinda bugun gunde 9 milyon varil uretiyor olmaliydik’ cikisi komikti. 2014 sonunda butun buyuk sahalarin hedef uretimlerinde dususe gittikten ve guney sahalari icin ihtiyac duyulan su enjeksiyonu ihtiyacinin bir numarali cozumu olarak gorunen Ortak Denisuyu Tedarik Projesi (Common Seawater Supply Project)’nin hayata gecmemesi icin gosterdikleri cabadan sonra cok anlamsiz oldu bu aciklama. Su anki sartlarda Irak uretimi 6 milyon varil civarinda anca olabilirdi. Bu bana Kasim’daki OPEC toplantisinda Irak’in istemedigi bir sonucun cikacagi konusunda bir isaret gibi geldi. Bir ay daha yuksek fiyatlarin tadini cikarmak varken son aciklamalari ile bu panik havasini yasamalari bana bunu hissettirdi. Bence onemli bir not.

Novorossiysk yine firtina yuzunden kapaliydi 23 Ekim’den beri. Goruyoruz ki tanker hareketleri normal donuyor gibi.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

Bilgiler

Otto, otonom kamyon taşımacılığı şirketi, 2000 koliyi otonom bir tır ile kargo noktasına teslim etti. Bu ilk defa oldu. Kamyon taşımacılığının otonom hale gelmesi iş gücü açısından sekteye uğratsa da, tedarik zincirinde maliyet etkin

1 trilyon $’lık gemi taşımacılığı sektörü dijitize olursa, taşımacılık daha da hızlanır, fiyat verme süreleri düşer

Brent ve WTI arasında 2 hafta önce 1.5$ olan fark 88 cent’e düştü. Bu azalma zayıf bir piyasayı gösteriyor.

Petrol sahası hizmet firmalarından Weatherford International ise en kötü geride kaldı diyor. En köüt 3.çeyrek net zararı olan 1.78 milyar $. 2.çeyrekte bu kayıp 565 milyon $dı. 14000 kişiyi işten çıkarmış ve 6000 daha da çıkarmayı düşünüyordu.

BP, ABD menşeli ham petrolü ilk defa Tayland PTT PCL (300bin v) ve Avustralyadaki BP rafinerisine 700bin v olmak üzere satmayı planlıyor. Asya pazarındaki rekabet kızışacak gibi

Almanyada yenilenebilirden kaynaklanan tüketicilere yansıtılan YEK yükü %8 artarak 6.88 cents/KWh’e çıktı. Enerji yoğun sanayilerin %99’u bu yükten muaf.

Genel Enerji KRG’deki Taq Taq ve Tawke petrol alanlarında 3.çeyrek üretiminin 53bin v/g olduğu ve bir önceki çeyrekten %8 düştüğü, Tawke deki üretim ise KRG kuzeyindeki üretimin %70i. Üretim düşüşü devam edecek diyor.

Büyük petrol şirketlerin genelde stratejisi üretimin kadar rezerv bul iken şimdi daha çok “üretiminin %50si kadar rezerv bul” stratejisine geçmiş olabilirler. Konvansiyonel aramada harcamalar düşmeye devam edebilir.

Petrol ticaretinde bitcoingiller 17-18.yüzyıldaki yöntemlerle ticaret yapan petrol ticaret maliyetlerini %30 kısabilir. Blockchain teknolojisi ile ticaret daha çok dijitize oldukça bankaların fiziksel ticaretteki payı ve konumu gerileyebilir.

37 yıl önce Dr Allan Hoffman ABD başkanı Jimmy Carter’a bir plan sunarak 2000 yılında ABD’nin tüm elektriğinin %20sini yenilenebilirden(rüzgar ve güneş)’ten karşılayabileceğini önermiş. Ama Reagan döneminde bu politikalar rafa kaldırıldı. Clinton’un da benzine 5 cent karbon fiyatı koyma önerisi geri tepmişti. Hoffman’ın kitabı

Mozambik Ekonomi ve Finans bakanlığı sunumuna göre 2020’den itibaren LNG ithalatı 3 bcm ile başlayarak 2021’de 6 bcm 2022 sonrası da 8 bcm üzerinde devam edecek

IEEFA Exxon için finansal durumundan dolayı kırmızı bayrak raporu yayınladı. Raporda Exxon’un finansal ve yönetim stratejileri sorgulanıyor. Kurumsal yatırımcılara uyarı, petrolcüler diğer sektörlerin çok gerisinde kalıyor.

Grafik

Günün bence en önemli grafiği. Neden? ABD ham petrol stokları konusunda her hafta hem de tam ters yanılan uzmanların tahminleri ve gerçekleşmeler. Arka arkaya 14 hafta da hata yapılır mı? Her zaman ihtimal dahilinde

Petrol fiyatlarında dibi görmeyen kalmadı, mesele zamanlama

Almanya’da nihai tüketicinin ödediği yenilenebilir ek bedeli

Tarih

23 Mayıs 2000 – Hangi ülkeden ne kadar gaz alacağız

25 Ekim 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdU0pjeXNkTVFPREU

Güney asyadaki çelik talebi, kömür fiyatları iyi haber olabilir. WTI’da short pozisyonlardaki rekor artış, üreticilerin hedge durumunu gösteriyor, herkes bir süre fiyattan bağımsız üretim yapacak şekilde ayarlamış kendini. Elektrik sektörü dekarbonize oldukça uçuş ve diğer sektörler göze batmaya başlayacak. FT uzun uzun nükleer bir hikayeye yer vermiş. Petrol şirketlerinin CAPEX düşüşleri grafiği var.

Bilgiler

Emekli Amerikalı nükleer mühendis ve danışmanları kiralayarak onların China General Nuclear Power corp.’a danışmanlık işlerini ayarlayan Taiwanlı ABD vatandaşı Allen Ho’nun FBI tarafından tutuklanması konusu FT’de işlenmiş. CGNP aynı zamanda 18 milyar poundluk İngiliteredeki nükleer reaktörü de yapacak.

Dün kömür fiyat artışları vardı, bugün de Çin’in devlet planlama örgütü NDRC, 16 kömür madeni işletmecisine üretimi en yakın zamanda arttırmalarını söylemiş. Kış öncesi hem fiyat hem arzdan endişe var

Lukoil Rus Arktiğinde yeni bir petrol sahası devreye alıyor. Yamal’da, Pyakyakhinskoye sahası Yamaldaki en büyük 3 sahadan biri. 86 mt petrol ve gaz kondensat ve 253 milyar m3 gaz var. Bu sene 20bin v/g gibi, seneye de 30bin v/g petrol ve 2017’de 3 milyar m3 gaz üretimi planlanıyor. Lukoil, 2mv/g ile Venezüella’nın biraz altında üretimi var.

Çin dünya çeliğinin yarısını üretiyor. 2008’den bu yana küresel satışlar 4 misline çıktı. Çindeki çelikçiler fakat güney asya ülkeleri ile şu sıralar ayaktalar. Çin ihracatının 3’te 1’i Vietnam, Tayland ve Filipinlere gidiyor.

WTI, texas petrolündeki üretici ve tacir gelecek vadeli short(satım) kontratları 2007’den beri rekor seviyeye çıktı. Ne demek? 50 $’larda üreticiler önemli miktarda hedgeleme yaptıklarından, bir kısım üretim artık fiyattan bağımsız

Total, Glencore ve Gunvor, Chevron’un güney afrikadaki aşağı akıştaki varlıklarının %75i için fiyat teklifi verdiler. Rafineri Cape Town’da 110bin v/g. Güney Afrika ve Botswana’daki varlıkların değeri 1 milyar $ olarak tahmin ediliyor

Buckeye Partners Vitol’un de ortak olduğu VTTI’da %50 payı 1.15 milyar $’a alıyor. VTTI kim? 5 kıtada 13 terminal noktasında 54 mv petrol ürünü stoğu yöneten küresel deniz terminali konusunda çalışan şirket. VTTI’ın nakit akışı, Vitol ile yapılan al-yada-öde depolama anlaşmaları ile destekleniyor

Demir cevheri fiyatları da artan çelik fiyatları ile artan üretim ile yukarı çıkıyor. Kömür arzındaki daralma yıl sonuna kadar düzelmeyeceğinden çelik fiyatlarını yukarı çekiyor o da üretimi arttırıyor.

Çinde hava kirliliği konusunda sert önlemler, nihai kullanıcıları düşük kükürtlu ürünlere itince, Rusya’nın uzak doğu ham petrol türlerine talep arttı. ESPO Blend’in Dubai’ye premium’u 3.40$/v, Sokol’un Dubai ve Oman’a premium’u 4.2$/v’i buldu. 12 Sokol kargosu Sakhalin-1’den ihraç edilecek. Espo’nun kükürt oranı %0.62, Sokol’un ki 0.18%

Bugün ki teknolojilerle 2050’de İngiltere’deki emisyonların %50sinin sebebi uçuş sektörü olabilir. Grafik ilginç.

İstatistik

OPEC ülkelerinin üretimleri (Reuters)

Grafik

Offshore rüzgar maliyetlerinde de önemli düşüşler bekleniyor. Bu düşüşlerin hangi kalemlerde olacağının grafiği (sabit tabanlı ve yüzer tabanlı olarak)

 

Dünyadaki petrolün ne kadarı karada ne kadarı denizde üretiliyor?

Hangi petrol şirketi CAPEX-sabit yatırımlarını nasıl değiştirmiş (2014-2015-2016)

Tarih

11 Mart 1994 – LNG terminali açıldı.

 

 

24 Ekim 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdaHNqdTdISW90MWM

Bugün bir sunumda gördüğüm Exxon CEOsu Rex Tillerson (2 Mart 2016) söylediği “Biz hiçbir zaman fiyat döngülerini tahmin etme konusunda iyi olmadık. 41.yılımı dolduruyorum. Benim tecrübem şu. Öngörme yeteneği ile ilgili bir şey öğrenmedim. Fakat nasıl baş edileceği ile ilgili çok şey öğrendim.” . Paul Fisher’in sözleri de iyi kısaca iklim değişikliğine inanmak zorunda değilsiniz ama hükümetler aldıkları kararlarla sizin iş yapış şeklinizi etkileyecek. Irak gazı ilk benim fikrimdi diyenlere tarih kısmında 1967 tarihli haber var.

Bilgiler

Gemicilikte lider ülkeler, gemilerdeki yüksek sülfürlü yakıtları 2020’ye %85 azaltmak için haftaya masaya oturuyor. Gemiler sülfür dioksit emisyonlarının %13’ünden sorumlu. Düzenlemenin gemiciliğe etkisi 40 milyar $. Eğer 2020 daha ileri alınmazsa, denizcilik dizel yakıt fiyatları 1000$’a çıkabilir. Fuel oil şu anda 283$/ton. Dizel araçlar dikkat

Afrikada petrol üreticisi ülkeler fiyattan müzdarib iken, Doğu Afrika ülkeleri gelişerek entegre oluyorlar. Nijerya, Angola, Güney Afrika, sahraaltı nüfusun %30 u ile GSYİH’in %60’ına sahip. Doğu Afrika Birliği ise entegrasyon ve altyapıda hızla ilerliyor.

Almanya da 2015’te kuzeyde 4.1 TWh fazla elektrik güneye transfer edilemedi. Güvenlik önlemleri için 1 milyar € ödendi. 2022’de bu rakamın 4 milyar €’a çıkması bekleniyor. Sızan dökümanlara göre kuzeyde rüzgar kapasitesi yarıya düşürülecek. Hükümet 1000 km yüksek kablo için 3-8 milyar € harcamayı göze aldı.

İngiliz Merkez Bankası eski başkan yardımcısı Paul Fisher iklim değişikliğinin bir sonraki finansal krizi tetikleyebileceğini söyledi. Fisher : “İklim değişikliğine inanmanıza gerek yok, insan yapısı olduğuna da. Sadece hükümetlerin bazı kararlar alacağı ve sizin işlerinizi etkileyeceğini bilmeniz yeterli. Bu da somut bir risk”.

Irak’ta federal hükümetin sahalarından 4.28 mv/g, KRG alanlarından da 546,000 v/g üretim var. İhracat 3.871 mv/g. Irak OPEC kesintilerinden İran, Nijerya ve Libya ile üretim sınırından muaf olmak istiyor. Anlaşmadaki önemli kısım.

Singapur’da 25 LNG ticaret masası var ve yaklaşık 2000 kargo ülkenin yakınından geçiyor. Geçen sene 1.2 milyonton (mt) LNG ithal etti. Ülkedeki elektriğin %95’i doğalgazdan. LNG ticareti ile gaz hubı olmak istiyor. Shell ve Pavilion Gas’dan 3 sene 1 mt/yıl LNG satma hakkına sahip olacak.

PetroChina, Çin’de sanayi kullanıcıları için gaz fiyatını %10-%20 arttırmayı planlıyor. Çindeki piyasa fiyatları mevcut durumda ABD fiyatlarının 3 misli, Japonya fiyatlarının da %55 üzerinde. PetroChina doğalgaz ve boruhattından en yüksek kârı elde ediyor. Kömürden gaza geçişi kontrollü yapmak istiyor olabilirler.

Samsung 7’nin pilindeki yangın sebebinin anlaşılamadığı düşünülüyor. 2006’da Sony’nin başına gelenler bir tüyo verebilir. Üretim esnasında pil de kalan çok küçük metal parçaları şarj-deşarj oldukça ağaç şeklinde elektrodları kısa devreye götürüyormuş. Araç sektöründe de başa gelebilir. Detaylı tarihçe WSJ’de.

İklim değişikliğinin sonuçları ile ilgili olarak “İklim Kurgu/Roman” okumak isteyenler için öneriler. Makalenin başındaki atıftaki akademik makale ilginç “Genç insanların yükü: Negatif Emisyonların Gerekliliği”nde mevcut senaryoların 2100 gibi CO2 konsantrasyonlarını Holocene(bu dönem)le uyumu hale getirmenin altı çizilmiş.

1 ton çelik yapmak için 770 kg kok kömürü gerekiyor. Yılık ilk 8 ayında Çin 12.78 mton Moğolistan, 18.75 mt Avustralyadan kok kömürü almış. Avustralya kömürü 93$, Moğolistan’ınki 34$. Spot piyasada 242.9 $/ton. Özet: Çin kömür fiyatlarını tırmandırdı fakat kendi düşük fiyattan almaya devam etti, çeliği daha ucuza mal ediyor.

Rusya’nın kuzey bölgelerinde iklim değişikliği sebebi ile Norilsk’de toprak sıcaklığı 1999-2013 arası 1 C arttı. Eriyen permafrost’dan binalardaki çatlaklar arttı. Rus şehirleri Alaska, Kanada ve diğer ülke şehirlerinden daha kuzeyde.

ABD’deki boru hattı ve gaz yatırımcılarının endeksi Alerian MLP Index’i gaz sektör gelişmelerini izlemeye destek oluyor. FT’deki habere göre, gazda altyapı yapılmasını istemeyen çevreci gruplar, daha fazla gaz fosil yakıtlara bağımlılığı arttırır diyor. Önümüzdeki senelerde gelecek üretimin boru hattı kısıtlarına takılması olası

Mısır ancak 2020-2021 gibi gaz üretimi 210 milyon m3/gün olduğunda kendi kendine yetebilir olacak. Mısırda ortalama gaz üretimi 123 milyon m3, tüketim ise 147 milyon m3. 2017 için 120 LNG kargosun ihtiyaç var gibi

30 Kasım Viyana OPEC toplantısı öncesi teknik gruplar çalışıyor. Toplam OPEC üretimini 32.3-33mv/g’e sabitleme planı var.

Alman ekonomisi tekrar hızlı şeritte. Fabrika rakamları yükseliyor. Fransa da da fabrika rakamları yükseliyor.

İstatistik

Petrolde hem short hem long pozisyonlarda azalma var. Spekületif poziyonların düşüşü

Rapor Özet

Environmental risk analysis by Financial Institutions – A Review of Global Practice

Cambridge Institute for Sustainability Leadership

Geçen hafta ve bu hafta iklim değişikliğinin finansal risklerin sebebi olabileceğine dair tartışmaların ardında yatan rapor bu rapor. Rapor G20 toplantısına hazırlanırken, hangi ülkeler iklim değişikliği risklerini nasıl ve hangi noktada değerlendirmiş örnekleri var.

Sadece aşağıdaki tabloyu bugün değerlendirmelere sunuyorum

 

Tarih

Tabii Gaz Projesi Gerçekleşirken, 11 Ekim 1967… Irak gazının Türkiye ye nakli”

 

23 Ekim 2016

Yeni haftaya başlarken Serkan Şahin’den petrol sektörüne dair bazı hatırlamalar:

” Benim icin yeni soru su: ‘ABD ham petrol stok verilerinin fiyat volatilitesi uzerine etkisi ne?’ EIA’nin ham petrol stok hesaplama metodolojisini degistirmesinden bu yana haftalik verilerdeki dalgalanma artti. Peki buradaki riski kim tasiyor?  Piyasada belirsizlik olusturmak icin cok fazla caba sarfediliyor. ABD ham petrol uretim verileri de bu perdeleme calismalarinin odagindaki konulardan biri. Benim modellerim ABD Permian uretiminde yakin zamanda bir toparlama ongoruyor. Operatorlerin finansal durumlari sanilandan cok daha iyi. Etrafta konuya dair bilgisi olmadan felaket tellalligi yapanlarin aksine ben eldeki verilerden sirketlerin durumlarinin tahminlerden daha iyi oldugunu goruyorum.

ABD’li operatorler su an gaz uretimine agirlik vermis gorunuyor. Bu durumda kondensat uretimindeki artis yeni bir problem cikariyor. NGL talebi toparlanmazsa bu artis dizginlenecek. Ayrica kondensatin ham petrol ile karistirilmasi PADD 2 (ozellikle de Bakken uretimi) icin bir sorun cikaracak. Zaten medium petrolle rekabette zorlanan Bakken uretimini daha da artan API gravity ile kapasite kisitlamalari ve tasima maliyetleri vurursa Permian’daki artis dengelenir. O zaman finans kaynaklarinin Permian’a  mi agirlik verecegi yoksa kendisine baska bir hedef mi arayacagi onemli bir soru. Uzaklasan finans kaynaklarini geri dondurmek cok kolay mi, degil mi tartismakta fayda var.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”