14 Kasım 2016 – Serkan Şahin

” OPEC’in uretim artirma haberlerini ben ciddiye almiyorum. Bunun nedenlerinin hepsini buraya sigdirmak mumkun degil ancak en onemli nedenim su; Uretimin bu seviyelerde tutulmasi surdurulebilir degil. Suudi Arabistan da dahil bu duruma. Ayrica gozden kacirilmamasi gereken en onemli husus uretimin bugun ne oldugu degil, bu seviyenin ne kadar korunabilecegi. Fiyatlar bugune bakmaz, ilerideki duruma gore hareket eder. Fiyatlar ileride bir arz sorunu sezerse fiyatlar yukselir. Benim sahsi gorusum, bu sorunlarin yakinda baslayacagi. Unutmamak gerek ki her ureticinin bir karlilik beklentisi var bu karliligin altindaki her uretim zarar. OPEC uyeleri bundan bagimsiz degil. Suudi Petrol Bakani’nin uretim kesintisini ‘zorunlu’ diye tanimlamasinin altinda da bu gercekler yatiyor bence.

Iran Cumhurbaskani Ruhani’nin Khuzestan’da uretimin basladigini aciklamasi cok tuhafti. Zaten Bati Karoun bolgesinde uretim devam ediyor. Halihazirda devam eden uretimi yeni baslamis gibi gostermenin altinda iki neden olabilir; Ya piyasaya uretim potansiyeli var sinyali vermeye calisiyor, ya da ulkeye yatirim cekmek icin operatorlere bu seviyelerde yeni sahalari uretime katabiliyorum demeye calisiyor. Her iki durumda da etkisi bence sinirli. Halihazirda Bati Karoun sahalarinda beklentilerin cok altinda bir uretim var. Yasli sahalardaki azalan uretimi yerine koymak icin daha fazla caba gostermeleri lazim. Yoksa artan uretim maliyetleri kapasite kisitlamalarindan daha beter vurur Iran’i.”

Serkan.Sahin@thomsonreuters.com
“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

11 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdUmhaUU91dXNrNXM

Rosneft’in üretim yatırımlarını arttırması, geçtiğimiz günlerde paylaştığım makaleler ile birleşince, OPEC üyelerinden birinin gidici olduğu -üretimini Uluslar arası piyasalara taşıyamayacağı- konusunda bir plan mı var sorusunu akla getiriyor. Bugün makale özetinde “Çin resesyonda mı?”, çok ilginç bir makale. Prof üşenmemiş, verileri alta üste koymuş. ABD’de EPA’yı çok ciddi budayacaklar galiba. Almanya küresel iklim değişikliği mücadelesinin öncülüğüne tarfi edebilir. Gerçi nihai planda linyitlerini korumayı bilmişler. Tarihte aslında elektrikden aydınlatma tartışmalarının, Edison’un paten aldığı 1879’dan çok önce 1849larda bile olduğuna dair bir makale var.

Bilgiler

Bağımsız petrol traderlarına (OOTT) göre Singapur dışındaki yüzer stoklar haftalık %76, Venezüella’nın ki %451 artmış.

OPEC Petrol üretimi 230bin v/g daha artarak tüm zamanların en yüksek seviyesi 33.83 mv/g’e ulaştı.

ClipperData’ya göre İran üretiminin hızlı artmasının sebebi Asaloyeh ve Kharg adası etrafındaki yüzer stokların 10 mv düşmesi ve İran üretiminin gerçekte yayınlanandan daha az olması

Wood MacKenzie, raporunda Suudi arabistan ekonomisinin büyüme sinin %5’lerden 2020’de %1.9’a düşeceğini iddia etti. Irak için 2016-2020 dönemi için %2.8, Kuveyt %2.5, BAE %3.1 büyüyecek. MacKenzie’e göre Suudiler bu yıl için bütçeyi dengelemek için petrol fiyatı olarak 92$’a ihtiyaç duyuyorlar. Bütçe açığı GSYİH’ın %20si seviyesinde

Obama yönetimi, perşembe günü kamu arazilerinde güneş yatırımlarını arttıracak kararı açıkladı. Obama, 2020’ye kadar kamu arazilerinde 20000 MW yenilenebilir projesi onaylama hedefi vardı. 700,000 akre etkileyebilir.

Japon Başbakanı Abe ve Hindistanlı mevkidaşı Modi, Japonya’nın Hindistan’a sivil nükleer teknoloji satmasının yolunu açan paktı imzaladı. Cumartesi de Modi, Abe ile birlikte Japon shinkansen (“mermi”) tren fabrikasını gezecek.

FT, Trump’un politikalarının hemen etkisini göstermeyeceğini, açıkcası bir çok üreticininde açılmış ama tamamlanmamış kuyularının olduğunu söylüyor. Düşük fiyat, arz fazlasında petrol şirketi danışmanı en fazla vergileri düşürür, o da petrolü daha da aşağı çeker?

“Biz [ABD] doğal gazın Suudi Arabistanıyız”. Tortoise Capital’den Rob Thummel. Kömür en fazla sabit kalır deniyor.

Çin’de kömür fiyatı üzerine tartışmalar bitmiyor. Shanxi’de meskın FenWei Energy spot fiziksel termal kömür fiyat endeksini durdurdu.Çin’deki 3 büyük emtia borsası da bu hafta bedel ve marjinleri arttırarak alım-satımı daha pahalı hale getirdiler. Çin’de NDRC’nin hareketleri Çin’in güvenilir bir borsa kurmasını engelliyor diyor yazı.

Trump başkanlığı sonrası EPA (Environmental Protection Agency) ve CPP (Clean Power Plan). EPA’da anladığımız kadarı ile danışmanlar ajansı ciddi anlamda küçültecek. CPP’de ise alt mahkemede, devlet savunmayarak bitirebilir. Cumhuriyetçiler daha önce EPA’nın sera gazları ile uğraşamayacağına dair bir kanun maddesi de denemişlerdi.

Sosyal demokrat lider Sigmar Gabriel, aynı zamanda Almanya ekonomi bakanı, daha önce büyük işsizliklere sebep olabileceği gerekçesi ile linyit santrallerin kapatılmasına yol açacak planları veto etmişti. Sonunda Alman koalisyon, 2050’ye emisyonları %95, 2030’a elektrik üretimde emisyonları %50ye indirecek planı değişmiş hali ile onayladı.

EON’un İngiliz kanalındaki 400 Mwlık Rampion rüzgar projesi için 116 temeli yerleştirdi. Proje hem kanadalı Enbridge hem de İngiliz Yeşil Yatırım Bankası yardımı ile yapılıyor.

Rosneft’in üçüncü çeyrek karı (400 milyon $) bir önceki yıla göre %77 düştü. Ama Rosneft 2. çeyrekte harcamaları %8.4 arttırarak 2.6 milyar $’a çıkarmış. Yıldan yıla hidrokarbon üretimi %0.7 artmış.

İsrailli Delek grup Kanada’nın doğu kıyısınde 1200 m derinliğindeki sularda petrol arayacak. İhaledeki 7 parselden sadece birini Delek’ın yabancı alt şirketi DKL alabildi. Diğer parselleri BP, Husky enerji ve Noble grup aldı. 7 parselin ihalesine konu West Orphan jeolojik formasyonunda 25.5 milyar varil petrol ve 0.6 trilyon m3 gaz tahmin ediliyor.

Rus askerlerinin üçüncü jenerasyon savaş kıyafeti Ratnik (“warrior”) exoskeleton (dış iskelet) de içerecek

Makale Özeti

Is China in Recession? A Cursory Look At Its Energy Statistics By Douglas B. Reynolds

CNBC’ye göre, CNP, Çin petrol şirketi:
2016’da 11.32 mv/g tüketmiş, 2015’e göre %4.3 artış ile. Yani 2015 tüketimi 10.85 mv/g
2015 tüketimi de 2014’ten %4.8 yukarıdaymış, 2014 tüketimi de 10.3 mv/g oluyor.
BP İstatistik bültenine göreçin 2014’te 11.05 mv/g tüketmiş
Eğer BP istatistiklerine inanacak isek de Çin 2015’te, 2014’e göre %2 daha az petrol tüketmiş.
Çin’in 2015 GSYİH büyümesi de %7’idi. O zaman ya Çin resesyonda yada petrol istatistikleri yanlışlar

Dargay(2007)’ye göre geliri 4000-12000$ (2015 $), olan ülkelerde otomobil sahipliği gelir artışının iki misli hızla artıyor. Ayrıca araba başı benzin tüketimi de 4 lt/gün’e yakın seyrediyor (1 galon diyor makalede).

Eğer Çin istatistiklerine inanacak isek, %7 büyüme ile 170 milyon otomobil 2015’te 20 milyon daha eklenerek 190 milyon otomobil olmalı. Bunlarda günde 4 litre benzin tüketse, yeni eklenen 20 milyon araç 80 milyon litre ek benzin tüketimi, bu da (157 litre=1 varil) 0.5 mv/g ek tüketim demek, sadece otomobillerden..

Kore ekonomisinde ihracat ortalama senede %12.5 artıyordu. 1996’da OECD’ye girdikten sonra bile 10.5% artış görmeye devam etti. Çin’in ihracat büyümesi 2014’te %4dü.

Economist’e göre Çin 2015’te 2014’e göre %10 daha az kömür kullandı ve %28 daha az kömür ithal etti. The Guardian’a göre ise, Çinde kömür kullanımı 2014’teki %2.9 düşüşün ardından 2015’te de %3.7 düştü. Çin 2014’te 185 bcm doğalgaz tüketti. Çin %7 ekonomik büyüme için doğalgazı arttırmış olmalıydı. Ayrıca kömür yerine de doğal gaz kullanımı arttı diyelim. Ama ithalatı artan bir doğalgaz kullanımı yok demeye getiriyor

1700’den önce ingiltere’nin büyüme oranı %0.5’di. İlk kömüre dayalı erken sanayi devriminde, 1720-1850 arası büyüme %1 iken kişi başı GSYİH ikiye katlanmıştı. Kömür kullanımındaki artış ise büyümenin iki katı, 2%di

Erken petrol dönemi, 1900-1950 arası, ABD büyümesi %3dü. Fakat bu %7 seneden seneye petrol tüketim artışı demekti.

Sovyetler %7 büyümesine rağmen, her yıl petrol talebi %10, kömür talebi %5 artıyordu.

Çin 2004-2014 arası petrol talebi her yıl %5 artarken, ekonomik büyüme oranı iki haneliydi. Enerji yoğunluğu düşse de büyüme ile birlikte artan bir enerji talebine ihtiyacı vardı. Çin demek ki resesyonda.

Çıkarımlara göre Çin ekonomisi 2015’te %7 küçüldü ise, günlük 0.5mv/g bir tüketim düşüşü olması gerekirdi. Veri bunu doğruluyor. Batılı ekonomistlerin satır aralarını okursak, onların da Çin ile ilgili kayığı devirmek istemedikleri izlenimi doğuyor. Tüm bunlar da petrol fiyatlarında son 2 yıldaki fiyat düşüşünü de açıklıyor.

Tarih

The Spectator, 13 Ocak 1849 (Bu arada Edison ampülü 1878 ile 1880 arasında buldu)

10 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdMDVNeFI0V3I4UVU

Trump sonrası petrol hariç diğer emtia fiyatları ve firma değerleri yükseldi Peabody %50 yükselmiş, en büyük kömür üreticisi, inanamadım, gerçekten %50. AB winter package’daki reform önerilerini bekliyoruz. ACER’in AB piyasa raporu da ilginç. Çin rüzgar hedefini düşürdü. Nature Energy makalesinde, enerjiye erişimde günlük verilen elektrik süresinin kesinti miktarından önemli olduğu tartışılmış, elektriğe erişimin kademeleri verilmiş. Öngörü modelleri seçimlerde dağıldı, herkes en karmaşık matematiksel/akıllı algoritma çılgınlığında ama kimse matematik bilmeyen Micheal Moore’dan daha iyi tahmin+analiz yapamamış. Üzerinde düşünmek lazım.

Bilgiler

Düşük benzin fiyatları sebebi ile ABD’de satılan arabalardaki galon başına mil rakamı 2013 seviyesine düştü.

Çin 2020 yılı rüzgar hedeflerini 250 GW’tan 210 GW’a düşürdü.

Trump Paris anlaşmasından hemen çekilemez ama 2020 gibi yapabilir veya hemen BM’ye yazılı bir not göndererek UNFCCC’den çekildiğini belirtir. Bir yıl sonra ayrılmış olur. Dolayısıyla taahütler boşa düşmüş olur.Ayrıca Ronald Reagen stratejisi ile kurumlara düşman kişileri kurumların başına atayabilir.

Trump’un enerji danışmanı Harold Hamm, petrol ve gaz da düzenlemeleri geri almanın Başkanlık için bir öncelik olduğunu söylemiş. Hamm, Continental Resources(ABD şeyl petrol üreticisi) büyük hissedarı, vergileri indirmek Ronal Reagen döneminde insanlara iş kazandırdı. Düzenlemeleri geri almak… Bu iki prensip devrede olacak. Reagen Retro

Seçim sonrası elektrik için kömür üreten Foresight Energy hisseleri %24, dünyanın en büyük kömür üreticisi Peabody Energy hisseleri de %50 arttı. Dakota Access ham petrol boru hattını yapmaya çalışan Energy Transfer Partners hisseleri %11 değer kazanmış. %50 ye inanamadım, gerçekten artmış. Noble grup hisseleri de %12.6 artmış

Bakır dün %8.1 değer kazandı. Trump’un altyapı yatırımlarını arttıracağım demesi kurşun, çinko, alüminyum fiyatlarını da arttırdı. Şilili bakır işletmecisi Antofagasta’nın değeri %19, Vedanta, Hindistanlı baz metal üreticisi %13 değer kazandı. Nikel ve Çinko 2.3% arttı.

Avustralyalı senatör Malcolm Roberts,Prof Tim Ball ve blogger Tony Heller ile iklim değişikliğinin insan kaynaklı olmadığını iddia ediyorlar. Argümanlar: Son ısınmalar, El Nino/La Nina iklim fenomenin doğal sonucu; BM paneli, özellikle doğal etkenleri göz ardı etti; atmosferdeki CO2 volkanlardan olabilir, aynı kimyasal imzayı taşıyorlar vs.

Tek bir viruse bulaşmış akıllı ampül ile ZigBee kablosuz sistemi ile tüm diğer lambaları da kontrol altına almak “ZigBee chain reaction” konusundaki bilimsel çalışma ve videolar. Termostatları ele geçiren rehin alan yazılımlar (ransomware). IoT(nesne interneti)’ne düzenleme gerekiri savunan bir yazı, linkleri iyi.

Öngörü modellerinin hem en tekniği hem de en veri odaklı olanının yanlış çıkması istatistiksel modeller anlamında da soru işaretleri doğurdu. Model, modelcinin eğilimini(bias)’ını taşır, ama modellerin sürü psikolojisine düşmesi ilginç

Avrupada doğal gazlı ulaştırma sektöründe, en çok halka açık CNG istasyonu Belçika (100) ve Çek (200) Cumhuriyeti. CNGli binek araç Mercedes 200c, 700km ile 33,000 € civarında.

ABD Enerji bakanlığının Ulusal Laboratuvarları ABD inovasyon sisteminin çekirdeği. 17 laboratuvar, 14 milyar $ bütçeye sahip. Laboratuvarların, kendi belirlediği(LDRD) araştırma sonuçları diğer araştırmalara göre 4 kat daha fazla icat çıkarmış.

Hindistan 21 nükleer reaktör ile ülke kurulu gücü 290,000 MW’ın %5.8’ine karşılık geliyor. Santrallerin ortalama büyüklüğü, dünya ortalamasının çok altında (küçük kapasiteli reaktörler). Bunun sebebi de 10larca yıl süren bağımsız bir gelişim (dünyadan nispeten kopuk).

AB mesken tüketicilerinin ortalama gaz faturası 2015’te %4.2 düştü.

Avrupa Komisyonu Kasım sonunda “winter package”/kış paketi ile Avrupa elektrik piyasa reform önerilerini yayınlayacak. Yenilenebilirlere devlet desteği, arz güvenliği, düzenlemeye tabii fiyatlar, enerji verimliliği ve kapasite mekanizmaları yer alacak. Özellikle AB geneline hitap eden bir kapasite mekanizması yasal çerçevesi bekleniyor.

2015’te ABD kömür üretimi %10, tüketimi %13, maden istihdamı da %12 düşmüş

İstatistik

Rusya’da gaz üretimi/şirketlere göre:

  1. Gazprom 406 bcm
  2. Novatek 52 bcm
  3. Rosneft 42,3 bcm
  4. Lukoil 18,8 bcm
  5. Gazprom Neft 12,5
  6. Surgutneftegaz 9,5
  7. Arktikgaz 23.6 (2012’de 1.7 ymiş)
  8. Diğer 68.8 bcm

Rusya’da gaz tüketiminin dağılımı (mtce kullanmışlar mtek = milyon ton kömür eşdeğeri)

Tüketim: Elektrik (261.9), Sanayi (66), Konut(58.9), Gaz taşıma (35.8), diğerleri (119.6) , TOPLAM 542

Rusya’nın dünya LNG pazarındaki payı %4 = 14.5 bcm, %70’i Japonya’ya gidiyor, %25’i koreye

Rus taşkömürü destinasyonlarında Türkiye 6. Sırada (9.8 milyon ton). Kore 21.7 mton, İngiltere 17.2, Çin 16.4 mton

 

Grafik

Rusya’nın doğal gaz rezervlerinin yerleri

Hindistan’ın Mevcut ve Planladığı Nükleer Elektrik santralleri.

 

Makale Özetleri

Elektrifikasyon ve Refah, Nature Energy, Karnamadakala Rahul Sharma ve Gabriel Chan

Bazı metriklere göre 2005’te Hindistan’daki köylerin %74ünde elektrifikasyona sahip iken, 2013’te %94’e çıkmış durumda. IEA göre ise 2013’te hala 237 milyon Hintlinin elektriğe erişimi yok

Peki politika yapıcılar universal elektrik erişimini nasıl anlayarak ilerlemeliler? Burada bazı sorunlar var

  1. Kırsal alanlarda veri toplamak oldukça zor
  2. Mevcut veri tutarsız olabilir ve servis kalitesini ölçmüyor olabilir
  3. Ayrıca potansiyel kullanıcıların neye değer verdiği tam olarak anlaşılmış değil

Bunun için elektriğe erişimin değişik boyutlarının bir araya getirildiği bir çerçeve olarak “Global Tracking Framework (GTF)” Dünya Bankası ve BM tarafından başlatıldı. Elektriğin ulaşılabilmesi (maddi olarak/affordability), kapasite, voltaj kararlılığı, güvenilirliği, yasallığı, sağlık ve güvenlik boyutları ele alınıyor ve 0’dan 5’e kadar değerlendiriliyor.

GTF ile ilgili 8568 gösterge meskende bir anket yapıldı. Süre(günde elektrik verilen süre), güvenilirlik (beklenmedik elektrik kesintisi olan günlerin azlığı), voltaj kararlılığı (düşük voltaj sorunları olan günlerin azlığı) gibi kritik parametrelere bakıldı.

En çok sürenin standart sapma kadar değişiminin(6.5 saat), elektrikten memnuniyet oranını 0.4 standart sapma değiştirdiği bulundu.

Aslında kesinti olmaması, arıza yerine kullanıcılar daha fazla süre elektrik hizmetine değer veriyorlar.

Çalışmada (Nature Energy’nin önceki sayısındaki bir makale ile ilgili), elektriğe erişimin faydalarından dem vurulurken, maliyetlere vurgu yapılmadı.

Ayrıca çiftli sistem modelleri de göz önüne alınmalı. Düşük güçlü (dc)doğru akım hatları geleneksel alternatif akım hatlarla birlikte kullanılabilir, bu da güç kesintisi gerektiğinde dc hatların toplam gücün %10’unu sağlayarak düşük güçlü ev aletlerini çalıştırabilmesini sağlar.

 

Tarih

28 Nisan 1975 – Newsweek – The cooling world

 

10 Kasım 2016 – Serkan Şahin’in yorumu

“Colonial boruhattindaki sorun nedeniyle dusen ham petrol ihracatina ragmen EIA ham petrol stoklarinda artis gorduk. Uretimdeki artis da bunu desteklemiyor. Gasoline stoklarindaki dusus, Colonial’deki soruna bagli olabilir ancak rafineri kullanim oranlarindaki artis buna paralel degil. Daha once bahsettigim EIA metodolojisi nedeniyle EIA’nin yaptigi duzeltmeleri iyice farkedemez olduk. Ben iyice ABD verileri arasinda zaman farkinin ayni periyotta ilerlemedigini dusunmeye basladim. Uretimdeki artis (ki EIA miktarinin dogru olduguna dair de biraz suphem var) gaz talebini desteklemek icin uretime alinan Permian petrol sahalarindan kaynaklaniyor bana gore. Permian icerisinde ilk gaz uretimi yuksek olan noktalardaki gaz avantajini petrol operatorleri kullanmak istiyor gibi.

Trump’in gelisi en cok ABD petrol ve gaz ureticilerine yarayacak gibi. Isin icinde rafineri karlilik gercekliklerinin onemini kaybetmeden fazla iyimser olmamak lazim ama anlasilan bazi boruhatti projeleri ve kapasite sorunlari Trump zamaninda daha rahat cozulecek gibi. Sektor icinden yakin arkadasini kendisine enerji danismani olarak atiyacagi haberleri simdiden dolasmaya basladi. Simdiki ABD politikasina gore daha iliman bir Orta Dogu politikasi izleyecegi de muhtemelen petrol piyasasi acisindan. Danismani yakindan izlemekte fayda var.

Suudi Arabistan’in Misir’a yaptigi yardimlari durdurmasinin ardindan Misir’dan Suudi Arabistan’a karsi atak olarak bir Sidi Kerir yaptirimi gelirse isler cok cirkinlesir. Hele bir de ustune tum Suudi kargolari icin Suveys’i kapatmak gibi bir cilginlik yaparsa o zaman ortalik cok kizisir. Misir ile daha da kotulesecek iliskiler Suudi petrolu icin Akdeniz piyasasinda risk marjinini yukseltir. Bundan kim karli cikar; yorum sizin.”

Serkan.Sahin@thomsonreuters.com
“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

9 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdZU9vXzdBRVZfMUk

İngiltere’de ekmek kızartma makinelerinin AB ekodizanından dolayı Brexit’de argüman olması şundan ilginç. Düzenleme vatandaşın hayatına ne kadar burnunu sokmalı. “AB düzenlemesi nedeniyle, verimli ekmek kızartma makinesiyle istediğim kızartılmış ekmeği 4 seferde elde ediyorum” demeye getiren vekil de ilginç. Trump’un enerji etkisi Platts’dan. EWI’nin 3 senaryolu doğalgaz raporu çok iyi. Beni en çok zorlayan makale/kitap özetleri fakat IAEE’den 3 makale özeti aşağıda. BP çok ilginç bir kriterle analiz yapmış. Bir kaynağın primer enerjideki oranı %1den %10’a kaç yılda gelmiş diye. Petrol de 40 yıl, doğalgaz da 50 yılda %8 olmuş. Çin-Japon kıta sahanlığı anlaşmazlıklarında yer isimlerini ezberlemek işe yarayabilir. Toyota’nın Türkiye’de hibrit araç üretmesi çok ilgi çekti. Hibrit bir araç sahibi olarak, çok soru geliyor, bu hafta detaylı bilgi vermeye çalışacağım. Bugün sadece makale özetlerini okumak yeterli, çok ilginç argümanlar var.

Bilgiler

Çin’de PPI (üretici fiyat endeksi) yıldan yıla %1.2 arttı.Kömür ve demir temel sebeplerden. Kömür ve yıkama sektörü 2012 Temmuzdan beri en yüksek artışı gördü. Kuzey Çin’deki ana gösterge Bohai-Rim Steam Coal Price index yıl başından beri %60 arttı.

Norveç’te bütçe arka arkaya iki çeyrek açık verdi. Petrol gelir düşüşlerinden dolayı. Vergi gelirleri de 2015’teki 2.1 milyar dolardan yarı yarıya azaldı. Soru: Türkiye, Norveç kadar gaz ve petrol ihraç etseydi bütçe ne olurdu

Daha fazla CO2, daha fazla bitkinin/gezegenin yeşermesi demek, ama uzmanlar azaltsa da yetmez diyor.

AB politik korkulardan, ekmek kızarma makinelerinin Ecodesign paketi çerçevesinde daha verimli olmasından vazgeçti. Brexit tartışmalarında. İngiltere populist sağcı partı UKIP vekili David Coburn, mevcut düzenlemeler ile “ancak 4 denemede ekmeğini istediği gibi kızarttığını” tweetlemişti. AB medya baskısına yenilip geri adım attı.

Güney Amerika, dünya LNG ticaretinin %5i. Arjantin, Brezilya, Şili ithal, Peru ise ihraç ediyor. İthalat 17.2 milyar m3 LNG. Bölgesel entegrasyonun yeterli olmaması LNG’yi desteklese de, mevsimsel koşullar hariç artış yüksek olmaz. Uruguay’da da3.7 bcm/yıl, ve Kolombiya’da 4.1 bcm/yıl kapasiteli terminaller yapıldı. ABD LNGsi için imkan.

Akıllı şebeke deyince, akla hemen PMU (Phasor Measurement Unit) gelsin, o bilgiler de hızla değerlendirilmesi gerektiğinden GSM’le aktarılmaz, fiber ister. SCADA sistemlerinden 100 kat hızlı gerçek zamanda çalışan sensörler. IEEE şimdi kendi sertifikasını taşıyacak PMU testleri ve standart yol haritası geliştirmiş.

WMO –dünya meteoroloji kurumuna göre 2011-2015 kayıtlardaki en sıcak dönem. Amerikan meteoroloji birliği de 2011-2014’teki ekstrem hava olaylarının yarısının sebebinin insan kaynaklı iklim değişikliği olduğunu iddia etmiş.

Suudi hükümetinden iş alan alan tüm firmaların birikmiş alacakları 31 Araılk 2016’ya kadar ödenecek.

Pekin’de PM2.5 2020’ye %30 düşüşle 56 mikrogram/m3’e düşecek. 2020’ye kadar tüm kömür kazanları kalkacak. Ayrıca yüksek emisyonlu araçlarda yollardan men edilecek.

Trump’un enerji etkisi: Arz: “eğer bir kaynağa[petrol/gaz] daha fazla erişim mümkünse gerçekleşecek”. Tüketim “ucuza daha çok tüketim-iklim değişikliği vergileri yok”. Düzenleme “Çevre ajansı-EPA zayıflayacak, Clean Power Plan rafa kalkar”, Altyapı: “çok major bir değişim değil, harcama artışı”, Yenilenebilir: “destekler azalacak”.

Çin’de kömür tedarik/ fiyat artışlarına karşı önlem alınmaya çalışılıyor. Shenhua Grup ve China National Coal Corp, ülkenin en büyük iki kömür üreticisi, elektrik üreticisi China Huadian ve State Power Investment ile anlaşma imzaladı.. Qinhuangdao Seaborne Coal Market sitesi önemli, Qinhuangdao Çindeki termal kömür benchmarkı

30 Kasımdaki toplantı öncesi,OPEC’in yayınladığı WOOda, orta dönemde 5$, artışla 2020’ye 60$/v fiyat bekliyor. 2015’teki 80 $ tahminininden 20$ aşağıda. OPEC düşük fiyatlar sayesinde payını %34’ten 2040’da %37’ye çıkaracağını düşünüyor.

Trump iklim değişikliği, yenilenebilir ve benzeri politikalarda büyük hasara sebep olabilir. İklim değişikliğine geçmişte “tamamen safsata”, “saçmalık(bulls**t)”,”Çinliler tarafından icat edilen” demişti.

Asya da bir deniz çatışması olacak ise, Doğu Çin denizi ismini duyabileceğimiz yerlerden biri. Burada enerji kaynakları sadece bahane, aslolan deniz hakimiyeti. Terimleri öğrenelim: Xihu ve Okinawa derinlikleri en çok kaynak olabilecek yerler. Çinliler gaz platformlarına askeri tip yüzey radarı koymuşlar. Bu alandaki adaların isimleri Diayu/Senkaku

Jeffrey Sachs, 2015’te BM tarafından belirlenen 17 Sürdürülebilir Kalkınma hedefinde ABD’nin üzerine düşeni yapması için önerilerde bulunmuş. Bir tanesi, kişi başı emisyon, bugün ki 17 ton’dan 8 ton’a düşecek. Kennedy’nin sözlerinden anlatarak, hedef konulması, her şeyi çözmenin beklenmemesi, adım adım gidilmesi önerilmiş.

İstatistik

İklim değişikliği konusunda bazı istatistikler (WMO raporundan)

  • 2010-2012 doğu afrikadaki kuraklıkta 258bin kişi öldü
  • 2013-2015 güney Afrika kuraklığında
  • 2011 de güneydoğu asya, 800 kişi öldü, 40 milyar $ ekonomik kayıp var
  • 2015’te Hindistan ve Pakistan sıcak hava dalgası, 4100 can aldı
  • 2012’de Sandy fırtınası 67 milyar $ ekonomik kayıplara sebep oldu
  • 2013’te Filipinlerde Haiyan tayfunu 7800 kişinin canına mal oldu.

 

Grafik

EWI’nin 3 senaryosuna göre AB gaz arzı, 1 kasım 2016 tarihli rapor. 3 senaryo Gas on Sale (GoS)-referans, Nord Dream (Nod), Southern Setback (SoS)

Aynı raporda 2035 yılı gaz akışları – Türk akımı göz önüne alınmamış

Doğu Çin denizinde doğal gaz aramacılığı (Stratfor- 8 Kasım 2016)

 

Makale Özetleri

2016 son çeyrek IAEE Energy Forum makalelerinden ilginç bulduğum noktalar.

https://www.iaee.org/en/publications/fullnewsletter.aspx?id=42

“Russia and the Oil Market (Or Duel of the Oil Titans)” by Seyed GholamHosein Hassantash-

-Makalede komploya varabilen bazı fikirleri var, tamamını yazmadım-

Rusya tek başına üretimini ve ihracatını 2mv/g azaltsa, fiyatları 15$ yükseltir. Günde 70 milyon $ kaybeder. (Rus petrolü ortalama fiyatı 35$ alınırsa) fakat geri kalan 5 mv/g 14$yukarı satılır. Hem de Rusya petrolünü korumuş olur.

Rusya üretimini 1 mv/g azaltacağını söylese, OPEC’de azaltmak zorunda kalır. Fakat arz fazlası ABD’den kaynaklanıyor. Ama Rusya ile ABD’nin tek derdi petrol değil, ABD en büyük gaz ihracatçısı konumuna da gelebilir. Trump’ın geleneksel olarak Suudilerle çok iyi bağları var.

Belki de Ruslar, Suudilerin yoldan çıktığını ve bir darbe ile bir şeylerin değişeceğini, Bu da düşük fiyatların Suudileri Ruslardan önce vuracağı anlamına gelir. Suudilerin piyasadan çıkması Rusya için fırsat olacaktır.

Yüksek petrol fiyatları ise Rus ekonomisi için zehirli oluyor. Çünkü sektörel çeşitlendirmeyi engelliyor. Rus ekonomisi tek emtia fenomeni ve doğal kaynak lanetine girebilir.

 

“Energy in 2015 – A Year of Plenty” by Spencer Dale and Kai Dunker

BP ekonomistleri, BP İstatistik yıllığına göre o yılı değerlendiriyor.

Sanayi üretimindeki zayıflık sebebi ile, elektrik üretimi 30 yılda ikinci defa toplam enerji talep artışının altında kaldı. Toplam enerji talebi 2015’te %1 arttı. 2014’te %1.1di. Son 10 yılda %1.9 du

Fiyatlar düştü ama enerji yoğunluğu da düştü. Talep yavaşlamasındaki ana faktör Non-OECD ülkelerinde yarıya düşen talep artış oranları idi. (2015, %1.6). 1990ların sonundan beri en yavaş büyümesi.

Petrol %1.9, doğalgaz %1.7, yenilenebilir %15.2(48 mtoe) büyürken kömür en büyük düşüşü gördü %1.8 (71 mtoe)

Fiyatlardaki dengesizliğin sebebi geçici değil, yapısal. Benzin ve jet yakıt artışları tüketici talebi ile ilgili iken, dizel talep artışı sanayi ile ilgili

Grafikte geçmişteki petrol fiyat düşüşlerine yer veriliyor.Bu seferki düşüş 1980’lerin ortasındaki gibi arz fazlasından oluşan düşüşe benziyor. Grafikte dikkat edilirse daha uzun sürüyor.

Brent-WTI fiyat farkı 3.7$/v civarında seyrederken, WTI –Batı Kanada (WCS) farkı 11.9$/v ortalamasına geldi.

Doğalgazda ABD üretimi %5 (39 bcm), Norveç 7.7%(8 bcm), Çin %4.8 (6 bcm), Avustralya %9.4 (6 bcm) üretim artışları gördüler. 2015’te gaz piyasasında 3 temel durum vardı.

  1. Gelişmiş ülkelerde gaz kömürden pay aldı
  2. Küresel LNG ticaret deseni değişti
  3. Daha fazla LNG Avrupaya akmaya başladı

Almanya ortalama gaz fiyatlarına bakıldığında, petrol fiyatlarından daha hızlı düştüğü görülüyor. Bu da Rusya’nın piyasa payı için fiyat rekabetine girdiğini gösteriyor.

Kömürde ise ABD kömür tüketimi -57 mtoe, %12.7 düştü. ABD üretimi de 53 mtoe, %10.4 düştü. Çin üretimi %2, Endonezya üretimi %14.4 azaldı.

Çin’in emisyonları da 20 yılda ilk defa -0.1% düştü. Ama bunun sebepleri arasında Çin’deki enerji yoğun sektörlerin daralması da vardı, bu önümüzdeki yıllarda tersine dönebilir.

Geleceğe, geçmiş eğilimlerden bazı kestirimler: 2015’te gelecek için 3 temel konu var, Çin, yenilenebilir, karbon emisyonları.

Çin’de sanayi sektöründen servislere geçişte talep daralmasında etkili. Eğer Çin talebi daralmasaydı, Dünya %5 enerji talep artışı görebilirdi.

İkinci konu ise, yenilenebilirin hangi hızla payını arttıracağı. Birincil enerjide %1 paydan %10’a gelmek, petrolde 40 yıl sürdü. Doğalgaz da ise 50 yılda ancak %8’e çıkılabildi. Bu tip hızlı artışlar nükleerde de konuşuldu ama bir noktadan sonra öğrenme yavaşladı ve ünite maliyetleri düşmemeye başladı. (hatta artan düzenlemeler ile fiyatlar arttı).

Yenilenebilirin primer enerjideki payı gelecek 20 yılda %8’i anca bulur.

GSYİH’in karbon yoğunluğu 2015’te %2.8 düştü. Son 50 yılda sadece 2 defa fiyatlar düşerken emisyon yoğunluğunun bu kadar düştüğü dönem oldu.

Talep tarafında Çin, verimlilik, ve enerji yoğunluğu, arz tarafında teknoloji ve üretkenlik artışları, 2015 te bu faktörler vardı.

“U.S. LNG Exports Could Prove a Game Changer in the Global Gas Market” by Mamdouh G. Salameh

Katar küresel LNG ithalatının %32si. Katar Asya’ya LNG satışlarının %80i. Fakat Katar’ı bekleyen bazı sorunlar var.

  1. LNG piyasasına daha fazla oyuncu giriyor ve yeni LNG hubları oluşuyor
  2. Arz fazlası daha düşük fiyatlarla sonuçlanır
  3. Asya ya daha fazla gaz girişi ile, uzun dönemli anlaşmalar tekrar müzakere edilir

2020’de Avustralya Katarı geçerek en büyük LN ihracatçısı olur. 85 milyon ton Avustralya, 77 milyon ton Katar. Katar kapasite arttırmayı düşünmüyor, ama mevcut tesislerinin de CAPEX’ini ödedi

Ham petrol 38$/v iken LNG indexleri 5.32$ per mmBtu’ta düştü. (Petrol fiyatı /7 =gaz fiyatıo)

2020’de 164 bcm ek LNG ihracat kapasitesi olacak, bugünden %40 fazla. Yeni kapasite girişinin %35’i ABD, %44’i Avustralya

ABD enerji şirketi Cheniere, Sabine Pass LNG tesisi ile 20 yıllık anlaşma imzaladı. Kontrat ABD gaz fiyatının %115’, üzerine 3$ sıvılaştırma maliyeti. 2.81 $/mmbtu ABD fiyatı, Avrupaya 7-8$/mmbtu olarak yansır.

Gazprom’un Mayıs 2014’teki İtalyan ENI ile anlaşması da spot fiyat endeksli idi.

ABD, daha çok yakındaki Amerikalar pazarında etkin olabilir. 5 tesis : Cheniere’in Sabine Pass ve Corpus Christi(Texas); Freeport LNG (Texas); Cameron LNG (Lousiana); Cove Point LNG( doğu yakası Maryland)

ABD LNGsi, küresel olarak bir LNG fiyat tavanı oluşmasına katkıda bulunur.

Tarih

15 Temmuz 1941 – Vatan (Kömür ihtiyacının teminini Etibank deruhte ediyor) “Etibank mahrukat kanunu mucibince kok tevzii işlerini yeni bir esasa bağlamak üzere Türkiye Kömür Tevzi ve Satış Müessesini kurmuştur”. Model 212 ocak ile başlamış. Linyit kullanmak ormanlarımızı kurtaracak maden kömürü istihlakını azaltarak…

8 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdVjRjdXF6VG4wVk0

Piyasalar ABD seçim sonuçlarını bekliyor. Nature Energy’de güzel makaleler var. Bir tanesini özetleyecektim, grafiklerini aşağıya ekleyerek işin içinden çıktım. Çalışma şöyle ilginç, tüm yenilenebilirlerin birbirleri ve yük ile korelasyonları ile saatlik ve 4 saatlik değişimleri üzerinden optimum mixleri incelemişler. IAEE Energy Forum 2016 4. Çeyrek makaleleri de güzel.

Bilgiler

WTI futuresda, ABD senatosunun ham petrol ihracatını kaldırmasından sonra, daha fazla uluslar arası oyuncu WTI üzerinden hedge’e başladı. 2016’da günde 1.1 milyar varil WTI futures ticareti oldu. Brent’teki açık pozisyon 2.3 milyon ile Nisanda rekordu, WTI geçen ay 1.94 milyon lotu gördü. NYMEX WTI hacmi ICE Brent’İ geçti

OPEC’in world oil outlook’u(WOO) yayınlandı. WOO’daki en ilginç mesajın 2018 sonrası petrol ürün fazlası olduğu iddia ediliyor. 2018’e kadar dengede olan ürün arz-talebi, sonrasın 2.2 mv/g fazla verecek. Ürün talebi senede 1mv/g artarken (2016-2021), bunun %15’i biyoyakıt ve doğal gaz sıvıları ile karşılanacak.

Ete %40, süte %20 vergi artışı ile emisyonlar engellenebilir. Oxford üniversitesi önermiş.%40 fiyatını arttırınca %13 talep düşecek. Tüm tarım ürünlerinin ayakizine göre bir vergilendirme çalışılmış. Yumurta, sebze, şeker en düşüğü

İngiltere’de yapılan araştırmada rüzgar türbinlerinin 100lerce yarasa öldürdüğü ortaya çıkmış. İngiltere de tüm İngiliz cinsi yarasalar yasa ile korunuyor. Çalışma 46 rüzgar türbinini incelemiş. Yarasalar neden türbinlere yakın uçuyor araştırılmalı denmiş.

Nord Stream 2’yi, ilk hatta imza atmış Schröder’in etkisindeki Merkel’in koalisyon ortakları(SPD) destekliyor. Almanya’nın ost politik – şark politikası ise Rusya ile ne kadar büyük ekonomik iş yapılırsa, Rusya Avrupaya bağlanır mantığını güdüyor. NS2’nin ortakları Avusturyadan OMV, Fransa’dan Engie, Almanya’dan Uniper ve wintershall, Shell

Angola’nın Sonangol’u ile ilgili haber, bir petrol şirketi ile ilgili gördüğüm en garip haber. Resmi görevli: “her çalışan kendi tuvalet kağıdını getirmeli, çünkü Sonangol tedarikçilere ödeyemiyor. Bir tuvalet kağıdı krizimiz var” demiş.

Petrochina, iki LNG gazlaştırma istasyonuna yeni depolama üniteleri koydu. Rudong’un kapasitesi 6.5 milyon ton’dan 3.5 mton’a; Dalian’da 3’den 6 mton’a çıktı. PetroChina yerli sahalardan üretimle, doğalgaz arzını bu kış %7 arttırmayı planlıyor. Petrochina’nın Pekin yakınlarında Tangshang’da üçüncü bir LNG terminali daha var.

Çin’in yerli petrol üretimi %10 düşmüştü. Fakat yabancı ham petrol alımları da Eylül’deki rekor 6.78 mv/g’den %12.9 düştü. Dizel ve benzin ihracatı da bir yıl öncesine göre %24 artarak 919bin v/g’e geldi. Petrol ithalatı da %9.3 artmış. Reuters’e göre petrol fazlalığı devam ediyor, Çindeki rakamlarda ümit vermiyor. Bir analist petrol 35$ları görür diyor

EDF’in 58 nükleer reaktörü Fransanın elektriğinin %73’ünü(400 TWh) üretiyor. Fransız regülatör ASN, Areva ve Japan Casting & Forging in yaptığı parçaların tekrar inceleme istediği için, 5 ünitede daha incelemede. Avrupa fiyatları yükselişte

Paylaşım ekonomisi, Uber ve Airbnb, yenilikçilik dediğin sonunda geleneksel iş yasaları ve aktivistlere takılıyorsa o kadar da yenilikçi olamayabilir. Otel ve taksilere uygulanan yasalar, platform olduklarını da iddia etseler, mahkeme kararları ile üzerlerine geliyor.

Tesla Ocak’tan sonra sipariş verenlere, hızlı şarj istasyonlarından bedava yararlanma hakkı vermeyecek. 400 kWh/yıl dan sonra tüketici şarj bedeli ödeyecek. Supercharger ağında şu anda 734 noktada hizmet veriliyor. Renault hatırlarsanız pilleri kiralıyordu, Tesla’da yüksek hızlı şarja erişim için para alıyordu(Model S’de).

İstatistik

Paylaşım ekonomisi ne kadar büyük?

  • Airbnb’nin değeri 30 milyar $
  • Hilton’un ki 22milyar $
  • Airbnb 2.3 milyon oda stoğu var, Hilton+Marriott+ Intercontinental’ın kinden daha fazla
  • Uber’in değeri 80 milyar $
  • Volkswagen 68 milyar $
  • General Motors 48 milyar $

Nordik piyasasında üzgar, güneş, dalga ve talep değişkenliği ve korelasyonları (Nature Energy makalesi “Net load variability in Nordic countries with a highly or fully renewable power system)

Yıllık 3 TWh üretimde saatten saate MW değişimi

1 saat içinde en büyük değişimi önce PV, sonra gelgit, sonra rüzgar sonra da dalga gösteriyor. Saatten saate rüzgar %6 değişiyor

Kaynakların birbiri ile korelasyonu, kısa-orta-uzun dönem

Üretim kaynaklarının yük ile korelasyonu

Tarih

Türk antrasiti – 30 Sonkanun 1936 – ULUS

 

7 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdU3NQRDNtX2d5am8

Elektrik konularında bugün sadece rapor özeti kısmındaki, “ABD’de ulaştırma sektöründen elektrik sektörünü için dersleri” içeren kısmı okumak yeterli. Vakit varsa, yeşil enerji ISA’ları iyi fikir.Greenpeace petrol devlerinin 10 yılda 10 şirket 1 milyar $, senede şirket başına 10 milyon $ eder, o da CEO maaşı değile getirmiş. Denizcilik yakıtı kararı dizel fiyatlarını güçlendirebilir, ayrıca kompleks rafinerilerin lehine. BRICS’in NDBsi kömür projelerine şartsız destek vermeyecek, o da zararları değerlendirecek. Stern kısaca “az bile yazmışım” demiş.Tarihte: 1990’da Türkiye’de gaz kullanımı 4 bcm olacak mı olmayacak mı?

Bilgiler

2008’lerde pik benzin talebini konuşurken, ABD 9.7 mv/g benzin talebi ile 2007’deki 9.6 mv/g rekorunu kırdı

10 büyük petrol şirketinin yenilenebilir fonu için 1 milyar $ ayırması Greenpeace’ten tepki aldı. Bu rakam 10 yıl boyunca şirket başına 10 milyon $/yıl ediyor. Hiçbirşey değil diyorlar. BP patronu Bob Dudley’e senede 14 milyon pound ediyor. Shell’in muhasebecilerine ödediğinin %15i.

Suudiler Mısır’a petrol göndermeyi durdurdu. Saudi Aramco sene başında 150bin v/g, 5 yıl boyunca toplam 23 milyar $ değerinde ürün gönderecekti. Mısır daha yüksek fiyatlara dünya piyasalarından alacak. (Ekimde karar alınmıştı)

Bu karbonsuzlaştırma AB bütçelerinde büyük bir delik açabilir. Enerji vergilerinden 2014’te Almanya 48.7, İtalya 47.7, İngiltere 40.4, Fransa 34.7 milyar euro topladı. Ortalama bütçe gelirlerinin %6sı.

ABD’de geçtiğimiz hafta sondaj kuyu sayısı 9 artarak 450 oldu, üretim Ağustos’ta 8.7 mv/g’e çıktı (+51bin v/g). EIA’nın 8.3 mv/g tahmininin yukarısında. İleri vadeli satış yapanlar %4 artarak 608 mv’e çıktı. Fiyatlar ABD üreticileri lehine

23 Kasımdaki mini bütçe öncesi İngiliz petrol ve gaz üreticileri Kuzey denizinde yatırımları arttıracak önlemler istedi. Kuzey denizi yatırımları 2014’teki 14.8 milyar pound seviyesinden 9 milyar pound seviyesine düştü. Rapor

Denizcilik sektörü dünya petrol ürünleri talebinin %4ü. Denizcilik yakıtlarında 2020’de kükürt oranını %3.5’tan %0.5’e düşürme kararı sonrası. Asya, Akdeniz ve Çin’deki çaydanlık rafineriler tehdit altında. ABD, Suudi ve Hindistan rafinerileri daha şanslı. Etkisi dizel talebine +700bin v/g ila 2 mv/g (IEA). Dizel marjı 9$’dan 25$/v’e çıkar deniyor

Havayollarında ise yüksek kükürtlü jet yakıt kullanımı devam ediyor. Fakat Colonial boru hattı işleticisi, artık boru hattından yüksek kükürtlü jet yakıtı taşımak istemediği için FERC’e başvuracak. ABD’de Körfez’den doğuya taşınan jet yakıt miktarı 400bin v/g. Çoğu boru hattı ile. Şu anda 1.44$/galon yakıt maliyeti 30-50 cent artabilir.

Nicholas Stern, 2006 yılında İklim değişikliği etkilerini yazdığında İngiliz Hazine bakan yardımcısı. Pazar günü Observer’a raporu reğerlendirmiş. “Kyoto’yu devreye almak 8 yıl sürdü, Paris’i ise 11 ay.” . “Rapor yazılırken 40-41 Milyar ton CO2 emisyonu vardı, bugün 50 Mton’a çıktı… Riskleri küçümsemişim,[] daha güçlü yazabilirdim”

Washington State Üniversitesi raporuna göre, dünyadaki hidroelektrik santraller her yıl Kanada kadar metan emisyonu sebebi. Metan, CO2’den 34 kat daha etkili bir sera gazı. Analize göre, enlem ve derinlik değil rezervuardaki “biyolojik aktivite” daha önemli bir faktör. Tüm su rezervarları, insan kaynaklı emisyonların %1.3’ünün sebebi

Abundance ve Swindon belediyesinin “yeşil enerji” yatırım araçları(ISA) iki gün önce satışa çıktı. 20 yıl %6 getirili araçlar ile yenilenebilir projelere finansal ortak olup getirisinden faydalanabiliyorlar. Vergiden muaf getiri

Yenilenebilir istatistiklerini eğme bükme haberlerinden biri. Ekimde İskoçyada rüzgardan elektrik 792 GWh, İskoçya’nın ekim tüketimi 2080 GWh. Başlık: “İskoçya her evin elektriğini tüm ay rüzgardan karşılayabiliyor”

ABD’de çatlatma kumu satan firmalar, gelen güçlü talep ile birlikte fiyatları yükselttiler. Çatlatmadan sonra kum parçaları yarıkları açık tutuyor. Haberde trenlerden kamyonlara yükleme yapan firma öngörülerine bile yer verilmiş.

BRICS’in yeni kalkınma bankası (NDB), kömür projelerini dikkatlice inceleyecek ve zararlı projeleri yapmayacak

Grafik

Dünyadaki en büyük 10 elektrik santrali (The Guardian)

İngiltere’de Kömür, doğalgaz ve LNG fiyatları petrol fiyatlarından kopmuş durumda

Rapor Özeti

Columbia Üniversitesi – Küresel Enerji Politikaları merkezinin raporları bence çok iyi takip etmek gerek

Railroads, Utilities And Free Parking: What The Evolution Of Transport Monopolies Tells Us About The Power Network Of The Future

Ulaştırma monopollerinin evrimi elektrik şebekelerinin geleceği adına hangi mesajı veriyor, A.J. Goulding

Rapor aslında kompakt, Intro’dan sonuca 10 sayfa

Başlangıç

Utility: Kamu hizmeti şirketi – “kamusal hizmet şirketi”

Pekçok kişi “geleceğin (utility) hizmet şirketi” ‘ne geçişin merkezi üretimden akıllı şebekelere doğru yumuşak bir geçiş olduğunu düşünebilir. Fakat başka gerçekleşmeler de olabilir. Ulaştırma-taşımacılık şirketlerinden alınacak dersler önemli. 1840’da kanalları, demir yollarının 1970’ler ve hava hollarının 1980’de yaşadıklarını anlamak faydalı olabilir. Bu dersler dönüşümün travmatik olabileceğine de işaret ediyor. “Düzenleyici mantığın” – imtiyaz verilmesi, maliyet tabanlı tarifeler, subvansiyonlar ve kırılgan tüketicinin korunması – tamamen değişmesi gerekebilir

Pekçok kişi elektrik şirketlerinin geleceğini anlamak için telekom’a bakarken, ABD demiryolu şirketlerinin neredeyse ölümlerine, sonra düzelmelerine sebep olan tecrübeler elektrik sektörü için öğretici olabilir.

Geçmiş

ABD demiryolu ağı bir zamanlar ülkenin en gözde sanayisiydi . 1840’daki 3000 milden, 1916’da 254000 mile çıktı. 2016’da 140000 mil civarında bir demiryolu ağı. 1913’de New York borsasındaki demiryolu firmaları hacmin %21’i iken, 2015’te bu oran %1.23’e düştü.

Demir yolu sektörü bir çok değişimden geçti: girişimcilik,pervasız büyüme, tarife kontrolünün yükselişi, iflas, yarı devlet kontrolü, yakın dönemde ise özelleştirme, konsolidasyon ve uzmanlaşma. ABD’De Class 1 demiryolu sayısı 1939’daki 130’dan 2015’te 7’ye düştü.

Demir yolu ile yük taşımacılığı ise 1920’deki 400 milyar ton-mil’den, bir süre düşerek ağır ağır yükseldikten sonra 2006’daki 1.8 trilyon ton-mil’e çıktı. Yolcu sayısı da 1960’daki 21.2 milyar yolcu-mil’den 1975’te 8.4 milyar yolcu miline düştü. 2014’te ise 18.2 milyar yolcu miline çıktı.

Zamanında demir yolları yıkıcı teknolojilerdi. Kanal botlarını ve otobüs hatlarının yerine geçiyordu. O kadar güçlüydüler ki, anti-tröst konusunda öncü hareketler demiryolları birleşmeleri ile başladı.

1950lere gelindiğinde ise demiryollarıi alternatif taşıma modlarının rekabeti ile baş etmek zorundaydı. Nasıl zamanın da demiryolları devlet destekleri ile büyüdü ise, kara taşımacılığı da devlet tarafından sağlanan karayolu ağı daha düşük bir ücrete sağlanır hale geldi. 1930lardan itibaren havayolları da posta taşımacılığı kontratları ve devlet/federal havaalanları yapımı ile desteklenmiş oldu.

1970’de PennCentral (demiryolları)’nın iflası, 1971’de Amtrak’ın kurulması, devletin PennCentral’de pay sahibi olması, 6 tane kuzeydoğu demiryolu iflası sektörün ölmekte olduğunu çağrıştırdı. Krizler demiryolu endüstrisinin nasıl düzenlenmesi gerektiğinin tekrar düşünülmesi gerekliliğini ortaya çıkardı. 1980 Staggers Kanunu ile demiryolları ekonomik regülasyondan azat edildi.

1970’lerde ICC (Interstate Commerce Comission) düzenlemeleri sermaye geri dönüşlerini düşürdü ve sermayeyi kaçırdı. Fakat demir yolu şirketleri (birleşerek) büyük şirketler oldu ve ayağa kalktı. Yolcu taşımacığı devlette kaldı. Tren üniteleri ve konteynerlaşma gibi yenilikler ile demiryolları büyük yükleri uzun mesafelere taşıma ile kamyon taşıma sektörü ile de entegre olarak rakipsiz hale geldi. Üretkenlik arttı. 1979’dan 2009’a istihdam 518,000’den 150,000’e düşerken gelir ton mil (revenue ton miles –RTM) %110 arttı.

Elektrik sektörü 1970lerin demiryolu şirketlerinden daha iyi durumda olabilir. Ama bugün düzenleyici felsefenin ve kamu hizmet stratejilerinin bir çoğunun altyapısı yanlış ve bunun sonucu olarak geleceğin kamusal hizmet şirketleri daha fazla geçmişin demir yolu şirketlerine benziyor.

Yıkıcı teknolojilere sübvansiyon değişimi hızlandırır

Net metering( sayaçtan neti mahsuplaşma= şebekeden alış-şebekeye veriş), tüketicinin şebekeyi kullanmasını azaltan yeniliklerden sadece biri. Enerji verimliliği de destek almaya devam ediyor. Güneş ve rüzgar destekleri talep göçüne sebep oluyor. Oysa bu politikaların bir çoğu düşük gelirli tüketicilerin ve düşük gelirli işletmelerin yararlanmalarından uzakta kalıyor. Yani şirketlere daha sorunlu müşteriler kalıyor.

ABD’deki yeni ve yenilenebilir teknoloji gelişimi, Eisenhower’in ilham verdiği ulusal karayolu sisteminin detaylı planına sahip değil. Fakat sonuç benzer, karayollarının yaygınlaşması ile, tüketiciler için eski şebekeden daha fazla özgürlük. Rüzgar, güneş kredileri, net metering gibi teknolojik yenilikler, hep birlikte, tüketicilere ucuz otomobil ve ücretsiz yollar sağlamakla eşdeğer

Dağıtık Üretim maliyeti Tarife Tavanına dönüşüyor

Eskiden kamusal hizmet şirketi işletmenin yöntemi basitti:

  1. Düzenleyici ile yumuşak bir çalışma ilişkisi kur
  2. Düzenleyici hedeflerle uyumlu yatırım planları üreterek düzenlemeye tabi varlık tabanını büyüt
  3. Bu projeleri belirlenen aralıkta bir bütçe ile yap
  4. Geri dönüşleri ve proje harcamalarına imkan veren tarife öner
  5. Kabul edilebilir seviyede bir teknik yeterlilik sağl

Fakat bu model dik bir talep eğrisine dayanıyor. Düzenlemeye tabii tarife ikame ürünleri göz önüne almıyor. Bir yatırım onaylandı mı, kesin maliyetini karşılayacak şeklinde bakılıyor. Fakat rekabetçi sektörler böyle çalışmıyor. Yatırımcı yatırımının değerini döndüremeyeceğini, fiyatı tedarikçinin değil piyasasının belirleyeceğini bilir

Bazı tüketiciler şebekeden ayrılabilir. Bir çok tüketici için dağıtık üretim maliyeti, tarife tavanıdır. Tıpkı kamyon taşımacılığının demir yolu taşımacılığındaki fiyat tavanını belirlemesi gibi… Trendler belli, dağıtık üretim maliyetleri düşüyor, rahatlık faktörü artıyor.

Kamusal hizmet şirketleri, tarife artışlarının imkansız olduğu veya tüketici kazanmak için tarifelerin düşürülmesi gerektiği bir dünyada yaşamadı. Dağıtım şirketlerini mikro grid operatörleri olarak yöneteceğini düşününen yöneticiler ise bu teknolojiler tüketiciye pahalıya gelirse tüketicnin bu teknolojilerden uzaklaşacağını hesaba katmalı. Kamusal hizmet şirketleri kendilerinşi yeniden icat etmek zorundalar. Mesela elektrik gücünün Uber’i olarak: elektrikte araba paylaşımının muadili olarak. Düzenleyici koruma kalkanlarının eskisi kadar güçlü olmadığını göreceklerdir.

Tüketiciler Güvenilirliğin yanında Bağımsızlık ve Rahatlığa değer veriyorlar

Şirketler şebekeye bağlanmanın en can alıcı noktası olarak güvenilirliği (reliability)’e dem vuruyorlar. Dağıtık üretim şebeke kadar güvenlik vermeyebilir. Ama 10 yılda 1 gün kesinti güvenilirliği de bir çok tüketicinin beklentisinin üzerinde olabilir. Fakat daha fazla müşteri daha farklı güvenilirlik seviyesi talebinde olabilir. Tarife yapılarını, tüketicilerin güvenilirlik beklentileri izin verecek şekilde geliştirerek farklı güvenilirlik ürünleri geliştimek hem tüketici maliyetlerini hem de şebeke yatırımlarını düşürür (hani Class 1 demir yolu miktarındaki azalma gibi)

Olmayan enerji bedeline göre yapılan yatırımlar, tüketicinin olmayan elektrik bedeli ortaya çıktıkça daha masraflı olabilir. Aslında bir çok tüketicide ihtiyacından daha güvenilir bir şebeke tasarlandığı için fazla bedel ödüyor olabilir.

 

Bugün havayolunda rötar ve diz mesafesinden yakınan tüketiciler, yine de tren yoluna geçmiyor, ucuz olsa da. Cep telefonu kullananlar daha az güvenlik vermesine rağmen, cep telefonlarını kara hatlarının üzerine tercih ettiler. Tüketiciler, bağımsızlık, esneklik ve taşınabilirliğe değer veriyor.

Bunun elektrikteki “zip car” yaklaşımı ile paylaşılan, dağıtık standardize pil hizmeti olabilir.(s11 son paragraf)

İmtiyazlı haklar çağdışılık

Tıpkı Uber, taksi sektörü için tarife yapmanın gereksiz ve maliyetli olduğunu gösterdiği gibi, enerji sağlamanın yeni yolları da mevcut düzenleyici yapı altındaki elektrik sektörünün gücünü kıracak. Uber taksi hizmeti sağlamadığını sadece bağımsız sürücüler ve yolcular arasında bir bağ kurduğunu iddia ediyor. NESCO’lar (New Energy Service Companies), elektrik satmadıklarını, tüketicilerin kendi elektriklerini üretmeleri için araçlar sağladıklarını iddia edebilirler.

Merkezi şebeke, koordine edilmiş mikroşebeke ve paylaşımlı cihazların üçü de olabileceği gibi, kablo işi (wires business) doğal bir monopol değil artık. Bu durum taksi plakası taşıyanların ellerindeki hakların giderek değer kaybetmesine eş

Yükümlenilmiş maliyetler kaçınılmaz (stranded costs)

Tüketicilerin güvenilirlikten daha fazlasını istediğini, dağıtık üretimin tarife tavanını oluşturduğunu, imtiyazların zorlanamayacağını anlattık. CTC (Competitive transition charges). Şirketler daha önce ekonomik olmayan maliyetleri tüketicilere yansıtıyorlardı. Çünkü tüketici rehindi.”captive”. Bu CTC’ler tüketiciler sistemde kalmak zorundaysa yansıtılabilir. Şirketler tıpkı kamyonlardan dolayı tarifelerini arttıramayan demir yolu şirketleri gibi, tarife artışlarının imkansız olduğu bir düzlemde kendilerini bulabilirler. Bu da onları büyük yatırımlara daha mesafeli hale getirebilir.

Şirketler, risksiz yatırım oranı üzerinde bir oranla yatırımların geri dönüşünü alıyorlardı. Fakat dağıtık üretimden zarar gördüğü için tarifelerini arttırsalar da bu bir pirus zaferi olur. Şirketler tarife kısımlarının en çok tüketici kaybına sebep olacak kısmına dikkat etmek zorunda. Ayrıca tarife ayrımı (diskriminasyonu) da tekrar düşünülmek zorunda. Sonunda tarifeler otel tabela fiyatları gibi olabilir. Yayınlanır ama çok ender kullanılır.

Tarife yapımı opsiyonları doğru fiyatlamıyor

Tarife yapımı tekrar düşünülmeli. Temelde hep maliyete bakılarak tarife yapıldı, değer dikkate alınmazdı. Oysa şebekenin sağladığı imkanlar fiyat içinde yakalanamaz. Mevcut şebeke tasarımı pik taleplere göre yapılmaktadır, tüketiciler bu kapasiteye çok ender gelseler de. Şirketler de bu yüzden hacim değil de sabit faturalama çalışmaları yapmakta.

Şebekeye erişimin değeri, dakika dakika şebekeyi kullanma opsiyonunun değerinin toplamına eşit. Kimse Black-Scholes modelini şebeke erişim hizmetlerinin fiyatlamasına bir baz olarak düşünmüyor. Dolayısıyla sabit bedel, belirli bir dönem için opsiyon premiumları, işlem fiyatı da hacim bazlı olur.

Dolayısıyla, tüketicilerin şebekeye bağlı kalırken, pik taleplerini düşürmeye teşvik bir yöntem olabilir.

Aynı şekilde bugün faturalardan karşılanan kırsal ve düşük gelirli destekleri de faturalardan karşılanamaz. Kooperatifler gibi yapılara görev düşüyor.

Yüksek hacimli şebeke iş modeline odaklanmak şirketlerin geleceği olabilir

Kamusal hizmet şirketleri aslında düzenlenmemiş ortamlarda çok başarılı değiller. Düzenlemeye tabii şirketler Airbnb’ye dönüşmeyecek. Dağıtım hizmetlerini koruyacaklar ama başarılı olanlar, iyi yaptıkları işe odaklanacaklar: “geniş coğrafi bölgeler arasında büyük hacimli elektrik hareketi”

Şirketler NESCO’lar için bir kolaylaştırıcı olabilirler, rekabetçiden çok simbiyotik ilişki kurabilirler (tren-kamyon karşılaştırması). Dolayısıyla şirketlerde daha fazla birleşme talebi olabilir. Düşen marjlar sebebi ile

Class 1 demiryolları arasındaki konsolidasyon “büyük yedi”yi oluşturduğu gibi, bunun elektrik sektörü yansımalarını görmeye başlıyoruz. NESCO ve mikrogridler Class II ve Class III demiryollarına analoji olabilir.

Düzenleyiciler, müşteriler ve hissedarlar için etkiler

  1. Elektrik kamusal hizmet şirketleri doğal monopol özelliklerini kaybedecekler. Düzenleyicinin görevi daha çok güvenlik ve erişime dönüşür. İmtiyazlar NESCO vs gibi lisanslamalara dönüşür
  2. Şirket yönetimleri düşen fiyatlara adapte olmak zorunda. Daha az ile daha fazla yapmak zorunda kalabilir ve daha tüketici odaklı olabilir
  3. Dünya elektrik tüketicileri için daha karmaşık bir yer haline gelebilir. Tüketiciler aldıkları hizmette neye değer verdiklerini düşünmek zorunda kalabilirler
  4. Temettüler kaybolacaktır
  5. Demir yolları ölmedi, elektrik şirketleri de… İyi oldukları işi yani büyük hacimli elektriği uzun mesafelerde taşımaya odaklanacaklar.

 

Tarih

1990 Doğal gaz yılı olacak (11 Şubat 1990 – Milliyet)

 

7 Kasım 2016 – Serkan Şahin’in yorumu

“EIA verileri guvenilirligini yitirdi. Uzun zamandir iddia etttigim bir konu vardi EIA metodolojileri ile ilgili; EIA stok verilerinin bir kismi hakkinda dogrudan bilgiye sahip. Geri kalan kismi bazi degiskenlere bakarak ve bazi varsayimlar yaparak tamamlamaya calisiyor. Normal sartlarda ihracat, uretim, tuketim ve ithalata bakarak yapmasi gereken islemleri tersten yaparak elindeki stok verilerinden yola cikarak diger verileri hesaplamaya ve bunu en sonunda tahmin ettigi stok verisine uydurmaya calisiyor. Elindeki verilerin kendisine gelis periyotlari birbirini tutmadigi icin de her 3-4 haftada bir duzeltme yapiyor, ancak bu duzeltmeyi geriye donuk bir duzeltme yerine o haftanin verilerine yansitarak yapiyor. Hal boyle olunca da her hafta acikladigi veriler arasinda ciddi degisimler oluyor. Bunu da ABD’deki gercek verilerin anlasilmasini zorlamak ve bunu perdelemek icin kullaniyor. Verilerin tutarsizligindan olusan fiyat dalgalanmalari da birileri icin isin kaymagini yemek oluyor. Benim bu verileri ayiklamak icin kendi yontemim var ve herkese bu verilere dogrudan inanmamalarini tavsiye ederim.”

Serkan.Sahin@thomsonreuters.com

“Buradaki gorusler tamamen yazarin kendi gorusleri olup Thomson Reuters ve bagli kuruluslari kesinlikle baglamaz ve goruslerini yansitmaz.”

4 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdWC1zNFdzbFBmZVk

Al-Naimi’nin “Out of Desert” biyografisini arıyorum. Bulursam Türkçe özet geçerim. Dünya gündemi karışık. Suudilerin OPEC anlaşmasından önce borçlanmaya çıkması bende bir “price-attack” komplosunu çağrıştırmıştı. Kanada’nın aldığı büyük ünitenin tek başına eylül ayındaki ticaret açığı sebebi olması, nijer deltası hareketinde yoldan çıkan militanlar… Japonya da büyük enerji şirketlerinin rekabetle mücadelesi. Bugün çok haber var ama haber yok

Bilgiler

Paris iklim anlaşması resmi olarak uluslararası anlaşma oldu.

Yemende iç savaş sebebi ile 130 milyon $’lık offgrid güneş sistemi yatırımı yapıldı. 2015’te 40 milyon $ panel, 90 milyon $ pil ve kablo ithalatı yapıldı.

Suudiler, İran petrol üretimini limitlemeye karşı çıkınca, gerekirse 11-12 mv/g üretiriz haberini Suudiler yalanladı.

Şimdi de kızıl deniz de korsanlık şüpheleri var. Geçtiğimiz hafta Yemen kıyıları açığında Teekay grupun LNG tankeri korsanlık amaçlı olmasından şüphelenilen bir saldırı raporladı. Bir çok gemicilik şirketi güvenlik alarmı yayınlamış

Meksika’nın devlet kontrolündeki Petroleos Mexicanos – Pemex petrolü kontrol ediyordu. Başkan Enrique Nieto reform ile önümüzdeki 20 yılda 415 milyar $ yatırım çekmeyi planlıyor. Pemex eylülde iki petrol keşfi yaptı. (22bin v/g). 2025’te de 3.5 mv/g petrol üretimi planlıyor

Çinli rüzgar türbin üreticisi GoldWind, ABD’deki projeye 1870 MW türbin sağlayacak. Çin türbin üreticileri eskiden %98 üretimlerini Çin içinde satıyorlardı. Goldwind şimdi küresel liderlik ile küresel rüzgar piyasasında %12.8 paya sahip. Vestas %12, GE %9.2 , Siemens %7.7

Brezilya rekor petrol ve gaz üretimi yaptı. Eylül 3.36 mv/g petrol eşdeğeri. Bunun 2.67 mv/g petrol

Kanalizasyon atıklarından Hidrotermal Sıvılaştırma (HTL) ile petrol üretmek gayet kolay. Araba tekerleğinin 100katı basınç ve 200-300 C’ye ısıtınca gerçekleşiyor. 2018’de 9 milyon $’a bir tesis yapılması planlanıyor.

224.8 metre uzunluğunda 30,000 tonluk açık deniz petrol üretim ünitesi Blue Marlin gemisi ile, 2013’ten beri Kore de inşaat halindeydi. Eylülde Kanada Hebron’a geldi, aynı ay için tek başına Kanada’nın en büyük ticaret açığının sebebi

Al-Naimi Chatham houseda konuştu. Yeni çıkan biyografisini “Çölden dışarda”. OPEC tek başına üretimi kesemez demiş.

Petrobras, 54 milyar $ sondaj hakları için 2010 yılında ödediği paran,ndüşen petrol fiyatları sebebi ile, 20 milyar $’ını geri almaya hazırlanıyor.

Japonya nüfusu 2010’daki 128 milyondan 127 milyona düştü. Japon kokteyl fiyatlarına göre LNG 7.62 $/mmbtu iken, Asya spot LNG fiyatları 5.5 $/mmbtu idi. Diğer taraftan büyük Japon enerji şirketleri 350 ye yakın şirketli bir perakende rekabet piyasasında kendilerini buldular. Çözüm: daha çok ticaret ve kömüre yöneldiler.

ACER’in AB gaz piyasası raporunda ilginç metrikler var. Bir tanesi, nomine kapasitenin teknik kapasiteye oranı giderek artmış. Yani daha fazla teklif almak iyileştiriyor denebilir.

Statoil’in 1986’da bulunan ve 76 milyon varil çıkarılabilir petrol bulunan sahasında 1.2 milyar $ yatırım yapılacaktı. En son kontratı kazanan Technip ve FMC, “denizaltı mimariyi basitleştirerek ekonomiyi iyileştiririz” diyor. Statoil 600milyon $’a mal etmeyi planlıyor. 2019’da ilk üretim bekleniyor.

Nijer Deltasının Bağımsızlığı Hareketi (MEND)’ın sözcüsü Jomo Gbomo, ekim sonu yapılan saldırının sorumluluğunu kabullendi ama eylemi yapan militanın hareketten bağımsız hareket ettiğini söyledi. Çünkü ateşkes varmış. Eylülde Nijerya 1.52 mv/g bütçe ise 2.2 mv/g’e göre yapılmış. Örgüt anarşinin dibi nedir sorusuna cevap arıyor herhalde

Finlandiyalı araştırmacılar 100% yenilenebilir enerji ile elektrik talebini karşılamak için herkese açık ve Türkiye’yi de içeren 100% yenilenebilir enerji simulasyon programı var.

Grafik

Petrol kuyusu vs Petrol fiyatı (https://twitter.com/anasalhajji ) Neden önemli? Daha önce böyle bir grafik görmemiştim. Fiyatların tekrar düşmesi gerektiğini işaret ediyor sanki

Tarih

BP ve Orta Doğu Petrolleri, Nicholas Davenport, 8 Haziran 1956, The Spectator

3 Kasım 2016

Word: https://drive.google.com/open?id=0B3RIv3pMNaTdWWg4MDRkdFR6aTg

Clipperdata önemli bir kaynak, dün ki ABD stok rekorunu fiktif veri düzeltmeye bağlamış. Enerjide inovasyon garajdan çıkmıyor çünkü sektör yapısal olarak serbest bir sektör değil. Arpa-e yeni program açmış. Fatih Birol petrol ürün büyümesi arabalardan gelmiyor ki elektrikli araçlar bu düşüşe sebep olsun demiş. Çevrecilerin baskısı ile kurum aracınız elektrikli olursa, tekrar yorumunuzu duymak isteriz.Fitch birşeye dikkat çekiyor, eğer elektrik pilleri fosil yakıt talebini etkileyecek bir ihtimal kazanması bile, daha olay gerçekleşmeden fosil yakıtlardan sermaye kaçırır demiş. Sermaye uzun vadede de beklentiyi satın alır demek istiyor.

Bilgiler

Garajdan silikon vadisi çıkıyor da enerji inovasyonu neden çıkmıyor? “Enerji piyasaları dünyada bulabileceğiniz en özgür olmayan piyasalar”. Enerjinin kapalı yapısı inovasyonu tabandan alamıyor. Büyük firmalar yapabiliyor. İskoçya açıklarında Statoil yüzen türbin, Texas’ta süperkritik CO2, Almanya da Siemens’in sıcak kaya enerji depolaması

ABD stokları 1982den bu yana en hızlı haftalık artışını gördüğü için petrol fiyatları çakılmıştı. ClipperData -çok iyi bir referans kaynağı bence-, petrol ithalatını ABD gümrük verilerinden takip ediyor. Farkettiği durum şu, aslında bu artış fiktif olabilir, EIA verileri yayınladıktan sonra düzeltmeyi sonraki haftaya ekleyince işler karışıyor.

Arpa-e ajansı dün açtığı NEXTCAR programı ile bağlı ve otonom arabalar için gelecek jenerasyon enerji teknolojilerini hedefliyor. V2v (Vehicle to Vehicle), V2I (Vehicle to Infrastructure), V2X (Vehicle to everything, CAV (Connected and Automated Vehicle) gibi amma çok terim var, ben de en son VT(vites topuzu)de kalmıştım.

İspanya’nın en büyük petrol üreticisi Repsol, analistlerin 312 milyon € tahminlerinin altında kalarak 307 milyon € kazanç elde etti. Ama yıldan yıla %93 artış var. Üretimi 671bin v/g’e çıkmış. Gas Natural’in %10 hissesini satarak ve verimlilikle borcu 10 milyar €’nun altına çekmeyi başardı.

Fatih Birol’a göre “Petrol talep büyümesi arabalardan gelmiyor, kamyon, havacılık ve petrokimyadan.. buralarda major bir alternatif yok … ben elektrikli arabaların tek başına pik petrol talebine kısa ve orta dönemde tüketim düşüşü[peak] yaptıracağına inanmıyorum”. Sorun büyüyen kısım değil ki, kemikleşmiş OECD benzin/dizel talebinin düşmesi

Iraktaki Kürt yönetimi Eylül için üretim rakamlarının merkezi hükümetin kendileri için açıkladığı rakamın 290bin v/g altında olduğunu söyledi. KRG danışmanı Micheal Howard 531bin v/g dedi, açıklanan 821bin v/g

Kuzey denizinde son 4 yılın en yüksek petrol ihracatı olabilir. Aydan aya %10 artış ile 2.16 mv/g Aralıkta. 483Bin v/g Forties, 193bin v/g Grane’den (Norveç)

Vietnam ve Endonezya 2020 gibi 5000 MW güneş kapasitesi hedefliyor. Ama FIT – sabit alım garantisi ile. Tayland liderliği ile Ağustos’ta 2000 MW’a ulaşmış. Malezya yılda 250 MW hedefliyor, şimdi 267 MW’da. Filipinler de 500 MW hedefine ulaşmış

Dünyadaki şirket borçlarının dörtte biri, 3.4trilyon $’ı enerji hizmet şirketleri ve araç sektörü tahvillerinde, -ki bunlar fosil yakıtlara bağlı, Fitch pillerin bu şirketlerin ölümüne sebep olabileceğine dair uyarıda bulunmuş. Fitch anladığım kadarı ile böyle bir şey olacaksa bunun kokusunu alma ihtimali bile sermayeyi kaçırır demeye getirmiş.

Çin 2020’ye kadar haftada 1 kömür santraline devam ediyor. Japonya nükleer santralleri kömür ile değiştiriyor.

Minnesota’da hangi aracın mil başına ne kadar emisyon kaynağı olduğu belirtilmiş. Benzinli 465 gr/mil, ortalama elektrikli araba 268 gr/mil, 100% yenilenebilir li 21 gr/mil. Bu 21 gr’da pil ve araç üretiminden kaynaklanıyor.

Elektrikli helikopter, 570 kg lityum pil ve elektrik motoru ile 20 dakika havada kalabiliyor.

Çok kesinlikli bilgisayar hesaplamaları tonlarca enerji israfına sebep oluyor. Fikir basit “kesin olmayan hesaplama

Geleceğin kalemi, radyoaktif izotop ısıtmalı Parker [tükenmez] kalem.

Grafik

Çin haftada 1 kömür santraline devam ediyor.

IEEE Smart Grid etkinliğinde Guatemala, El Salvador ve Panama üretim miksi ve elektrik fiyatları

Tarih

Atmosfer dağıttı, iklim değişti, yaz kışı aratmadı (11 Haziran 1997 – Milliyet)