25 Haziran 2018

Petrol fiyatları Cuma OPEC petrol üretim kararı sonrası yükseldi, bugün de düştü. Fakat aritmetiği tam net değil. 1.8 mv/g üretim kısıtı vardı, 1-0,7 mv/g üretim yapılacak, yani 1-0,8 mv/g kısıt devam edecek. Platts’ın rafinerilerin kısa-uzun dönem devreye giriş listesi güzel. Sayısal karbonsuzlaşma okuma listeme aldığım bir rapor. İklim modellerinde bulutların etkisi tartışma konusuydu, ABD’deki en güçlü bilgisayar bu işe de bakacak. Almanya’da çıraklık sistemi ausbildung yapay zeka ve robotlara hazır mı? “Politik jestler elektrik üretmez”, RWE’nin patronu Almanya’nın kömürden çıkışına dair tartışmalara böyle cevap vermiş.

Özetler

Geçen Cuma, OPEC anlaşması sonrası petrol fiyatları artmıştı, oysa düşmesi gerekirdi. Piyasaların beklentisinden düşük bir artış geldi diyeymiş. ABD petrol kule rakamı da bir düştü. Şu anda ABD üretimi 10.9 mv/g, Rusya’nın ki 11 mv/g

Kuzeybatı Avrupa’da rafineri bakımları bitti. Yakın uzak dönem devreye girme listesi

OPEC hesabı kolay değil. Daha önce 1.8 mv/g kesinti yapılmıştı, Suudiler 1 mv/g arttırılmasına karar verildi diyor. Diğer bakanlar da 700,000 v/g artacak demiş.

Bloomberg verisine göre Çin’in görünen petrol talebi %5.4 artmış. Ama Benzin -%5(y/y: yıldan yıla) 2.74 mv/g, dizel -6.3% ile 3.18 mv/g, fuel oli -3.5%… Bir kerosen %16.4 artmış.

İngiltere’de meşhur tartışmada Heathrow’a 3.pist için oylama bugün Tartışmanın önemli bir kısmı da artan havayolu emisyonları. İngiltere’nin havacılık kaynaklı emisyonları 1990’dan beri iki misline çıkmış. Greenpeace’den de tepki var.

RWE’nin başı Schmitz “politik jestler elektrik üretmez” demiş, Almanya 2030 gibi kömürü sistem çıkaramaz iddiasıyla. Kömür bölgelerinde büyük pil fabrikaları-Gigafactories destek oolabilir. Greenpeace ise linyitten çıkmak Almanya’ya yılda 28 milyar € tasarruf ettirir dedi.

Denizcilik yakıtı olarak LNG’ye geçiş, emisyonları AB’de %6-%10 düşürebilir. Hydrogen Europe’da “hidrojen deniz sektöründe bugün bir realite” demiş. Senaryo, rapor burada.

Avustralya Queensland’da 5 dakikalık fiyatlar birçok zamanda 0 altına düştü. Elektriğin %20si güneşten, 128 MW büyük, 1270 MW çatı güneş üretim kapasitesi var.

Shell’in şu andaki LNG kapasitesi en yakın rakibinin 2 misli. 2020’de BP %60 gaz, %40 petrol üretecek. Chevron da Avustralya’daki LNG yatırımları sebebiyle Exxon’a göre hisseleri daha iyi getiri verdi.

Amerikalılar süper bilgisayar yarışında Summit ile Çinlileri geçti. Bilgisayar iklim modellemesinde bulutların davranışlarını da çalışacak. Yapay zekaya da hazır.

Almanya 10000 işçiye 309 sanayi robotu ile bu alanda lider. Bu başarının altında yatan da mesleki eğitim. Çıraklık eğitimleri yılda 18000€’ya mal oluyor. Ama Siemens’e göre işçiler doğrudan başladığı için değiyor. Şimdi sıra bu sistemi yapay zeka ve robotlara hazırlamak

Bitcoin’in ve kayıtzincirinin ekonomik sınırlarında denklemsel olarak işlem maliyetlerininin yükselmesi ile ancak daha dürüst bir sistem olabilir, yoksa saldırılarla değer çökebilir.

Mumbai(Bombay)’da tek kulanımlık plastikler yasaklandı, 276 pound’a kadar cezası var. Kişi başı plastik kullanımı Hindistan’da 11kg/kişi(<dünya ortalaması/2), ABD’de 109kg/kişi,

WS, dünya ölçeği (world scale) gemi taşıma endeks ölçüsü. Baltik Endeksine göre, VLCC’lere yoğun bir ilgi var.

Çin içindeki çelik üreticileri, hükümet kısıtları sonrası zaten ASEAN bölgesinde bir dolu çelik-kok kapasitesi inşa etmiş. Endonezya ve Malezya’da 32 milyon ton yıllık kapasite yatırımı yapmışlar

Sayısal karbonsuzlaşma, kitap-rapor. (CFR)

Grafikler

İngiltere’de değişik ulaştırma modlarının emisyonları (Brand C., Preston J. M.)

 

21 Haziran 2018

Gündem OPEC ve Çin’deki güneş hücre fiyatlarındaki düşüş. Toplantı yarın, üretim artışı kararı bekleniyor. Yalnız üretim artışı 2 ay gecikirse fiyatlar önce düşmez sonra da çok hızlı düşebilir. 60-70$/v yeni anlayış olabilir. Almanya’da hükümet emisyon hedeflerinde ikiye bulunmuş durumda.

Özetler

Paris’teki Autolib elektrikli araba paylaşım hizmeti, 6 yıl sonra kapanıyor. Sebep: kar edemedi, borç birikti, ulaştırma tercihleri değişti, araçlar kirli, içinde evsizler uyuyormuş vs.

Cargill gemi taşımacılığı alanındaki faaliyetlerinde 2020 gibi %15 düşüş planlıyor. Tüm operasyonlarında da 2025 gibi %10 düşüş hedefi var. Cargill’in 2007’deki 330 gemisi şu anda 650 adet.

Alman hükümeti AB emisyon limitlerinin geleceği konusunda ikiye bölünmüş durumda. Ekonomi ve ulaştırma bakanı öneriyi reddetmek isterken, finans ve çevre bakanı emisyonların 2021-2030 arası yarı düşmesi gerektiğini söylüyor.

Volvo’nun 4.seviye otonom araç için 2021’de XC90 SUV’nin bu hedefi tutturacağını söyledi. Adı da otoyol asistanı olacak.

Açık deniz petrol üretimi nasıl maliyet etkin oldu? En büyük değil en verimli ve güvenli teknolojiler, standart ekipmanlar, yüksek maliyetli varlıkların satışı.

Shell, Norveç ve Malezya’daki 1.3 milyar $ değerindeki petrol ve gaz varlıklarının bir kısım hisselerini sattı. Malezya LNG’sindeki %15 payı devlet finans bakanlığına, Norveçtekieleri de OKEA’ya sattı.

OPEC seminerinde, petrolde yatırım ihtiyacı çok vurgulanmış. Eni galiba altını çizmiş, tükenen sahaların üretimini karşılamak için de her yıl 6 milyon varil/gün yerni üretim yatırımı gerekir denmiş. Permian’da ise 4mv/g üretim Eylül 2018’den Eylül 2019’a kadar devam eder denmiş.

Güneş modül fiyatları 2017 sonundan 35 cent/watt’dan yıl sonunda 24 cent/watt’a düşebilir. Fakat şirketler panel almıyor, sene sonunda daha da düşecek diye alımlar da yavaşlamış sanırım.

Grafikler

Çin desteği bitirince fiyat düşüşü (Bloomberg)

 

 

20 Haziran 2018

Günün beni şok eden istatistiği İngiltere’de hane başı ev elektrik tüketiminin 8 yılda %20 düştüğü. Akaryakıt vergilerinin en yüksek olduğu yerlerden İsveç’te %10 zammın talebi %1.2 düşürdüğü. Oxford Energy LNG sıkışıklığı-darlığı endeksine göre hala fazla LNG var. Rusya üretimi arttıralım diyor ama 2 ayda bile sınırlı arttırır diyor Platts. UPS 700 doğalgazlı kamyon ile benzin talebini %40 azaltacak. Bakır talebi ve yenilenebilir. Çin’de güneş alım garantilerinin(FIT) etkisi 15 milyar$’ı aşmış ama ödemelerde de sorun varmış. Bu ay başında aniden güneş FIT imkanını azalttı Çin, 20GWlık proje çöp oldu gözüküyor.

Özetler

İngiltere’de 8 yılda (2010-2017)’de ortalama ev elektrik tüketimi %20 düşmüş. Altını çizelim %20.

Rüzgar ve güneş elektrik üretiminde 2050’de %50’ye gelir, BNEF’in iddiası. 2050’ye kadar 548 milyar $ pillere yatırım olur, 3’te 2’si şebeke, 3’te 1’i ev. Güneş kapasitesi 17 misline çıkar, güneşten elektrik fiyatı da %71 daha düşer. Rüzgar’da %58. Kömürden elektrik %56 düşer.

Latin Amerika’da kaynak milliyetçiliği hep olmuştu. Şimdi Kolombiya, Meksika ve Brezilya seçimleri gündemde. 1 Temmuz seçiminde Meksika’daki güçlü aday AMLO(Obrador) tüm kontratları revize edeceğini söyledi. Kolombiya’da barış anlaşması bozulabilir.

Rusya 1.5 mv/g üretim artışı istiyor, yani kesinti anlaşmasının sona ermesini. Plattscılar kısa dönemde 100,000-300,000v/g arttırabilirler diyor. Bu da 1-2 ay sürebilir. Yani karar çıksa da Rusya hızla üretim arttıramayabilir. Tabii stoklarda ne kadar petrol var bilmek gerek.

Çin, 1 Haziran’da doğrudan alımdan (FİT) yararlanacak güneş miktarını hızla düşürmüştü. 20000 MW güneş projesi muhtemelen yapılamayacak. Geçen sene bu alımlar 15 milyar $’a mal oldu ve üreten herkes de parasını alamıyor.

GE, Dow Jones sanayi endeksinden 26 Haziran itibariyle çıkarıldı. 1896’da kurulduğundan beri içindeydi. Dow’da hisse fiyatına göre ağırlık oluyor. GE ‘nin ki salı günü 12.95$’a düştü, Apple 186$. Yoksa piyasa büyüklüğünde birçok Dow firmasından büyük

UPS, 700 doğalgazlı kamyon ile, benzin ve dizel talebinin %40’ını doğalgaza çevirmek istiyor. 130 milyon $ yatırımla 440 kamyonet ve 330 kamyonu CNG’li yapacak, artı istasyonlar.

AB’nin “Tüm Avrupalılar için Temiz enerji” kapsamındaki 8 mevzuatın 3’ü Komisyon, AP, Konsey tarafından mutabakata varılmış oldu. Verimlilik, yenilenebilir ve binalarda hedefler oturmuş oldu.

Kanadalı yatırım bankasına göre, yılda elektrikli arabalardan 3 milyon ton, güneşten ek 2.5 milyon ton ve rüzgardan 1.85 milyon ton bakır talebi gelecek. Elektrikli SUV’de 100kg bakır gerekirken, otobüste 300 kg.

Almanya ve Fransa 2050’de AB için uzun dönemli dekarbonizasyon stratejisinde anlaştı. Merkel şizofrenisi: iklim değişikliğinde uluslararası olarak iyi niyet gösterirken evinde hiçbir şey yapmıyor. Elon Musk, Almanya Gigafactory için öncü tercih dedi.

Çin-ABD ticaret savaşında soya konusunda, Çin’in ABD’den almak haricinde kısa dönemde bir çıkışı yok. Brezilya yetmez. Ama bu yönleniş, Brezilya’da hayvan yemi için soya ve et fiyatlarını yükseliyor. Çin almazsa ABD kime satacak.

Vitol, Avustralyadaki rafineri ve 1165 petrol bayi ağına sahip Viva Energy’yi tahmini 3.7 milyar $’a halka arz edecek

Oxford Energy’nin çeyreklik gaz değerlendirmesinde ABD körfez FOB LNG ve Henry Hub fiyat farkını “LNG darlığı-sıkışıklığı” olarak değerlendiriyorlar. Aradaki fark ne kadar büyük ise, LNG fazlası var anlamına geliyor. Avustralya LNG netback fiyatlarını da yayınlanıyor.

[Nature Energy] İsveçteki çalışmada, ethanol ve benzin arasında tüketici tercihi açısından büyük fark olduğu, tüketicinin benzine %10 zamda talebi %1.2 düşürdüğü. Benzinden etanole geçiş için benzine yüklü vergi gerektiği görülmüş.

Grafik

Çin’in güneşte tarifeleri düşürmesi, sonuçları ve sübvansiyon miktarı(Economist)

Elektrikli araba piyasasında bakır talebi (Mining)

 

19 Haziran 2018

Alman şebeke operatörleri yenilenebiliri yönetmek için çevrede hidroları olan ülkelere hat çekme çalışmalarında. Venezüella, Çin’e gönderdiği petrolün miktarını da 5’te 1’e düşürmüş neredeyse, borcunu böyle ödüyordu. İngiltere de %7.9 artan enerji fiyatları yetmedi, şirketler usul usul yeni zamlar peşinde. Talep yönetimine California ve PJM yaklaşımları ve sonuçları. ABD’de NOPEC yani OPEC kararlarını dava edebilme hakkı tasarısı yasama komisyonundan geçti.

Özetler

[FT$] Geçtiğimiz 10 yıl içinde dünyadaki enerji kamusal hizmet şirketleri(utilities) ortalama %1 getiri getirmiş.Kaynak. EDF 2005’teki halka arzından beri %65, RWE 10 yıl önceki değerinin %80 değer, Centrica son 4 yılda %50 değer kaybetmiş.

ABD kongresinde Quantum bilgiişlem konusunda 2 ayrı yasa taslağı çalışması yapılıyor. Biri Donanma ve Ordu’nun 2024’e kadar desteklenmesi, diğeri de “Ulusal Quantum İnsiyatifi” oluşturulmasına dair. Çin 10 milyar $’lık Quantum Bilgi Bilimleri için Ulusal Lab kuruyor.

Venezüella’nın Çin’e gönderdiği petrol miktarı Mart’ta 11 milyon varil(mv)’ydi. Temmuz’da 2-3 mv aralığına düşebilir. Çin Venezüellanın en önemli müşterisi, kreditörü, destekçisiydi.

Alman şebeke operatörü 50Hertz Baltık denizi altından 650 milyon euroluk 300 km güç kablosu ile İsveç hidrolarına bağlanmayı planlıyor. Tennet 620 km ile Norveç hidrolarına bağlanacağı hattı yapıyor.Çinlilerin 50Hertzde %20 hisse almasınıda Alman hükümetü engellemeye çalışıyor.

ABD’de boru hatlarının izni FERC’te, fakat güvenliği TSA (Ulaştırma Güvenliği Kurumu)nda ki kurum havayolu, karayolu, demiryolu, boruhattı hepsine bakıyor. 2.7 milyon mil yakıt boru hattı için 6 çalışanı varmış. Boru hattı güvenliğini tekrar yapılandıracaklar gibi.

Talep yönetimi tarafında iki ayrı yöntem. PJM, piyasa fiyatını buluyor ve herkese uyguluyor, 3 yıl ileriye ihale ediyor. Bu sene EnerNoc 180 milyon $ kapasite ödemesi kazandı. California’da DRAM ise ne teklif edersen o, ve kısa dönemli.

ABD çelik ithalat vergilerinden istisna için 21000 başvuru oldu, 500’ü boru ve benzeri materyallerle ilgili. Amerika’daki boruhatlarının %77si ithal çelik ile. Çelik makara fiyatları geçen seneye göre %50 arttı.Kinder Morgan’da %47 özel boruyu Borusan’dan istemiş.

OPEC toplantısı öncesi bir seminer vardı. Rus enerji bakanı Novak’da katılacaktı, şimdi katılmayacakmış. Continental’da Harold Hamm’da vazgeçmişti, ABD’nin katılımı diye algılanır diye diyorlar. Ne seminermiş yahu

İngiltere’de enerjiye usul usul zam yapılıyordu. En son E.ON tarife değişikliği diye bir zam yapmıştı ama artan elektrik ve gaz fiyatları ile bir zam daha geliyormuş. 2017 Ağustos-2018 Şubat’ta zaten %7.9 artmıştı.

102 protonlu Nobelium atomunun çekirdeği amerikan futbolu topu gibi yamukmuş.

Meşhur Standart Oil’i bölen Sherman Act’e ek olacak “NOPEC tasarısı” ABD temsilciler meclisine 22 Mayıs 2018’de sunulmuş. Yasama komistesindne geçmiş. Çıkarsa ABd hükümeti OPEC’i enerji piyasalarını manipule etmekten dava edebilecek. Herkes silahları çekmiş

 

 

 

 

18 Haziran 2018

Bu hafta OPEC toplantısı var, Suudiler ve Ruslar üretim konusunda hemfikirler, diğer üyeleri ikna merak ediliyor. ABD ham petrolü Çin’in ithalat vergisi kararı ile bir düştü en son biraz toplarlamıştı. Almanya’da Audi CEOsu dizel skandalından tutuklandı. Almanya’da şebeke dengeleme bedelleri 2016’d 0.88’den 1.4 milyar €’ya çıktı. Oxford Energy, OPEC toplantısı sonrası tahminlerde zayıf talebi en yüksek aşağı yönlü risk görüyor. Avustralya-Çin arasında da ticaret gerilimi var. Suudi Petrol Bakanı al-Falih’in portresi. Osaka depremi sonrası Osaka rafinerisi geçici olarak kapandı.

Özetler

Bu hafta Cuma günü OPEC ülkeleri ve bazı üretici ülkeler Viyana’da bir araya geliyor. Salı API, çarşamba EIA petrol stok, Cuma Baker Hughes raporları var. Geçen hafta sondaj kulesi ABD’de 1 artmıştı.

Platts’ın Asya LNG ve Doğalgaz piyasaları konferans özetlerinde, Mozambik LNGsinin bir fiyat belirleyici olabileceği, Tayland, Avustralya ve Endonezya’da LNG hubları oluşabileceği tartışılmış. JKM gelecek kontratların (LNG için), çeyreklik pay da hacimde (x4) artmış.

[FT$]Petrol fiyatları bugünün ilk saatlerinde 6 haftanın dibini gördü. Özellikle ABD tipi ham petrol, Çin’in ABD ham petrol ithalatına vergi uygulayabileceğini söyleyince. Cuma günü OPEC toplantısında üretim artışı kararı çıkabilir, Suudiler ve Ruslar üretim artışına taraftar.

Çin bu yılın ilk 5 ayında ABD’den 319,000 v/g petrol aldı. ABD petrolünün en büyük net alıcısı. Fakat Çin’in alımlarının sadece %3.5’i. Kömürde ise ABD’den alınanların çoğu kok kömürü, çelik için. LNG’de ise ABD sadece %8.2 paya sahip Çin ithalatında.

Almanya’da şebeke dengeleme bedelleri 2016’daki 880 milyon €’dan 2017’de 1.4 milyar €’ya çıktı. Ağ Düzenleme Kurumu BNetzA, 2030’da %65 yenilenebilir içeren bir senaryo da yaınladı.Audi CEOsu Stadler dizel skandalı sebebiyle tutuklandı.

Japonya’da Osaka depremi sonrası, 115,000 v/g Osaka rafinerisi inceleme için kapatıldı

Makine mühendisi olan Suudi Arabistan petrol bakanı Al-Falih, OPEC’e iki kazanım verdi: OPEC üyesi olmayan ülkelerle işbirliği, ve yeni fikirlere sürekli açık olması. Al-Falih profili.

Avustralya 5G mobil ağ tedarik ihalelerinde muhtemelen Çinli Huawei Teknolojilerini ulusal güvenlik sebebi ile ihaleden yasaklayacak. Çin limanlarında da Avustralya şarapları bekletiliyor.

Çin’in petrol ithalatının 5’te 1’ini yapan çaydanlık rafineriler ya para kaybediyor ya piyasa payı. Dizel talebindeki yavaşlama, yeni vergi kuralları, yüksek petrol fiyatları. Geçen ay, ton başına 46.8 $ kaybettiler.

Eski İsrail enerji bakanı (1992-1995), İran’a casusluk yaptığı, İsrail enerji sektörü hakkında bilgi verdiği gerekçesiyle tutuklandı.

Biftek tekbaşına küresel emisyonların %6’sının sorumlusu. İklime etki eden en büyük gıda kalemi.

G20’de ABD “enerji geçişine”; “gazın önemli bir rol oynayacağı” açıklaması ile ikna edilmiş.

Oxford Energy raporunda İran yaptırımlarının etkisi petrol fiyatlarında 21.6$/v’e kadar ek artış demek denmiş.Küresel büyüme yavaşlarsa 50$/v’e kadar düşer de denmiş (Figure7) OPEC üretim arttırması değil yöntemi ve süreci önemli

Çin devlet şirketi Sinopec’in ticaret kolu Unipec, en son ABD’den Haziran yüklemeli 8 VLCC dolusu 16 milyon varil petrol almıştı. Yolculuk 56 gün sürüyor. Cumartesi Çin’in ABD ürünlerine ithalat vergisi açıklamalarından sonra Temmuz-Ağustos gibi varacak kargolar merak konusu.

Bitcoin kayıtları yılda 50Gb büyüyor. Şu anda 170 GB civarında. Kötü verimlilik ve yüksek enerji kullanımı ile bu dijital kripto para geleceğini bekleyen büyük sorunlar var raporu.

İngiltere’de petrol fiyatları arttı ama düşen bilgisayar oyunları sebebi ile enflasyonda o kadar büyük etki yapmamış:)

Grafik

Hollanda’da rüzgar tahmin edilenden nasıl hızlıca düştü (Montel) (Genscape)

Dijital para birimlerinde enerji tüketimi ve ölçek (BIS)

Kitap Özeti – Taming the Sun: Innovations to Harness Solar Energy and Power the Planet– Varun Sivaram

Kitap Özeti – Taming the Sun: Innovations to Harness Solar Energy and Power the Planet– Varun Sivaram

Güneşi Uysallaştırmak: Güneş enerjisinden faydalanacak ve gezegeni elektriklendirecek yenilikler
Yazar: Varun Sivaram
392 Sayfa
Goodreads skoru: 4.5/5
Barış skoru: 5/5

Giriş

Şubat 2018’de MIT yayınlarından çıkmış olan kitap, 2017 verilerini de içeren güneş konusunda hem ufuk açan hem de güneşin önündeki engellerin tespitini yapan bir kitap. Kitabı bitirdiğinizde “güneş herşeye yetecek” gibi bir noktadan, “daha yolun başındayız” tarzında bir izlenime kavuşuyorsunuz. Dikkati çektiği temel nokta, eğer inovasyon/yenilik yavaşlarsa güneşin sonu nükleer gibi olabilir. Şu anda tüm sistem silikon PV’ye odaklanmış durumda bu çok da doğru olmayabilir. Üç tip yeniliğe ihtiyaç var, iş modeli, teknoloji ve sistemik (şebeke) yenilik gerekiyor. Eğer ArGe artarak gelmez ise güneşte yavaşlayan ilerleme temiz enerji hedeflerini de tehdit edebilir diyor. Kitapta çok bilgi var. Aldığım notların bir çoğunu atladım. Kesinlikle okunası bir kitap. Başlangıcı oldukça vurucu bir noktadan (iki senaryo: karanlık ve iyimser) başlayan kitap teknik konularda çok anlaşılır açıklamalar ile başarılı. Bu senenin en iyi enerji kitaplarından biri. Varun Sivaram akademik geçmişi(PhD Oxford vs), politik konulardaki danışmanlığı ile konunun en önemli isimlerinden biri, kitabın hazırlanması için desteği de CFR (Council on Foreign Relations)’dan almış. Bir kitabı bitirdiğim ve özetini yazdığım zamanki algım genelde hep farklı. Gerçi kitap özeti yazmaktan nefret ediyorum ama çok eğitici de oluyor.

Kitap Özeti

Olaylar 2012’de Los Angeles belediye başkanı Antonio Villaraigosa’nın Varun’a kıdemli danışmanlık teklif etmesi ile başlıyor. Kendisi Oxford’da laboratuvarda tırnak

Devamı: http://barissanli.com/calismalar/2018/20180617-kitap-tamingsun.pdf

 

13 Haziran 2018

Bugün Dieter Helm’in nükleer de düzenlenmiş varlık tabanı yazısı okumaya değer. Dünya Kupası Rusya-Suudi maçı ile açılıyor, Putin ve MbS birlikte izleyip petrol konuşurlar. BP istatistik bülteni yayınlandı, hemen enerji ve kömür tüketimlerine baktık, ikisi de pozitif %1 ve üzeri.IEA petrol piyasa raporunda cümlelerin nasıl kurulduğu çok önemli “az sayıdaki büyük oyuncunun ek kapasitesi artması gerekir”, bir uyarı. Kömür fiyatları artmaya devam ediyor. Trump, OPEC’i yüksek fiyatlardan sorumlu tutuyor.

Özetler

IEA petrol raporunda, ticaret savaşlarının tüm bir petrol talebini etkileyeceğine (gemi yakıtları, kamyon ve uçak yakıt tüketimlerine) vurgu var. 2019 sonunda 1.5 mv/g ‘de Venezüella ve İran’dan gidebilir. Özet burada. Ek kapasite lazım, yani dikkat uyarısı algıladım.

Dünya Kupasında 14 Haziran’da Rusya-Suudi Arabistan’a karşı, Putin ile MbS’de görüşecek muhtemelen petrol konuşurlar.

BP istatistik görünümü 2018 yayınlandı. Birincil enerji talebi %2.2 artmış. OECD’de bile %1.3 artış var. Kömür talebi dünyada %1 artmış, OECD’de %0.2 düşerken, OECD dışında %1.3 artmış.

Eğer karbon yakalama teknolojileri devreye girerse, yer altında depolanan karbonun %90’u 10,000 yıl sorunsuz olduğu yerde kalırmış.

Alaska, ABD’nin kalanına göre 2 misli ısınıyor. Tundraların donması ise 1980’lere göre 2 ay daha gecikmeli oluyor. Bunun üzerine donmuş toprak tabakasını izleyen ve soğutmalı borular ile toprağın çözülmesini engelleyen teknolojiler petrol sektöründe yer almaya başlamış.

Dieter Helm, nükleerde RAB (düzenlemeye tabi varlık tabanı modeli) önerisini değerlendirmiş. Nükleer santraller daha fazla kapasite bedeliyle gelir elde edebilirler. Fiyat ve fark kontratı yerine RAB modeli ile bir düzenleme ve tarife (maliyet+ getiri) daha mantıklı demiş.

Şebeke tasarlayanlar yeni teknolojilere dikkat ederlerse, 1000lerce km hat yapmak yerine bu teknolojilerle kapasite arttırabilirler.

ABD LNG’sinin %66sı Asyalı şirketler ve ulusal petrol şirketlerince alınıyor, %28’i de Shell gibi portföy alıcıları tarafından. Yamal LNG, Sibirya gücü ve diğer projelerle Rusya’nın Asya’ya ihracatı birkaç yıl içinde 100 bcm’i bulabilir. İran LNGsini de hiçbir zaman göremeyebiliriz.

[FT$] Artan petrol fiyatları özellikle latin Amerika’da tansiyonu yükseltebilir. Brezilya’da kamyoncu eylemleri sonrası, hükümet dizel teşviklerini geri koydu. Ürdün’de başbakan gitti. Fas’da protestolar ve boykotlar. Ticarette bozulma, güçlenen dolar, sermaye akışlarının yönünün değişmesi

ABD başkanı Trump bu sabah yine OPEC’i eleştiren bir tweet attı : “Petrol fiyatları çok yüksek, OPEC’in yine parmağı var. İyi değil” dedi. Suudi Arabistan’a mesaj olarak yorumlandı.

Asya’da termal kömür ve gaz fiyatları artışta. Newcastle kömürü 117$/ton’a geldi. 2016 dibinden beri %130 arttı. Gaz da 10$/mmbtu oldu. 2016 dönemine göre %145 yukarıda. Yıl sonu 12$/mmbtu olabilir. Asya’da fuel oil talebi de elektrik üretim artışını gösteriyormuş, takip edelim.

[IEEE Smartgrid] Şebeke modernizasyonu ile aslında şebeke elemanlarının birlikte çalışacağı bir strateji de belirlenmesi gerekiyor, özellikle dağıtık sistemler ile. Şebeke mimarisi prensipleri belirlenmeli, şebeke hizmetleri kümesi, dağıtık bilgi teknolojisi entegrasyon platformları..

Grafikler

ABD LNG’sinin gittiği varış noktaları (Platts)

100$ üstü petrolün enflasyon etkisi (FT)

12 Haziran 2018

Özetler

İngiltere’de geçen sene 5.1 milyon elektrik ve 4.1 milyon gaz tüketicisi tedarikçisini değiştirmiş. İşi daha da cazip hale getirmek için Ofgem’in son kararında, eğer tüketici yanlışlıkla başka tedarikçiye geçiş yaptırılı ve 21 günden uzun sürerse, şirket en az 30 pound tüketiciye ödeyecek

Ghana hükümeti, tüketici fiyatlarını sabitlemek için opsiyon piyasasından 1-2 ay içerisinde koruma yapabilir. Ghana her petrol fiyat artışında “ithalatta ihracatta olduğunun 6 katı fazla etkileniyor”. Alım opsiyonları ile fiyatı yukarıdan kapaklayacak.

ExxonMobil enerji ticaretine geri dönüyor. Piyasadaki önemli uzmanları bünyesine katıyor. Londra ve Singapur ofislerine ham petrol, petrol ürünleri ve LPG uzmanları almış. Özellikle eski gelenekten agresif traderları da almış. Shell günde 8mv ticaret yapıyormuş.

Silikon hücrelerin yüzeyini 5 mikron mikro piramit şeklinde kimyasal kazıma yaparak, perovskit ile kaplayan panel %25.2 verime erişti. Peroskite on silikon yöntemi ile %30 verim de mümkün. Piramit yapılar ışığın yansımasını engelliyor. Üreticiler sadece mevcut üretim hattını güncelleyecek.

Eğer haftaya OPEC üretimi arttırırsa, petrolde atıl üretim kapasitesi %3’ten %2’ye düşecek ki bu 1984’ten beri en düşük seviye. Yani mevcut üretim de fiyatları indirmez ise, en ufak bir jeopolitik olayda yedek kapasite çok düşük kalmış olacak.

OPEC raporu yayınlandı. İkinci yarı petrol piyasa görünümü çok belirsiz dedi. Kendisi açısından OPEC harici üretimin artması ve talebin zayıflaması büyük problem. Talep tarafında negatif yönlü belirsizliği de 4.çeyrekte çok yüksek görmüşler.

Daimler’in 774000 dizel Mercedes’i geri çağırması, şirketin emisyon aldatıcı cihaz kullanmadığı söylemlerine şüphe oluşturdu. Alman enerji bakanı Peter Altmaier, AB ülkelerinin 2030’da yenilenebilirin enerjideki payını %33’ten %35’e çıkarma önerisini reddetti.

Grafik

ABD’de jip denilen araçların toplam satışlar içindeki (hafif taşıtlardaki) oranı (Energy Fuse)

Yıllara göre artıyor.

11 Haziran 2018

BIPV, yani güneş panelleri malzeme olarak da bina malzemelerinin yerini alabilirler. Gözler yarın ve çarşamba günki petrol piyasa raporlarında. Delhi’de çöp yığınları büyüyor. JP Morgan, 2019 petrol fiyat tahminlerini düşürdü ama 1$-2$. İngiltere’de rüzgar tartışmasının iki tarafı: son 10 gündür esmeyen rüzgar ve kara tipi rüzgar santral teşviklerinin geri gelmesi için lobi yapan şirketler. Almanya 2017 ikinci yarıda en pahalı konut elektrik fiyatlarına sahip oldu.

Özetler

Yarın aylık OPEC raporu ve Çarşamba IEA raporunu bekliyoruz. OPEC toplantısı öncesi verecekleri mesajları ilgiyle bekliyorz. WTI geçen hafta %0.1 kaybetti. Brent %0.4. Son 3 haftanın 2sinde Brent düşüş gördü

AB konseyi, ACER – AB enerji regülatörünün- rolünü güncellemeyi kabul etti. ACER daha da güçlenecek -tarafları kordine etme, sınır ötesi ticaret vs –

Amerikan ulusal güvenliği yıllardır petrolle ilişkiliydi. ABD Başkanı Trump bunu elektrikle ilişkilendirmek ve kömür, nükleer santrallerin ekonomisini düzeltmek istiyor. Son düzenlemedeki detay doğalgaz ve elektrik şebekesinde fazlalık bırakma isteğinin sebebi istihbaratmış.

J.P. Morgan’a göre petrol fiyatları yılın sonuna doğru aşağı hareket edecek ve 2019’da daha da düşecek. Talep zayıf gözüküyor. Ama 2019 tahminini sadece 1$/v düşürmüş: WTI’da 63$/v

NYT’ye göre Delhi’de neredeyse hiç çöp kutusu gözükmüyor. Nüfusu 19 milyon olan şehirin 4 noktadaki çöp dağları günde 8 milyon pound’dan 20 milyon pound’a çıkan artan bir çöp hacmi ile boğuşuyor. Bizdeki 1993 Ümraniye çöp patlaması öncesi durumdalar.

Çin ve Rusya tarihlerinin en büyük nükleer kontratlarını imzaladılar. 4 tane nükleer reaktör ünitesi.

İngiltere’de 20 GW güç üretebilecek rüzgar türbinleri son 10 günde hemen hemen hiçbirşey üretmediler. Yazar ABD’deki SMR, küçük nükleer reaktör üreticisi nuScale’den çok umutlu

[Nature Energy] Başyazı: Güneş hücreleri paneller haline geldiğinde her materyalde düşük boyuttaki verimi tekrarlamıyor, bu hücrelerin zamanlar güç kayıplarının da çalışılması gerekiyor. Verimlilik arttırılarak da maliyetler düşürülebilir. Güneş yapı malzemesine de dönüşebilir.

Bakır fiyatları backwardation’a geldi. Yani bugün ki fiyatlar Kasım ve Ağustos 2018’den 12$/ton’a kadar daha yüksek. Fakat durum sadece Avrupa piyasalarında yaşanıyor olabilir. Sebebi Şili’deki madenci grevi de olamaz diyor analist.

[Nature Energy] Dünyadaki enerjinin 3’te 1’i binalarda tüketiliyor. Binaya entegre fotovoltaik sistemler (BIPV) hem enerji üretebilir hem de yapı malzemesi yerine geçebilir. Gelecek 10 yılda BIPV piyasası yılda %40 büyüyebilir. PV’ler odun, beton, cam gibi yapı malzemesi olabilir.

Geçen hafta kobalt sulfat fiyat geçen hafta Ocak’tan beri en düşük seviyesine düştü. Nisan zirvesinin %20 altı. Hala 2 sene öncesine göre %200 yukarıda. Sebep zayıf talep.

İngiltere’de büyük İngiliz, Alman ve İspanyol firmalar hükümeti 2015’te son verilen rüzgar sübvansiyonlarından geri çevirmeye çalışıyor.

Chatham House’un enerjide sibergüvenlik uzmanı Beyza Ünal’a göre, asıl odak noktalarından biri gerçek zamanlı verilerin mesela GPS verilerinin geçtiği yerler. GPS verilerinin 12 saniye bozulduğu saldırılar var.

Alman hükümeti 2020 iklim hedeflerinin tutturulamayacağını doğruladı. Alman EnBW, California’da açık deniz rüzgar pazarına giriyor. Alman konut elektrik fiyatları 2017 ikinci yarısında da Avrupa’nın en yüksek fiyatlarıydı: 30.5 cent/kWh, enerji verimliliğinde AB’de 4ncü

Grafikler

Yapı malzemesi olarak güneş pazarı (Nature Energy)

Dünyadaki en büyük bakır madenleri (Mining.com)

 

Kitap Özeti – Saudi,Inc.

Kitap Özeti – Saudi, Inc. : The Arabian Kingdom’s Pursuit of Profit and Power – Ellen R. Wald

Suudi Şirketi : Arap krallığının güç ve kar mücadelesi
Yazar: Ellen R. Wald
448 Sayfa
Goodreads skoru: 3.8/5
Barış skoru: 3.4/5

Giriş

Okuduğum kitaptaki bir çok detayı daha sonra hatırlamadığımdan not çıkarmaya karar verdim. Notlar şahsi olduğu için atladığım kısımlar benim için önemli olmayan kısımlardır. Dönüp bakınca önemli bulduğum yerleri bir çırpıda bulabilmek için özet kısımları da aşağıya ekledim.

Kitap kısaca Suudi petrol şirketi Saudi Aramco’nun ve Suudi Arabistan’daki petrol tarihini anlatıyor. Riskli konulara çok girmiyor, kritik olduğu kısımlar az. Pop, kolay okunur. İlk kısımda tarihte gerek ABD kaynakları gerek Suudi taraftan söylencelerden bir tarihsel dizgi var, ama kitabın ikinci kısmında olay Suudi reklamına dönüşüyor. Yine de okunur bir kitap. Yazarın konulara yaklaşımında bir reklam kokusu var. Yer yer tekrarlar ve tarihsel olarak gidip gelmeler var. Özet o yüzden tam bir tarih sırası takip etmiyor.

12 kısımdan oluşan kitapta (10 bölüm +Giriş+Sonuç) ilk 5 kısım başlangıç, sonraki 3 kısım gelişme, son 4 kısım da MbS (Muhammed bin Salman-Ocak 2015) dönemine kadar olan kısımları anlatıyor.

Kitap Suudi Arabistan tarihine de basit bir giriş. Üzerinde durduğu nokta, Suudilerin petrole pragmatik bakarak politikayı karıştırmadıkları. Çevrelerindeki ülkeler millileştirme konusuda sert ve keskin adımlar atarken, Suudilerin sabırlı politika ile satın alarak ve ortak işbirliğini devam ettirerek Aramco’yu Saudi Aramco’ya evirdikleri anlatıyor. Suudi Arabistan’ı etkileyen önemli olaylara da yer verilen kitapta Suudi Arabistan’da ittifak kurmanın öneminin de altı çizilmiş. Kitapta altını çizdiğim kısımların özeti aşağıda

Kitap Özeti

Kitap 1902 yılında El Suud (al Saud) ailesinden Abdulaziz ibn Saud’un, Raşid kabilesinin babasından aldığı Riyad’ı geri alma macerası ile başlıyor. 40 adamı ile şehre giriyor. Raşid’in Riyaddaki valisi Ajlan’ın evini basarak öldürüyorlar. Adamları ile Riyad’ı teslim alıyor.

Devamı: http://barissanli.com/calismalar/2018/20180609-kitap-saudi.pdf