22 Şubat 2017

Bugün yollarda geçti. ABD’de verimlilik istihdamı yüksekmiş, en çok rüzgar türbini satanlarda Vestas bir numara olduğunu iddia etmiş. Shell’ın gaz da arz fazlası yok demesine, ANEA-UK NBP fiyat farkı neden 1$ civarı diye post yazılmış. OPEC tartışma konusu, OPECbahçe diyelim siz anlayın. Clipper data petrol fiyatları ile ilgili önemli bir analiz paylaşmış, ürün stokları şişince rafineriler çalışmayı azaltıyor, o zaman da ham petrol stokları şişiyor, yani ürün ve ham petrol fiyatları arasında bir faz farkı var. RWE bayağı zarar yazmış. 4 milyon güneş paneli uzaydan nasıl görülür. ABD Henry hub fiyatları ve gelecek grafiği de güzel

Bilgiler

Vestas, dünya rüzgar türbini üreticileri arasındaki liderliğini ilan etti. 2016’da 8.7 GW Vestas türbini kuruldu. Dünyadaki tüm kara türbinlerinin %16sı. GE 6.5 GW ile ikinci, geçen seneden 0.6 GW daha yüksek, Xinjiang goldwind 6.4 GW ile 3.sıraya düştü.

OPEC kesintiye sadık mı? Petro-Logistics ‘in verilerine göre Ocak’tan önceki büyük artışın ardından kesinti gibi görünen aslında 2016’ya dönüş.

Clipperdata’dan: Petrol ürünleri fiyatı, ham petrol fiyatlarını bir bekleme ile takip eder, sebebi stoklar. Yüksek ürün stokları rafineri çalışma miktarlarını düşürmeye başladı. Rafineri çalışması düşünce de ham petrol stokları artabilir.

ABD’n ın 10 şubat haftası verilerine göre ham petrol ihracatı 1 mv/g’e çıktı. 2015’te bu rakam 65,000 v/g iken 2016’da ortalama 530,000 v/g’ü buldu. Fakat artış sınırlı kaldı. ABD’deki ağır ham petrol Asya’daki küçük rafinerilere gidiyor. Rafineriler şeylden bu yana daha fazla sıkı (tight) petrol almak üzere rafinerilerini ayarladılar.

Argusmedia yazarlarından Kwok Wan’ın Shell’in “LNG de arz fazlası görmediği” haberine yorumu “kahve içerken boğuluyordum”. Shell güçlü arz ve talep artışı vekliyor. Yazar ANEA (Kuzey doğu Asya) ile İngiltere NBP arasındaki farka bakmayı öneriyor. Fark 2013 Ocaktaki 6.26$/mmbtu’dan 1.18$/mmbtu’ya düşmüş. Bu da mı gol değil diye soruyor

ABD’de enerji verimliliği işleri 2016’da %6 arttı. 2017’de %9 artması bekleniyor. AB’de de kış paketinde de yoğun istihdam artışı öngörülmüştü. ABD’de 3 milyon kişi temiz enerji işlerinde çalışıyor, 2.2 milyon kişi de enerji verimliliği işlerinde

Suudi arabistan’da rafineri üretimi %0.2 artarken, talep %2.1 (aydan aya artmış. Petrol ürünlerinde ihracat %7.3 düşerken ithalat %9.7 düşmüş.

WTI 52.68’i aşağı kırarsa, 51.60$’a gider.

Almanya’da elektrik fiyatları 2008 pikten bu yana %66 düştü. 2012’den beri %40 düştü. RWE üstüste ikinci sene olarak sıradan hisselere temettü ödeyemeyecek. 4.3 milyar euro zarar yazdı. Ülkenin en büyük elektrik üreticileri son 3 yılda 30 milyar euro varlık değeri düştüler.

4 milyon güneş paneli uzaydan nasıl görülür Doğu Çin’deki Tibet platosundaki 10 mil kare alanda Longyangxia Dam Solar Park 850 MW. Çin 2015’te yenilenebilire 103 milyar $ yatırmıştı.

Grafik

NYMEX WTI petrol oynaklığı ve beklentisi (BNP Paribas, Bloomberg)

ABD Henry hub fiyatları ve o tarihteki gelecek fiyatları (gri dalga), BNEF

21 Şubat 2017

Grafiklerde Brent’in kompozisyonu arşivde olması gerekir. Rusya’nın 2025’e petrol üretim öngörüsü ve altın madencilik şirketlerinin kar marjları ile fiyat(hisse)/gelir oranı grafikleri var. Çözemediğim konular, alüminyum’da Çin’in üretimi artarken fiyatlar artıyor. Herhalde fiyat-arz-talep deki (stoklardan dolayı) bir gecikme var. Çin’in Koreler (K ve G) denge politikası analizi. Akıllı evler bir gecede olmuyor, tüketiciler önce evlerine akıllı ev ekipmanları alıyor. Vitol elektrikli arabalar konusunda iyimser değil. #IPWeek hashtag’ında sunum fotolarından 2020 sonrası dizel ve benzin fazlası olabilir, üzerine bir de elektrikli arabalar OECD pazarlarında beklenenden hızlı artarsa rafinericiler için problem. Tam referans bulamadığımdan yazamadım ama 40$ altı offshore petrol üretimlerinin tamamı ekonomik gibi bir söz söylenmiş.

Bilgiler

Son 12 ayda altın madencilik hisseleri %35 değer kazandı. Randgold ve Barrick –dünyanın en büyük altın madencisi-‘nin hisseleri gelirlerinin 35 katı. Rus Polyus ise 10 katı.

Dünya alüminyum üretimi Ocak’ta yıllık 62 milyon ton, Çin üretimi de aylık 2.95 mton ile rekor kırdı. Çin üretimi yıllıkta 34.7 milyon ton’a denk geliyor. Yıldan yıla %19 büyüdü.

ABD’de akıllı ev aletleri sahibi olan kişilerin ortalama 3 akıllı ampül, 2 akıllı priz ve 1 akıllı termostatı var.

Silikon tabaka(wafer) yaparken, %50si son kesme sürecinde ziyan oluyor. Dünyada bu atık miktarı 90bin ton. Silikon talaşlarının, Silikon nanoyapılara dönüştürülerek 1200 mAh/gram kapasitede lityum piller yapıldı.

ABD şeyl petrol projelerinde ortalama başabaş maliyetler 7.51$/v daha düşük. Shell üstakış direktörü Andy Brown, bir çok projedeki petrol üretim maliyetlerinin 70$/v’den 40$/v altına geldiğini söyledi

Mercuria International Petroleum Week’te Societe Generale ve ING ile blockchain projesini görüştü.

IPWeek katılımcıları, 2017’de en çok jeopolitik, sonra tedarik konularının petrol fiyatları üzerinde en önemli etkiye sahip olacağını iddia ediyor.

ABD PPA (Power Purchase Agreement)’larda GTM araştırma, 2015’de 6 c/kWh, 2016’da da 5c/kWh rakamların oluştuğunu iddia ediyor. Bunun sonucunda SunPower gibi firmalar dikkatlerini mesken pazarına kaydırmak üzere

Çin, Kuzey Kore’nin son nükleer program gelişmelerinden sonra, ülkeden kömür ihracatını durdurdu. Bu Kuzey Korenin gelirlerinin 3te 1ine mal olacak. Birkaç saat sonra da Güney Koreli Lotte’ye golf sahasını ABD’lilere anti-ballistik misil sistemi uyarısı verdi. Denge politikası

Vitol group ise elektrikli araba satışlarının beklendiği gibi olmayacağını, ilk dizel talep (karayolu) düşüşünün 2020-2025 arası, benzin talebinin ise 2025 sonrası düşebileceğini iddia etti. Vitol’e göre elektrikli araç satışları küresel satışların 2030’da ancak %6.5’na gelecek. Asya, Pasifik, Afrika ve Lat Amerika dan petrol ürünleri talebi artacak

Grafik

Brent hangi saha petrollerinden oluştu ve oluşacak (Platts, JBC Energy)

2025’e Rus petrol üretimi (eski sahalar ve yeni sahalar)

Altın madencilik firmalarının kar marjları ve hisse değerleri (FT)

 

Tarih

1970 ve 1975 Karakaya barajı yapımı başlıyor

20 Şubat 2017

Bugün Shell LNG Outlook yayınlandı, bu hafta herhalde Brent benchmark’ın geleceği konuşulacak. WTI’daki uzun pozisyonlar kafaları karıştırıyor. Shell LNG outlooktaki en önemli slayt, bence “fiyat aralığı”-gri alanı gösteren slayt. Bu hafta International Petroleum Week #Ipweek hashtag’ı takip edilebilir.

Bilgiler

Bu hafta bugün ABD tatil; Çarşamba API ABD petrol tedariği; Perşembe EIA petrol ve benzin stokları-haftalık doğalgaz stokları raporu; Cuma Baker Hughes petrol kule rakamları

Bu hafta Platts’ın Brent petrol olarak belirlediği petrol sepetine Troll sahasından çıkan petrolün de eklenmesi tartışmasını duyacağız. Troll 200bin v/g, fakat Troll ile Brent petrolde Shell ağırlığı yerini Norveçli Statoil’e bırakıyor. Şeyl petrolünden sonra WTI’a karşı Brent’in şansı ne olacak göreceğiz

WTI’da long pozisyon artışlarının ardından hızlı fiyat düşüşü teorileri artıyor. Kanada petrol kumlarına 2014’e kadar 10 yılda 200 milyar $ yatırıldı. Wood Mackenzie’ye göre bu rezervlerin sadece %20si 36.5 milyar varili ekonomik.

Küresel lityum iyon pil üretimi 2016-2020, %521 kapasite artışı; 2016’daki 28 GWh, 2020’da 174 GWh kapasiteye çıkacak.

Google’un kurulu gücü 2.6 GW, tamamını yenilenebilirden yaparak gelecek sene tamamen temiz enerjiye geçecek. 2600 MW İzmir’in talebi kadar olabilir.

Shell 2015-2030 arası doğalgaz tüketimi yıllık %2 artacak, LNG talebi %4-%5 artacak.

Kuzey denizi 2004’teki 6 mv/g’den bu sene 2.8 mv/g’e düştü. Shell’in Brent’i savunmak için çok fazla kuzey denizi petrolü ticareti yaptığı anlaşılıyor. Brent bu gidişle küresel başka benchmarklarla da karışarak daha küresel olacak

Petromatrix bülteninde petrol fiyatlarını yukarıda tutmak için büyük spekülatörlerin kısa pozisyonlarına bir hafta ara vermesine rağmen, uzun pozisyonlara yüklenmeye devam ediyorlar. Hedge fonlar yüklenmesine rağmen petrol fiyatlarında yukarı gidişin zayıflığı düşündürücü. Tedirgin bir durum

Grafik

2016 LNG ihracat büyümesinin liderleri Çin ve Hindistan (Shell)

Ham petrol ve ürünleri ticaret hacimleri (Bloomberg)

 

 

 

 

20 Şubat 2017 – Serkan Şahin’in Yorumu

Serkan Şahin’in haftabaşı yorumu:

“ Bugunlerde aklima takilan bir soru var; eger ABD, Suudi Arabistan’in yerine dengeleyici uretici (swing producer) olursa (ki teknik olarak imkansiza yakin ama diyelim ki oldu), fiyat soklarina karsi konvansiyonel olmayan petrolunun karsilasacagi ani uretim dususleri ve artislari kuresel anlamda petrol tasimaciligini nasil etkiler? Bu etki entegre gemi tasimaciligi sirketlerinin diger operasyonlarini nasil etkiler? Ornegin petrol fiyatlarina bagli olmadigi iddia edilen (edilen diyorum , bunu bir baska gun tartisacagim) gaz ve LNG fiyatlari, ABD petrolunun tasimacilik sektorunde olusturacagi belirsizlik nedeniyle arz soklari yasayabilir mi? Ben bunu daha once bir konferansta farkli sekilde sormustum. Dunya’nin en buyuk petrol ve LNG ureticisi sirketlerden birisinin LNG operasyonlarindan sorumlu kisisine Hanjin Gemicilik’in iflasinin ardindan gemicilik sektorunde olusacak bir krizde kuresel bir LNG arz sorunu yasanir mi diye sormustum ama tatmin edici olmaktan cok uzakta bir cevap almistim. Bunu sesli dusunmeye devam edecegim. ABD’nin kendi pazarindan artan petrolunun Guney ve Dogu Asya’nin gelismemis rafinerilerine acilmasi ile daha derin bir sorunu da yasayabiliriz ancak bunu da Nijeryalilar ve Angolaliar dusunsun. Kuzey Denizi petrolu bu soruna karsilik simdilik guvende gibi”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.

17 Şubat 2017

Bugün #bigdata ve #machinelearning etiketlerini okumaya çalıştım. EPA’nın yeni başkanı belli oldu, ABD çevre politikalarında dönüş başlayacak mı? Morgan Stanley Tesla ve LG Chem ABD piyasasını domine eder diyor. Baker Hughes haftalık petrol kule rakamları artmaya devam ediyor. Otonom ulaşım bir kamu hizmeti mi olacak? Kızılderililerin Trump’tan kömür santralini ve madenini kapatma talebi ilginç ama $ içerik. Kayak tesisleri de emisyonlarını azaltmaya çalışıyor.

Bilgiler

Morgan Stanley’e göre ABD’de hali hazırda ekonomik (addresable) depolama pazarı 85 Gwh, ve 30 milyar $. Ama düzenlemeler ile 140 Gwh ve 50 milyar$’a çıkabilir. Tesla ve LG Chem her biri en az %30 pazar payı sahibi olurken, ikisinden birinin %50 pazara hakim olması ihtimallerden biri. Küresel pazarda ABD’nin 7-8 katı.

Suudilerin Aramco’yu yapılandırma planı: “Koreli chaebol(zengin klan)” veya uzmanlaşmış petrol-gaz şirketi. Sorunun kaynağı da hisseler arz edildiğinde, yatırımcı nasıl bir şirkete ortak olmak ister. Aramco devlete %20 devlet hakkı, %85’te vergi öüyor.

İtalya’daki elektrik sektörünün gaz talebi, yüksek elektrik talebi ve elektrik ithalatında düşüşten dolayı son 5 yılın en yükseğine yakın.

Dünyanın en büyük hedgefonu 160 milyar $ yöneten Bridgewater, tüm yönetim mekanizmaları yapay zeka ile otomotize etmeye çalışıyor.

Bugün ki Baker Hughes verilerine göre haftalık 6 artış işe 597 petrol kulesi oldu. 2017 başından beri 72 kule artışı var. 5 yılın en iyisi. Doğal gaz 4 artarak 153’e geldi.

Scott Pruitt, EPA -ABD Çevre ajansı başkanı olarak senato tarafından onaylandı. EPA’ya en baş muhalifti. EPA’nın 750 eski çalışanı da senatodan onaylanmamasını istemişti.

Kızıl derililer (Navajo milleti), Trump’tan kömür madenini ve santralini kapatmamalarını istedi. Santral sahipleri doğalgazı daha ekonomik buluyor. Kemp bu habere yılın haberi demiş. ($ içerik)

1980lerde ABD’de 10 mv petrol Ocak ve Şubat arasında stoklara ekleniyordu. Son haftalarda 40 mv ABD petrol stokları arttı. ABD ithalatı da bir sene önceye göre 550,000 v/g daha yüksek. Umman ise sattığı petrolün fiyatını erken almaya çalışıyor. Petrolün %70’i Çin’e. Abu dabi ulusal petrol şirketinin Güney kore Yeosu’da 6 mv stoğu varmış.

Petrol ve gaz’da büyük veri hizmetleri 2023’te 10.9 milyar $’a ulaşacak. Yıllık büyüme oranı %17.3

Kayak tesisleri de düşük karbonlu yöntemlere geçerek katma değer oluşturmaya çalışıyor. Kayakçılara önerileri, gideceğiniz tesislere trenle giderseniz emisyonlarınızı %90’a kadar azaltmış olursunuz.

Yapay zeka araştırmalarında Çinliler ABD’yi geçmiş. Baidu’nun ses tanıma sistemi en iyilerden biri (en iyisi gibi anladım). O kadar ki, ABD’de yapay zeka konferansını Çin yeni yılına geliyor diye ötelemişler.

Otomotize olmuş ulaştırma kamu hizmeti olacak? 5 gelecek tahmininden biri

Grafik

Hani ülke petrolünün kaç varili bir ton yapıyor ve hangi ürünün kaç varili 1 ton (Jefain Alhajri)

16 Şubat 2017

Büyük madencilerin durumunun nasıl değiştiği şaşırtıcı. Anglo American son örneği, borçluluk oranı çok hızlı düşmüş. FT haberinde, İngiltere’nin bundan sonraki nükleerlerde 80 pound/MWh altını talep edebileceğine değinilmiş. Petromatrix’in satır aralarında ilginç analizler var, mail atanlara bülteni gönderiyor. Trump’un bilimsel danışman adayı CO2 gezegene faydalı olur demiş. Bakır da fiyat artınca dünya ekonomisi düzeliyor denirdi, şimdi ise grevler ve hükümet izinleri sorun. Norveçte yeni satışların %37si elektrikli araba. Noble’da Çinlilerin hisse alması neden stratejik. Tarihte havagazı ile ilgili trajikomik bir okuyucu mektubu var.

Yorum – Sohbet Karbuz

14-16 Subat tarihleri arasinda Kahire’de gerceklestirilen EGYPT PETROLEUM SHOW tam bir govde gosterisi oldu. Bir cok dev sirketin CEO duzeyinde temsil edildigi 3 gunluk organizasyonda Turk sirketleri varmiydi bilmiyorum ama Ingiltere 40 sirketle basi cekti. Ingiliz sirketlerin onumuzdeki 45 yilda Misir’da yapacaklari yatirim miktarinin 13 milyari tutacagi goz onune alinirsa bunu normal karsilamak gerekir. Yani bizim basinda Mısır’ın başı petrol şirketlerine borçlarıyla dertte diye cikan haberlerle; Eni, BP ve Shell’in yatirim yapmak icin birbiriyle yarisma goruntulerinin yasanmasi pek bagdasmiyor. Eni onumuzdeki 5 yilda Misir’da 10 milyar dolar yatirim yapacak. BP ise 2016 yilinda global capta en buyuk yatirimini Misir’da yapti., bu yil da oyle yapacak. Dogru, Misir’in yabanci petrol ve gaz sirketlerine 3.6 milyar dolar borcu var ama borcuna sadik. Doviz rezervi yeterli olmus olsa bugun borcunu sifira indirir. Bu arada, Dogu Akdeniz gazini takip edenlere  yakin bir zamanda Misir’da buyuk bir gaz sahasinin daha kesfedildigi haberinin gelecegini simdiden bildireyim.

Bilgiler

Hindistan 44 petrol ve gaz sahasını kapsayan 31 lisansı gelir paylaşımı modeli ile onayladı. 40 mton petrol ve 22 bcm gaz’a denk geliyor. 28 saha devlet kurumlarına gitti. 47 şirket başvurdu, 43’ü Hindistanlı.

Anglo American Plc, maden şirketi, tonaj üretiminin %99.5’ine denk gelen kömür, demir, nikel, mangan, niobium, fosfatları kapatıp, elmas, platinyum bakıra odaklanacaktı. Plan suya düştü, çünkü diğer emtialar değer kazanınca, küçülerek diğer büyüklere yem ihtimali belirdi. 1 yılda borçluluk oranları da inanılmaz düştü.

İngiltere nükleer projelerde bundan sonra Hinkley’den daha düşük rakamlar bekliyor. Toptan satış fiyatları 45 pound/MW. Hinkley anlaşması EDF’e 35 yıl boyunca 92.5 pound/MWH öneriyor. 2012’den enflasyonu hesaba katınca şimdi 100 civarında. Ama artık 80 altı fiyat istiyorlar.

Noble’da Çin hissesi. “KİTleri uluslar arası rekabetçi hale getirmek için tedarik zincirleri ve ticaret platformlarını kontrol”. Sinochem 2015’te 100 milyon ton ham ve ürün ticareti yaptı. Depolama kapasitesi 25 milyon m3, 900 tane de akaryakıt istasyonu var Asyada. Noble’ın ticaret hacmi de 135~milyon ton ham ve işlenmiş petrol ürünü

Trump’un Bilimsel danışman adayı listesindeki Princeton üniversitesi fizikçisi William Happer, artan CO2 seviyelerinin gezegene fayda sağlayacağını iddia ediyormuş. Happer karbondioksit’in faydalarını anlatan araştırma için saati 250$’a hizmet verme niyeti göstermiş. Peabody’den de 8000$ almış, bilirkişi sıfatıyla konuşmasında.

@petromatrix’den tüyolar. WTI mart kontratının süresi haftaya Salı doluyor. Fakat pazartesi ABD’de resmi tatil. Dolayısıyla yarın pozisyonların kapatılması gerekiyor. Yarın WTI ters hamle yapabilir. Küresel anlamda stoklar düşerken (-0.7mv/g) ABD’de artıyor(+0.9mv/g) makro-mikro farklılaşıyor. ABD ya üretim ya ithalatı arttırdı.

GSYİH hesaplarken petrol ürünleri ve petrol tüketimi ile ağırlıklandıran bir yöntem. Petrol kullanımının GSYİH’a ilişkisi, gelişmekte olan ekonomilerde yüksek, gelişmiş ekonomilerde daha düşük oluyor

OPEC kesintilerine rağmen küresel petrol arzı ilk altı ayda geçen senenin üzerinde olacak. Jakob(petromatrix): “küresel arz ve talep dengesi ham petrol’e karşı ham petrol olarak değil, ham petrol arzına karşılık petrol ürün talebi olarak bakılmalı”

Güneş enerjili tren taşımacılığı neden mantıklı? DC hatlar 630-750 V, güneş PV hatlar(sıralarda da ) 600V-800V üretiliyor. Bazı hatlarda elektrik yükü arttırılamadığından daha fazla yolcu kapasitesi arttırılamıyor.

Şili’deki Escondida, dünyanın en büyük bakır madeni, yılda 1 milyon ton, dünya üretiminin %5’ini üretiyor. 2500 işçi greve gitti. Oysa bakır dünya ekonomisinin sağlığın gösteren metal olarak değerlendiriliyordu. Grasberg de endonezyadan ihracat izni sorunları yaşıyor. Bakır fiyatları yükseliyorsa sebebi bu

Norveç’te geçen ay elektrikli araba satışları aylık satış hacminin %37sine ulaştı- 4800 elektrikli araç BMW i3 (622), Volvo XC90 (398), Volkswagen Passat (411)

Altın yatırımcısı (Gold Investor) dergisinde Alan Greenspanla röportajın başlığı “Altın: Nihai sigorta poliçesi”. “Enflasyon artışı altın fiyatını da arttırı.

Grafik

Dünyanın en büyük bakır madenlerinin üretim kapasiteleri (Bloomberg)

Anglo American ve diğer maden şirketlerinin borçluluk oranları hızla düştü (Gadfly)

Tarih

30 mart 1988 – Havagazı musluğundan sadece hava geliyor

 

 

 

15 Şubat 2017

Serkan Şahin bugün hafta ortası yorumu ile EIA verilerini yorumladı (burada)Petrol fiyatları kaç olur?Stoklar son dönemlerin yüksek seviyelerinde, FT haberine göre bazı bilinmeyen yatırımcılar fiyatları yukarıda mı tutmaya çalışıyor diye düşündürüyor. Önümüzdeki dönem senaryolarım: Kırılma veya İstikrar. Enerji ile ilgisiz gözükse de AFM’nin küçük ve ucuz hale gelmesi, malzeme bilmi ve enerji sektörünü değiştirir. Enerji sektöründe en önemli teknolojiler malzeme bilimine dayanıyor bence. Rusya’da vergi düzenlemesi ile eski sahalara rağbet artabilir.

Bilgiler

FT haberinde, stok rakamlarından 10-20 dakika sonra artan fiyatlara bir anlam vermeye çalışıyor. Anladığımız kadarı bilmediğimiz birileri, stok verilerinden sonra alım yapıyor. “Birinin net bir stratejisi var, fakat bu alımları Perşembe-Cuma günü de kuvvetli alımlar takip etmiyor.

Pekinde 50 çevre polisi görev yapacak. Geçen sene şehirdeki hava kalitesi tüm günlerin %46sında hükümet sınırlarını aşmıştı.

İngiltere’de 11000 şarj noktası var. Ama tüm ulaştırmanın elektriğe geçişi 20 nükleer santrale ihtiyaç duyuyor ve şebeke de büyük bir yük olacak. Elektrik araba sahipliğindeki 3 temel sorun, şarj noktası eksikliği, pil menzil yetersizliği ve araç maliyet yüksekliği

Almanya’da 60 üniversite bilimsel makalelere erişim hizmeti veren Elsevier’e anlaşmalarını uzatmayarak DEAL diye bir konsorsiyum kurdular. Bu şekilde Elsevier’den ülke aboneliği almayı planlıyorlardı, aralıkta anlaşamayınca Elsevier üniversitelere hizmeti kapattı. Ayıp olmasın diye açmış.

İngiliz görevlilier Trump ekibini iklim değişikliği anlaşmasına bağlı kalmaya ikna etmeye çalışıyor. ABD’de geçen sene 600bin yeşil enerjiye karşı 150000 fosil istihdamı elektrikte oldu. Geçen sene ABD’nin temiz enerji harcamaları 58.6 milyar $’a ulaştı.

Araştırmacılar Atomic Force Microscope (AFM)u, 4cm’e 1.5cm gibi boyutlara MEMS ile sığdırmışlar. Malzeme biliminde ilerlemeleri hızlandırır.

Cezayir’in 5.7 milyar şeyl petrol ile Çin ve Arjantin’in ardından en büyük şeyl gaz rezervleri var. Cezayir hükümeti şeyl projelerine 70 milyar $(rakam aynen) ayıracak. 2014’de sonatrach iki deneme kuyusu açtı. Fakat Cezayir dünyadaki en kurak yerlerden biri, kişi başı temiz su 300m3/yıl, dünya ortalaması 6000 m3/yıl gibi.

Fosil yakıt sübvansiyonları tasarlamanın kuralları: Hükümetin tam desteği, dikkatli bir reform tasarımı, etkili iletişim doğru zamanlama. Kırılgan grupların da korunması önemli.

Suudi Arabistan 486bin değil, 700bin v/g kesinti yapmış. Hindistan yolsuzlukla mücadelde banknotların %86sını piyasadan çekince, ürün talebi 2003 mayıstan beri en yüksek düşüşü gördü. OPEC’e göre ise Hindistan bu sene %7.1 büyür. Suudiler yenilenebilir ile ilk etapta 80bin v/g , doğalgazdan elektrik üretimi ile 1 mv/g talep düşürebilir.

Rusya’daki samotlor dev petrol sahası, 1969da üretime başladı. Şu anda 5 varil petrol için 95 varil su da çıkıyor. 1980Lerde petrol fiyatları düşünce Sovyet mühendisler sahadan üretimi 3mv/g’a kadar itti. Çok su basarak, isviçre peyniri gibi olan rezerv yapısında çatlaklara yol açtı. Rusya vergi düzenlemesi ile buralardan üretimi arttırabilir.

 

Grafik

2017 başından beri EIA raporları sonrası petrol fiyat değişimi (FT) Neden ve ne zaman alımlar geliyor

Bu grafikte petrol tüketimine bağlı petrol stokları var – ABD muhtemelen, tweette yok. Ana mesajı, tamam tüketim artıyor ama son 2 yılda stoklar tarihsel sürecinin çok ötesinde artmış

15 Şubat 2017 – Serkan Şahin’in Yorumu

Aşağıdaki yorum Serkan Şahin’in hafta ortası yorumudur.

Birkac haftalik aranin ardindan gercekligime geri dondum. Bugunku yorum asagida:

EIA verilerine gore ham petrol stoklarinda 9.5 milyon varillik bir artis var. Onemli destek PADD 3’deki 6.83 milyon varillik artistan gelmis. PADD 2’de stoklarda 1.29 milyon varillik dusus var, Cushing’deki dusus 702,000 varil. Ham petrol ihracatindaki dusus de dikkat cekici. Butun bunlar uretimde bir toparlanmaya isaret ediyor mu diye merak edenlere EIA’nin yayinladigi DUC (drilled-uncompleted) raporlarini okumasini tavsiye ederim. Orada gorundugu gibi yukselen fiyatlar DUC sayisinin azalmasina degil tam tersine artmasina yol acmis. Bu beklentilerin tam tersinde. Bence bunun nedeni ABD’li ureticiler icin, ozellikle de Permian’dakiler, fiyatlar spotta basabas fiyatlara cok yakin, belki biraz ustunde, ancak forward curve hala tam operasyonel zamanda karlilik icin musait degil. Bu durumda operatorler yukselen fiyatlar ile beraber maliyetler artmadan kuyulari kazmak istiyorlar ancak sabit operasyonel maliyetleri su an icin goze almak istemiyorlar. Ayrica muhtemelen ekonomik alanlarin cogunda da uretime acik cok imkan kalmadi ve bunun yerine exploration/appraisal kuyulari ile aktivitelerini destekliyorlar. DUC sayisindaki degisim ileride ani bir uretim sicramasi olusturabilir ama kalici bir ciddi artis bence hala cok zor. Yatirimin maliyetini ABD’de su sartlarda karsilamak cok kolay olmasa gerek.”

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

14 Şubat 2017

California Oroville barajındaki dolu savak problemi, ABD’deki en büyük baraj olduğu ve California’nın yaşadığı kuraklık düşünüldüğünde 48yılda 1 olan olay. 1940 yılında yazılmış tahıl gelecek kontratlarındaki spekülasyon analizi okunur. Noble, Çin’den finansal destek peşinde. Küresel alüminyüm ticareti iki ayrı dünya benzetmesi haberi emtia dinamikleri için güzel. Norveç en iyi ihtimaller gaz üretim düşüşünü platoda tutmaya çalışıyor. Toyota ve GM bugün ABD meclisinde kendinden sürüş araba kurallarının rahatlatılmasını isteyecek. Petromatrix haber bülteninde dün, büyük spekülatörlerin short/kısa(satış yönünde) pozisyonlarında büyük artış gözüktüğü satırları da önemli. 56.65$ mi 47.50 $ mı? Sonunda OPEC elinden geleni yaptı

Bilgiler

Nijerya 16.4 milyar$ varlık satışı planlıyor. 2016’da ekonomisi %1.6 daraldı. Petrol iştiraklerindeki devlet hisselerini %55’den %40-45’e indirmesi bile 10 milyar$ satış geliri anlamına geliyor. 2020’de 2.5 mv/g üretim planlıyor.

Norveç’in gaz satışları yeni rezervler bulunsa da düşmeye devam edecek. 2016’da 115 bcm gaz satışı en iyi ihtimalle 2023-2024’e kadar böyle devam eder. Harita da burada

Çin çelik kapasitesini düşürme iradesi gösteriyordu. Greenpeace’e göre kapattı ama kapattığından daha fazlasını açtı.2016’da Çin’in işletmedeki çelik kapasitesi arttı. İddiaya göre kapattım dedikleri zaten boş duran kapasitelermiş

Toshiba gelir raporunu geciktirince hisseleri %9.4 düştü. Nükleer ve “akıllı sayaç” iletim teknolojisi alanındaki satın almalarının defter değerini düşürecek. Bu değer düşüşünü zamanında somutlaştıramadığı için düştü.

@Petromatrix’in dün ki günlük raporuna göre, petrolde büyük oyuncular kısa pozisyonlarını 22900 arttırırken uzun(al) pozisyonlarını 5300 arttırdılar. Bu büyük spekülatörler tarafından Kasımdan beri görülen en yüksek sat(short) pozisyon. ING 56.65’e kadar yükseliş ile 47.50$’ye kadar düşüş olabilir diyor

John Kemp’in bugün ki mailinde 1940 yılında yazılmış ABD’de tahıl gelecek kontratlarında spekülatif ticaretin analizi var. Kendisi 129-131.sayfaları önermiş, okudum. Kaybedenler kar elde edenlerin katı, zararlar da net karların 6 katı.

Tesla, BAE de yazın Model S ve Model X teslimatına başlayacak, Dubai Mall’de dükkan ve Temmuz’da Ortadoğu’daki ilk hizmet merkezini devreye alacak. BAE, dünya petrol rezervlerinin %6sı ve OPEC’în 4. Büyük üreticisi. Model S 74bin$, Model X 93bin$.

Umman, OPEC üyesi olmayan Ortadoğu’daki en büyük petrol üreticisi, Electricity Holding Co bu sene 2 milyar $ borçlanma hedefliyor. 2015te Oman Electricity Transmission Co 1 milyar$ borçlanmıştı. Nama holding diye biliniyor.

Pakistan Karachi’den Lahore’a boru hattı için Ekim 2015’te Rusya ile IGA imzalamıştı. 1100 km hat, 12.3 bcm/yıl gaz taşıyacak. Rusya 25 yıl işletip Pakistan’a devredecekti. Taşıma bedeli de 1.25$/mmbtu istedi, Rostec bu bedeli arttırmak istiyor.

California Oroville Barajındaki, ABD deki en büyük baraj(PopSci), 48 yıllık tarihindeki ilk defa dolu savağından kontrolsüz su atıyor. Her an da çökebilir. California’da kurak yılların ardından baraj %100 kapasiteye ulaştı, benzer tarihteki kapasitesinin %148 üzerinde. 188,000 kişi bölgeden uzaklaştırıldı. Tarım sektörünü etkileyecek.

Toyota ve GM bugün ABD’de (US House-alt kanat) kendinden sürüş arabalara dair kuralların hafifletilmesini isteyecek. Üreticiler, bu arabaları daha fazla sayıda test etmek zorunda. ABD ulaştırma bakanlığı mevcut kanunla 12 ay için 2500’e kadar araca NHTSA(karayolu güvenliği) kurallarından istisna verebiliyor.

Noble Grup’un hisseleri 2011 zirvesinden beri %93 değer kaybetti. Medyan S&P 500 enerji şirketinin net borcu Ebitda’sının 2.9 katı. Noble’da 2016 için bu oran 7.3. Sinochem daha önce Noble’ın tarım ticaret tarafını 2.5 milyar $’a almıştı. Noble’ın petrol, kömür, gaz ve elektrik gelirleri 12 ayda(Eylül 2016) 42 milyar $dı.

Küresel alüminyum ticaretinde Çin’in %15 ihracat vergisi, primer alüminyumun ülke dışına çıkışını engelliyor. Ama yarı işlenmiş mamul “semi” ihracatı ise 2015 ve 2016’da 4 milyon ton artmış(cümle her yıl için anlamına da gelebilir) ShFE: Shangai Futures Exchange ile London Metal Exchange(LME) arasında giderek eşleşmeye başlıyor.

Grafik

Petrol, gaz üreticisi ve enerji tacirlerinin 12 aylık gelir rakamları, BloombergGadfly

ABD Benzin harcamaları uzun süre sonra ilk defa 2016Ç4’te arttı. Zaman farkı ilginç (EnergyFuse)

Norveç’in gaz ihracat/satış beklentisi (Norveç Petrol)

Tarih

Popular Science 1972 Eylül sayısından Oroville Barajı bilgileri

 

13 Şubat 2017

Bugün Çin’in kış dönemi çelik ve alüminyum azaltma planı ile ilgili haber ilginç bilgiler ile dolu. SAFE ve Vivid economics ve EIU kömür raporu çok iyi. OPEC raporu da yayınlandı. Pazartesi daima 2-3 günlük birikim oluyor, Salı boş, Cuma akşama doğru tekrar hızlanıyor. Kemp’in grafiğini doğru anladı isem yaza değil Eylüle petrol piyasaları sıkılaşma bekliyor. Degree days-derece gün, soğukluk ölçüsü olarak Groningen gaz üretiminde kullanılıyor. Düzenlemede ABD telekomda birleşmeye izin vermeyerek ölçek ekonomisinin önüne geçen ABD’li düzenleyiciler, uzun vadede rekabet sağlamış gözüküyorlar.

Bilgiler

Bu hafta; Bugün OPEC aylık raporu, gün sonunda EIA aylık yerli petrol ve şeyl doğalgaz üretimi raporu; Salı API haftalık ABD petrol arzı raporu; Çarşamba EIA haftalık petrol ve benzin stokları; Perşembe ABD haftalık doğalgaz depo verileri; Cuma Baker Hughes haftalık rapor

Sızan taslağa göre, Çin çevre kirliliği ile mücadele için daha fazla çelik ve alüminyüm üreticisinin üretimini azaltacak. Çelik ve gübre tesisleri yarıya, alüminyum %30 düşecek, 5 bölgede 28 şehirde. Kış ısıtma sezonunda (Kasım sonu-Şubat sonu)

Bugün ki OPEC raporunda spot tanker fiyat artışlarından biri de kötü hava koşulları ve Boğazlardaki trafik söz konusu edilmiş(s1). OECD stokları Aralıkta düşmesine rağmen 5 yıl ortalamasının 299mv(216 ham,83 ürün) üzerinde.

Texas’da hala petrol ve gazın izlemesi Railroad Comission’da. Komisyon, Ocak 2016’daki 510 sondaj iznine karşı bu ocakta 956 orijinal sondaj izni verdi.

Düzenlemede iki şirketin birleşmesine izin vermemek ABD’de rekabeti getirdi. WSJ makalesi. Ölçek ekonomisi mi rekabet mi?

Reuters’den John KEmp’in bu grafiği bir önceki ayın bir sonraki aya göre premium’u. Piyasalar sanki Eylül 2017 sonrası sıkılaşma bekliyor.

Hollanda hükümeti, bir yıl içerisindeki derece günleri kullanıyor. Bir derece gün rüzgara göre düzenlenmiş sıcaklıkların 14 C (Hollanda için) ev ısıtma derecesinden düşüş demek. Groningen üretim planına göre ortalama bir yılda 2300 derece gün var. 9 Şubat’ta bu rakam 1298 derece gün oldu, 2012’den beri en yükseği.

Harvard’da uzun yıllar dayanabilecek bir akış(flow) pilli duyurusu var. Akış için kullanılan molekülleri suda çözlüebilen yaparak 1000 defa şarjda sadece kapasitesinin %1ini kaybeden bir pil tanıtılıyor. Suda çözülebilen ferrocene.

Enerji üretkenliğinde %2.5-3 artışlar ekonomik büyüme için şart. Sanayideki senaryo ilginç: Çin’deki talep %36 daha düşük çünkü Çindeki sanayi yeni sanayileşen ülkelere kayacak. Rapor/sunum çok iyi

Securing America’s Future Energy (SAFE)’in çeyreklik Enerji Güvenliği raporunda OPEC’in Pazar payı kavgasının ABD istihdamına verdiği zarar gösterilmiş. ABD’deki petrol ve istihdamının 3’te 1’i (212bin kişi) işini kaybetmiş.

The Economist EIU’nun “Avrupanın elektrik geleceğinde kömürün rolü” raporu burada.Almanya’da 1990’larda kömürün payı %55’lerin üzerindeyken 2013’te %45,2016’da %40 civarına düşmüş.Almanya ve Polonya’daki 5 GW inşaattaki kömür kapasitesi hariç Avrupada yeni kapasite yok gibi. Daha önceki gibi bir geri dönüş beklemiyorlar

Fransız Başkan adayı Emmanuel Macron (Le Figaro-Google Translate), şeyle ve açık deniz üretimine karşı. Kömür santrallerini de kapatmayı planlıyor. Enerjinin %75’ini de nükleerden elde edilmesini iyi olarak değerlendirmiyor. 2030’a %32 yenilenebilir enerji için 26000 MW kapasiteye izin verecek.

Grafik

2016’da en yüksek rüzgar kapasiteleri ve toplam kapasite (Wind Power Monthly, Goksel Güngör üzerinden)

Kişi başı Enerji ve GSYİH arasındaki yapısal ilişkinin kırılması gerek (VividEconomics)

OPEC Politikaları ve ABD petrol sektör istihdamı (FUSE)

İki veri setinin hikayesi – OPEC ülkeleri – kim ne kadar üretim değiştirdim demiş, ikincil kaynaklar ne demiş.(Bloomberg)