{"id":190,"date":"2016-11-22T17:44:41","date_gmt":"2016-11-22T17:44:41","guid":{"rendered":"http:\/\/barissanli.com\/eak\/?p=190"},"modified":"2016-11-22T17:44:41","modified_gmt":"2016-11-22T17:44:41","slug":"22-kasim-2016","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/2016\/11\/22-kasim-2016\/","title":{"rendered":"22 Kas\u0131m 2016"},"content":{"rendered":"<p>Word:\u00a0<a href=\"https:\/\/drive.google.com\/open?id=0B3RIv3pMNaTdVXBjN2I4Q1ZOSFU\">https:\/\/drive.google.com\/open?id=0B3RIv3pMNaTdVXBjN2I4Q1ZOSFU<\/a><\/p>\n<p>Edison\u2019dan Enron\u2019a Elektrik sekt\u00f6r\u00fc kitab\u0131 g\u00fczel, \u00f6zette bir k\u0131sm\u0131 var. Okumak k\u0131sa da \u00f6zet zaman al\u0131yor.Yine de notlar\u0131mda bulunsun istedim. Trump ve OPEC konular. Tesla ile ilgili \u201cquasi utility\u201d kavram\u0131 ilgin\u00e7 geldi. BRICS bankas\u0131n\u0131n ba\u015fkan\u0131 yenilenebilirlerin olu\u015fturdu\u011fu fiyat risklerinden sanki k\u00f6m\u00fcre mesafeli. Dert karbon de\u011fil, \u00e7al\u0131\u015fma saati vs. \u0130statistik ve grafikte \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde \u00f6zetlemek istedi\u011fim rapordan bir tablo var. Bilgisayara 1950-1970 aras\u0131 beyin-elektrikli beyin vs deniyor, sonra komp\u00fcter, 1971\u2019den sonra bilgisayar<\/p>\n<p><span style=\"color: #17365d;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Bilgiler<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ft.com\/content\/df011af0-b080-11e6-9c37-5787335499a0?ftcamp=published_links%2Frss%2Fcompanies_energy%2Ffeed%2F%2Fproduct\">Enel<\/a>, 2 milyar \u20ac\u2019ya kadar kendi hisselerini alacak. Bu sayede 2 hafta i\u00e7inde kaderi belli olacak Matteo Renzi h\u00fck\u00fcmetinin gelece\u011fine kar\u015f\u0131 da yat\u0131r\u0131mc\u0131lara g\u00fcven telkin etmek istiyor. Enel CEO, Francesco Starace, iki temelden bahsediyor: dekarbonizasyon ve dijitalle\u015fme. Fakat dijitalle\u015fmenin zay\u0131f halkas\u0131n\u0131n \u00fcst y\u00f6netim oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.neweurope.eu\/article\/sweden-scrap-solar-energy-tax\/\">\u0130sve\u00e7\u2019te<\/a> g\u00fcne\u015f \u00fcretiminden al\u0131nan vergiler kald\u0131r\u0131l\u0131yor. Kendi t\u00fcketimi i\u00e7inden vergi al\u0131nmayacak, \u00fcreticilerden de vergi indirimi %98 olacak. \u0130sve\u00e7 %36 n\u00fckleer, %39 hidrodan elektrik \u00fcretiyor. G\u00fcne\u015fin pay\u0131 %0.1<\/p>\n<p>Trump, <a href=\"http:\/\/energypolicy.columbia.edu\/sites\/default\/files\/energy\/What%20Scrapping%20the%20Iran%20Deal%20Would%20Mean%20for%20Oil%20Markets%20-%20Jason%20Bordoff%20and%20Richard%20Nephew_0.pdf\">\u0130ran n\u00fckleer anla\u015fmas\u0131n\u0131<\/a> tekrar m\u00fczakere etmek istiyor. BP\u2019de CEO\u2019sunu olabilecek yapt\u0131r\u0131mlara kar\u015f\u0131 \u0130ran\u2019a g\u00f6ndermedi. Yapt\u0131r\u0131mlar \u0130ran\u2019\u0131n ihracat\u0131n\u0131 2011\u2019deki 2.4 mv\/g\u2019den 2013\u2019de 1mv\/g\u2019e d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Jason Bordoff, OPEC anla\u015famazsa \u201cABD \u0130ran\u2019a yapt\u0131r\u0131m ile\u201d piyasay\u0131 dengeleyebilir demeye getiriyor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.bloomberg.com\/news\/articles\/2016-11-21\/softbank-s-clean-energy-goals-find-welcome-in-mongolia-s-desert\">Tokyo tabanl\u0131 SoftBank,<\/a> Mo\u011folistan\u2019da 50 MW r\u00fczgar \u00e7iftli\u011fine 200MW(rzgr+solar) eklemek istiyor, kafas\u0131nda \u201cAsya S\u00fcper \u015eebekesi\u201d (Asia Super Grid) var. Mo\u011folistan elektri\u011finin %90\u2019\u0131 k\u00f6m\u00fcrden (2013). Softbank, State Grid Corp of China, KEPCO ve Rus \u015febeke operat\u00f6r\u00fc Rosseti ile Kuzey do\u011fu asyay\u0131 enterkonnekte etmek konusunda \u00e7al\u0131\u015facak.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/energydesk.greenpeace.org\/2016\/11\/21\/british-government-foreign-office-surestream-unesco\/\">Greenpeace ekibi<\/a>, \u0130ngiliz h\u00fck\u00fcmetini yard\u0131m paras\u0131 ile d\u00fcnya miras\u0131 alanlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren Malawi g\u00f6l\u00fcnde petrol aramac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 te\u015fvik etmekle su\u00e7luyor. Malawi h\u00fck\u00fcmeti destek istemi\u015f, \u0130ngiliz Surestream\u2019in iki alan\u0131 var. Bilgiler bilgi edinmeden al\u0131nm\u0131\u015f. Bir k\u0131s\u0131m bilgi taleplerini de \u0130ngiliz d\u0131\u015fi\u015fleri ekonomik \u00e7\u0131karlara ters diye reddetmi\u015f.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.bloomberg.com\/news\/articles\/2016-11-22\/peter-thiel-s-other-hobby-is-nuclear-fusion\">F\u00fczyonda<\/a>(atomlar\u0131 birle\u015ftirerek enerji \u00fcreten), iki y\u00f6ntem \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor , \u201cmanyetik\u201d, \u201ceylemsizlik\u201d prensibine dayan\u0131yor. Manyetikte plazma s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak f\u00fczyon s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 elde ediliyorken, eylemsizlik \u201cinertial conf\u0131nement\u201dda lazerle yap\u0131l\u0131yor. Trump\u2019un ekibinden Peter Thiel Helion Enerji ile para yat\u0131rm\u0131\u015f f\u00fczyona<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.smh.com.au\/federal-politics\/political-news\/nigerian-government-takes-more-in-oil-and-gas-revenue-than-australia-analysis-shows-20161121-gsu81p.html\">Avustralya<\/a> petrol ve gaz gelirlerinde Nijerya\u2019dan az gelir\u0131 alacak. Katar ile ayn\u0131 \u00fcretim seviyesinde, 2021\u2019de Katar 26.6 milyar $ gelir elde ederken, Avustralya 800 milyon $ alacak). Sebep, Avustralya projeleri k\u00e2rlar\u0131na g\u00f6re vergilendiriyor ve projeler hem yeni hem zor. Ama Chevron Avustralya 2040\u2019a devlete 380 milyar $ \u00f6demi\u015f olaca\u011f\u0131z demi\u015f.<\/p>\n<p>Trump \u0130ngiliz politikac\u0131 \u0130ngiliz Ba\u011f\u0131m\u0131z Parti lideri Nigel Farage ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde, <a href=\"http:\/\/www.nytimes.com\/2016\/11\/21\/business\/with-a-meeting-trump-renewed-a-british-wind-farm-fight.html?_r=0\">\u0130sko\u00e7yada kendi golf sahas\u0131n\u0131n<\/a> manzaras\u0131n\u0131 kirleten tip a\u00e7\u0131k deniz r\u00fczgar t\u00fcrbinleri gibi r\u00fczgar yat\u0131r\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131 istedi. Sorun, ABD Ba\u015fkan\u0131 olan ki\u015finin kendi golf sahas\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7in talepte bulunmas\u0131. NYT olay\u0131 detayl\u0131 anlatm\u0131\u015f<\/p>\n<p>Kanada 2030 gibi <a href=\"http:\/\/www.nytimes.com\/aponline\/2016\/11\/21\/world\/ap-cn-canada-coal-phase-out.html?ribbon-ad-idx=7&amp;rref=business\">k\u00f6m\u00fcr santrallerini<\/a> devre d\u0131\u015f\u0131 yapacak. Petrol kumlar\u0131na devam<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.bnef.com\/ViewEmail\/69a2f916-6951-cd7a-a38a-42e4a28c4ad3-c82f4e87e880-ebe9d1?e=Week%20in%20Review\">BNEF\u2019in<\/a> Tesla ve Solar City birle\u015fme haberindeki bence en \u00f6nemli k\u0131s\u0131m \u201cSolarCity al\u0131m\u0131 ile Tesla \u00fcr\u00fcn paketi ve kaynaklar\u0131 ile kamusal hizmetimsi bir \u015firkete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor\u201d.(quasi-utility). Haberde Jaguar Land Rover\u2019\u0131n I-Pace arac\u0131n\u0131 2018\u2019de VW\u2019nin \u00c7in\u2019de 2020\u2019de 400bin, Kuzey Amerikada da 2021\u2019de elektrikli ara\u00e7 \u00fcretece\u011fi belirtilmi\u015f.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.bnef.com\/ViewEmail\/69a2f916-6951-cd7a-a38a-42e4a28c4ad3-c82f4e87e880-ebe9d1?e=Week%20in%20Review\">BRICS Bankas\u0131 Yeni Kalk\u0131nma Bankas\u0131<\/a> ba\u015fkan\u0131 K V Kamath %60\u2019a kadar yenilenebilire kaynak ay\u0131racak. Gelecek sene 2.5 milyar $\u2019\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kmay\u0131 planl\u0131yor. \u201cYeni\u201d kavram\u0131 ge\u00e7ti\u011fimi 70 senenin derslerini \u00f6\u011frenmi\u015f olmaktan, oda\u011f\u0131 ise s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma ve altyap\u0131. \u0130lk defa Q&amp;A\u2019de \u0130ngilizcesinde k\u00f6m\u00fcrde ultra kritik belki ama s\u0131cak de\u011fil gibi sanki<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.bloomberg.com\/news\/articles\/2016-11-22\/the-tesla-shock-global-gasoline-consumption-has-all-but-peaked?utm_source=MIT+TR+Newsletters&amp;utm_campaign=3f3764b772-newsletters-the-download&amp;utm_medium=email&amp;utm_term=0_997ed6f472-3f3764b772-153708469&amp;goal\">BMW CEO\u2019su<\/a>, Merkel\u2019in 2020\u2019de Almanya\u2019da 1 milyon elektrikli ara\u00e7 hedefini de\u011ferlendirdi. Elektrikli araba i\u00e7in 3 kural var; mesafe, altyap\u0131(\u015farj), fiyatlama-finansal destek.<\/p>\n<p><span style=\"color: #17365d;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Grafik<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p>ABD LNG ihracat kapasitesi geli\u015fimi, <a href=\"http:\/\/energypolicy.columbia.edu\/sites\/default\/files\/energy\/Competitiveness%20of%20US%20LNG%20in%20Overseas%20Markets.pdf\">Columbia \u00dcniversitesi\/Energy Policy<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #17365d;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u0130statistik<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p>ABD\u2019den LNG ihra\u00e7 etmenin maliyeti, <a href=\"http:\/\/energypolicy.columbia.edu\/sites\/default\/files\/energy\/Competitiveness%20of%20US%20LNG%20in%20Overseas%20Markets.pdf\">Columbia \u00dcniversitesi\/Energy Policy<\/a><\/p>\n<p><span style=\"color: #17365d;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Kitap \u00d6zeti<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p>3-4 g\u00fcnd\u00fcr okudu\u011fum ve be\u011fendi\u011fim bir kitap, s\u00fcr\u00fckleyici. Okumak kolayda \u00f6zet zor<\/p>\n<p>\u201cFrom Edison to Enron: The Business of Power and What It means for the Future of Electricity\u201d, <a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Edison-Enron-Business-Future-Electricity\/dp\/027598740X\">Richard Munson<\/a><\/p>\n<p>Kitap\u2019\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7ok okunmas\u0131 gerekmeyen, elektrik hayat\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi benzeri k\u0131s\u0131m.<\/p>\n<p>ABD\u2019deki eskiyen \u015febekelerden, ve yeni hatlar\u0131n gecikmesi ile daha fazla y\u00fcklenen hatlar sebebi ile 1980\u2019lerde 5% olan kay\u0131plar %10\u2019a \u00e7\u0131kt\u0131. (s4)<\/p>\n<p>B\u00f6l\u00fcm 2 \u2013 \u0130lk Rekabet<\/p>\n<p>Yunanl\u0131 Thales, 2600 y\u0131l \u00f6nce matematik form\u00fclleri bulan ve manyetizma fenomenini belirleyen isimdi. Yunanca \u201celektron\u201d kehribar(amber) demek. Statik elektrik \u00f6nceleri de biliniyordu. Kral Louis XV, Abbe Jean-Antoine Nollet 700 ke\u015fi\u015fi bir araya toplay\u0131p, elele tutu\u015fturup elektrik deneyi yapt\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcm 700 ke\u015fi\u015fin de e\u015f zamanl\u0131 s\u0131\u00e7rad\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lm\u0131\u015f(s7)<\/p>\n<p>Elektrik bir s\u00fcre kab\u0131z, paraliz, kanser, sinir hastal\u0131klar\u0131 hatta k\u0131s\u0131rl\u0131k tedavisinde kullan\u0131lm\u0131\u015f. Benjamin Franklin\u2019e kadar ise y\u0131ld\u0131r\u0131mlar\u0131n elektrik oldu\u011fu konusunda net bir fikir yok.Eyl\u00fcl 1972\u2019de Franklin me\u015fhur u\u00e7urtma ipine anahtar ba\u011flayarak deneyini yapt\u0131. Fakat ipi kuru bir ipek kurdele ile tuttu.<\/p>\n<p>William Gilbert, Krali\u00e7e Elizabeth\u2019in fizik\u00e7isi elektrik \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in ilk aleti yapt\u0131. Otto Von Guericke 17.y\u00fczy\u0131l ortas\u0131nda statik elektrik \u00fcreten ilk makineyi yapt\u0131. Bu deneylere ra\u011fmen Franklin bile \u201cbu \u015fekilde insanl\u0131\u011fa hi\u00e7bir \u015fey \u00fcretemez\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u0130htiya\u00e7 olan s\u00fcrekli bir elektron ak\u0131m\u0131yd\u0131(kitap \u00f6yle diyor, yoksa fiziksel olarak elektron ak\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7ok, elektrik alan elektronlar\u0131 titre\u015ftirmesi).<\/p>\n<p>Musschenbroek ve Ewald von Kleist, 1746\u2019da ayr\u0131 ayr\u0131 kapasit\u00f6r\u00fc icat ettiler. Volta, voltaik pili, Hans Christian Oersted elektrik ve manyetizman\u0131n benzer oldu\u011funu, Micheal Faraday ise m\u0131knat\u0131stan elektrik \u00fcretildi\u011fini g\u00f6sterdi. James Clark Maxwell ise matematik formuna sokarak elektromanyetik g\u00fc\u00e7leri hesaplanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu<\/p>\n<p>1840\u2019da telegraf ilk pratik kullan\u0131m\u0131 idi. 10 y\u0131llar i\u00e7inde Graham Bell, sesi ta\u015f\u0131may\u0131 ba\u015fard\u0131. 1901\u2019de MArconi, Tesla\u2019n\u0131n ve Heinrich Hertz\u2019in teorileri \u00fczerine Atlantik\u2019te kablosuz sinyalleri ilettiler.<\/p>\n<p>Edison\u2019un fark\u0131 ise, elektri\u011fin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kullan\u0131labilmesi i\u00e7in bir elektrik ve da\u011f\u0131t\u0131m sistemine ihtiyac\u0131 oldu\u011funu anlad\u0131.<\/p>\n<p>Menlo Park\u2019\u0131n B\u00fcy\u00fcc\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p>Edison\u2019un 1093 patenti var. Pek\u00e7o\u011fu bug\u00fcn de bildi\u011fimiz teknolojiler. Ama en \u00f6nemlisi Edison t\u00fcm bir elektrik sistemini icat etti. Gen\u00e7 Edison arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan Al denirdi. \u0130syanc\u0131 bir aileden geliyordu. Dedesi George Washington\u2019a ve Amerikan devrimine kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131. Babas\u0131da Kraliyet Kanada h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z darbe giri\u015fiminde yer ald\u0131ktan sonra k\u0131l pay\u0131 ka\u00e7abildi.<\/p>\n<p>Edison, 1847\u2019de Milan Ohio\u2019da do\u011fdu. Ailesinin 7. Ve en k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fuydu. \u00d6\u011fretmeni Edison\u2019u \u201cbiraz \u015fa\u015fk\u0131n\u201d olarak de\u011ferlendiriyor. Edison ilk deneyinde babas\u0131n\u0131n ah\u0131r\u0131n\u0131 yak\u0131yor. \u00c7ok fazla e\u015fyas\u0131 ile trene yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken yard\u0131msever bir kond\u00fckt\u00f6r kulaklar\u0131ndan tutarak yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f \u201csa\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131m o zamandan ba\u015flad\u0131\u201d demi\u015f<\/p>\n<p>Gen\u00e7 Edison\u2019un ailesi Michigan Port Huron\u2019a ta\u015f\u0131nt\u0131. Telegraf\u0131 \u00e7ok iyi kullan\u0131yordu ve iyi bir de tamirciydi. O zaman bu \u201cgen\u00e7 bir \u00e7ocu\u011fun bilgisayar yapmas\u0131 ve programlamas\u0131na e\u015fde\u011fer\u201ddi. Detroit k\u00fct\u00fcphanesinde 3 hacim Micheal Faraday\u2019\u0131n \u201cExperimental Researches in Electricity and Magnetism\u201d kitab\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Edison daha sonra Stratford\u2019da, tren raylar\u0131nda makas de\u011fi\u015ftirici olarak kiraland\u0131, bir gece ba\u015fka \u015feyler hayal ederken, lokomotifi raydan \u00e7\u0131kar\u0131nca ka\u00e7t\u0131. Cincinnati\u2019te gitti. Grevi f\u0131rsat bilerek bir telgraf g\u00f6revi ald\u0131.<\/p>\n<p>24 ya\u015f\u0131nda Boston taraf\u0131na geldi ve Newark, New Jersey\u2019ye yerle\u015fti. Edison d\u00fc\u015f\u00fcncesiz, disiplinsiz, inat\u00e7\u0131 fakat inan\u0131lmaz bir \u00f6zg\u00fcven g\u00f6steriyordu.<\/p>\n<p>Amat\u00f6rce u\u011fra\u015flar\u0131 ve pe\u015fini b\u0131rakmamas\u0131 ile, hisse takip\u00e7isi (stock ticker), dakikada 200-300 kelime ile yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n ilgisini \u00e7ekti. Ayr\u0131ca duplex ile ayn\u0131 hattan iki mesaj ge\u00e7irebiliyordu. Western Union, kendisine para sa\u011flad\u0131. Newark\u2019taki y\u00fcksek kiralardan ka\u00e7arak e\u015fi ile 20 mil g\u00fcneyde Menlo Park\u2019a ta\u015f\u0131nd\u0131. \u0130ki \u00e7ocu\u011fu oldu, onlara takma isim olarak \u201cnokta\u201d ve \u201c\u00e7izgi\u201d(dot and dash) diyordu. 10 g\u00fcnde bir k\u00fc\u00e7\u00fck icat, 6 ayda bir b\u00fcy\u00fck icat vaat etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu bulu\u015flar\u0131 ilgi \u00e7ekince, Western Union ba\u015fkan\u0131 Hamilton ve banker J Pierpont Morgan Edison laboratuar\u0131n\u0131 ziyaret eder. Edison onlarla ba\u015far\u0131l\u0131 bir elektrik sistemi kurarak ba\u015far\u0131l\u0131 olma fikrinden bahseder. Edison\u2019un \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc: \u201cne alev ne titreme; di\u011fer lambalardan daha beyaz ve sabit\u201d. \u0130s ve k\u00fcl olmayacak, tavan ve mobilyalar\u0131 karartmayacak. Bu sayede gaz ve balina ya\u011f\u0131 lambalar\u0131 ile rekabet fikri ho\u015flar\u0131na gitti.<\/p>\n<p>Edison Electric Light firmas\u0131nda 50bin $\u2019a bir grup yat\u0131r\u0131mc\u0131 ile Twombly ve Morgan Edison\u2019un gelecek bulu\u015flar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc de kazand\u0131lar. Edison nakit ald\u0131, 250bin$\u2019da firma sermayesi. 12 ki\u015filik Y\u00f6netim kurulu Edison, avukat\u0131 Grosvenor Lowrey ve Vanderbiltleri, Morgan\u2019\u0131n banka y\u00f6neticileri ile birlikte i\u00e7eriyordu. Vanderbilt\u2019ler gaz firmalar\u0131na da yat\u0131r\u0131m yapt\u0131klar\u0131ndan tan\u0131nmak istemiyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu teknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde herkes hem fikir de\u011fildi. Londra\u2019dan Prof Silvanus Thompson Edison\u2019un tahminlerini \u201ctamamen sa\u00e7mal\u0131k\u201d olarak de\u011ferlendirdi.<\/p>\n<p>Edison\u2019un ise okul mezunu de\u011fildi, \u201cakkor lambay\u0131 denerken, ohm kanunlar\u0131ndan haberdar de\u011fildim. Kald\u0131 ki anlamak istemedim, \u00e7\u00fcnk\u00fc beni deney yapmaktan al\u0131koyacakt\u0131\u201d. Tesla\u2019ya g\u00f6re \u201cEdison samanl\u0131kta i\u011fne arayacaksa, her bir saman tanesini bir ar\u0131 titizli\u011fi ile tek tek inceleyerek arad\u0131\u011f\u0131 cismi bulur. Oysaki biraz teori ve hesap vaktinin %90 ameleli\u011fi giderebilir\u201d<\/p>\n<p>Edison bir tak\u0131m ileyken daha iyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. 1878-1880 y\u0131llar\u0131nda Charles Batchelor, Francis Upton, John Kruesi ve Francis Jehl ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.Bathcelor tamirci, Upton Princeton ve Berlin \u00fcniversitelerinde e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f Edison\u2019un veri ve hesap makinesi, Kruesi \u0130svi\u00e7reli mekanik Edison\u2019un \u00e7izimlerini \u00e7al\u0131\u015fan modellere \u00e7eviriyor. Jehl ise daha sonra Batchelor hasta olunca ba\u015f teknisyen oldu.<\/p>\n<p>Edison lamba i\u00e7in her yolu denedi. \u0130lk ba\u015fta karbonu elese de, daha sonra Joseph Swan\u2019\u0131n ingilteredeki deneylerini okuyunca fikri de\u011fi\u015fti. Ekim 1879\u2019un ba\u015f\u0131nda, Swan\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00fczerine, yapt\u0131\u011f\u0131 deneylerde. \u0130lk 8 deneyde bir \u015fey elde edemediler<\/p>\n<p>Fakat 21 Ekim 1879\u2019da, olumsuz hava de\u011fi\u015fti ve Batchelor\u2019un notlar\u0131na g\u00f6re ampulden havay\u0131 al\u0131p da elektri\u011fi verince \u0131\u015f\u0131k yay\u0131ld\u0131. 40 saat aral\u0131ks\u0131z yand\u0131, belki daha da yanard\u0131 ama Edison voltaj\u0131 artt\u0131rarak deneyler yap\u0131nca yand\u0131.<\/p>\n<p>Resmi a\u00e7\u0131klamadan \u00f6nce 2 ay bekledi. Bu s\u0131rada daha iyi bir jenerat\u00f6r tasarlad\u0131. Ba\u015far\u0131 duyurulunca New York Herald ana sayfadan duyurunca gaz \u015firketi hisseleri d\u00fc\u015ft\u00fc. Manhattan Gaz Ayd\u0131nlatma \u015firketi 6 haftada %21 de\u011fer kaybetti. Edison Ayd\u0131nlatma hisseleri ise 3500$\u2019a \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Fakat herkes ikna olmam\u0131\u015ft\u0131. Stevens Institute\u2019dan Prof Henry Morton lambay\u0131 \u201capa\u00e7\u0131k ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k\u2026ve halk\u0131 kand\u0131rmak\u201d derken, London Times\u2019\u0131n Sunday Review Edison\u2019un sonun\u00e7lar\u0131n\u0131n hileli oldu\u011funu \u201ct\u00fcm bu i\u015fte bir d\u00fcmen var\u201d<\/p>\n<p>Fakat halk merak i\u00e7indeydi. Direklerdeki 60 lambay\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in yeni y\u0131ldan bir g\u00fcn \u00f6nce New York ve Philadelphia\u2019dan 3000 ziyaret\u00e7i geldi. Gelenler y\u00fcce bir \u015fahsiyet g\u00f6rmeyi beklerken, basit ve anla\u015f\u0131labilir olarak konu\u015fan ev halinde bir adam g\u00f6r\u00fcyorlar. Edison bu kaba g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc kabul ederken \u201ca\u011fz\u0131mda s\u00fcrekli puro ta\u015f\u0131maktan \u00fcst duda\u011f\u0131m biraz deforme oldu, Havana buklesi gibi\u201d<\/p>\n<p>Skeptiklerini susturmak i\u00e7in Columbia buharl\u0131 gemisini 115 elektrik lambas\u0131 ile donatt\u0131, 2.5 ay sonra G\u00fcney Amerikay\u0131 dola\u015ft\u0131ktan sonra San Francisco\u2019ya geldi\u011finde lambalar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p>Lamba iyidi ama Edison\u2019un vizyonu i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir i\u015f y\u00fck\u00fc vard\u0131. Bir \u00e7ok elektrikli ekipman tasarlanmal\u0131yd\u0131. Edison elektrikli her \u015feyi icat etmedi. Nikola Tesla\u2019n\u0131n end\u00fcksiyon motoru, William Stanley\u2019in trafosu, Charles Steinmetz\u2019in alternatif ak\u0131m form\u00fclleri, Oliver Shalleberg\u2019in end\u00fcksiyon sayac\u0131 ve Benjamin Lamme\u2019nin dinamo-elektrik makinesi vard\u0131.<\/p>\n<p>Edison, Aral\u0131k 1880\u2019de yeni \u015firketi New York\u2019ta Edison Elektrik Ayd\u0131nlatma \u015eirketini kurdu. Bu \u015firket ile ilk elektrik \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m sistemini kurdu. \u00d6nce 160,000$ ile 1 mil kare Manhattan\u2019a elektrik verebilecek santrali yapmay\u0131 vaat etti. 2.5 y\u0131l sonra da t\u00fcm New York\u2019u. Ger\u00e7ekte ise 160,000$\u2019da Pearl Caddesinde iki bina sat\u0131n ald\u0131. Jenerat\u00f6r de 1 mil kare\u2019nin 6\u2019da 1\u2019ine elektrik verdi. \u0130lk istasyonu yapmak 2 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Edison elektrik santralinin \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 da borularla Drexel Morgan ve di\u011fer yat\u0131r\u0131mc\u0131 ofislerini \u0131s\u0131tmay\u0131 planlad\u0131. Edison asl\u0131nda ilk kojenerasyonu da yapm\u0131\u015f oldu. (s17)<\/p>\n<p><span style=\"color: #17365d;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Tarih<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p>24 Eyl\u00fcl 1951 \u2013 Elektrik Beyin \u2013 (Yani bilgisayar \u2013 1971\u2019de bilgisayar daha yo\u011fun kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Word:\u00a0https:\/\/drive.google.com\/open?id=0B3RIv3pMNaTdVXBjN2I4Q1ZOSFU Edison\u2019dan Enron\u2019a Elektrik sekt\u00f6r\u00fc kitab\u0131 g\u00fczel, \u00f6zette bir k\u0131sm\u0131 var. Okumak k\u0131sa da \u00f6zet zaman al\u0131yor.Yine de notlar\u0131mda bulunsun istedim. Trump ve OPEC konular. Tesla ile ilgili \u201cquasi utility\u201d kavram\u0131 ilgin\u00e7 geldi. BRICS bankas\u0131n\u0131n ba\u015fkan\u0131 yenilenebilirlerin olu\u015fturdu\u011fu fiyat risklerinden sanki k\u00f6m\u00fcre mesafeli. Dert karbon de\u011fil, \u00e7al\u0131\u015fma saati vs. \u0130statistik ve grafikte \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde \u00f6zetlemek &hellip; <a href=\"https:\/\/barissanli.com\/eak\/2016\/11\/22-kasim-2016\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">22 Kas\u0131m 2016<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190"}],"collection":[{"href":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=190"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":192,"href":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190\/revisions\/192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/barissanli.com\/eak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}